--■ 



> 





Sa/mSmdCBuuo. &c 




ASTRONOMIA NOVA 

ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΤΟΣ, 

S Ε V 

PHYSICA COELESTIS, 

tradita commentariis 
DE MOTIBVS STELLtE 

ARTIS, 

Ex obfervationibus G . V. 
TTCHONIS BRAHE: 




Juflfu 5c fumptibus 

RVDOLPHI II 

ROMANORVM 



IMPERATORIS &ct 



Plurium annorum pertinaci ftudio 
elaborata Pragx , 

*Λ S*. C*. ^M. tU S*. tMathematico 

JOANNE KEPLERO, 

Qtmejmdem C £ . \M 7* prhilegio freciali 
Anno xvx Dionyiianas cL• lo c ix» 



Ρ. Ramvs Scholarum MathematicaruM 
lib.n.pag. jd» 

COmmeittum igitnr Hypothepum abfurdum eB:Sedt*men commentum in Eudtx$ ArifloteU C*llippopmptictU*>qutverM 
Hypoihefes arbitrattfunt: tmo tanqaam Deos άνέΐζων Orbtumfitnt -venerau . At inpoflerpsfabula efi longe abfurdipi- 
mtt,naturaltum rerum ^eritatemperfalfas caufat dcmonftrare. Quapropter Logicaprimum,demde Mathemttica Aritbmt' 
tic& (<f Geometrtca elemeitta , adamplijltmA artis puritatem (<f dignitdtem confiituendam adjumesti flurimum conferent . 
Atq, utinam Copcrntcui tn tfl»m AflroUgi&fine Hypothefibm confittuendx cogttationempotim incubuiffet » Longe enimfaci- 
liia eifaijjet, Aflrdogiam,afirorum fuorum n>ertfa.ti refpOndtntem defiribere.quam gigantci cujusdam laborit inflar, Ter- 
•^ammo-vere,nt adTerr&motum quietai ββΐίαί fyecuUremur . Quinpotiut e tot nobihbm GerrrMnt&fcholis exoriare Phtlo~ 
fopbm idem f$ Mtthematieiu ttltquis,quipi>ptam tn mediofemptternit laudii palmam ajfequare . Acpquis caducx utilitatis 
fruftia tant& 'virtutitpr&mto proponi p<>Pit,regtam LutetUprofePtontm , prxmium cenfermatx absque hjpotbefibm A/lrtU' 
gi&tibijptmdebo ;^onfonemhanceqHidem lubentifiime, •velnoflrtprofepionU ce^iencprafiaba . 

Author Ramck 

COmmodhm , R. Α Μ Ε , maitmimmtn kac deferutflifrtta digreflut (tf profeptone: quamfit» nuhc retinirts, mihiqttidtnt 
illamego jttre meo-vindicarem-, quod hoc Opere,-vel tpfa tua Logicajudice jptr-vincam . Tumtdh fubfidia rogans am- 
pliRims, fctentt&tt Logicd^ Mathematica,ne qu&fi exclxferif adjament*Phypca,quibi(i MacarerejiequaquitmpoteB . Ee 
nifallor factlem te das-, qutppe qui Conformatort tuo prafer Mathemat* etiam Philofiphiam circumjicii. Zadem igttnrfAciU- 
tate Pbtlofophiam ipfe etiam audt rem ■vulgo abfurdipimam , nongiganteo conattt -,fedoptimis rxtiontbxt defendentem : qued 
fifmagit,mhilHi>vumagit,tiihili?>fileitsJedofficiefungitur i ebquod$nveHtae{t. 

FabulaeB ab/urdtflfmafeteor, tJatiiralia per falpu demonfirare caufat:fedfubula hxe noh eB i» Copernico : quippe qui 
mcrAi (β ipfi arbttratus eB Hypothefesfua*, non mmns , quam ijli tui veteresjuM ; necfo tautum eB 'nrbitrtitut , fid (tf de- 
monfirat %eras ; teflem do hoc Opttt . 

irirituverofcirefebuUhujm,cuitantopcreiriijfcerit > <trchiteftitm , >. AtoDRBAs OsiAnder ttttmtatus eft iit 
meo exemplart,m/inu Hteronjmi SchretberNoribcrgenfis . Hic igitur Andreas , cum editioni Copernici pnejfet ,pr&fationem 
itlctm,quam ttt dicU abfurdifiimam, ipfe (quantum ex ejus literu ad Copcrnicum colligifiteB) cenfmtprudentifitmam,piifuii 
infronttfyhio libri; Copernico ipfb Aut j*n mortuo, aut certe ignart. Ne» igHHr μν ft λ« γη Copcrwus,fidfim a^&i«Aei 
^JhocsBy^^om^ii-iHodtHmAfirQnomadepderubai,! 




ROMANORVM 

IMPERATORI 

Semper Augufto. 

G Ε R Μ Α Ν Ι Μ \ 

BOHEMIl &c. 

R Ε G Ι. 
ARCHIDVCI AVSTRIiE &c. 





VGVSTISSIME IMPERATOR 



!uod S*. O. M tis . V*, totiusq; adeo Domus 
_J AuftriaccE fereniisimo Nomini foelix fauftum- 
que iit,imperiis M tis . V*. tandem aliquandopubli- 
ce fpeaandum exhibeo CAPTIVVM No 
biliisinium,jam pridem aufpiciis M tis . V^.bellodif- 
ficili & laborioib a me acquifitum . Neque enim 
vereor.ut Captivinomenaverfetur.qui jamolimeffc 
folitus , depofitis clypeo paulifper &: armis fefe 1- 

V; pfum 



pfum vincendum vinciendumque prsebere luben- 
tem & ludentem;quotiescuftodia,carcer autvincu- 
la placilerunt . 

Hujus vero fpeotaculinon majorpoteriteflece- 
lebritas.quamfi panegyricum captivo pr^eftantifsi- 
mo fcribam.publicaque voce pronunciem. 

Etfihuncincampum ingreiluro fplendoroccur- 
rit admirabilis, avertitq; & perftringit oculos, ad te- 
nue No&is lumen , umbrasque fcholafticas ad- 
fuefaoios. 

Itaque relinquo fcriptoribus hiftoriarum expli- 
candam Hofpitis noftri magnitudinem , re bellica 
comparatam . 

Dicant illi fane,hunc eflfe, per quem omnes ex- 
ercitus vincant, omnes belli duces tnumphent , ο 
mnes Reges imperent 5 fine cujus ope nemo un- 
quam quenquam captivum cum laude abduxerit . 
HuncjammeoMartecaptum fpe&ando/uos illi o- 

culos exfatient . 

DicantRomanaemagnitudinisadmiratores.hunc 
efTe fatoremRegum Romuli & Remi , confervatcn 
rem Vrbis,prote6torem Quiritium,StatoremIm- 
perii:quo propitio Romani militarem difciplinam 
invencrint , auxerint, perfecerint, Orbemque Terra- 
rum fubjugaverint . Hunc igitur circumicriptum, 
Domuiq; Auftriacae foeliciominenunc acquifitum 
gratulentur. 

Ego me hincadalia.rccipio,quaeiuntviribusmeis 
accommodatiora. Nequetamen inea profefsio- 
nis mcx parte pedem figam > m qua mihi fimultas 
intercedit cum commilitonibus. 

Illi 



Illi fane gaudium aliud licet gaudeant : conftri- 
£tum vinculis Calcult.qui toties ipforummailUs& 
oculos effugiens.irntafolitus efb reddere vaticinia 
inaximi momenti:quippe de Bello.de Viotona.de 
Imperio.de Dignitate militan.de Magifterio , de 
Lufu.de lpfa denique Vita abfcindendavelproro- 
ganda . Ι1Η M d . V* . gratulentur de Domino 
Geniturae in poteftatem reda&o , imo vero coiici- 
liato^quippe lllis teftibus MarsScorpioni doiiiina- 
tur.qui cor Coeli habet 5 in Capricofno exaltatur. 
qui oritur^in Cancro. in quem Luna ingreflfa eft. 
ludere folet aftragalis lufum trigonicum; in Leone, 
cjuo Sol utitur hofpitio , familiariter riotus eft \ Ille 
denique & Arietiseft dominus.cuifubeffecreditur 
Germania, planeque concurrens cum S a .C a .M ce , V a . 
habet imperium . 

Hancigitur triumphipartcmillilicet occupent; 
nullam ipfis tam fefto die rixandi caufam exhibebo: 
tranfeat hxc licentia mter jocos militares . Ipfe 
ad Aftronomiam vertar.currtique triumphali mve- 
ffcus, reliquam captivi noftngloriam.mihi peculia- 
riter notam.omnesque adeo belli gefti confe&ique 
rationes explicabo . 

Neq; enim fine honore nobis effc taabendus.quem 
xternus mundi hujus Archite&us.communisq^Sl• 
derum Hominumq 5 Pater jOVA, in prima 
corpommafpe&abilumlocavit acie 5 utperenni cur- 
riculo per regiones aethereas Creatons fui militaret 
gloriie : Hominumque mentes , alto fopitas veter- 
no.criminofaignavise ignorantiaeque exprobratione 

(**) 2 fufcita- 



fufcitaret, excurfionibus fuis exerceret , inqtie coe- 
lum ad Conditoris fui laudes inveftigandas irritando 
pertraheret. 

Hic eft ille potentifsimus inventionum huma- 
narum Domitor: qui ommbus Ailronomorum ir- 
rifis expeditionibus , eliiis machinis^profligatis copiis 
hoftilibus > Secretum Imperii fui , cunftis retro Ge- 
culis cuftoditum poiTederat iecurus , curiusq$ fuos 
exercuerat liberrimus & incircumicriptusiutpraeci- 
puam querelam initituerit Mjftes llle Naturas , La- 
tinorum celebernmus C.Plinius: MARTIS IN- 
OBSERVABILE SIDVS ESSE. 

Fama eft , Georgium Joachimum Rheticum, 
Patrum memoria non incelebfem Copernici diici- 
pulum,& qui reftaurationem Aftronomiaeprimum 
aufus concupifcere , mox non fpernendis obferva- 
tionibus & mventionibus affe£taverat:duminmo- 
tu Martis haeret mirabundus,neque ie explicat 5 ad 
Genii fui familiaris oraculum confugiiTe: ieu ejus e- 
ruditionem (fi diis placet) exploraturus, five verita- 
tisimpotenti defiderio: atq 5 hic exafperatum immi- 
teni patronum , importuni fcifcitatoris alternis ca- 
pillitioarreptijcaput ad imminens laquear adflixik 
ie, iterumque dimifsi corpus in pavimentum pro- 
turbaiTe.addito refponfo : Hunc eiTe motum Mar- 
tis. Fama malum, quo non aliud nocentius bo 
nx famse^tam entm fifti pravique tenax eft, quam 
nuncia veri. Non efttamen mcredibile.Rheticum 
ipfunvnonfuccedentibus fpeculationibus,contur~ 
bato fpiritu confurrexiiTe funbundum,caputq 5 alli- 
fi iTe ad parietem . Quid mirum enim , Γι eadem 

accide- 



acciderunt Rhetico , Martis provocatori , quae 
olim C. O&avio Augufto Caeiari 5 cum ciuce 
Quintilio Varo;quinque Legiones perdidiilet, ab 
hofte Arminip, Martis noftri Germanicipullo,cii> 
cumventas . 

Atqui i ut in .caeteris imperiis > fic hic quoque 
nulla re magis innixa fufbentabatur hoftis noftri 
potentia , quam perfuafione & trepidatione vulgi 
hominum : quam contemnere , feniper ego viam 
ad viftoriam efle putavi . Quippe cum eflem in 
hoc Naturx theatromediocriter verfatus:illudme 3 
ufu Magiftro, didiciiTe perfuadebar , non multuai 
diftare , ut hominem ab homine , fic neque ftel- 
lam a ftella 3 hoftem ab hofte : quare non facile 
recipiendum fermonem s qui de gentis ejufdem 
individuo uno temere aliquid infolitum ipar- 



Imprimis vero laudanda hic eiffe TTCHO- 
NIS BRAHE, ducis m hac militia fummi 
diligentiaiqui FRIDERICI II. &CHRI- 
STIANI Danias Regum, tandemque & S* C* 
M tis . V* . aufpiciis , pene continuis vigiilti arln<> 
rum noftibus, omnes nobis hoftis hlijus confuetu- 
dines exploravit.omnem militix rationem obierva- 
vit,omnia confilia detexit, librisq 5 moriens perfcri- 
ptareliquit, 

Quibus ego libris inffcrudiis , lit in lianc cu- 
ram Β R Α Η Ε Ο fucGefsi , primum me- 
tuere defii , quem jam mediochter cognoveram : 
deinde notatis diligenter temporum articulis , 

(**) 3 quibus 



quibus ille ad priftina loca.ceu ad cubilia fua ven- 
titare foleret^Braheanas eo machinas, fubtilibus in- 
ftruitas dioptris, velut ad certum fcopum direxi,o- 
mnemq 5 locumindaginecinxijcumbusmagnas Ma- 
tris Telluris iri gyrum circumaotis. 

Non tamen fme fudore fuccefsit negocium : dum 
frequentef lbi defunt machinae , ubi potifsimus ea- 
rum ufus erat:aut dum viis lutofis,magno tempo- 
ris.magno fumptuum impendio^transve&anturab 
imperitis aurigis : aut dum ejaculatus quarundam, 
mihi nondum exploratus , m diverfa , quam puta- 
veramjoca tendit. Saspe fplendor Solis aut Lu- 
nx , faspe ccelum nubilum direitoris oculis impo 
fuit : fxpius objeftus aeris vapidi , globum elifum a 
refto tramite deflexit: nec raro panetes , obliquifii- 
me objeiti > lrritos i£tus exceperunt, quantumvis crd- 
bros . Acceisit hoftis m e^curfionibus induilria - y 
in infidiis vigilantia , nobis plerumque dormienti- 
bus ^ in repugnando denique pertinacia : qui expu- 
gnato aut prodito cafteilo uno , fefe recepit aa a- 
liud : nec eadem omnium caftellorum ratio expu- 
gnandi 5 nec iter at> uno ad cxtera expeditum, fed 
aut fluminibus interceptum.aut fentibus impedi- 
tum.ut plurimum vero incognitum: quas fingula 
fuis locis.in hoc commentario perfcriptafunt, 

Interim in meis caftris s quod cladis, quod cala- 
mitatis genus nori faeviit?Clarifsimi Ducis jaolura, 
feditio.pefti^morbijdomeilica negocia bonamala- 
que, utroqj temporiextrahendo comparata : novus 
& improviius & ternbilis a tergo hoftis, ut retuli in 
libro de Nova Stelk; alio tempore Draco decuma- 

nus, 



nus,longiisimacauda,vomens ignes.meaquecailra 
infeftans \ militum perfugia & penuria • tyronunt 
imperitia: & caput omnium.extrema commeatuiinl 
anguitia. 

Tandem hoflis , ubi me perfiftere vidit in pro 
pofito 5 fe vero nuipiam in regni fui circuitii tutum 
aut fecurum:animumadpacis coniiliatraduxitjmii^ 
faque Natura parente^ vi&orias mihi confefsionem 
pbtulit 5 libertatemq 5 paftus inter arbitraria vincula, 
brevi poft Arithmetica & Geometriaftipantibus, in 
meacaftra,magna cum alacritate tranfivit. 

Non deititit tamen,exquo deditione fadta,do-- 
mi noftra^aequis amicitix legibus converiatur^occul- 
tis illufionibus^quippe quietis infuetuSinobisultro 
nefcioquosbellimetus incutere:fi forte perterrefa- 
£ti,ridendi copiam ipfi faceremus. Atutnosani- 
mo forti vidit, nobifcum habitare ierio conientit, 
hoftilitatisqj depofita fimulatione, iidem fuam no- 
bis approbavit . 

VN VM hoc jM tem . V am . rogat; ut quia ma- 
gnas lii regionibus ^thereis clientelas habet ( effc 
quippe pater ipfi Jupiter,avus Saturnus 9 Venus fo- 
ror.eademq^mica.&jamolimprsecipuum vinculo- 
rum lenimentum,Mercurius frater.fidusquecadu- 
ceator) eorumque ipfe, & ipfms illi defideriotenen- 
tur.propter niorumfimilitudinem:vel!etque & il- 
los fecum interhominesconverfari,honorisque quo 
afffcitur ipie,fieri una participes : M tas . V a . quampri- 
muni illos fibi reddat^ expeditionis hujus reliquiis, 
qux fe jam dedito,nihilhabent porro periculi, ftre- 

(**) 4 nue 



niie confeftis . Quam ad rem M d . V*. operam 
non inutilem ( quippe exercitatus in pugnacifsi- 
mo.gnarusque locorum) nec mmus quam anteafi- 
delem.promptus offero: hocunice orans atque ob- 
fecrans , ( quando hanc vocem , perinde ut oratio- 
nem reliquam,crebra cum militibus,centurionibus 
ducibusque per hos novem annos in hac aula con- 
verfatio mihi fuppeditavit) C a .M tas .V a .aerariipradfe- 
£tis imperet,ut de nervis belli cogitent,novamque 
mihi pecuniam ad militem conicribendum fuppe- 
ditent . Qu^e e g° ^ c oro > ut ψ 2 ? & a M te . V a , 

jam ante comprobataiciam, &ad Dei gloriam, Au- 
guftiq;M cis . V x .Nominis immortalitatem pertinere 
putem: Cui pridem omnemmeam operam.de vovi: 
Eiq 5 me jam fubjeotifsime commendo. 

IV.Cal.Apr..annoaer2cDionjfianieM.DC.IX. 

S* O. M £i . ψ. 






Joannes Kepplekvs; 



Epigrammata 
ΪΝ Η JE C COMMENTARIA 

DE MOTIBVS MARTIS. 

VRANIE AD KEPLERVM. 

JL/ ε s ι ν ε Kepleride ο 3 M.artem contendere contra : 

Submittit nulli ^Mars, nififi ipje fibi. 
Truflra igitur ^vinclis illum Jubmitterc ientas % 

Qm Uberficlis extitit innumeris . 
Sic <*5%Vufe . At contra ad ^hCufamfic ille . ^uid ergop 

oAnne oblita tibi Palladis hifioria ? 
Horrificum Tallas potuit profiernere faxo 

Gradivum : e verumfi modo Homere cank : 
^lmdni igitur quoque nunc , magna afiifince <J%tmer<va 3 

Siibjuga^uarttumvis Mars truculentus eat ? 
aAdfj?ice quem dedimm > Rvdolphino omine libmmi 

Cjradivum dices 3 nunc quoque durapati . 



alivd; 

IV ε τ ι β ν s implicuit Aiartem Liparetm olim : 

Iret in amplexm cum, Cytherea >tuos . 
ZN^unc iterum capitur <vinclis Gradwm iisdem: 

JA(W Venus in culpa eil : culpa M.iner , va tua, <fi? t 
Qmppe jMinerva dedit Tjchoni hac retza.-Tycho 

Keplerio : hic Alartis cruribus infimit. 
Res mira : artificej magni Vulcanm & alter : 

Hunc Mmen atque illum Keplerius fiiperat . 
~Duramnt pauco Vulcania tempore vincla . 

oAt contra Aternum hac Kepleriana manent. 

Saxirvpivs feck 
Pragasan. 1609* 



V^oelo 



Α L I V D. 



s Keplerim 'Terramm oppugnat alumnm } 
OejcalU noli qu&rere; Terra 'volai;. 

J. Sevssivs f.Drefik;. 



t>AR 



ΛΝΕ- 



Parjene ticvm 

TYCHONIS BRAHE 

SVMMI ASTRONOML 

Α D 
ASTRONOMIiE CVLTORES, 

SVFFIXVM RESTITVTIONI STELLARVM FIXARVM. 

ProgymnafmacumTomoI, Paginai^j. 

Ε τ jam ftrata via eft, multis prius invia faxlis, 

Magno equidem , &C vigili tandem exantlata labore> 
Scandere inacceiTi liceat qua culmina Coeli, 
Et fuperas penetrare Domos , habitacula Divum: 
Seu lubeat Fixas , vario feu tramite Motas 
Deiignare Faces, curiumqiie iitumque probare 
Sidereum,Summi ut conftent miracula Jo vje . 

Ergo agite ο juvenes, quibus eft vigor acris Sc altus 
Ingenii,Geniique favor, quibus inclyta ab orcu 
Vranie Dium Coeli infpiravit Amorem , 
Et dedit iethereis Terrani &C terreftria qua^quc 
PofthabuiiTe bonis: qui non temeraria vulgi 
Judicia i aut tecricas voces curatis inertum; 
Obfcuns talpas mittentes degere in antris , 
Pcrpctuo uc coeca? maneant , velut eiTe cupifcunt: 
Hlic fpirate alacres 5 populo huc ροΐΐ terga reli&o 
Tendite ; nec Mentem^quaspars eft enthea Coeli, 
Hoc patrio private bono ; ftiidmm atque laborem 
Hlic ferte unanimesj feifo ut fuccurrere Regi 
Α l ρ ο ν s ο liceatjpondus nori viribus asquis 
Qui modo jVicinijtulerat fucceiTor ,Atlantis5 
Auxilium iimuluc promptum Copernicvs ingens 
SentiatsHerculeojiie, diim fe inferre labori 
Aggreditiir fidens, oneri fuccumbat iniqtio : 
Sicque poli $ AtlantisjCafli, Alcida^q; columnis,» 
Ingentemi jam jam nutantes , ferre ruinam 
Cogantur, Terramque fimul itatione moventes*, 
Kt|S Barbaria: hofpitium ( craiTa ignorantia coeli 

p«Sion8 Quam pariet ) cun&osq; homines , pecudesq; ferasq*, 

incur 3 t,& Turbantes caiiiancipiti,coecisque tenebns, 

lgnorantia X • •» r Τ • 

Γ β H y p n . Antiquoque Chao miiccntes atna Mundi . 

i££& Hoc prohibete nefas,pronoque occurrite damno, 

Et mecum excelium validis confcendite Olympum 
Vifibus, ut iiiTas mature occludere rimas, 
Et ftabilire novis Coeli laquearia tranftris, 
Jaraque prius,liceat, quam Machina tota fathifcat . 

Ecqnis 



* Subintel- 



tes. 



Ecquis adeft igitiir,pulchram hinc memiile Coronafflj 
Obiyzo gemmis ebore & rutilante Pyropo 
Confpicuam,firmamque magis, faeciisqueperenneiii 
Qui volet, atque animis animtim fociare fupemis ? 
Ecquis Terricolas inter , quos coiiunet Orbis 
Innumeros, dabitur, cui tam fublimia cordi ? 
Ecquis & Autorem Mundi>per conditavafto 
Tot miranda Polo fpe&acla, agnofceire geftit? 
Sicne omnes pariter tantaad quasfita iiletis ? 
QuidmuiTare juvat? Marius eii adhibenda labori: 
Vt tandem abftrufi pateant myiteria coeli . 
Si quos ambicio , lucrum,igiiorartiia,luxiiSi 
Tam celfis retrahunt auiis , &C ad infima trudunt ! 
Saltem. aliis parcant , iiec commoda fumma retardent » 

Ipfe Ego 3 ii facili afpirent mihi numinavultu, 
Et fuperare ako dederint obftacula quaevis 
Conftantiqs animojvelut hadenus;omnibusultro 
Annitar nervis > magni penetralia Coeli 
Pandere terrigenis> te&osq; aperire receiTus» 

T.umodo mirifici fapiens Fundator Olympi 
Annue, & adfer οραη* tua fa&a ftupenda notanti* 

REiSiONDEi* AVfHOR UPERISi 

Ofulgens genere & celris Natalibus HeroSi 
Cui ccrta ante alios animi eoeleftis origo 
Etprasftare dedic fa&is & tehdere eantu 
Horcatuquc novam morientibus addere vitam: 
Quid trepidum optatis , &c tanta incendia dudurtl 
Nutricantem animutnj flammis ventoqj fatigas? 
Nam quamvis tanca orfa, tiieas fuperantia vireSi 
Non alios pofcunt , quam fert tua Mufa , magiitros $ 
Ingeniumqj Aninio minus , ingenioqj lacertos 
Nafcendi mihi lege dedit Namra : Sororum. 
Nona tamen divm coeli inspiravit amoJUM. 

Dirus amor quid non mortalia peotora cogit ? 
Ille mibi ingenium, validos dedit llle lacertos 3 
Spe non aequa animans. Sed enim Itinonis iniqiiae 
Scindimur hatid a^quo ftudia in contraria vultu 
Tuque δ£ Ego: Tibi virtutis dedit illa colendas 
Materiem; mihi dura negatrrcdit aftus eodem j 
^Ethereis arcere locis } furtoque Promethei 
Exrimulante , facros cuftodire ar&ius Ignes . 
Erg:o opibus te larga gravat , fulsore metalli 
Pcrftringens ocqios , uc fint ad liimina legnes 
Coelica^ purpureisque optent fe jungere pompis 3 



Quas fequitur blandus popularis iibikis auras;' 
Infandumque minetur fors contempta dolorem. 

Ma&e animo fofti Viotor Diva^que Hominumqud 
AfFeofcusque tui/qui qiia? Rationis ocello 
Affeotanda probas 3 auiu conftante fecutus , 
Α patre tranfmillos potuifti ipernere cenfus. 
Deiine ad hanc privam focios accerfere laudern, 
Verbaque fluminibus infcribere:Non bene,virtus 
Gazaqiie conveniunt j diftant immane Polusque 
Terraque , &L alterius levis eft refpeohis in uno . 

Meque adeo afpernata inimenlum invidit honorerri 
Diva potens j brevibusque ingentia vota coarotans 
Lirriitibus^nihil induliit^ quod fpernere poiTem 
Muiis poftpoiitum , aut aftrorum opponere cura : 
ViciiTentque odia, atque auiis ingentibus obftent, 
Ingeniurrique potens fuperas volitare per arces 
Invida hiimi pfenieret Rhamriuiia : me niii primo 
In bivio vitai, coeloriirii arcaiia caiiendi 
PrasveniiTet amor^ tua per veitigia greiTum. 

Ergo animo luftrans tritos Erronibus orbes, 
Irrirhanesque minas &: hiantibus intervallis , 
Moenia , nec polltis , Mundi ruitura, columnis 5 
Dum canfas nox atra premit , fecuraque veri 
Pruteno indormic fapientum turba Magiftro : 
Aggfedior fidens oneri fuccedere tantd i 

Et STABIijRB NOVIS COELI LAC^YEARIA TRANSTRISi 

Matefieni Sarriius famofarri s quinque iiguras , 
Euclides Norniani , Mentem dedit inclyta Pallas ; 
Vranie ingeminans non uno interpf ete plaufus 
Accmuitcelebrem,iucceiTu lasta, triumphum. 1 

Miratus Braha^e aufus , dulcemque laborem , 
Concepto quamvis nolles decederefenfu; 
Multa iuper Terris dubitans 3 fuper asthere multa: 
Me tameri iri nuniefurri placuit trarisfefre tuorum, 
Mi no&es aperire tuas;Inventaqiie lorigi 
Temporis 5 &C claram coeptis affulgere Lucem. 

VixiiTesque utinam, nec tantd dignaparatu 
Priemia , tairi meritos rapiiiifet Parca triumphos: 
Non alios vifu & fubtilibusinftrumentis 
Pandere fefe Orbes, μ α gni penetraha coeli 

Expertus, quarri quos firmant mea tranftra^fuiiTesr 

Nunc quando properum Divx rapuere Magiftrum j 
Feitivosque dies^ornataquegaudia turbat 
Subduobs, querri debuerant hilarare^patronus : 
Quid faciamPiiiii Te veneratus imagine Mentis 
Aitifici iii vitanijo Heros manifefte a rediicam. 



Aftabis 



Aftabis Magnus itellatain veile Sacerdos. 
Hic ubi cuaeruleo FurgUnt altarla Templo , 
Authori conilruota Deo; fex ordine ilexus 
Circumeiint,totidem rapida vertigine lychnii 
In medio Focus , ajternaEq; incendia Lucis . muhik 

Accedo fuppleXjmeaq; hxc molimina doolo ^i° BSi ' 

Scripta libro, rervm fuaviflima Thura Paren τ χ 
Arboribus iiidata tuis 3 colle&aqtie cura 
Tepariente,mea;manibus tibitrado levatis: 
Eja adole purusjfeqtior en,magnoque vocatil 
Jimgo preces caftas: Sapiens fvndator Olympx 
Annvat almvs opem, sva facta stvpenda νοταντϊ. 

Ejusdem Slegia βνϊρία in Philothefio juxtn manum 

ξ$ Symbolum Brahei, 

SVS Ρ ICIENDO DESPICIO. 

DA Generofe locum , neu dedignere fequentem : 
^mcquid fitm , tuafunt rnunera , qmcqmd tro . 
HaBenm Ο cvras hominvm miratus inanes, 

In Te uno Satyram ludere cejfo meam . 
(urarum recjmed tua fitnt monumentn mearum ί 

Vmbrafuifine te , ie patre corpm ero . 
^erra mihi aerios nettat licet aflrica gyros ; 

'Terra eadem Centri fiet tibifixa loco : 
oAnttquu equidem refero hdc accepta ^tagifiris i , ' , 

Ac de me , vivo difyitcuere tibi . ''■ 

JSlon tamen irmalidw rutilos Aiavortis adignes 

Hac y nifiper Noffies , * Lum4nafifio y tuas. 
iSfon mfi svspiciens regeres Tu rite Dioptrani j *Aef.o P e. 

^Tellufit curfus inde Ego desficerem; "ι «"Π 

«. _ . J ■_, .. ώ /•>-, Schemat 

JVLetirer^ atos grejjm ,jugaque obvta Lapro , 

Et quotzi pars Centrum det tibi Phcebe *υΪΑ': 
Vt parili greffk Solemfugiatque petatque , 

Cjyretur raptu non tamen Erro pari- } 
Sedfontem verfiis vires acqutrM eundo > 

Longim abfiedens langueat inque "vicemj) : 
Vnde Globos feptvm fipten& 6 χ ordine Adentes , 

Ooiavusque Ammus de Patre Sole ^-vehunti 
Jnnumerabilibmque vacat Natura Volutis , 

Et pereunt nowes 3 degrege , quinque * E)ei ί 
Ealle 'Tycho denis ratwnem, falle mtnutis : *Ad«ub. 

^Ιηλ 9 ηιβ \Γη j numeret nemo ; ea cuncia rueni ι Cap • 8 ' 

curas homirium ,o quahtum eii in rebm inane\ 

Qjtondam non alia fi itur ad afira via . 

% (***) BIVS. 



Schemate 

adliterain 

K.fielhm 

Martis.de- 

piiftus effee 

Oeulus. 



EIVSDEM EPIGRAM- 

* MADE STVDIIS TYCHO- 
NIS Brahei,; 

Fixarum Tycho defcripfit Solisq^ meatus ; 

Lun& curriculum junxit , & occubuit . 
Luciferas Phaethon dolet afcendijfe Quadrigas 5 

Nil nocuit foUers hsc tibi cura Tycho : 
ALternum Endymion Trfvia obdormwit amata j 

Aiternum TrivU τ ε quoquefipit Amor* 



L Ε C Τ Ο R I 

S. 

PLuribus te alloqui decreveram (Le&or) niii & occupatlonum Pcw 
liticarum moles, quibiis hifce diebus plus folito diftineor 3 & pra> 
properus Kepleri rioftrisfiocipfd momento Francofurtum ituri , dis- 
ceiTus vixhanc quantuiamcunquemihi fcribendi reliquiiTet occaiio- 
nem . Itaque tribus duntaxat verbis te monendum cenfui 3 ne temo- 
veac Keplen in aliquibus , potiifimum vero Phyficis argumentationi- 
bus aBrah<^o diirentientislibertas, Tab ν lar vm Rvdolphearvm 
OperinequicquamincommodanSj &! omnibus inde ab OrbeCondi- 
to Philofophis familiaris. Caeterum ex Opere ipfo refcifces , ipfum 
in fundo Brah$i *id eft,fuper ipfius reilitucione Fixarum &C Solis a?di- 
ficaiTcmateriamqjomnem (Obfervationesnimimm) Brahqi opera fu- 
iile congeftam . Interim hoc infigni Kepleri Opereinter hos rebellio- 
num &; bellorum fubinde repullulantium tumultus, dum res literaria 
Reip.compatitur,tanquam Tabvlarvm & poft illas Obser- 
ν α τ ι ο ν ν μ tardius hoc nomine in lucem prodeuntium Prodromo 
fmere; &alacriores in pofterum Operis tantopere defiderati progref- 
fus , & tempora foeliciora a Deo Optimo Max. nobiicum prccare. 



Franciscvs Gansnes Teng- 

NAGEL IN CAMPP. *J • C* . 

M^. Qnfiliarim . 



In TRO- 



INTRODVCTI 

IN HOC OPVS. 




VRISSIMA EST HODlE CONDITIO SCRIiENDI L { Β R. Ο § 

Mathematicos > pcjecipue Aftronoinicos . Niii enim fcrvaveris 
genuinamfubrilitatempropoiicionum, inftruclionumjdemonftra^ 
tionum,eoncluilonum,libernoneritMarhemai:icus:iinauremrer- 
vaveris;!etStiocfficirurmoroiiiiJmaipr2iertimin Latina!iho-ua,qua: 
^ caretarticulis,&:illagrauaquamhabetgraica,cum perfignalicera- 
* rialoquitur.Adeoq; hodiepei'quampaucifunr]eftoresidonei:ca?te- 
riincommunerefpuutu. Quotusquisqj Mathemaricorumcft,qui 
tolerat laborem perlegendi Appollonii Pcrgsi Conica ? Eftca- 
men illa maceria ex eo rerum genere,quod longe facilius cxprimicur figaris &r lineis quatn 
Ailronomica. 

Ι ρ s Ε ε g ο , qui MathcmaticuS audiojioc meum opus relegens fathifco viribus cercbru 
durn ex figuris ad menrem revoco fenfus demonftrationum , quos a menre in figuras & rexrurri 
ipfe cgo primitus induxeram. Dum jgttur medeor obfcuritan materiie, iniercis circumlocutio- 
nibuis.jaramihicDtitrarioviciovideorinreMathemaricaloquax. 

Et habetipfa etiatn prohxirasphraiium fiiam obfcuritatem, non minorem qnam conciia 

brcvitas. HscmenrisoculoseiFugit,illadiftrahit:cgeth«cluce,iikiplendonscopialaborati 
hic non movetur vifus 3 illicplane excoecatur . 

£x eo confilium eepi» quadam luculenta introdudione in hoc opus>juvare captum le&o- 
ris,quoad ejus fieri poffit . 

Ulam vero geminam efle volui . Primo namque Tabulam exhibco Synopucam capi- 
tum Jibriomniumrcujushanc ucilitarem fuiuram exiftimo : w quia matcnaeft remotaano- 
titia multorum , rerminiquein ea varii , vanse molinoneSi magna inyicem fimiiitudine , magna 

CGgnationevelgeneriSjVelpartium.-terminiigiruromneSjniolitionesoinnesjuxtainvicenapo-. 
fita^unoqjconipe&ucomprehenfaijcollauonemutuafeie invicem deteganc. Verbi caufa: 
Difputodecaufisnaturaubus,qua2 lgnorata: coegeruntVeteres, uc circulum ./Equantemieu 
pun&um ^Equatorium ponereru.Id aurem facio duobus locis,parcibus fcilicet tercia &■ quarta* 
Le&orverfans inhacledioneparteterua 3 putarepoliecmc jam agere negocium Inarqualita- 
tisprimx,quannefl:fingulorum PJanetarum mocibus ieorfim. Arquiharcconditiovaletde- 
mum parte quarca. Tertia vero parce,uc Synopfis indicat, deillo ^Equance difputo,qui iub no- 
minelnajquahtansfecundscommuniteromnium Planetarummotusvariar,&pfimarioini* 
pfaSolisTheoriaregnar.HuicigiturreidifcernendaircrvietSynopticaTabuIai 

VerumenimveroneSynopfisquidemomnesexxquojuvar* EruntenirrbquibushiEcta- 
bula (quam ego pro filoexhibeo ad remeandum cx Operis labyrincho) Nodo Gordio incrica- 
tior videbitur . In eorum igicur gratiam multa hic ιη fron te collocari debenc acer vatim , qua* 
partim per opus difperfa»non ita facile in tranfcuriu animadvertenmr. Detegam autem 
ingratiampotiiTimumeorum,quiPhyiicamproficencur,qmq; mihi, imovero Copernico s 
adeoque Vet vst ati ultima?irafcunrur 5 obfundamencaicientiarumGoncuiraMocuTeIlu- 
ris 5 detegam inquam fideliter mftiruca praecipuorum capmim , qua? ad hoc negocium faciuntj 
&rfiftamoboculosomniademonilrationum pdncipia, qmbus conclufiones meictantopere 
ϊρΠΕίηίηαίεδϊ,ϊηηϊίΐϊίπιιϋ* 

Hoc enim ubi viderint fideliter prsftitutn ; opnonem poftea liberam habebuht, vel perle- 
gendi &percipiendi demonftrationes ipfas labore maximowel inihi profeffione Mathemanco 
fuper adhibita fincera & Geomecrica merhodo credendi: lpfi vero , qnod fuarum eric par- 
tium,ad ha^cficoboculoscolloEata demonftrationumpnncipiaconverii.illaexcunenrjcerti 
nifi iis everfis,non ruituram demonftracionem fupera:dificaram s Idem faciam etiam tuncj, 
ubimorePhyficorumneceirariis admifcuero probabilia,exque iisfic mixcis probabilem ex- 
truxero conclufionem , Nam quiahoc in Opere Phyficam cceleftem Ailronomia; permifcui, 
nernomirat*idebet,conje<ilurasetiamnonnul]asadhiberi.Ha;cenimPhyiic«,ha?eMedicinaii 
hxc omnium fcientiarum Natura eft, quas prster oculorum certiiiimas mdicationes aha euatn 
adhibencaxiomata. 

Sic igitur habeat lector > duas eiTe Aftronomorum fedas : alreram corypharo Ρ ΐ ο l Ε- 
μλο & utplurimum. allegatione Veterum iniignem ; alteram recencioribus rribucatrii 
licet (ic antiqniflima : quarum illa Errantmm ftellarum iingulas feparacim traftac , cau- 
fasque motuum fmgulis in iuis ipfarum orbibus affignac ,• h«c Planet-is inrer fe compa- 
rat ■> qusque in eoium motibus deprehendunrur communia,exeadem cominuin cauiade- 
ducic . At^ut hat fe&a rurfuni iubdividicur 5 Caufarn enirri , quaj Planecas effioir videri 

{ ) % ilationa^ 



DedifU.vii. 
tite legendl 
fcribendiq; 
libros A- 
ftrottoirii- 



Inttoduftit» 
in opus hoe 
in gr.itiam 
Phyfices 
ftudiofo- 



ftionomo•! 
lum. 



Pecaufis 



INTRODVCTIO. 
ftationatios retrogradosque , Copernicvs cum antiquiifiiiio AristArcho traii- 
fcnbU translationrTelluris domicilii noftri j quibus & ego fubfcribo : Tycho vero 
Β r λ η ii vs eauiamillam cranfcribicSoli , incujus vicinia aic connexosefle, ceu nodoquo- 
dam (non fane corporeo , fcd quantirativo camen) omnium quinque Planetarum Eccen- 
tricoscu-culos ; atquehunc veluci nodum,una cumSolari corpore>circaTerram immobi- 
lem circumtre. 

Tri bus iii fcc Opinionibus de mundo, fingulis quidem adha^renc alia nonnulla fingularia, 
quibus&ipfish^ieitasdiftinguunrur: fedillaiingulaum particulariafacilimarationefic cmen- 
dari & mutan ροίΓαιη,ιη ipfa: tres capitales Opinioncs,fquoad Aftronomiam,feu coeleftes ap- 
parenciasj m effeotu ad unguem squipolleanc, &pana faciant . 

Mevm iam inftitucum inhoc Opere pociliimum quidem eft , Aftronomicam do- 
£rrinam(prcccipuede Martis motujin omnibustribus formisemendare; ficquidem ,ut 
qua? ex tabulis computarnus, eacceleftibus apparentiis refpondeanc , quod ha&enus non facis 
certo fieri poruir.Qu.ippe ilelia Μ artis anno Chrifti mdcviii menfe Augufto paulo minus 
quatuorgradibusfuperat illumlocum,quemprodircalculus PrvTenicvs. Anno mdxciii 
menfe Augufto& Septembrifuntgraduspaulo minus quinqueinhocerrore:quijamia novo 
meocalculo penicus eftiublatus. 

Inrenm verojdum hoc praefto,& fceliciter aiTequor,excurro eciam in Metaphyficam Ari- 
rhyCcij. sTotELisJcupotiusPhyficamccElefcem &caufasmotuumnaturalesinquiro:exquaconfidera- 
tionerandem non obfcuranaicunturargumenra,quibus fola Cqpernici demundoOpinio 
('pauculismutatisjvcra.reliquseduaifaliiEconvincuntur &c. 

Omniaveroomnibus icaconnexaimplexa&permixrafunrjUttentatismultisviispartim 

a veteribus tritis , partim ad eorum imitationem & exemplum ftru&is , quibus ad emendatam 

calculi Aftronomici rationem pervenirem, nulla alia iucceirerit , quam qua: ipiifllmis caufis 

motuumPhyficis, quas hocopereftabilio,infiftir. 

iasTidut Ad Physicas vero caufas motuum indagandas primus gradus fuic , uc demon- 

Faaus, ftrarem , concurfum lllum Eccentricorum non alio loco ( prope Solefn ) contingere» 

ccn"rTc°or- quam iti ipfiffimo cencro corporis Solaris , contra quam Copernicvs Sc Brahevs 

crediderant . 

Hax mea corre&io fiin Ptolemaicam Opinionem introducatur ; jubebic 

ProLEMiEVM inveftigare raotum non centri Epicycli , circa quod Epicyclus inccdit x- 

piana. qualiter , fed punoti alicujus , quodin proportione diametri tantumabeftacentroillo ,quan- 

tum Ptoiemio centrum Orbis Solaris abeita Terra,& in lineaquidem eadera,auc 

paralleus. 

Ο β 1 1 c ι vero mihi potuita Br ahe anis , me remerarium eiTe novatorem:feenim,cum 
veterumrecepta: opinioni infifterent, &concuriumEccentricorum noninSole,iedproxime 
Solem ftatuerenc ; tamen calculum inde extruxiire,qui ccelo refpondeat ♦ Et in traje&ione nu- 
merorum Braheanorum in formam Pcolemaicam, dicere mihi pocuic Ptolem^vs, iibi, dum 
obfervata reneat exprimarq),repurari non aliutn Eccenrricum , quam illum , qui defcribatur a 
cenrro Epicycli , circa quod Epicyclus incedic «qualiter . Itaque debere me etiam arque et- 
iam videre quid agam : ne nova ufus ratione , id non prsftem , quod ab illisjam fic praftitum in 
rationeveteru 

Huic igicur objedioni, ut occurreretur, demonftratum eft in prima operispartejper hanc 
novam rationemeademplane ficri feupraftari poiTe,qua:perillorumveterumranonemfunc 
prieftna . 

S ε c ν ν r> α vero Operis parte rem ipfam fum aggreflus > & non minus , imo mul- 
to re&ius expreifi per meam rationem , loca Martis in apparenti Solis oppo- 
ficione , quam illi exprefleranc per vecerem rationem loca Martis in media Solis 
oppoimone. 

incerimtorapartefecundajrquantumad Geometricas demonftrationes ex obiervatio- 
nibus) in fu fpenio reliqui , urer redtius faciac ,Illi an Ego 3 quandoquidem Obfervariones non- 
nullasCquipperegulamnoftnsmachinationibuspriEfixarnJutriqiairequebamur.Phyficisvero 
cauusconlentaneameiremeamracionem;diirencaneamillorumveterem } partimoitendiparte 
prima, pra^cipue capice ν 1 . 

Ardemumparte QuartaOperisCapite lii. per alias quasdamObiervationes non mi- 
nus infallibiles , quamprioreserant,quasqucillorumVetusrationequibacairequi,meaaire- 
quebarur pulcherrime,dernonftravi folidilfime , Martis Eccentricum fic fitumefle,uc ipfum 
Solaris corporis cencrum 111 lineam apfidum cjusincidac,noa yeroaliquodpuni5tum prope; 
itaq) Eccenciicosomnesinipio Sole concurrere. 

Vc vero hoc non tantum quoad Longitudinem obtineat , fed etiam quoad Latitudi- 
nern : ideo parte Quinta demonftravi eandcm rem etiam ex obfervatis latitudinibus Ca- 

pite lxvii. 

Non pcM 



um fex Ec- 
centricoiu 



INTRODVCTIO, 

Nortpotueruntiftamaturiusin opere demonflxari , quia ingreditur in ciemotiftraHo* 
hes has Aitronomicas cognitio exa&a caufarum Irucqualiratis fecunda: in motu Planeta• 
rum : inquafimiliter dctegendum pnuseracpartecerdanovumaliquidjanceceiroribusin- g"d"s?a 
eognitum&c. «gg£ 

Ε τ ε Ν ι μ demonftravi partc tertia» five vetus jam di&a ratio valeat , qua? medio So- fi " sext <*- 
lismotuifivemea nova,qua:apparenci utirur; utrmtjueramen Cecundx Inarqualicati , qua? Etisinsd- 
communicer omnes Planetas atrinet , permixtum eile aliquid de Ina:qua!icatis primiE cau- «Theoru 
iis . Itaque Ptolemio demonftravi , Epicycios fuos non habere illa punda pro cei> te s naie Λ - 
triSjdrcaquaimotuseorumfunticquabiles. Sic Copernico demonftravi,circu!um,in ^"e^wfe- 
quo Telluscirca Solem movemr,nonhabereidpun<S):umprocentro,circaquodejus mo- "^cTmri; 
tus regularis eft & iequabilis . Sic Tychoni Braheo demonfti;avi 3 circu]urn,inquo « tat « m i 
circumitconcurfusfeuNodus Eccentricorum fupradiftus,non habere id pun&iimproceru 
tro.circaquodejusmotusrcgulariscit&ajquabilis. Nam li concedam Braheoj ut dik 
feracconcurfusEccentrieorumacentiO Solis ; necciTeeirejUtdicatjCircuituniconcurius 
illms,quiquancitate &cempore plane a;quat circuitum Solis , eccencricumefle,& ver* 
gereinCapricornum,cum Solis circuitus Eccentricus vergatinCancrum.Idem veroao 
cidere Epicyclis Ργοιεμλγ. 

Sinautcm concurfumicuNodumEcccntricorurftconferamin ipfumcentrum corporis 
Solarisjtunc circuicum hunc utriusq; & Nodi di&i , &Solis communem,Eccentricum quidem 
eiTea Terra,& in Cancrum vergere,fed dimidio iblum EccentriciratisejuSjquam obtinetpun- 
itum,circaquodSolismorus regularis &a?quabiliseft. 

Ecin Copernico,- TerrsEccentricum vergere quidemin Capricornum, fed dimidio 
ialrem eius Eccentricitacis, qua in eundem Capncornum diftet pundum,Girca quod a?quabilis 
eftmotusTerraJ. 

Sicin Ptolem^o ; inillis diametris Epicyclorum,quaea Capricorno inCancrum 
exrenduncur , tria efle puntta aequabbus intervaliis excrema bma a mediis iingulis diftan-» 
tia , a ie mutuo vero intervallis tantis , in proportione ad diametros } quanta eft Solis Eccen- 
rricicas tota , collacione fa£ta ad fui circuitus diametrum : Ex his tribus pundis , qua; 
funcloco mcdia, illa eiTe Epicyclomm iuorum cencra, quajvero hinc verius Cancrum fint, 
cffe punfta , circa qua: motus Epicyclorum fint a^quabiles 5 denique qus hincverfus Capri- 
comum iinc; illa efle , quorum Eccentricos (ab iis defcriptos ) indagamus •, Cipro medw Solis 
ntottt apparentem fiquimtr , quail iIIjs in puncbs Epicych ad Eccenrricum affixi finc , uc ita 
jncujusquePlanetazEpicycloilcabiolutecotaTheoria Solis , cumomnibusejusmotuum 
& orbium proprietaobus . 

Hifce iic demonftracis infallibilt methodo, jam & prior gradus ad caufas Phyficas confiir- 
matus eft,& novus ad eis gradus exftru<5tus,in Coi> t kn ι α & Brahei opinione clariifime, in Terrj *». 
Ptolemaica obfcurius & probabiliter faltem * - ftare.A^™ 

NatniivcTercamoveatur,fivcSol;demonftrisrum certeeft,idcorpus,quodmovcturi ^ en » Ffi y' 
moveriinaiquabili ratione; tardcicibcet, cum longius abelt a quieicente: velociter, cum ad mitiT* 9 
quiefcens proxime acceflk . 

Jamftatim igitar apparet difcrimen opinionum triumin Phydca: per conjeduras qui- 
dem , fed nihil cedentes cercirudine conjeoiuris Medtcorum de ufu pardura , auc quibuscunqi 
aliis Phyiicis» 

PnrnusquidemProLEM^vs exploditur.Qjjisenimci - edat ) totiderneireTheoriasSoLis 
(adunguemrimdesincerfe, imo vero&£Equales)quot Planetas ? cum videat Braheo adea- 
demmuniafufficereunicam ThcoriamSolis; Axioma quippe inPhytica recepnffimum efti 
NaEuram pauciflimis uti , quam poiTibile cft . 

Copernicvm vero Braheo *"pouorerneffeinPhyficacceleiKi multisprobatur 4 "cajusho. 

Primum Brahevs Theonasillas$olisquinq3ePlanetarumTheoriisfuftulitquidemj&: & graVuii^ 1 
ad centra Eccentricoratu deduxic,occulcavtt, in unam conflavit: rem lpfam vero,qua:per lllas ™e™tio e " 
Theorias cfEcicbacut' } reliquit in mundo . Planera enim quilibet prster eum motum,qui eft ei nem & re - 
proprius,BRAHEo nonminus quam Ρτοιεμλο, movetur etiamnumreveramotuSolis> nem"q°uif- 
mifcensutrosq;inunurn,exquamixrurafpiraiefficiuntunquodindcfit,quiaorbesnulloseire nmun) efti 
rolidoSjdemoiiitcavic Brahevs folidiilime: Copernicus vero Planecasquinque > mocuhoc hoc*d.fici- 
cxtraneopcnitusexuit,cauiadeceptionis exvifus conditionibus eduda. Adhucigiturapud " U T fundo" 
Brahevm iruftramukiplicanturmotusjucprius apud Ptolem^vm. extmam 

Secundojii orbes nulli funt^valde durafier conditio Intelligentiarum &r animarum motriw ab i p fc 
cumjdum ad tam mukareipicerejubencur,uc Planeram duobus , permixtis monbus lnvehanc. 
Adminimumenirniimul&femelcogcnturrerpicereadutriusqimotusprincipiajcentraspe- II, 
riodos. Α ι d Terra movecunpleraqj effici pofle deraonitro faculcatibus non ammalibus ied cor- 
poreis,magneEicisnimirum.Sedh^ccommunioraruat.SequunturaIia,qua3piOprienafcuntur 
exdemonlti-duonibus^qmbusjaminfiftimus. 

(***) 3 Sicnini 



niateriam 
ab ipfo o- 
mnem rau. 



INTRODVCTIO. 

ΙΠί Si enim Tellus mo vehir , demonihatum eft , eam leges celeritatis & tarditatis Cux accipe•* 

re ex modulo acccflus ftii ad Solem & reeeiTus ab eodem , Atqui & reliquis Planetis idem e- 
venit , uc ex hoc acceffu &: receltu a Sole incitentur vel inhibcantur . Demonftratio harum re- 
rum eft Geometnca ha&enus . 

Exhaccertiiftma demonftrarione,jamperconje£turam Phyficamcolligitur,fontemmo- 
tusPlanetarumquinq;inipfo Sole efle. Valdeigiturverifimileeft,ibieffefontemmotusTel- 
luris,ubi etl fons motus reiiquorum quinq; Planetarum : fcilicet itidem in Sqle .Terram igitur 
rnoveriveriiimileeft, quippeapparente verifimilicauiaejusmotus* 

Ε contrario , Solem confifterelocofuoiinmundicentro, cumperalia,tum per hoc 
maximeficverifimile,quiaineofonseftmotusadminimum quinq; Planetarum . Sive cnim 
Cofernicvm fequaris five Brahevm, urrinque in Sole eil fons motus Planeta- 
rum qnmque,in Copernico eciamfcxtii icilicecTelluris. Fontemautemomnismotus 
venhmiliuseftfuolocomanere quam moveri. 
V* Acfi BRAHEiopinioncm fcqnamur, & Solem dicamiiimovenipnmummanethoc 

demonftratum^SuLEM tardumincederecumaterra longeabitjvelocemcumappropinquar, 
idq; non ad vifum tanrum,fed etiam in rc ipfa.hicenim eft efFeotus ^quantis circuli 5 quem per 
detnonftratidnem neceiTariamiiiTheoriam Solis induxeram. 

Super hac igitur certiffisna conclufione per conjeoturam Pbyficam fupra ufitatanijex- 
truendurn etrethocPhyficumphilofuphema,Soi.EM unacumtotoilIomaximoq;quinq;Ec- 
cencricorumonerefutcraileloquarja Telluremoveri ,feu fontem motusSolis &afExorum 
Soliquinq; Eccentricorum,ineiTeinTeliure. 

Atqui corpdra ucraq,- Solis & Telluris inipiciantur 3 fiatq; judicium de utroque, utri magis 
competat fons mortis corporis reliqui : Solne terram movear, qui caneros movet Planetas 5 an 
Terra Solem , motorem cstcrorum , tot vicibus fe majorem ? Ne igitur cogamur conce- 
dere, Solcm a Terramoveri , quod abiardum : Soli immobilitas , Telluri motus eft con- 
cedendus. 
* *• Quiddicamderemporeperiodico motusdierum ccclxv, quod cumfitquantitatein- 

termediuminter periodicum cempus Martis dierutn dclxxxvii, & Veneris dierum 
ccxxv : annonakavoceexclamatrerum Natura,circunum,ia quo confumuntur ifti dies 
ccclxv, loco etiammediumciTeinter circuitusMartis& Veneris circa Solem,&:ficipfum. 
quoq;circaSolcm J Terra;igitureiiehunccircuitunicircaSolemnonSoliscircaTerram.<' Sed 
hajciuncmagispropriaMyfteriimeiCormographicijneccranccommemorandahicaliaargu- 
menca,quam quxpertraftantunnhocOpeie. 
VII. Igiturca:teraMetaphyficaargumenta,qua; proSolisinmundoloco,qui centruna eft,a 

digniratenderiSjVelaLumineiproducuntui^videindidomeolibelloj&apud Copernicvmi 
nec nihil apud Aristotelem lib.n.de CceIo,fub nomine Pythagoreorum, qui iGNisnomine 
Solem incelJexerunc.Tetigi aliqua in Opcica parte Aftronomia; Cap.i.fol.7. Adde & caput vi. 
pra?cipue fol.zif. 
VIII,; Deeovero 3 quodTerramparfitcxtramediummundicircumire>inveniescapiteixfolio 

31Ζ illiuslibri, argumentumMetaphyficum. 
nMcfmtu Ven ι am tamen abs Leftore fpero, ficontranonnullas obje&iones , quieanimosoe- 

raomm cupant,hisq; argumencis hoc paoto lucem eripiunr,remedia quc^am etiam hoc loco indicem. 
Ncq-,enim valdealiena funt ab iis } quai in Opere diiputofupercaufis Phyficis motusPlaneta- 
rum,pra;iertim tertia & quarta parte . 
l Demotii Multos impedir motusgraviuiii^ quo minus crederepoflmt, Terram moveri motu ani- 

mali feu potius magnetico* Ii pcrperidanc propofitiones fequentes : 

Pun&um mathemaricum, iive cencrum mundi fit iive non, nequit moveregravianequc 
ffeeno- eifeotiveneq; obje&ive, utad feaccedant. ProbencPhyfici,hanceirevimpundo,quodneq•, 
corpuseft,neq,aliterniiiexfolarelauoneintelligicur. 

Impoiribileeft^utibrmalapidiSjmovendocorpusfuunijquiEratpundummathematicum 
aurmundimediumjcitrarefpeftumcorporisinquo eftilludpunotum. ProbentPhyfici,res 
nacurales habere fympathiam ad id quod nihileft. 

Sed neq; hoc pacto gravia tendunr ad centtum mundi, quod fugiant extremitates mundi 
rotundi.NamproportiOjquaabluncamedioMundijinviiibiliseft^&nihilefficiCjincompara- 
tione ad diltantiam ab cxtremitatc mundi.Et quxcaufa effec hujus odii. ? quanta vi, quanta fapi- 
entia oporteret effe prxdita gravia, ut tam accurace fugere poifent ab hoite undique circumje- 
fto ξ quantave follercia extremitatum mundi,ad periequendum hoftem fuum tam minutim ? 

Acneq; vertigine rapidaprimi mobilis excuriunturgravia in medium,utin undis rotatis . 
Nammotusille,fiponamuseire,noneftconunuarususqueadhiccinferiora;aliasfentiremus 
ipfumj&raperemuruna^eciamquenobircumipfaTellusjimoprieriperemurnoSiterrafeque- 
retur.qua; omniaopponenti abfurda func. Apparetigicurdottrinamvulgaretn degravitate 
cfleerroneam. 

Vcra 



Doitrinam 
deG 






INTRODVCTiO; 

Veraigkurdo&rinadegravkatehisinnkkur axioniatibus. fo&A*fr 

Otnmsiubfl:antiacorporca,quatenuscorporea, aptanaueilquiefcerc.Gmhilodo^nqao "^ &t " 1 " 
folitaria ponitur,extra orbem virtutis cognati corporis . 

GravitaseftafFediocorporea>mucuaintercognacacorporaadunicioncmreucoiijun61:ioi 
nem (quorerum ordine eft & facukas Magnenca ) ut inuko magis Terfa tfcahat lapidem^ 
quam lapis petic Terram ; 

Gravia (fi maxime Terram iri centro rriundi collocemusj non feruntur ad centrurn rriuti- 
di.ut ad centrum mundi,fed ut ad centrutn roturidi cognati corpori s , Telluris fciJicet . Jtaque 
ubicunqj colloceturfedquocunq; transporceturTellus facukace iuaanimali 3 feinperad lllairi 
feruntur gravia. 

Si Terra non eflet rotunda,gravia non undiquaque ferrenrur re&a ad medium Terrai 
pun£tum,fed ferretuurad pun&a diverfa a lateribus diverfis . 

Si duo lapides in aliqUo loco mundi collocarentur propinqui invicem,extraorberri virtu- 
tis tcrrii cognati corporis j llli lapides ad iirnilit udinem dutirum Magneticomm corporum coi- 
rent loco intermedio, quilibet accedens ad aker um canco inrervalio , quarna eft alrcrius rrioles 
incornparatione. 

SiLuna&TerranoriretinerenturvianimaIi,aura!i'aaliquasquipolIenn,quai3ibecinriid 
circuitu;TerraafcenderctadLunamquinquagefimaqaarcaparteinterv'alli,Lunadeicenderct 
adTerram qiunquaginta tiribus cifcitcrparribusintcrvaHi;ibiqueJungerencur:pofitotatnen, 
quodfub(taneiautnusq;fitunius&ejusdcmdenikaris. 

Si Terra ccffarec attrahere ad fe aquas iuas ; aqua; marinse omnes elevarentiir,& ih cotrpus 
Lunjeinfluerent. 

Orbis virtutis ttz&otix, quseeitinLuna, porrigitur urqucadTcrras,&:pro!e6tataquas r 3 «o *m 
fubZonamTorridam.quippeinoccurfum iuumquacunquein verticemlociincidic , infen- ^^ tt * 
iibilkermmaribusincluiis,fenfibilker ibi ubi iunt latiffimiaivei Qceani,aquisqus ipaciofa 
rcciprocationis liberras. quofaclonudancurltttora Zcmarum& Climatum iateraiiura^ &ii 
quaeciamfub torridifinus efficiunt rcducliores Occani propinqui* Icaque aquisinlatiori 
alvcoOceaniaflurgentibus,fieripot:eft ) u!:inanguil:ioribusejusimubL!S,n-iodononni!xiisar(ae 
conclufis,aqua3pr3Eience Lunaetiamaufugereabea videancur:quippefubiidunc,forisfubcra- 
itacopiaaquarum. 

Celenter veroLunaverticem transvolante,cum aquaj tamcelerker fequi non poffint, 
fluxus quidem fic Oceani fubTorridain Occidenrem,quoad impingkad concraria lircora,cur- 
vacurq; ab iis ; diflbl vitur vero difcellu Luna? conciliura aquarum feu exercitus qui eft in icine- 
reverfusTorridam,quippedefertusarra<au,qu! iHum exciveratsimperuq; capto,utinvafis 
aquancis,remcac&airukacadlitcorafua 3 caq5opcrit:gignitqueimpetusifl:eperabfcntiarriLu- 
n£B,impetumaliumjdonecLunarediens,fra:naimpecushujusrecipiac, modereturque,&una 
cumfuomotuckcumagar. lralittora £quaikerpatcntiaiifdemhorisimplenturomnia;redu- 
£tiora vero tardius;nonnu!la di verfimode ob diverfos Oceani adkus . 

HincjUCobiterexcurram,acciimuIanrurSyrtes 3 arenarumcumuIi:nafcunturauteradun- Fiuxus & 
lurinvorticoCsanfraftibus(utproinmMexicano)inrul£Einnuraerabiie.s-videcurq; Indiarum St* 
mollis beata & friabilis Terrahoc fiuxa & eluviea-terna tandem -eileperruptaatqjperfofla, °! eIti 
adjavanteTerriEmoru aliquo univcrfali•. cum olim a Cherfonnefo aurca verius orientem & 
rneridiem continua fuiife perhibeatur.-jamque eiFufo Oceano,quiatergo erat inter Sinas & A- 
mencam,lictoraillaMoluccarumaliarumq;vicinaruminfularuniinakumexporreaa,quippe 
fubfidentemarisfuperikie,fidemhujusrciopprimunt. 

Quin&TaprobaneexeofubmeL'faviderurfurquidem conilat exrelatuCalecutienfium, taprob*. 
aliquaetiamibiiocorum {ubmerfaeiTeoIim.) Oceano SinenGpereiira&as portas in Indicum " u ™ v a e ^ c 
jnfufojUchodienihddeTaprGbaneextetjpraetei• veru'ccsmonrium,quiipccicmcxhibentIn- famhodi». 
fularuminnumerabiliumfubnominecJJ-^/i^i/iir»^» Nam ibilocificam fuifleolimTaproba- 
nen,ex adverfo fcilicet oftiorum Indi & promontoni Corii,verfus meridiem, facile eft ex Coi- 
mographis,& Diodoro Si-culo probarejcum eciam in hiftoria Eccleiiallica quidam perhibeacur 
fuiiTecommunis Epifcopus Arabiai&Taprobanar, utique vicina;,non vero quingentismdlia- 
ribus gcrmanicis(imo vero peranfradus illi serati uficacos,amplms millejin Orientemremor^ 
Qua;vero-hodieTapr«banepucaturSumatrainfula,eam exiilimo olimtuiiTeChcrfonnefuni 
aureamJfthmoIndiaecoujun<5tamadurbemMalaccam.NamChcrfonncfus,quamhodiccre- 
dimus aurea^non mulco magis Cherfonnefus dici pofle viderur,quam Iralia . 

QusquafBviserancaliuslocijficunoconcextu exphcare voluijUc majorem aftui mari- 
no & per hunc virtuti Luns traotorix fidem iacerem . 

Sequicur enim,fi vircus rradoria Luna? porrigkur in Terras usque , multo magis virtutem 
traftoriamTeilurisporrigi inLunam & longe altius, acproindenihileorum quodexterrena 
tnateriaquomodocunque conftat , inq; altum fubvchitur , complexum hunc foruilimum vir- 
tutistraotoris unquam eiFugere . 

(***) 4 Levc 



VeradoSri 

ni dc lcvi- 

•iie. 



Ad obje- 
itionem, 
ψχοά pro- 
jeifilia per. 
pSchculaiia 
lecidant in 
lucum iuu. 



Copeinici 
lcnisntia . 



Il.Adobje- 
nadecele- 
litace rao- 
tus Tdlu- 
lis. 

III Adob- 
jeftadeira- 
menfitate 
eceli. 

IV Ad obje- 

ttadefacra- 
iumlitera- 
runi d.flen- 
fu, & au,- 
ihoiitate. 



INTRODVCTIO. 

LeveveiOnihileilabfolute , quod corporea materiaconftat , fed comparateleviusefti 
quodrariuseftiivenacuraiua, iive ex accidente calore. Rarum verodico nonilludtantum, 
quod poroium eit & m mukas cavitates dehifcit , ied ιη genere, quod fub eadem loci amplitu- 
dme, quam occupacgravius aIiquod>rn!iiorem quantitatem marena? corporeae concludic 

Leviumdefinuionemfequicur&motus. Nonenimeftexiftimandum , illafugereadfu- 
perficiem uique roundi , dum teruncur furfum , aut non accrahia Terra : minus ennn attrahuiv- 
ttir quam gravia , & iicexpellumuragravibus,quo faoto quiefcunt , retinentilrque aTerra 
loco fuo. 

Etfi vero virtus tra&oriaTerra•, ut di£tum,porrigitur longiflime furfum; tamen fi lapis a- 
liquistantointervalloabeircr,quod fieretaddiametrum Telluris feniibile: verum eft,Terra 
. mocajapidem ralem non plane fecururum , fed fuas reiiftendi vires permixrurum cum viribus 
Terra: uaftoniSjatq; ira fe cxplicaturum nonmhil a raptu illo Telluns.-non fccus arqj motus vio- 
lentus projediha nonnihiluraptuTelluris explicat, utvelprsecurrantjprojeota verfus orien- 
tem,veldcftituancur,liinoccideni:em projiciaiuur:atq;kalocumfuum;,aquoproje&aiunr, 
vi compulfa deierantmeqj rapcus Terra^ hanc violeiuiam in foiidum impedire polllr, quam diu 
violencus motus in fuo vigore cft . 

Sedquianullum projedblecenriesmillefimam diametriTerraspartema fuperficie terra: 
feparacur,ipr2C]jadeonubes,acq;fumi,qua; minimum terreftris materia?obtment,non mille- 
iirnafemidiametripaiTCcvolaiuinaitum.Tiihiligiturpoceftnubiuniifumorum, &eorum,quae 
perpendicularkerinakumprojiciunrurreiiftencia,& naturalisadquieteminclinatio,nihilin- 
quampoteftad impediendumhunciui raptum;urpote ad quemhxc refiftentia in nulla pro- 
pomonecft, Icaqjquodperpendiculancerrurfumeftprojectum^eeidetinlocumruuminihii 
impeditummoiuTdluris, ut quaefiibducinonpocek, fed unarapitinaere νοΙαηΜ,νίπ^ηε- 
πςΒ flbi non minus concarcnatiE,quam fi corpora dla contingeren. 

Hiice propofuiombusrnentecorriprehenfis &c diljgeiuertrutinatis,non tanrum evanR- 
fcitabfurdicas &falioimaginacaimpoffibdicas PhyficamocusTerrsjfed etiampatebit ? quidad 
objettaPhyilca,quomodocuiiq}informara,iirreipondendura. 

Ecii Copernico magis placec Terram & terrena omnia, lice c avulia aTerra , una & cadem 
animamomceinformar^quxTerramcorpus iuumrotans,rotet eciam una parciculasiftas,a 
corpore fuo avulfas .• uc iic pcr motus violentos vis fiac huic animae per omnes particulas diffufa?, 
quemadmodum ego dico, vim fieri facultaci corporea? fquam gravitatem dicimus, feu Ma- 
gnecicaraj kidem per motus violentos k 

SufRckramenprofolunsaTerra,facukas iftacorporeajabundatillaanimalis» 

Quod veroacclentaternotushuiusmukiribijterrieque nafcemibus extrema metuunrj> 
caufam rmllam habent.VidedehacreCap.xv &xviiibnmei deStellaferpenrariifo].82,&84. 

Ibidem etiam invenies plcnis velis navigatum per immeniuatem orbis mundani, qux 
Copernicofoletobjici, ut prodigioiardemonitratur enim bene proportionatam eifccontra 
veroimproportionacam &prodigioiamcelericaremccelifucuram, ii Terrajubeaturfuoloco 
& iicu itare plane immobilis. 

SuntautemmultopluresiIlorurn,quipietatemoventur,quominusadfentianturCoper- 
nico,metuenteSjneSpirituiSan<3:oinScripturisloquendimendaciumixiipingacur, iiTcrram 
moverijSolem ftare dixerimus . 

Illiverohocperpendancicumoculorurnfenfuplurima&potiinmaaddircamusjimpoin- 
bile nobis eiTe,ur fcrmonem nokrum abhoc oculorum ienfu abftrahamus . Itaquepluri- 
ma quoridie inciduni, ubi cum oculorum fcnfu loquimur,etfi cerio icimus remipfam ali- 
ter habere. 

Exemplumeitin illo verfu Virgilii 5 Provehimur portu,Terrxq; urbesq,- recedunt. 

Sic cum ex anguftns vallis alicujus emergimus , magnumfe fe caropum nobisapcrire 
dicimus. 

SicChriftusPetro.-Ducinaltnm.-quafimare iicaltiuslittoribus. Sicenimapparetoculis: 
&Opticicaufasdemonilranchujusiallaciae,Chnfl:usverofermoneutiturreceptiifimojquita- 
mea cx hac oculorum tallacia eil ortus , 

Sicorrum&occarumiiderumjhoceilafcerirum&defcenrumfingimusicum eodemtem- 
pore Solem alii dicant defcendere, quo nos dicimus illum aicendere . Vide Optices Ailrono- 
mixCap.x,foU3Z7. 

Sic etiamnum Planeras ftare dicunt Prolemaici , quando per aliquot continuos dies apud 
cafdemFixashsrerevidencurjecfipurencipfoscuncreveramoveri deorfuminlineareda, vel 
furfumaTerris» 

Sic Solfticium dicit omnis fcriptorura natio : erfi ncgant vere ftarc Solem . 
Sic nunquam quifquam adeo dedicus ent Copernico,quin Solem diiiturus fit ingredi Can- 
crumvelLsonGm>etiiinnuerevuloTerramingrediCapncorrmm YelAquarium. Eccierera 
jfiniilirer, 

Jam 



INTRODVCTIO. 
Jam vero & facr£iitera?>de rebus vulgaribus (in quibus illorum infKtutum noii cfi homi» 
nes inftruere)loquuntdrtumhominibus,hatr.anomore,utabhominibusp.crcjpiantur;uturi- 
tur iisqua:funcapudhominesiriconfe{ib,admimuanciaaliaiublimiora&divtna. 

(^idmirumigicurjriScnptufaquoquecumreniibusloquacurhumaniSjtunccumreruni 
venrasaienfibusdifcrepatjfeuiciennbushommibusieu ignans. QuisehimnefcitPdecicairt 
circallufionemPialmoxiXjubijdutnfubimagmeSoIis^uriusEvangcliijiadeoqj&ChriftiDd- 
miniin hunc mundum noftri caufa fufcepta peregrinano decantatur ; Sol ex Hunzontis taber- 
naculo dicitur cmcrgere, uc fponfus de chalafno fuo \ alacris uc Gigas^ad currendam vianu 
Quod imitacur Virgilius : Tithono croceum linquensaurora cubilc . Prior quippe Poefis apud 
Hebraosfuit. , 

Nonexire Solem cxhorizonte tanquametabernaculo (etfificoculisappareat') fciebac 
Pfalces.-moveri vero Solem exiftiraabac,propterea qma oculis icaapparer . Ec tamen utrumque 
dicit,quiautrumqueoculisiravidetur.Neq}falfumhicvelillicdiccrecenfcndebct:cftcnirri& 
oculorum comprehenfioni fua vericasddonea fecreciori Pfaltis initiruco > cnriuique Evangehi 
adeoque fiiii Dei adumbrando . Jofua etiam valles addir , contra quas Sol & Lnria moveaottm 
fciiicec quia ipfi ad jordanem hoc iraapparebac . Et tamen uterquc iuo inccnco poti cur : Davi- 
des Dei magnificentia patetatta ( & cum eo Syracides ) quae effecir, ut harc fic otulis repratfen- 
tarencuriVdeuamjmyfticofcnfupcrhajcviribiliacxprcifo.-yofuavcrOiUtSoldieinccgrorcti- 
neretur sibi inccelimediojrefpeotufenfus oculorumfuorutnjcunvaliishominibuseodeiri 
temporis fpacio fub terra moraretur . 

SedincogitanresrefpiciuncadroIatnverborumcomrarietarern 3 SoIftetir,idcfl-,Terrafte- 
titjnonperpendenteSiquodharccontrariecasrancum intra litmces Opnces& Aihonomisena- 
fcatur 5 nec ldeo icextrorfum m ufum hominum efferar.-nec videre voiunt,hoc unicum in votis 
habuiireJofuam,nemontesipilSolemeriperent: quodvocum verbisexphcuir>fenfui oculo- 
rumconformibus;cumimportunum admodumfuifleceotemporede Aftronomia,dequevi- 
fus erroribus cogitare . Si quis enim monuiiiet , Solem non vere contra vallem Ajalon moveri, 
iedad fenfum tantum ; an non exclamaifet Jofua , fe petere ut d:es ipfi producatur , quacunque 
id racione fiac ? Eodem iguur modo , fi quis ipii licem moviffet de S&lis perenni quiece , Ter- 
rsquemotu» 

FacileautemDeusexJofusevcrbis,quidis^eller,intellexit:prqftititqueinhibicomocuTer- 
rsjutilliftare videreturSol.Petitionis enim Jofuae (ummahuc rcdibacut hoc fic fibi videri 
poiret,quicquidinted.m esset: quippehoc videri vanum& irricum nonfuit,fedconjun~ 
ttum cum effedluoptato . 

Sed videCapuc x. AilronomisparnsOpdca?; invenies rationes,curadeoomnibusho- 
minibus Sol moveri videatur,non vero Terra:icilicec cum Sol parvus appareat, Tcrra vero ma- 
grtajnequeSolismotus comprehendaturvifu ob tardkatem apparencem,fedrariocinatione 
iolum,ob muratam poft rempus aliquod propinquitatem ad monces ; irnpoffibile igitur eft, uc 
raciononpnusmonicafibialiudimaginetur,quam Tellurem cum impoiuocceh torniceeire 
quafimagnamdomum,inquaimmobih,Soltam parvaipecie,inftarvolucnsinaerevagantis, 
ab una plagainaliam tranfeac 

Qji£Eadeoimaginaciohorninumomnium,primamlineamdedirinracrapagina. Initio, 
inquitMofes,creavic DeusCcelum&Terramiquiarcilicethsduarpartespotioresoccurrunc 
oculorumfenfui. QuaildiceretMofes HominhTotum hoc a?dificiummundanum,quodvi- 
des, lucidum iupra, nigrum laciffimeque porrettum infra , cui infiftis & quo tegens,crea- 
vit Deus. 

Alibiquxnturexhomincnumperveftigarenoveritaltitudinemccelifurfum, Srprofun- 
ditatem terra: deorium .• quia fcdicet vulgo hominum videturutrumque a?que infinuis ex- 
currerefpaciis.Neq; tamenexriut,quifanusaudiret> & Aftronomorumdiligentiam, feuino- 
ftendendaTellurisconcemptiifimaexilicatejadcoslumcomparacxjfeuinperveibgandisAftro- 
nomicis intervallis , per ha?c verba circumfcriberec : cum non loquantur de raciocinaroria di- 
menfione, ied de reali ; qua? humano corpori,terris affixo , aeremque liberuro haurientbpeni- 
tuseftimpoffibilis. Legetotumjobi capuc xxxvni &compara cumiisqujein Ailronomica 
inque Phyficadifputancur. 

Si quis allegac ex Pialmo xxiv.Terram fuper flamina pr^paratam: ut novum aliquod phi- 
lofophemaftabiIiat,abfufdumauditu,Tellureminnatarefluminibus;nonnehocillireotedice- 
retur,MiirumfaciacSpiritumfan&um, neq; in icholasPhyiicascumludibriopertrahacjnihil 
enim aliud ibi loci innuere velle Pfaken , niii quod hommes ancea fcian c & quocidie expenan- 
tur,Tcrras ('poftfeparationcm aquarum inaltum fublarasj incerfluereingenciafluraina>cir- 
cumflueremana» Nimirumeandemeirelocuuoncmahbi,cum fefe iuperilummaBabyloms 
Ifraelicsefcdiirecanunt,ideft,juxtaflumina,veladripasEuphratis&Tigris. 

Si hoclibenterquisrecipit,cumon Snllud recipiac, utina]nslocis,qusemotuiTe!luris 
oppomidlenrieodcmmodo oculos a Phyricaadinftitutum rcripcursconverumus/ 1 

Gene- 



Ί Ν Τ R Ο D V C Τ Ι Ο. 

Generaiio pr2tetft(aitEcclefiaftes)&generario advenit,Terra autem iflaitcrnum ft a f. 

QuafiSalomonhicdifpuretcumAftronomisfacnonpociushominesfuiBmutabilitatis admo- 
ncat; cum Terra , domicilium humani generis , fempcr maneat eadem •. Solis mocus perpetuo 

iniercdeat:Vcntusmcirculumagaturiredeatquecodero:fluminaafontibusinmarecffluant 
a man m fonces redeanndenique homincs his pereunnbus nafcatur alii; iemperq; eadem fit fa- 
buIavitaEjnihiliubSoIenovum. 

NullumaddisdogmaPhyficum.Kr et ;Vi*eftmoralis,reiquirperfcpatct,&obfervataro 
tnnmrn ocuhs/ed parum perpenditur. Eam igirurSalomort inculcat. Quis emm ncfcit tcrram 
femper eandem effefquis non videcSolem quondic ab orcu refurgere, flumina perenniter de- 
currereinmare J venrorumftacasredueviciffitudines,homincsaliosaliisfuccedere/ > Quisve 
roperpenditeandemagipcrpctuovicsfabuIam^muratisperfonisrnecquicquaminrc&Tshu" 

manisnovumcire?itaqiSalomoncommemorationceorumquaividcntomnes,admonercius 
quod aplerisqjpcrperamnegligicur . 3 

Pialmovcro ci vputancomninodifputacionetn contineri Phyficam 5 quando derebus 
Phyfiasroruseih Atq } JbiDeusdiciturfundaffcterram fuper ftabilitatemfuamnllamq-non 
inclinatnm irun feculum farculi. Acqui Iongiflime abeft Pfakes a fpeculationc caufarum Phyfi 

«rumTotusenjmacquiefcitinmagaJtadincDe^qmfccicharcomnia^ymnumqucpaneie 
Deocnndicon,inquomundumiUtJsapparecodu!is,percurritordinc. 

Quod (i benc perpendasjcommentanus cft iuper Hcxacmcron Genefeos. Nam ut in illo 

trespnmidicsdatiiuntfeparationiRegionum,pnmusLucisatcncbrisextcrioribus J i"ccundus 
Aquarum ab aquis,lnterpofku expanii.terrius Terrarum a maribus,ubi rerra vcftirur plantis St 
ftirpibusttres vero poftenores dics regionum ficdiftindarum lmpletioni , quartus Cceli, quin- 
tusMariuro & Acris.fextusTerrarum.-ficinhocpialmofumdiftinil*, &iexdierum operibus 
analogs,partes toridem . r 

Nam verfu fccundo Luccm,crcaturarum primam,prim«q}diei opus Creatori circumdat 
proveftimento. 

Secunda pars incipic verfu tertio , agitque de aquis fupercoeleftibus,extenfione cceli, & dc 
Meteoris , qua^ videtur Pialtes accenfere aquis fuperionbus, fciliccc de Nubibus , Ventis' Prc- 
iteribiiSjFulguribus. ' 

Terria pars incipita verfu fexto 3 celebratq; terram utfundamentumrerum,quas hiccon- 
fiderat.Om nia quippe ad terram,eamqj inhabitantia animalia refert: fcilicet quia oculorum ju- 
dicio duae primaria: funrpartcs Mundi,Ccdum &Terra. Hicigicur confiderat,Tcrramtot 
jara fsculis non iubfiderc,nonfathifccre , non ruerejcum tamen nemini compertum fic , fuper 
quidillafufundaca. ' * 

Non vuk docere quod ignorent homines, fed ad menrem revocare, quod ipfi negligunt 

magnitudinemfcilicet&pocentiamDciincreationetantiBmoliSitamfirmai&ftabilis. SiA- 
ftronomus doceat,rerram per fidera ferri,is non cvertit, qua?hic dicitPfaltes, nccconvcllit ho- 
minum expenentiam . Verum enim nihilominus eft , non rucre cerras, Deiarchite&i opus 
utfolentruere noitraxdificia yecuftace & carie confumpta, non inclinari ad latera, non tur- 
bari fedes animancium, coniiftere montes & littora, immota contra impetus Ventorum 8c 
flu&uum , ut erant ab initio . Subjungic autcm Pfaltes pulcherrimam hypotypofin fepara- 
nonis undarum a continentibus ; cxornatque eam adje&ione fontium , & utilitatum , quas ex- 
hibentfontes &petrxvolucribus& quadrupedibus. Necprarterit exornarionem iupcrficici 
TellurisaMofecommemoratam inreroperadieitertiai; fedeam a caufa fuarepetit altius ab 
hume&atione puta ccelefti : & exornat commemoratione utilitatum , quse redeunt abillaexor- 
nationcad viotum&hilantatem hominis, &beftiarum habitacula* 

Quarta pars incipic verfu ζ ο , celebrans quarta: diei opus, Solem & Lunam , fed pracipue 
utilitatem,qua2ex diihn&iotie temporum rcdeuntad animantia& Homincm , qua: ipii jam 
eftfubjedamateria: utclarcapparear,ipfum hicnonagere Aftronomum. 

Non enim omifiiTec mentionem quinque Planecarum, quorum raotu nihil eft admi- 
rabilius,nihil pulchnus , nihil quod de Conditoris fapiemia ceftetur evidcncius apud cos 
quicapiunt . 

Quinta pars eftverfiii^ de quincaidiei opere,impletquc maria pifcibus& exornatNa- 
vigationibus. 

Sextaobfcurius anneftituraverfu 2 8,agirquedetcrraruraincolis Animalibus,/cxto die 
ereatis . Ec denique in generc iubdic bonicatem Dci fuftencancis omnia, & crean tis nova , O- 

mn!aigirut-,qusdemundodixerar,adanimantiarefert:nihilquodnonficinconfeiro,comme- 
morat : icilicet quia animus ipfi eft excollere nota , non inquirere incognita , invitare ve- 
ro homines ad confideranda beneficia , quaj ad ipfos redeunc ex his iingulorum dierum 
Openbus. 
confirum Atq; ego leftorem meum quoq; obceftor,uc non oblirus bonitaris di vinse in homines col- 

LmL 10 latie,ad quam coniiderandamiprumPlakespouiTimuminviucj ubiatcmplorevcrfus,infcho- 

iamA- 



INTRO D »V C Τ Ι Ο. 

lam Aftronomicamfuent:ngreiTus;mecum etiam lauder& cdeLrctfapientiam & mpgnitd= 
dinemOeatoris,quam ego ipfi aperiOjexformxmunclanarpenitioricxpucatione^cauiarurri 
inquifitione,vifaserrurum detedionej&fic non cantuminTelluris firmititdihe &ftabilica- 
te ialutem univerfieNaturK Viventium;ut Dei munus exofculecur; iedeciamiri ejufdem mocu 
tatn recondito tam admirabili Creatons agnoicar fapiennam ; 

Qui vero hebetior eft,quam ut Aitronomicam fcientiarii caperepoilit^ vel infirmiori confitiiiffl 
quamucinofFenfapietateCopernicocrcdat:eifuadeo, ucmiflaSchola Aftrdriomica, damna- ^ 10 
tisettamfi placetPhilofophorum quibuicunqueplacitisifuasresagac,&abhacperegnnatid- 
nemmidana defiftens, doraum adageHum iuum excolendum fereripiat , oculisqucquibus 
iblis videt , in hocafpeftabile ccdum iublatis, toto peftore in gwitiarum a&ionem & laudes Dei 
CondiconsefFundacur:certas,lenonniinoretn Deo cuitum prseftareyquam Aiironomum; cui 
Deus hoc dedic,ut mentis oculo, perfpicacius videati qusq; inveriitjfuper ns Deum fuurn &i- 
pfeceiebrarepoifit&velit . 

Quo nomine mediocricer,noti parutn fane,do<3is commeiidata eiTe debet Opihio Brahei Jjjj^ 
deformaMundi:quippe qux mediam quodammodo viam incedens,exunaparre Aftrono• j^Jj^, 
mos^uoadejusfiei-iporeibintuilitocEpicycloramrupelleaileiiberar^auiasrriotUuin.igno- 
ratas Pcolemso , cum Copernico ampleiiticut; Phyikis ipeculadonibus aliquem locum dac,So- 
le in centrum Syftematis Pianecani recepto; exakcra vero parte vulgo literatorum fervit , mo- 
tumque Telluris,adeo creditu ditfici.lem,eliminac:licec pereamTheoriazPlanecarumin A- 
ftronomicisrpeculacionibus&deirionitratioibus,mulrisintricencu'rdifBGultatibus;necparum' 
turbeturPhyficacceleftis. 

Atq, h#c de facrarum licerarum authdricate . Ad p!acica vero San&orum de hrs Naturali- v. Adobja 
busjunoverborefponded. InTheolugiaquidemauthocicacum,inPhi]u(bphiaveroratioriutri tUonuce" 
eircmomentaponderanda^SandusigicurLadtantiusjquiTcrLamnegayiceirerotUndam.-San- Sa,l<w, ° 
£tus Auo-uftinus,quirorundicateconceifa, ncgavitramcnAntipodai. s Saridturn Officiumho- 
dicrnorum.qui cxilitareTerrae concefla,ncganc camen ejus moturri: At magis milii ian&a ven- 
tas , qiuTerram &rotundara, & Anripodibus circumhabicatam, & concemptiiiimceparvi- 
tacis eflfe , & denique perfidera ferri , falvo Do&orum Eccleiiiereipetlu, exPhiloiophia 
demonftro. 

Sed fatis de Hypothefeos Copernicans veritace.Revcrceadum eniiii ad inftimcum,a quo 
feceram mitium hujus introductionis = 

Ccepidicere,metoram Aftronomiamnon Hypothefibusfi&itiis, iedPhyficiscaufishoc 
operetradereiadhoc vero faftigiumrfiecontendiire' duobus gradibus ; altero , quod depre- 
prehenderam , in corporeSoiis coiicurrere Planetamm Eccentriccs ; rehquo , quod ia 
Theoria Telluris intellexerim inefle circulum ^quanteoi , cjusque Eccentricitatem bife- 
candam. 

iaicur hic fic tercias gradus , quod comparatione inftituDi partis fecunda?cum quarta iettius.gr*.• 
certiifime demonftrarum fuir, etiam Martialis ./Equantis Eccentricitacem bifccandam prxci- ΙΐΙζ&Γ 
fe>quodBraheusdiu&CopernicusdubiumefFeceruno S™ 

QuareinduottonefatbaabomnibusPlanetisparreterriaexanricipatudemonftraturneil: Μαιίΰΐί"'?- 
quandoquidemfolidiorbeSiUtBraheusexcraje^ianibuscomecarumdemdnftravicnullifunr,• ^nTnd.a-" 
Solisi»icurcorpuseiTefontemVircutis,qusPlanetasomnes circumagit. Modumeciamde- t«"p™«<e' 
finivi argumencis talem, ut Sol manens quidem fuo loco s rotetur camen ceu in torno.emktac cawUnu 
veroexfefemmundiamplirudinem,fpeciem immateriaram corporis fuf, analogam ipeciei,• 
immaceriatie lucis fuazrqua: fpecies ad rotacionern corporis Solaris, rotccur ipfa quoque in- 
ilar rapidiilimi vorticis , per tocam rnundi amplitudinem ; transferatque una iecum ιη gy- 
rumcorpdraPlanetarum,intenfovelremiiTdrapcUiprouc deniior vclrarior,ipsaeiHuxus le- 
gefuenc. 

Expedira communi hac vircute,qua omnes Planeca: , fuo quisque circuIo,circa Solem in- 
vehunrurjcdnfei^ariamerarmeis argumentariombus; ur iinguhs Planetis iinguli tribueren- 
tur morores,in ipfis Planerarum globis iniidentcs.-quippe iohdos orbesjam ex fencentia Brahei 
rejeci. Arq; hoc lpfuro quoq; parte Tertia egi » 

Hac^aro-umerirandi via conftituri motores ifti,incredibile di&u,quantum mihi laboris 
exhibuermc partequarra , dumdiftantiasPianeta; a Solcdum arquacioncs Eccencri prodere 
julTivieiarasprodunc&abobrervanonibusdiiTcntiunttnon quodfalfofuenntintiOduoti, fed 
quiacircuiorumquaiipiftfinis lSios alligaveram,fafcinacus opmione vulgari.-quibusillicom- 
pedibus nexi opus iuum facere non poreranc . 

Necfinisfuic fatigationismeiE,priusquam quartumadHypothefes Phyficas ftruxi gra- 
dum: laborioiiirimisdcroonftratiunibus,obfervacionumque plurmiarum traoiaciombus de- 
prehetifo ; iter Plaaecai in Cce!o noa cife circulutn , ied viam Ovalem , perfcdte El- 
hpticam . 

AcceflicGcomctri3,docuitque,iccrtalecifici,fipropriisPlancrarummotoribuslaborem 

hunc 



Q,„ 


H13 


f,r.u! 


isad 


Hy -,κ 


litieic 


PHyl 


C3S. 


itn 


''.ine 


tx 11 


c ,1j 


dvici 


ij.tun 


eiic 


u 0- 


vali 





INTROiDVCTiO. 
huncaifignemus, libraiidi corpus fuum inlineare&auerfusSolemexterifa. Neqjhoc folum, 
fed&azquatione;> Eccencnci juibe& obfervationibus confentanea: efficiebantur per talemli- 
brationem . 

Deniqueigkurasdificio faftigium hoc fnitirnpofitum,&demonfl:ratum Geometrice,Ii- 
brationcm hujuimodi effidfolerea Magnecicacorporea facultate. ItaqjMotoresin Planeta- 
rumpropnliprobabihffimeoftenfi func,nihdaliudeffe,quamaffe<9:iones ipibrum Planetario- 
rum Corporum cales,qualis ePi ιη Magnete poli apperens . fcrrumque rapiens : ut ita tota ratio 
motuumcoeleitium facultatibus mere corporeis,hoc eft,magneticis admimftreturjexcepta 
ioia turbinarione cotpons Soiaris in luo fpacio permancntis : cui vicali facultate opus efie 
videtur, 

Nam parte quinra demonftratum,noftras jam incroduotas Hypothefes Phyficas etiam la- 
titudtmbus fatisfacere . 

Datum tamen fuitaliquid partibus m.&iv.etiam Menti,utmotorP!aneta:proprius cum 
animahfacukarernovendiiuiglobi conjungac Rarionem, iiquis obje&ionibus nonnullisex- 
trancis ad fpeciem vaiidis rerritus, Nacura: Corporum diffidere velit : modo talis aliquis hocre- 
cipiar, Mentem illam uti apparenti diametro Solis pro menfura librationis, fenfumque habere 
angulorum,quosexquirant Ailronomi. 

Tantum igitur in gratiam Phyftcorum diftum efto : cxtera invenient Aftronomi & Geo- 

metra: fuo quadibet ordine ex fcquentibus fingulorum Capicum argumentis , qux paulo proli- 

xioraeifevoluijcumuceffent loco indicis, tumutlettor paffim hsrensinobfcuritatefi- 

ve materia^feu ftyli,fecundum Tabulam Synopucam,ab his etiam argumentis aliquam lucem 

pecat 5 rationemque ordinis & cohasrentiam rerum in idem caput congeftarum , fi minus 

fortaflis in ipfo con textu fit confpicua,percipiat evidentius inter argumenta in 

paragraphos iuos fe&a. Quarele&or boni con- 

fultat, rogo. 

T»buia sp Huc referatur ^Tabula Synopttca* 

noptica. »* «• * 




ARGY- 




TOTIVS OPERIS. 



PARS PRIMA. 



r, 



Typu?,qui 
confiftitin 

K-qiupolicinia 
HTpothefinm» 
llladocetur 
vcl 



Γ DiiUr£t:onein£qualitauim in Primam'& Sccundam. C.A ΐ ι t.e L 



4 



Γ 



Loco manente. C Ar. TL 



IpSimpiia, J 
f Solitariampofi- I vifuvcl j Locomoro* Cap. III, 
! Dedu&icneper j ta Eccemricita- j 

ι Compofica, pLocomanent. Cap. IV- 
ubivifus-ec 4 



j-Primamln.icqua- tc,vcl 



^ oxbua 



l_ Loco movcnmr. C Α ρ. V, 



f "Mcdio } r Copernicana, 

: MixtaniT!:xqu5l;cauSccunda:,quamponim'asiac2pcrcaSo!isIoco3 ^ in forma fecunda inxqualitatis s Ptolcmaica. 

C Apparcnte ) C Braheana. 



CAP. VI. 



.-. | Obocnlosponiturcxplicacis ejus comparatx 






Cenfuramjqua J 

matcruvcl 7* 



Γ Accommcdationis, Cap. IX. 



r Occafionibus. CAr.VH, 
v. Tabula, Cap. VIII, 



iccOTE- 
i/peilacur I 
Kcii A- 
momici, j 
tdcftmihi^ 
Joficum, 
vci 



rAcHmitationcm 
■VctcrL(m,Ec 
conftat 



I Examinaturcausa} 

^ ' OriginisaiuSylvseinquacxfa. CAp t X. 

Praeparatlonc Qbfer- j Rcmotiscbflaculisparallaxcon» Gap, XI, 

vauonum , quxhabct } Γ Legitima reduiticne ad orbiraqi j 

Accommodati- | ^ r Nodis Cap. XII. 

[^oncmjquasfit <( Llnquifitis • 

\ ... . CQSaRtitatc.CAp.XIIL 
^lnclinationis orbinm < 

■^eometrice (JAHumpiKine cx Obicrvationibus. C Α ρ. χ γ. * C on f;anu^ C Α ρ. Χ ί V 

θΜβ ■ , ,•„ 'confbcainir, • Si m & quancicate Ecccncricicatib. C Αϊ. XVI 

, poihefisprimxlnx- J Examinatur C. MoruAphelii&Nodorurn. Cap. XVII. 

cualitatts 



< 



per obfervaca f Prim ^ folum, ubi comprobatur » C Α ρ. Χ V 1 1 1. 
partieipanua J 
Insqiuliwtc <1 secunda. 
L 



daquoq;,ubidcftniitur ircium, vel 



. f Laricudinis. Cap. XIX. 
Argumenus < 

. <■ Eongicudinis. C Α p, XX. 

iomtioncfcudcilruilioncpnoriscompiobationis, pcrzquipollcntiam. C Ar, XX.L 



TERTI 



SccundaEpicycli 
feuOrbisannui. 
Eumveroparti- 
ciparc etiam pri- 
ma insequalita- 
te,hoc eft.cccen- 
tricitatc compo- 
fica: 



Γ Γ ί P ^ ru PF°n'tiubinisanxicqua!fitis C Rcsjpfaingencre. Cap. XXII, 

McdioiubiApogaeumvcI << obi «vacionibus, quibusdemonftratur £ Reimcnfura. Cap. XXIII. 

rStabilitutidq• [ Sim "' demonilracur >t«nisquibusquc ( Rcs ipfa. Cap. XXIV. 

' fivedependea^ Appatcnti: Elicitur autem obremtloni M"ibusd e monihacu.^ Rei mcnfura. Cap. XXV. 

aSolismotu ^^££^1^^*^^ CAp . XXVL 

C Methoduscomputandi. Cap. XXIX. <■ R « , P»co,abeoquodaatdemonftranduna,adprmcipia J ofemtiembusquinq ; ; 
ς Tabula. Cap. XXX. pEmanans intet raobilia. Cap.XXXH, C 

1 pArgumcntis S 



Inufumtra 
ducitur,Con 

L . ftitucis 



L 



Srru£tura,qfiie 
procedit ycl J 



.^Diilantiis,quarum] 

^ - - rGcQme t rici S .CAP,XXXl. ' rinotbcmcircum- fWeudq; vel-< 

agicqnacconiide- I 1 InTuofontcqui^ 

raturvd "\ | j confirmacui vel [ ObjefHonumfolu• 

tioncdeciHuxu 



[ ^Equationibus,qu5ecompu- , 
( - URcurcj£Supporitioaib, vcl<( 



Phyficis, ubi explf- . 
L ^ cantuj -( 



' Cauraemottices, 
quarumalia 



i 



D 



Longitudinis, inqtio i 

infuntinsqualitaces -^ 

duse. I 



I Ecceatticicatcm ^lncomparationecutnLunxmotu» Cap, 
I caufatur. Oftcn- C Cunnfit. C Α ρ» XXXVIII. 
' L dlturautem l Quomodoinfic, C AP, XXXIX. 
[ PraxiscomputandicxhiscaufisPhyficis» Cap. XL. 

v a r τ a. 



4 



CAP. xxviii. 

Cmisfic. CAp. XXXIII. 
Qaalisilt. Cap. XXX I\ 
Impedito. Cap.XXXV. 
Libsro. CAp. XXXVL 



xxxvn. 



hocTheoria. |^ 



Cura praecon- 
ccpta opinio- 
r.e Orbitx 
(quam 'defcri• 
bacPlancta 



l 



Prima Pianets 
propriararionc 
Eccentrici, qaae ■ 
excaufisPhyiicis 
confticuicurj vel 



-< 



'.-.'. fExtruitur. C t XLI. 

Ciraiuris.imitati- f 

onevctenmvubi 1 .,'... r ( DiUinti^qua:inquimntur. Cap. XLII. 

prxfuppono modu•^ Rcjicitur utnimis I rrincip:a,qu3eiunt <> 

caufarum Phyfica- ,1 lata. Habecautem^ (. ^quanoncs,qu3e oftcnduncur difcreparc. CAP.XLIII. 

rLI u:.^ C ul ! ': S : l ! P<:r ΐ refutaiio LDemonfttariowmexPiincipiis. Cap. XLIV- 

. ^ Cauftium Morricum. Cap. XLV• __ 

' 1 C Efte&usGeometricijfcufiguraedcctirfie. CAp. XLVI. 

'f Exttu I t „ r J . . f Ef&ft ? &circumit ? f Arcsintraorbitam. C Ap. XLVI], 

>. Exploratione wqua- j Dj«cT:apctmcnfiuation«n< 5 Orbitacircaaream. Cap.XL VIII• 

Ι ή99«π^^«ΜΗΰ-ν t Efficicntitimprincipiomm. Cap, XLIX, 

^turMechodova ^lndircftaperiiiduilioiicmfcxmodoiumpoinbilium. Cap, L. p'Iaufuniprsefentctn.C Ap.LI. 

r Eccentrici gemellis compatcs-.^ Ad ftabiliendum Solis 



L 



Expropria 
fententia. 
Concernit J 
^uccm mo- | 
,cum vel 1 



Ovalisanguftioris 
exoccafiionccircu- f 
larisnimislat^de- l 
1 prehenfse, &certo<( 
I modo cauiatum 

Phyficaru arrepto. 
I ubi Thcoria 



Rcjtcitur utnimis f Pnncipiajeaquevel \ 

angufta. Habcc su- ' [^ Diftantias > qua 

tem rcfucatio. 



piEquaciones,dequibuspiOximiscap. quinq;. 



L 



< 



■., 



Pofjtisfains 
opinionibuS) 
akcra exccdc- 
ce,akera dcfi- 
ciente.• ubi 
Theoria 



L-Dcnionftrationem cxPrincipiis. Cat, LV. 
Gcometriccjquaequalcs quantse fint. Cap. LVI. 

lufismotricibus.ofteiifafotmamotus. CAP. LVII 



pPluresinquiruncufifi•^ " ^ ' 

j fcIciVioiabus locis LEpicycli Ccu Orbis Annui. C Α Ρ• L Ι II. 

t Conaparancur cum diametro Ecccntiici. C Α s. L I V« 



L apparcnteramocum. C.LII. 



Extruitur,dcmon- t ,. , ,. / Phyhce,excorreci:iscau 

A.oric ^ Orbita vereovah, > _ 

1 iratS ) mediainterpriorc) Pwacquationcs juftas. C Α P. LVIIL 

l nv«li.in A-rirriilri / Per confenfum aquationum & diflantiarum in utiam hypothfifia. C Α ρ. L IX. 



L ovalem & ciiculu 
^AdnfumaccoramodaturMechodoaiquationuragenuinadeinonftrata. C* LX, 



s 



VI Ν Τ 



1 

rpropterfc-ipfam. ubuxpli- J 
1 cancurlnsqviaiitates 



Scorfim finguise 



Γ • 

j Prima:ejus 



f Prse fcnti um tantum r 

I * fimplcx, ea{i vcl . Ad confirman d am h a aenus 
(^ excrufta: Theoria 

' Prima, 
s. (juxnrurj 

(^cniniini 



Latitudinis,cu-* { Eciam prxcerirorum 
jus confideratio <^ &mixtacumaliis 

cftrcfpeiiutem- J nonnuliis. Quxtituri ~ L — — ;— y— —-'" ^««^«^«««^, ^. ^-.-. T 

porum | cnunininKqualitatc ^ Sccunda, Latitudo omniummaxima, Simd orbmra proportio^mucaiioEcccnwkitausSolis. C, LXX. 



( principufeulociNodorum. CAp. LXL 
fMcnfuratioGeomemca > r . . . 

^ ^ Termimfeuliraitumincuaattonis-maxim*. C. LXII e 

<ί 1 Caufs Phyficse. G. LXIII. 

L Secunda, fcu Maxima iacitudo in conjunftion* & appofitione cum Solc C. L X V» 
l^ Permixtae inviccm,nbi icilicec contingatlatitudoomniummaxima. C. LXVI. 
r Formam , quod ejusfundamcntumfitSol ipfe.nonpunftumejusvicarium. C• LXVII. 
" Proporcionem addiametrumTclIuris,rcuParal!axcoiiexaraeon, C. LXIV* 
Planorum inclinado. SimuldeEcliptic*Iocomotione,&in*quaUmotuNodor«m^quinoilioiumqi. C LX Vllt 

MotusmediusNodorum» SimulApheiii&Ecccntrict. C. LXIX* 



INTROiDVCTIO. 




Α R G V Μ Ε Ν Τ Α 

SINGVLORV 

G Α Ρ Ι Τ V Μ. 

V Μ aliafit tJfyCethodtu,qMin NatnrA Irei dotet ;xlia, quaih cogtiitie noflra reefniril•, 

) utra^ artificialti : netttram λ me leflor finceram expcahre debet . tSHtbi enimjcopm 

non hic pmcipuus eii explkare motm ccelorum , yitodfitm hbeilis Spharku ξ$ Ρία~ 

netarum Theoriis : neifc tantum , docerelettortm , &ftrducertapnmtts ξ£ per fe notii 

adtfltima; quam viam Ttolemsut utplurimi. fn obferv&vittfed accedit tertiHmali- 

l qtiidyCommHnt tnibi cuin Oratoribm \ut quia tiova multc tmio,id coattttsfecijfe ma~ 

> nifcfiwfimjtaifedemtrcam&rettneAm ajfenfum leRoris , ξ£ awolmrfrjpicionem de 

\fiudto nevandi). 

) NU rgitur mirnm ,fimetkodis fftperioribtis admifceam tertiam Oratoribue 

' fiimitiarem,hoc eft btfiorkammearum inventiotium :ttbi noti de hocfolo agitur^HS 
, pattoletlorincognhtonemtritdendorKmperducatttrvia compendiofijjima~feddeh§a 
potiffimKmtfuibut Ego authorfeu argumentkfeu ambagibta feHfortmtu etiam occa- 
fiouibtu primittts eodem devenerim . Qttidfi Ghrifiophoro Celttmbo β MagelUno.fi Lufittmis ,ηοη tnntttm igno- 
fcimHs,erroresfuos narrantibw,quibtu ille sAmerkam,ifte Oceanttm SinenfemM Afrkx Periplum aperuerunt^fedni 
•vellcmvu quidem omijfosquippe ingentiU&ionitjucuridUate carituri \ nec igitur mihi vhio vertetur,qmd idem todem 
/ettoris flndioper hoc OptufumfecutM . Nam etfi Argonattticorum ilkrHtn Uborum nequaquam legendo reddimur 
farticipes ; mearum verb inventknnm difficuhatef ξ$ jpint tpfem etiam lcRitmem mfefianL : at communU h&c fortu- 
na eft omnium librorum tJfyCitthematkorum : exifient<3 3 nibilominw , ntpnntu homines cjHorum alios alia delettantt 
tjui fnperatis perceptionis atfficultatibtu , hae intcgra invemiotiHm feriefimulob ochIos pofta,tHgent( voluptateper- 
fnndantur. 

Hac igttnr Methodo concinnatum ejfe Opm univerfiimjampatebit ex argutnehtit /tngulomm Capitum . 
1>edi amem operam ,ut quoties textm auquam demonfirattonem Geometrkam ,delmedu'ommve attt prdpa* 
rationem expediret ; litera atrforia (ut appellant cffiana) exfcriberetar , Id /tnon und-qptatfc obtinet fVelmateri&tri* 
fynei tftKt Geomctricii mifitt Phjfica, velTypo&etis,qtti meafignartonttndiqua^ pcrcepmtnt ι, 

C Α t> v t L• 

Explicat,jtia rattone Afiroiiom &prehetiderMt,dffif're motum frimum aficundis.feu Planetar&mprapriit^uJt 
item rationefnerint invenm inproprio Planeta tnotu am itiaqualttai es , Prima & Secunda diQx, , , 

Occafio hstjut capitis, totiw^adea primApartis bac cii iqwdcfimpriiKumad Brahettmkjeniffem,d~cprel)ende~ 
rem ipfum crtm Ptolcmao £2? Copernico fiatndam PlaneU intqualitatem cetifere α So!k motu medio . Mihi vero qttA- 
tftor annis ante .propter rationa Phyficoi videbatur incipicnda α Solis motu Apparcnti,Ht haba in Aiyflerio Cofmogra•* 
pbico. Orta igitftr inter nos dtscepiatione, 'Brabcns efpefxitfi cum ejfet uftu Soius Medio falvajfe Obfcrvata onmia Pri- 
tna In£qttaUtati5.Repoftiiego;nihilhocimpedire,qKo mimu Egoufm Apparcnte Solii motH,falvemeadem Objervata 
PrimitinttqualitatMittatfeinSecundain£c]bdlitafocemehdiim i HterrittiMfo'ciat. 
Qtioa igitur Egorejpondi ,dtmonftrandttm fmt parte prima Operis. 

C Α Ρ V Τ II» 

rgiturcumejfetpropofitum negocium ptrplcxumdehypothefiiim *i}SiipyllentiA:ejfu e£omtinmfeciapnma& 
fimpliciffima,\qfimdo Concentricui cnm EpicyclopermutatHr in Eccemncum . 

Ne vtrojejana ejfet GeometrUj,tfptttavi fuper caufit ξ$ Phyfict* φ Rationalibm feit meMttUbtu,quibus htramt^ 
bypothefium atjnipollentiam adminiftrarhmatustfc perfici confentaneUmfit : id^ alster ,fi ' cohcedtntur orbes [olidi;<iltter 
etiam,finegcntur. QuippeBr#heniextrajettionibu6 Cometaruin demon^mmt ,riHlles ejfeorbesfilidos . 

C Α Ρ V Τ III; 

Stante hoc Eccentrico fimplici,fcU qui tqnipullet cancentrico cum Miico Epicycla, docttttr , qmd mtitgtwjeu ad 
fenftiix ocuhrum feu in caufis matttum natttralibns ,fi meditu Solt* inotui cmn apptarcfiti'pernt»tttu!r t boc eHjivifut-, 
imopoiinififansvirtHtiiiimaginatione trahsponatur inaUutn locum. 

C Α Ρ V Τ IV» 

/. Abfohno Eccentrico fimpUcitrmfitur ad Eccentricum cum zy£quante,hoc eii cum EecentricitAte dupHc'i\ 
auem PtolemsMi qftitiq, Tlanetarum inaqualiiatiprime affignaver^t . i . Pofita. igitur foltditate orbium , dcmon- 
firatkr ejtis abfitrditat \itegatd veJh , concinnitas ξ$ probabiltt&s Phyfica . 3 . Ojtendiinr Ueiftde,qttomodo Coperni- 
nicm hunc Eccentricum cam *j£cjHante transmutaverit in Conctntricutn cum dmbm Epkyctis . 4 . Hac Copsrni- 
ei hjpotbt:fis,poptiiorbibmfolidis ^hyfice mediocriier b,-bere ,negatisvtro , abjurdxeffe ofiendiiur . j. Sed&boc 
probatnr,deficereillama Geometrka pnlchritHdinein itlhere Tlmeta , 6 . Nec per omnia nqmpoilere Sccentrico 
ptolemaico : parvo qmdem difcrimtnc in prima -.mqHalitate , majori vero mjtcuuda . 7. Ibidcm ξ$ demonflratio 
methodi computandi compendtosetqHationem ex mraisp, formn Hypothcfeos . 8 . tSytodm obltietav.ut dffirentiani 
inter utramzue Hypothe(iK . 9 . ^enitfe hujm Copemicana hypeibefeos aliaformapcr Concentrepkyclum , 

C Α Ρ ν τ V. 

Hoc V capmficfehabe-tadiy, utlliadn. Itytgocittmtmmntagis firmm agitttr . 1. d^iis^mmataytturiu 
hypothefi^fivifitsieufonsvirtut^ttfiirpationeSoHi! App«rentumoMspro?Kedro,dsprrftino locotrarifyonatzrtnalmm'. 
idq, in forWta Copermca»<e bypotbefeos^HS, 1 ν tapitefeitpofirewa . 2 . Qu*. item m caufis motttnm Phyficis ex ea- 
dtm bypothefi wtetenmr . 3 ■ Tranipofitk h<tc deUmawr £•? infinutnr in forma pritpa thaqtraiittitis Ptolemaka . 
4 . Deminfiratnr, dsmbm admrfts lincis apfid;im.flli!rA aniiq/ta> ahera ex tranfl>afitione ona,&'fit rtmatafnrtn* Ιφ 

ζ **j potbejeest 



•Arcvmbnta Capitvm. 

pothsfsosfeqttHturAi dftomm genertini datai apparitioncs : manente eodem itinere PlaneU in calo. j . Cott- 

fintita. verotma linea ap/tdum ; ea^trajcBa per antiqmtm centrum Eccentrici; demonfiratHr neqne feqttineceffarias 
appttrttiones priftinas,Ucet mnnente ninere ;neqxe pUneretineri formam eandem bypothefeos . 6 . Denique nova li- 
ttca apfidum tranfeunteper centrtt ts£qxantti,& retentaforma hypothefeos t de*nonfiratHr tranjponiiterin cmlo. 7, Lo- 
cnictrculi G? cftmntitat demoKfiratur Geometrice , maxima dtjferetitit fipt aberrationU apparitionum α propofitis ptr 
banctranjpofihoHemcaiifat& . S ■ 'Demonfiratxr omniaiftalocum hnbere ,fimanentevifti ,tranfyonatnr Aqualitba- 
cio centrttm zALquantii in plagam oppcfitam, <?. Omniadich de Eccentrico cum ts£qHAttte,qui Ptolem*opIacftit t ap- 
plicantttr Concentncocumdttobni 6picyclit,CupermcoBraheano,quippe per caput ι ν tqnipollenti , 

C Α Ρ V Τ VI. 

Hicjamcapitis ν demonflrata,prAcipue Nnmero 6.7.8. quodammodotrAducmturinufHm.EtbattetmsqMdem 
deiis Hypotb?fi!msagebatur,qH&prim»fervitintindiqHnlttnti J diverfe apnddiverfes . Iamporro adjnnguntur & ' iU* t 
qns. fecitnd* inaqttalitatifunt tributA ; qfftfc ttt capituks ( pra, iu , de quibus haBenm ) α fuU Authortbns Ptalemdo, 
CopernicoXychone Brahe aettOminmtHr. t' fitate qnippe Copernicanam Hypotbefin nominantufubintclligimtuftcttn- 
djiin&qtialimis. 1. Haiigiturimtioeompnro. 

2. In Copertiicanao/hndoyjuomedopremx intqualitatii bypotheptfueritAecerftaASolitmotftmcdio,qwmo- 
doque confurgat Eccentricitai ex pttnfto Seluvicario . 3. Tbyfice argumentoriidnonrettefieri ,feddebere Eccen- 
tricttatem compittari ab ipfo centro corporis Solis . 4. Si in&qtialitatem fecttndam α Solk apparente motu cenfca~ 
mnifieri, quod bic volunt rationeo Phyjice . /. *DcmonflraMr bocpaUo,parum variart loca longitttdinU in primA 
imecjit-ilitate tnaltum vero dijjtrre difiantias corporis Planeta α corpore Solii , 6 . Geometrke demonflratur loctu 
in orbe magno Tellurii^in qxo vifmconftttuto maxima d-.flantiarum dijferentia , maximumetiam errorem objiciat, 
7. Quantitai errorif AritfimeticU opsrationibiu coll<gitur excarrere pojfe ad unttm gradnm ξ$ 20 circiter minuta . 

S. In PtolemaicA bypothejiofiendo , qnomodo primt in&qualitatii hypothefis fuerit accerfita α Solis mom mtdio. 
p. Generaliiir ex Phyficafen Metaphyfica contemplatione mtttta dijputantur tam contra medium Solis motum, att&m 
contra ipfam hanc hypothtpn. 10 . In Jpccie vero objiciuntnr indidem aliqtfa Solis motm medio peculiariter . 
/t . Siin&qualitatem{ecundamaSolisappArentemotuceti(carAW fatiffieri objetiioHibm Pkypcis. 12. Sittu quan- 
titdf&formanov* hypothefeos demunfiratttr , tranfpofitione pntiili <u£q>iatorii . 13. Difcrcpantia apparitionumprU 
m& in&qualitAtiiJ.ocHscfa in Epicyclojn qnii tontingit maximm crror apparitionumfecundi. inaqualitAtis, & quantktu 
hujnt erroris Applicantur exfttper.oribus . 

/4. In BraheAtiA hypethefi ' oftendo , quomodo prims. indqualitAtU hypothepsfuerit accer/tta α Solis motu medio ; 
ideotfe centrum Concentrici tJtyCartit iaffixttm orbi Solis non in centro corporis SolisfedjuxtA. // . CotttrA Brahea- 
nam hypoAe/inpattCA ingenere,contrA hAtic vero affixionioformAiitJpeciAliterplurA ex Phypca dtJpttto,centendensajh~- 
xionen>,ut adcaptnm loquar,inipfo centro corporis Solts fieri debere . 16 . Sitm quantitAi & formanove hype~ 
thefeos,per tranjpoptionem puntti affixionif declarAtnr, & Applicantur ex fuperioribtu Ioca tam Eccetitrici auam 
Qrbis magni eccentricum ( 'fitt Cancentricum cum epicyclis Jgefkintii, irt quibm error CQMingitmaximHi . 
z/ftcfc IjnffenMporrigitur pars prima . 

Ρ Α R S II. 

C α ρ ν τ VII. 

Particularius explico occAfiones,& quibut in TheortAm MArtis inciderim , & qut me pirmevcrint npparenttm 
Solis metumfeqHiipnmAmo^pArttmJAm abfilutAm hoc modopr&tnittere.SummAm bAbu Addrgumentum capitie /. 

C α ρ ν τ VIII. 

Exhibet hypothefinprim&inaquAlitAiis MArtis,at eaefi α BrAheo confiitutA; eamcL in Tabula,qtnt habetf»n~ 
damentA,fcilicet obfervationts Acronychiat > & ejfettttm , computAtos fcilicet locosjuxta obfirvatot , eorumq^ txAmen, 
tQ direttum ut appareret , an hac hypothefis hs^ Adeo firupnlofi confettttret obfirvatis . 

C Α Ρ ν τ ϊ Χ. 

Agit de emendAtA ajpimptione obfervAtorum locorum . ι . Oflenditur neceflltas, pro loco Planetit ΐηβίβρτβ^ 
fnocirculo.canftituendilocum eireftondentemtn EcHpticA. 2. Reftftatur<tquAUtAf,qHamtAbnlAfeqmturarcM- 
um α nodo ad locnm P/aneu vifum locUmt^ Eclipticnmpertingentium . 3 . Refutatur & itta tquAlitas ,fi Ά /ter at- 
cmnon in locum vifnmfed m locum <vernm orbitx terminetur . 4 . Reftttatur & modtu reducendiper vifa lAtitH- 
dtnis Aitgulnm , & Afirwtur modm reducendi per angulum inclinationU plAttomm . 

C Α Ρ V Τ Χ . 

Tertinet eodem , examinattfe fufcepta loca TabuL•, Att α vicinii obftrvAtionibm correBe fif tuto adoppofltttm St. 
lis mediifttermt dedxttaMduntxrik ξ$ de aIHs fubtititatibui AdmonitiuncttU ,pr<t[mim deparaliaxi. Et hattcnu* 
examen TabnU . 

C α ρ ν τ XI. 

Meam er?o Accommodationem ttd Solis apparetttem inceptarus α reduttione ξ$ deduBione legitima,ut ne quidin 
eApeecem.priiKinqfiiropArallaxei Martis diurnat . 1. NarrOiqwddeiisBrahewsftnferit. 2. ProboexBra- 
bei obftrvatU ,permotm horArios & dimnos -inferifibiks pene ejfe , & minora qftam putamtts φ SoIatu . 3. Ter 
ludum applsco & meat obfervaiionu ,eodem Jpeihntes : quibtu pecftltArem explico methodum inquircndi parallaxin 
dittrnamper latitudmemfiAnonanam . 

C α ρ ν τ XII. 

/. Tnvefligandi NOdos Martis,Modiu Bmheipartkftlarkexobfervatiene vicitiA t (3 cenfitra. 2] Mo~ 
dusAlituflniprafapponit cognitM tquationa Eecentri ex Prttttnicit , Ptoltmao , aut Braheo, Qutbwfimuldemon~ 

ftratur 



ARGV ΜΕΝΤΑ C Α Ρ Ι Τ V &f , 
fratur , nodxm defcendentem, quiinquiritnr quAtuor ObfervAtionibm , & afcendetttem , qui duatus , effe m dbpofitk 
Eclipiic&lock . 

C α ρ ν τ XIII. 

?. Inclinationis Planorum pAulo intricatiorem ejje rationem ofienditnr psr omnes tres fwmas hypotliefiuM l 
> . Modui unuf,pr&fupponens nqnationa Eccentri cogmtat , quAndo Mars vefpertino accubitu velexorin matutttib 
per in&qnalitatempnmam in limitibutfusrit : tftnc emm vifa latituda <equAt veram inclinationsm limitum ad Eclipti- 
CAm . 3 . Ofienditurjn quanto arcu Elongationis α Sole id verumfit , idfe tcm in Copernicana quam in Ptolemai- 
ca hypothefii ζ$ pcrficitur ahquot cbfirvAticnibtti circa titrum^ limitem . 4 . Sccttndus modm , nihil defiderant 
» ifijeieilas ξ$ raras obfirvAtioHsi,m qmbvts Solfit in nodis , Mars in quadrAto Solis;& bicper altqaot obfet-vation&sper^ 
fieitstr . s . tArnplsAtur.ut Mars.cietcm manenttbne ..alio locopoffn effe άπατη in qtiadrato Soiii , ξ$βσ alia quarn 
limttis, cerM larfien,colligatHr certiloci inclinmo . 6 . tsipplicAtttr hic modw ζ$' Ptoletnaica hypothcfi, qu& ba- 
bitdiqtiam drfficultatem . 7 . Tertim modmper obfervatas in Solis oppofito latitudinet tHcedit^djangens praco* 
gnitamproportioncm orbiti»?; trnducitur Autemper omnci tra hypotbefium farmas . 

■ C Α Ρ ν τ XIV, 

Ex demonsiratk Caphh xm porro refutatur opinio Vetemm , quaflplatiA ecceniYorum fint Ubratilia.Dcmoti* 
firatur enim , irtclttiAtionem jntrA quidem unius vel altirius fecttli terminos , ejfe conflantem . 

C Α Ρ ν τ XV. 

Ex obfervAtionibut vicinis Aritbmetice inqmruntur loca,qua poffedit Marsfitb Articulo; ορροβύ'οηίιτη cum ft* 
Us motuappArenti:saq 3 eorriganmrper cmttoncs hatlmus trackitas.dcnife exhibetureoram tabula profandameitto nd* 
ν* 'perationis . 

C α ρ ν τ XVI. 

nAA imltattonem igitur veterum,di{Timulatis cattfis Thyficiiyponitnr, iter Planetttt effe ctrculum ^ponittirtL intrA 
ejtts cempkxHra ejfe punVtum aliquod.circa quod&quaiibm Planeta temporibns diqkalvs abfilvat angulos > interq u"ted 
ξ^ centrum Solis verfari centrum circuU Planetarii , difiantia incognita . Hispofitis, ξ$ ajfamptis quatmr obfervatio- 
nibfu acronychiii cumlocii fub Zodiaco & intervallis temporariis Jnquirititr Aiethodo laboriofiffimatfitiisutriufcL 
eentrifub Zodiaco ^ifiantiaacenm Solis ,& ' proportioutnwque Ecceniricttatis , cnm ad fe mtttpto, tum ad radt- 
»m circftli . 

C α ρ ν τ XVIL 

Comparatione locorum Aphelii& NodorHm,qn£fneretemforePtokni£i,cnm»ofiritemporisinventii,colligiiiiY 
motus illomm,ntceJ[arins [equenti capiti . 

C α ρ ν τ XVIII. 

Tandem ighur ofiendkur,exhae fiinventa hypoihefi , qus, apparenti motui Solis innitiwr, falvari omnem obfir- 
vatHm longiiftdtnL• mowm circa SolU eppofitum^id^ mnho certim , quamprius-, cum hypothefis Braheana mniteretar 
ψίάίο Seifs motui . 

C α ρ ν τ XIX. 

/. Etfiha&entu vffi-cwmfecit hypothtfls invcnta in motu longitudinis circA Solii ορροβίαιη : dernonfirAtur ea 
tAmtn officiftm nsnfhcere tn moiit lAtitudinis circA Solis oppojitttm . j. T)emonfirAtur Autem necL BraheattA ofK- 
cinmhicfAcere. idq 3 utrumq 3 in fermA Copernicana. β. Idem in forniA hypotkefium PtolemAicA & BrAheAHA, 
4 . Oflenditur,errorem circA latitudines in eo eJ[e,quodnonfueritbift£h Eccentricitas . /. tsftfibifecetur Eccen- 
(ricitasjunc bypothefes aberrAre in longitudinis motu . Ex qffibifs caufapatefit,quiS. me impHlerit , ttt dcfertk vetmbnt 
dHigsntmfnper hk rebus inquirerem . 

C α ρ ν τ XX. 

Vt priori capitepermotum lAtitudinis circa Solis oppofitum,flc nunbper mitHm longiwdinis extra oppofttum Λ- 
iis , erroris convinciturhac mea hypothefis . 2 , Sic Qf Braheana , medio Soiu motui inritXA . 3 . Demonftra- 
tio applicAtur etiAmformamotfiumTtolemAic&& Braheant. 4, Digitm intmditur Adfontes errorum & Ad cor- 
reiiianii modnm . f. ProtheoremA interjicitur , qualei ltne& inplano Ecliptic&flnt [ubffiituende, linm difiantL• Pla= 
net&a SeleinpUno Eccentrici PlAneta ,qu,Ando PUnetA habHeru Aliquam lAtitudinem. 

C α ρ ν τ XXI. 

CAitftt ex GeometriApetunturjfficientu , ut /αΐβ Hypothefu ver/improdat:& ofienditur,qHattnwidflenpoJfiU 
Att^ htcfinis partiifectind&jn qua. Veterti fum imitaiHs* 

Ρ Α R S III. 

C α ρ ν τ XXII. 

MeA igittir methado ufm , totam Aegocium de novo indpio , non aprimAftdafecunda iticzqnaiiiAte . Et i . έχ* 
plitmtv.r occafioncs,qtiibtis inciderim in fujpiciontf de tAZqmnte circftlotn Tbeoria Solkregnante. 2 . Demonfiro m 
tribm hypoihefinmfurmii ; poftto zsEqmwte , (quod mihi piacebat;) 4W.eri Orbem magnum ( (eu Ttokmao Epi- 
cjcfrs) Aitgeri g? miwii , quod BraheM aj[erebat> . $ . Tradimr mtthedut obfervav.ona tdotiea- tnquirendi , ex 

( ) z qttibm 



Argvmenta Capitvm* 

qnibwtsEquansifieprobettir . 4. . Demonfirawrresipfaex dtiAbiu [ekttis obfervationibui: &fiij>pofitarc/litutione 
Braheana,qu& medto Solts motui innititur . 

C α ρ ν τ XXIII. 

Inventisfuperiori capite dtiorum in Zedtaco locoram difiantiis Solis α Terra,&, adjttnBo loco*Apogt.i Solis 
fiti ^phelii Terr&,demonfiratione Geometrica inquirimr ξ$ Eccentricitas circuliSolis vd Term : quiperfeSlm 
pr&fttpponitnr ejji * 

CAPVT XXIV. 

Demotifiraturidemquodcapite xxrt ,fed obfervationibm qUAtnor mAgtipromifcueoblAtistfUtitainen Martem 
habent in eodem Eccentria loco:partemfciltcet aliquam de Solis vel Terra Eccentrichate dandam zAzqtianti circulo: 
id^ etiam tn tribmformis hypothefium tnterfe comparatu: attfe etiamfuppofita refiitutione Braheana motuum MartU, 
qptA medio Solis motui inniMHr . 

CAPVT XXV. 

InventL• ighur fuperiori capite trium ξ$ trium in Zodiaco locoram difiantik Solis α Terra; demonflratione Geo- 
metrka % quainihdpr<itereaftipponit,nifiiterperfeEtecirciilare,inqtiiritiirnon tantum EccentricitAs ctrculi Solis vel 
Terr<t,ut cap 2 3 .fed etiam tpftm ι /fpogai Solii,vslcontrarii Apheht Terra locu4,idemfere,qm α Braheo efi tnventw ex 
ebjervdtiombnf Solupropnis,cnm htcjmt obfervationes tantummodo iJitArti>s. 

C Α Ρ V Τ XXVI. 

Obfsrvationes h& quAtuor capitis quarti α medio mottt Solis ad verum , α reflitutione Braheana ad meam trans- 
fertttitnr ; & coHtgitur idem inde qnod Cap.xxv, Etproponitnr demonflratio in omnibm tnbtu hjpttbefiumformis . 

C Α Ρ V Τ XXVII. 

Audaciori etiam methodo nftllamplane prccfnppono tSMartu reflitutionem ; & adfumptis aliis Martis obferva- 
tionibm,non minm qttattsorfc comparAtis ut fupra,demonfiro non tantum Eccentricitatem Solisfeu Terra , ££ Aphe- 
Uumfimulut hatte?tm,£5 ' pruportionsm Orbiumhoc Eccentriciloco ,Jed etiam ipfitm Martu locumEccentricumfiik 
Eixistfuiprhu prafkpponebamr tx reftitutionc cognitus . 

C Α Ρ V Τ XXVIII. 

Eademfere demonftrationisforma-ftd adfumpta Solis velTerra Eccentricitate^ iAphelio , totitsjam compro* 
balis ; adjunUis vero compluribns obfervAtionibm,puta hic qmnque.ficcomparAtis interfeut haUenns-, oflenditHr,fim- 
per urmm & enndem prodtre locum Martis Eccentricumfere ut captte xx vi 1. Meminerit autem in omnibw pr&ceden- 
ttbut Ύαηϊό III. cApitibmpr&fupponi viam Terraperfettnm circulum\ Μ eft quidemadfenfnm.NampropterparvAm 
Eccentrtcitatem Είί'ρβι tpfiparHm demerepotesi i 

C Α Ρ VT XXIX. 

Ponitur EccentricmperfeBe circulAris, & EccentricitM cognitA, cjusfe dupla Eccentricitai punBi tAzquatorii. 
Tunc Geometnce cx hispojitits tttqmruntur difiantm,primo Apogaa & PerigmAJecundo difiAMm in anomaha coaquata 
yo , tertio difiumia reliqita . Ibidem demonflratur & compcndium.unA cperAtione quatuor diflAntim inquirendi. Am- 
plim demOnjlratHrpun&um circHli,qmdjemidiametro circnlt difiat k centro Solii , Denic^ dcmonfiraturpunttum a- 
lind circuh,in qno unapArsaqtiAtioni^fit omniam mAximA . 

C Α Ρ V Τ XXX. 

Oiftanti& Solis ξ$ Terrxin TAbuL• exponuntnr: modtu^ docetur excerpendi,qm etfi ofienditur exceders limita 
principiorum,& circuitHmfideris ovAlem efficitjdeotfeprovocAtjufie adfequenttACApitA xxxi.xl.xliv. LV. ubifcru- 
pttlns hic tollitnr :non tAmenfetifibiltter Abire docetur Ab iis,qm hattentu erant dcmonfirata . 

C Α Ρ V Τ XXXI. 

MetuebAt BrAheus,ne bifeifa Solit EccentricitAte fnai ipft aquAtionef SolL• turbArem. Hic erga metttt toMtHr,de« 
monfirAtofeHperintegramEccentricitAtemfcftperbifeEhmifefi per duplicAtionemejus ,quod α dimidia Eccentrici- 
tate extrniturfemper eAndem in Soleprodire aquAtionem, AUhs igitur fcrupftlin ettcAp χ χ χ . alitts hic cap. xxxi. Ibi 
metHebAtttr diflAntiis,hic metmtur <s,quAtionibHs BrAheAttis: ibi cAttfA metns efifgftra itinem , hic EccentricitatitrA- 
tio : illtc AnticipAtafutt conftderAtioJoicpropriA hujm loci . 

CAPVT XXXII. 

Frimumfit induBioymnei omnino Pknetas utit/Eqmnte circulo,feu bifeUione £ccentricitatispunBi<t/Equatoriil 
Sftper hocprincipium GeometricA demonflrAtiofie extruitur univerJAle hoc , i5\€onu PlAtiettt in <s,qttalibmArcubus 

Ercentnproportionari cum duceffh Pknet& Apuntlo,unde confitrgitEccentricitai,ArrigiteAuresPhyJici.hiccnim deli- 

berattofufctpttHrdeimpreJfwnem veflrAm provinciAm faciendA . 

C Α Ρ V Τ XXXIII. 

Ια m enim ex conclufione demonflrAtionispr&mijfa,et Adjunftis aIHs AxiomAtibui mere Phji/icti & confepii,evin- 
citur,difiantia6 Planeta. α centro unde computAtur Eccentricitaf^JJe cAufas dtjpenfiitricei morArum PUnetA in <tqualib t 
£scentrici Arcubns . 

Secundo doceturfAtifas has difyenfatricu morArum refiderein diftAntiarttm termino Altero, quidifiAntiis omnU 
bm efl• communu-.fcilicet in centro Sjfiematis PlanetArii, 

Tertio ajfumitHr Ad h&cfic demonftratA , pArtim ex Parte Prima, utprobAbiliter demonfirAtum,p£rtim 
tx Qvarta ε τ Q^inta Partibvs , ut neceJfArio& Geometrice dtmonfirAtnm;pArtimetiArahocipfi 
loco &pArte Sbgvnda probabile efficitttrjpfum corpm Solis effe in centro SyftemAtis Planetarii . 

Quarto hmcjAm confintAnenmeffisitur ,virtutem motricemfeu moraram difpenpitrkemejfiingorpore Solis: 
Accsdmn ArgnmcntA Phyfica „ • " 

Tune 



Α R G V Μ Ε Ν Τ Α C Α Ρ Ι Τ V Μ , 

Tuncobiterinfertur?£hocSoUmincentroMKndi^H : .e[cereXerramcircacerdrummMndimovni. Hicanh 
madvertat Phjficfts:$pecukttones bas Pbyikui inriiti moms Tsllurisftd. almnde deductft vahre tam m Erahei^nam 
in Copermci (ententia Qutn potim c contrano his ipfi* (pecnlmoiubw } am mottu TelUru ξ$ qum SoUs inadificanmr . 

Qttinto dsmor,ftratHr,rtrtHtem motrtcempUne ut Lucem, recipere quantttatos, extenuan^ in majori ambitu, 
condenfari in minort . 

SextokincdemonfirMmMqmdmovetPlmeUsdelocoinlocumefefiicciemimmatenatamejm 
eorpore Solueiifimtlemfiiecietimmateriatis, Lucis . 

C Α Ρ V Τ XXXIV. 

Pertexitur fptculatio Phyfica, dcmonfirattirfa expramijjis ,fpeaem illam virtutis.qpu ■vehh Plmetas per mttndi 
Atnplitudinem cncumtre in(iayfiuminii,fiu vorticis : celenm quam Planetai . 

Secundo hincdemonflrMur,& corput Solii circa axem fittim convtrii .• ubi probabilitcrperiodicum tempm ha~ 
jhs cunverfiomsinqmruurfimfilq 3 d'[butatiir,qnid Termm qmdq 3 Luriam moveat . 

Tertio,corpm Solis probatur ejfequafimagneticnm.Et ofiendttur exemplo TtRuris.ejfe Magnetm in ccelo . 

C Α Ρ V Τ XXXV. 

ObjeUiofolvitur^anmotwfiderumfiexSoleeH^mpediaturinterfofmtcorporuw.tuLux-.macL• 
fitperion illtifiranwr:quomodo fiilicet Firtm Motrix ξ$ lux cognaUfint, & altera altenm comcs . 

C Α Ρ V Τ XXXVI. 

SolvuntfiralU objeBhnef. Priwa qtiidem Geometriceinftruimrargumentansetpnnihcorporis SolisadUneam, 
ab hacadfuperficiem ejttf,planamfecunditm apparentiam , &fic etiam adfphsricam , ut evincat lucemfpargi aliapro. 
portione denfttatis,quam ut aqttipararipojfit virtmi motrici . Sedrefyondetur exprinctp : is Opticis ,prmcipium arm- 
mtntAtionis non pojfe efepunttum vellineam.fedfuperficiem ipfam , T)einde negatur,confiderandas quantitates appa- 
rentes difci Solis in effe&tt phy/tco ; quodpotuijfet fluribm declarari . Nam ncfignum quidcm efepoteft hnjus tffeBws 
pbyfici,cum alia ntaturproportionc . Eiftitifiafiat fignum rei aliertm . Etfic afientur Lttcimodmjparfionii plane com- 
mmfnratm mottmm Planetarioram difpenfationibiu . 

Altera objettio pugnat in contranum , Lucem ineptam ad motm [ocietatem&t qm etiam adpolosjhariratur ■ folvi- 
turautem exprincipmfitfceptis,hoc eSi, PkyftcL• plane Gsometrice } m exfolmionepateat canfa natttraiii Zodtaci,^ cnr 
PlaneuZodiacnm nunquamdefermvL, . 

C Α Ρ V Τ XXXVIL 

Qjis.mntm ex pofitisprincipik phyficis occafionu ejminaijualitatisin Luna, cjuam Braheus Variationem appel- 
Uvit,qudi Lumam 1S(ovam ξ$ Plenam velociorem reddit ejuam aliat . Fbi removentttr dtttfalfo fuper hac re opinio- 
nes . Deindetndidem quAruntur occafonu,qmbus tALquatio Lun<n iH ejuadrawrk msjor fiat quam m conjunffione & 
oppofitione wm Sole . Accedunt alia ad explicationem ejas peculiaris virtutiitfM Luna movetur , perUnemia . 

C Α Ρ V Τ XXXVIII. 

Pr&tercommunemexSole Vim motricemtPlanetasfmgfilosfingtdis aliii caufis motricibm dijpenfaremotw Chos, 
probatnr duobw argumentwuno dufto α motu longitudmis, altero α motu latitudmus . 

C Α Ρ V Τ XXXIX. 

/mtiopramtttmitfir axiomatafex Phyfica, necejfana ad in qnifitionem virtmu,qu^ fingftlk P/anetis eii attributa 
peculiariter . 

Regnant autem una toto hoc capite du£ b&prs.conceptA opinioties : Primd, P/aneta ambitum ordinari inperfeUa 
circulo : Secunda,iter hoc ejw difytnfari α Mente . DiJptttatHr igiwr,cjuomoao Mens iflaexitinere Planetdt arculum 
P°if lt efficere.Etprimo d.emonllratur,idfieripojfe,fi proprta Planet&virtm perfetto Epkyclomoliatur corpus fuuminve- 
here, mterimeL rapialur corpus etiam α virtute Solari. Hmc modo qfnn^ opponuntur abfarda Phyfica. Secundo demon- 
firatur idfieripojfe.fi Planeta obfervet certampHnUumextraSolem^ λ quoaqualiter dtfiet inomnifuo circuitH circa 
Solem . Verum ξ$ hac certiptin£ti. incorporei obfirvatto refutatur tnbas abjurdii. 

Tertio demonflratur fieripoffe perfeBum ctrcHlum,fivirtm Plcinet&prapria Ubraret Planetam in diametra Epi- 
cytli verfm Solem porre£fa,lege vero prafcripta tanquam α circumferenti& Epicycli decurfu . At fimulofienditur non 
pojfe defcribijuftas librationes λ Planeta .fiverfetur is in Epicycii diametro ; fid nec rejpondere illas arcubm Eccentri 
confeBis , nec tempori , nec anomnlidt, co&quat& : pofuo quidem , qnod ex compofito itwere Planetafieri debeat perfe- 
ilus circulnf . 

QHartonegaturetiamhocuimTlanetit propriam Mente quodammodo concipere imaginarium Eccentricum 
•velEpicychtm,exq 3 eyt* pr&fcripto,diftantia( adperfeBe circularem ambitnm reqnifitai ordinare . 

Quantifper tgttur ambitum Planet&putamm efleperfette circuUrem,manet ih dtebio , ad quam normam Mens 
Planeta propna hbrationes hasfui corporis cxpendat. 

Sic ventilata normaltbrationu hftjut,progredwr etiam admedium,quo comprebendere Mens Planetapofft hanc 
normam& librationemabillaprafinitam. Siveenim Epicycltts pro norma, fit ,five ejm diameter ,five Eccentncicen- 
trum ; omtiia ifia ut inepta comprehenfu rejeihfunt , indigentq } medw commenfurato , ad cornprehendendum apto ,per 
quod comprehendantur α AieMe. Vbi aftruiwr,MeMem P/aneU refpicere ad crtfcentem ξ£ decrefcentem SolL• dtame- 
trum,eaq 3 utipro argumento diftanti&fui corporii α So/ejdfe verifimdittidme dtttia α latitndinibm. Refyandetur etiam 
ad objecti de Salis exilitate,& defenjuam in Pknetis dcfeilu . Nec^ tamen omntno xvcuniteKicv ejfe fententiam devu- 
bernawne Mentis, infine movetur . 

Deniq 3 & d-fficultM aperitur circa corporis Planeturii loco motionem α vi itifita animali . Etfic multis undiq. 
difficttltatibw objeiHsJiimdfmice Agitur, utopwio,qft£ haftenttt erat prAconceptet ,de itinere PUnet&perfstie circulari 
(farttm etiam deguberuatrice Ubrationii hujm Mtnte ) in dt/bium vocaretur rationibm Phyfick ; paulo pofipenitus 
conveihnda Geometricis,Capite χ n ν . 

C Α Ρ V Τ XL. 

/ . nJ%iethodnt,qtimodopars<eqMtionii PhyficA,feu mora Planeti, itj aUtftto arcti EccentricijnvenUtur ex 

(* ¥ *+J s diftantiis 



AR-hVMENTA CaPITVM, 
tifimtiu punUorUm φα arctu λ Sole . 2. Ibi ett Geometrica demonflratio,qHomodo infimtorttm arcmpuncltnm 
drfiami& α Sole, quamproxime infint in area.qu* eil inter arcum β Hneas^m Solem ad termtnos arcus ccnnetiunt. ht 
quomodo unum triangulum inter Solem , cenirum Eccentrici tffinem arcta.exhibeat $ttren% partem ttjuettonu ; «»- 
gftlo adfinem arcm, Optie»m\ area,Phyficam . 3 • Demonflratio ■ in Sole tqmlv φ adjenfum partu <tquatwnt*,0. 
pticam & Phyficam . 4. Prtmittitttrdemonftratio-Xriangula&quibafiaejfein proportione abttudtnum . /. Per 
hectheorema demonftramr,areaM triangultzsEqHatorii crefiere cumftnu Mtomali* Eccentri:tmde compcndium exifitt 
computandihancaream. Simulofienditurexperimento numerorHm,non differre fenfibilialiquoparm&quattonu-.ia 
primo ingrad* 90.de1ndeingr.4s. 6. Exceptiofeqmturminttwlajemonfiransareampaulo minmhabere.quam 
omnmmgradtinm Eccentri άψαηύΜ : &pauloplut,q>tam omniumgradttumanomalU coaquata dfianttas. 7. Geo- 
metrica delineatio quadnlateri Conckoidu, quod tqmparatar diflantiis omnmmgradKum Eccentri α Sole . Vbi pro- 
■vocantur Geometm ad hocjpacmm quadrandam . S . Spneium intcr duat Conchoides demonfiratur non ejfe ejus- 
defo Utitudink in locis α tnedio aquedtfiantibus. 1)e hocplura cap.-x.Liu. 

C Α Ρ V Τ XLI. 
Ψοβίο , iter 'PlaneuperfeBum ejfe circnlum , & afumptii trittm £ccentrici locorum diftantiis Martii λ corport 
Solte certi/ftme demonfirawparte tertia, Geometrica demonfirattone elicitur locus dpogaifalfiu, Eccentricitasfalfa,& 
proportio falfa . 

C Α Ρ V Τ XLII. 

NovarMio»einquhuntHrduorum£ccentricUoeorumdiflrantU,ApheUovicins % obftrvatiom 
helio trlbki . Deindepcr dimidiationemperiodici temporis & Zodiaci circtili,certitfime inquiriturloctts tAphelii , & 
deprehenditHridem>qmpartefemnd*&prima. Bx eo comghm longitudo media Martis. Comparatione vtrou- 
trimq diflantU elicimr vera Eccentricitas, &proportio, Orbmm Martis & terrs. . Eccentriatate Eccenmct certtjjimc 
(licetnonomninofubtiliffvme) conftuHU ex Solis obfervationtbm ■ fimulpatefcit s dimidiamejfcdeecccnmcitatetA.- 
qnantis, alibi m-venta . lta% etiam in Aiarte valere jpecttUtionBs pramijfat α capite xxxil ♦ 

C Α Ρ V Τ XLIII. 

poniwrfmd^mmiiocojttodhatlenuseratdemonfiratHm Cap.xLu: Sccentricitates efeinterfeinproportkne 
dupla Potiimrfectindo,orbitam TUneU ordinari in circulo perfetlo . Peuitur tertio,quod cap. 33. erat demonfiratum, 
momTlenet* in &qualibM6 orbiu arcubui efe tnproportione difiantiarnm iUorum arcunm α Sole.Hupofitts, Aquatto- 
nes eliciunmr vitiofijiflentientei ab expmentm. Tuncfit adwonitio, ubi non lateat HUfalfitM . 2. Hmc rei nccefa- 
ria eft menfitratio Jpacti tnter άπα» Conchotdet capiw xl ,qua cum habeat nontmllam «τι χν/«-, Gtometrtprovocantttr. 

Sic igitHr co nfiatfalsa conclufioni* omninopr&mijfarum aliquam ejfefalfam . 

C Α Ρ V Τ XLIV. 

T)uobiii arirumentus demonfiratur, orbitam P/aneta non effi circulum.fed Ovalemfiguram . 

Inprimop^fHpponmturdewnfiutacapititXLi.XLu.AliatqHippedifianUMefr^^ 
metercrat CapxLii . inventa.dMeqmdembreviomadlaUrafeqMmntobfcrvatianu CapttexLi repettU.Sedova- 
Usfizuraadnmtittales.OrbitaigitKrettovalis. . ■ a j -..-. 

InfecimdoargHmentopr^ipponuntureadem.qm CapxLui.Morai.de qmbKsexpmentiateflaMr,noHAdmttttt 
circptlarvfigara, admittitvero Ovalu.OrbitaigitnrTlaneU Ovaliseft. 

C Α Ρ V Τ XLV. 

inremennbmUUorignofcetme^credulim^dumomn^exmeoingenio^fiimo. Quippe mihinonmnlto minm 

tdmirandtvidmmroccafionutqmbuthominumcognit^^ 
MHmOccafionvtgimrhMdUwnterexpUco-.nondubium^ 

^Z:u,pJrUeraL m per t cJ;d 

%fXie ]W aJrt««qHalKte m ponb^^^^^ 

^Lponblin^ 

tvadere infiguram OVAlem . 

C Α Ρ V Τ XLVI. 

; PnmHmhAcPbyficAhypother^q^Epicychproprue^^ermHtatHrinEccentricum. 2. Tuncdoccmr 
■una ratio defcribendi lineam motns PkneU ex baejententia . 3 ■ Recenfintur qmtuor «ηχ^η , 9 ** ctrca hme 
modum orcmmnt . Vbi ofiendtt^non efe idem medmm inter terminorum fitmm* , quodettmteripfo termmos. 
, ^ropommrCecundHsmodm defcribendihancUneam.&ofiendUHrhHJwqm^ modi «μνχΜ». Vter^ modut 
utm eiinterim opemtiombmpermtmeros. f. Propommr tertim modns defcribendi orbuam P/ane^conjmSto- 
nedmrxmkypotLjhim. 6 . Rejicitur quarm modm^mquis tradere poffit . 7. 'Dmonfiramr.ttncam^ 
reatam vereefe Ovdem,non Ellipticam . 

C Α Ρ V Τ XLVII. 

Vor«overoMt*miunerUmneuperfenecir e ElUpttcamAemonfirat»r^^ 
aradjrcola Spicyclifi» cirmUA Eccentricitate Eccenmcidefcripttfere. 2 ; Inqmntur areaMusctrcHh&fic 
ttUmpUni oUrJit. 3 OfienMturnecefanamefieHaw GeometrkamfeatonemtlltHsaresOvtformumdat* 
ratJe:Hb iF oLan t „rGc,Jrs. + Mn^is^oiiffenOvMlii^Mc^^re^vct^Q^ 

6. CHmmnfitinprwptHrttiodivUcndiEllipPnvelOvJempc^^^ 

cuUcommodMdipolfe. 7. Pofimignnr EltipfiV ctreulo dtvifa , ofiendit»r „ d,«comp»ja»dt&d,fi af , tt am 
U^attonem. / ^ΗαΗοΜ,κρ^αάαηοηνϋαη* 9 o : HbUr^tnnHm^qnadraudtametralts exprmt- 
irr 9 . Modn ex rJone Pbyfc* «qmuonk , corrigendi Eccmricimw . ij. ^muo computat* ad 



Α R β V Μ Ε S Τ Α CapITVM. 
bthnles anomali&nbi AYlA triangtilit-sgjuatoriieifrimhurnumeruficutidafcrifpitlafij/ntficaiUilrM '. ιι, Hiseitafii 
falfis iquationibns deprehenfis,non minm quAmpriw Cap. Xc m. circutnjpeftantur caufa errorii . 

C Α Ρ V Τ XLVIII, 

Omniaincommoda Capitit xlvi ./ettimperfeRtoha GeometriAelimmareftimcunatHi.confugitndu abareisaa 
'Qnidis cirmmferentii, feBtones nrtmerala . 

i. Docetur,qMmodo kacvia exdtftantm, qa&inveniuntftr ad&qualutempbru particalat , Cjeometricein* 
quiraturcorrefpondensponiovi& Ovalisex Capitis xxxui. demonftratis y &fuppofitncognitionetotitu Ovalif longi- 
tttdinis. 2. Anyjl«.<;,quie.pYO duabus difiantiu tnitij ξ$ finis alicujus arciu ,unicam diflantiampunttimedij ujnr~ 
pat,ratio redditur Geometrita . j. Anyji» alia,e/ui tnmen via Geometrica incedn, dtmoiifiratur terminorm» , itt 
qttosdefinttntportionu Ovalis , appropinqteAtto ad centrum Eccentrici, £5 'fic ■angulw adidceutrtim ,qsiem fubiendii 
■portio Ovali-s:deniq s exhociietiamatjgHlm,qKemeademportia Ovalis fubtendit adcentrum Selis. 4 . Αηχη» a- 
lia inquircndA lovguudtnis via ovalu,fed qtt<e Geumetnc&statxenjpecitiationes alias comitatur. Dantur enim diia cir- 
euliforumcfj dno media,alternmArithmeticftm,alterum GeometricHm,quoYum illu major circHlm ejficitur,bec minor< 
t)nobm igitur argamextis, Ellipflsprobatur aqnalis medio Anthmetico : altero cemmumori α contraEiu extremortim% 
altero Geometricoplane^sio demonfiraiur Ellipfis certofnperare mimu medmjgitur aqHAremajm medmmprobabilg. 
f. Procejfu ttnw itiquirendi aqaationes, qui negligit , qu& Nnmero 3 ξ£ f.funt dith:perinde »icfi>ttt infummaMe & 
inpartibsii,fe mutao compenfent . 6. Oemonfiratur Geometrice,non ejfe mpartibta tqnales amplificationem v;fi- 
vam exappYopinqKationeNtim.3. ξ£ contrariam decnrtationem Ellipticorum arcuum l^um.^. 7. Proceffm 
recenfetur aenninttsfajtu capitis demonfiratis omnibus confintanens .- Etntquationeshtncinvenu adhxc errorts af- 
PfffintHr. 

C Α Ρ V Τ XLIX. 

/ . Methodmfhperior ofienditurprincipumpetere, ξ£ contraidpeccAre quoderat ίρβργοροβίιηη . ±. Mifc 
fisigiturnontantftmaYeisCapituxl.vi. xlvii. fid etiam Ovaltbm cirsHmfeYentiis cnpitis xlvhi. ad caufas reditur, 
qnibns Ovalis efficttttY. Et quia haSenm epicycltu in EccentYicnm eYAt iYiinspofitw, ubi confimdebatuY virtus PianeU 
ργοργϊα cstm virtHte ex Sote;refitmitttr igituY Spicydus cHm concentYico^ applicantHY caiifa Phyfic* ex ca.xLv.ntfim. 
damentum inqttirendi &quationet hac via,Ye8e habeaL• . 3 . Methodus tpfa confiYuHaYUm aquatieHum recenfetur 
£> asqmtiones ejttsdem eYYorisargttmturabexperienHa,qmfiipraf»it Cap.xLVn. 4, DilnnntiiY igitur fitfbicionu 
eYrorii in cAkuloflH&fupYA cap.xLYu.nafcebantur:^ concltiditifY.peccaYe Hypothefn ipfam cap, xly, 

CAPVT L, 

Habetconaitttfex,fer'difianiiastpfiti ihquireHtiUqaanohem,ideBmdrai» PlanetA ih ceYtoaYcH Eccentvici, 
'uptrpataspYiHtquamfiirem inplano inejfi fiimmam difiantiarHm.Etenimmorai ex difiantm efe defumendat ceYtiffl- 
m umeilexcap.™.wu<LAtcumtYufintanomdU:Hna,qK&tempoYi4ettm 

qui. anguli,quempibtendit ille AYcui-ad Sokm\omnwm tYttitn AnomAliaYumpAYtibus 360 . &qtiAlibm ifingulisfingulas 
dedi dtftAntm.Hoc itA% nomine tripfex eff fa&i confideYAtio άιβΑηύαγχγη . Sic cum ex eodem cAp. xxxiu.pateat iter 
Planeta diuYnumin Aphelio Additirrtum Vmhelii % appaYem ex centYo qsmfi Solis,ej[etnpYopoYtione drtpla conveYfa ejus, 
qu£, ettinteYdifiAntias PUnetA α Sole ApheltAm & PcYiheBAm-.quAdYAviigitHY omnes difiantias, & divifi peY medioi 
cremiooooo^t^uudpYoditidcompaYatumadmediocYemiooooe^epY^nturetiUAmYationemdiipUm^uiiregnatin•• 
teYdiuYnos appAYenteiexcentYo SolMTYibufigitUYdflantiaYumgeneYibwtotidemgeneYAteYtiAYKmpYopoYtimalwfo 
acce(feYmt:quibMperqutftisfpeYAvinthilAmepY&teYmiffumiYi,qMdadeffe&iimcAufa 
itAntias docent inqniYeYe locum PUneta Eccentricum) peYtineYettHt itafexfieYent madi . 

InpYimo ξ£ fecundo,qni babet difiAtitiai AnomatL• Eccentrifettfecund&.accitYYitAliquid GeametYtaim confide- 
rAtione dignum.SummA enim 3 60 ImeAYum tmiAYUm &quAvit fummAm 3 60 YadwHm,feHpYimAYnm lineAYUm. Id 
pYopomtftr GeometYts demonfirandum , 

PrxtereA modoYum hoYumfex,compAYAtio h<ec eil• . Nam duo (qMYtw 6? qnhmu) YSm ducitnt iti AbfUrdum,& 
duplicAnt eYYOYes aqttAtionum , QuAtuoY vcyo Yeliqm coincidunt cum modts cApitHmpY&cedentium.exquibm duo ( β*, 
cundni & tirtius) ponuntiteY PlAn&ts. efeciYculum , duo νεγο [primas &fexttts) tYAtisfeYunt difiAntias, & ovaleiter 
BYafiAnt,exfintent!A cApimx-LY.EtquAntumilliexcejfUitAnutmhipeccAntdefeiiH-.hAbentq^ vtYitAtetninniedio.\ 

C Α Ρ V Τ LI. 

"DeprsheHfoAqtiatiorief vitiofaifieYt ρεγ OvAlem CApitis χ l v , jam eUAm cxplarAtUY,An eadem & circA difiAtitiai 
peccet. 

fgiWY hoc capite AjfamuntUYpYimo obfeYVAtionesftcunda dijtantu Sclii α Tcyya , qualcs funt certijfime demon- 
firAUpAYte TertiA .pY&teYeAnihilpomtuYftKinteYdemonfiYAtionispYincipiAAjfiimititY. Ex hiiigitttr demonfiYantAY 
difiAfttia Mayus α Sole inpluYimis locis EccentYicipeYtotum Atnbitum : & qmdem in locis itnfelettis, fitfinguU εχβη- 
qiilis CemiciYCulis Afiendente & defcendente , aqttAliteY YemoveAntKYA loco ApheliifoprA non nna viA invmto . Vnde 
comprobAttir Aphelium: ^fimulexploYAtHYfidai Hjpothefeos VicArU . 

C Α Ρ V Τ LIL 

Ex demonfiYAtis cApittspYioYts demonfiYAttiYpoYYo,paYtes aquAlker Ab invcnto ApheUo remotas,diftantes iquati" 
ter(tSole,difiaYeimqmliteraqmcHn^AliopHn^Q εχίγα Uneamper $olem& Aphelittm : EYgo lineam ^ίρβάπτη 
MaYtispeY ipfxm coYpuf Solu tYAnfire,cum EicentricmMa.Ytts Ab omnibiu aliis liheis AbfiiYdefcilicet in dno inaqttalia 
divid^tHrfegmenta.^dditUYpY<toceHpAtio i fiqHUiliamEccentricumfHperaUHdpxnEtHr»vell^ 
aliA ii ItneA, qmm qmper Solem ίΥΑηβφ dno aqtiAtiafecareturjpJurn refutatnm iriAb obfeYVAtionibus. Eodefn modo 
demonfiYAturjttm Solfit in EccentYtci Ο vaIk diametYo tongibYC, prmcUm 'gitnY Solis viiearixm.fitper qm Copemicm 
extruit Eccentricamjefe extrA illam longioYem diAmetYum . At veYifimile nequAqHam efe,ut Eccentrici OvaIU aIU 
βί UneA <tAppdnm quAm longiar OvaIis dtAmeter : igiturtineam tsipfidum nonprtter Solemtranfire : &ficomm H m 
PlanetAYHm Unw Apfidftm m ipfo centYo Solis conctlYYeYejion inpnn £io Aliqtio medii loci Solis . 

C Α Ρ V Τ LIIL 

PeculmknisthodminquiYendidifiAntiAs Martua SolepYope ορροβύοηετη ejus cnm Sole ; & fimul dewn- 

(****J * Jir*ti9 



Argvmenta Capitvm, 

firatio pun Bi orbis wagni,ex quo error in difiatitia commiflkt apparet omnium rxaximns. VbipY&fupponttur dijferin•* 
tia locomm Eccentricorum duortem , & difianiiamm titnufc^ Λ Sole medmrher cogmtu . Qm rattonefimnl. utprim 
Cap. LX.cxploraturfidcs Hypotbefios Fiearia . 

CAPVT I.IV. 

ColUBieneeommqMpaffimfmtdemunpatA,m<tgnAcaHHoneconftitmtur& attemperaturproportioEccett- 
trkhatis& Orbiftm, 

CAPVT LV. 

tAt}demred^turinviAm,undecApitexL•yJeflexerAmmJndHUiΰneenimommumdemonfirAturMcircHlu6CA' 
pite xuv,Ad Iauya nimiserAt laxmfa Ovalem capitisXLV. ejfe ntmvs anguflAm . Argnmentu dwftmt. Alterum k di- 
fiAnttu duUum-.ubicomparAmur ebfervAU ξ$ cap.\.\xuiprodttil^mm dtfiantiu ex Hypotheficomptttatis,expropor- 

tioneorbmm cApitis Liv,&for»)Amotuum Capitum lxv.xlvi.xlix. EiofienditurobfervAtAiefelongiora. Alterum 

argftmentumfrmitHr ab <tquationibus . NamaqkAttones ex cirmlo computAt& Cap . XLm.peccAbant tnpArtem ttrtAm; 

qn&vero Οναίι CApitis xlv. computnbAnwrper capitA xlvi.xlvii . χ ι,νιιι. xlix, l. tantundtmpeccAbAnt i» 

pArtem AlterAm . 

C Α Ρ V Τ LVI, 

Hincjam demonftrAtur,diftAnti<u non ex circumfertnUA Epicydi defnmenda* ,βνε <tquAbilitcr in to PlaneU ince~ 
άΜ,Μΰαρ^ν βνεργοροηίοηΐΜΥίύηΜηβΐΗίΕκΜήά,Ηίοαρ^ιβάίΗΜΜάΜφεχΕρ^^ 
e&aem[nnttfUiz inpriori. 

C Α Ρ V Τ LVII. 

CKmrMionuVhjficMCApuUKW.necefcfitAliqmdfalfihAbereAdmixtumjropte^ 
genuino effettujnfiAttrantttr tlU rAtiones Pbyfica * & continmtur jpecuUtto capitu xxxix. 

Pnmo oflendiwrjibrationem tn diametro Epicyrft (qxa reddit difiantias , obfervAtis confentAneat ) tenere leges 

Naturales Corpomm . 2; Citm librAtiofit translAtio de loco in locum, ofiendimrJoAnc trAtislAtionem corporU PIa. 

neufieri tfperfici α Sole,non mintis qtiam pArte πι . cirmmlationem φ mmen,ut bujtu UbrAtionii habena fint penes 

TlAnetAmiffiimJddeckrAturdHobmexemplkMteroremorumimperfeUit.alteroperfeBiorimAgnttii. 3. ItiAppli- 

CAtione mAgnetici exemplt,du<eflAmmmr utrin^ C? in MAgnete ξ3 in PlanetAfacultAtef: Altera direftioHti , Altem Ap- 

petentia.Magnes dirigitHrverjhspolnm:fefrHmvero Appetit-ftv, Globui PlmeudirigitHrin FixAs,Appetk vero Solem. 

DireBionis tgitur opm,A qua pendet motm £? locus Apbelij, initio in dubio relinqnofit ne Mentis ah NAtare.Appeten- 

tiaopm -,Α quapendet EccentncitAs,Natumtranfiribo,&ofiendocrAJjiori MmervajnenfttrAmlibrAtionitobftrvAn- 

do deprehenfi,confintaneAm efe caufa Phyfic* perpATW . 4 - Ρ Φ Λ acctirAtius ifta trAihnt , initio fatto α Dire- 

monis opere, & concejfo, qttodei dsroget Ahquid declinAtio ex AppetenttA Solis ortA :ftcut MAgna tnpolum dmUus,ae~ 

clinat tamen rwnnihtl s obfermm & Monw α ktere nicinos : demonfiro,pojfe naturAli corporeA^facultatate , eUAmfi- 

ne mentis mimfierio,falvAri locum & tArdifltmAm trAtislAtionem vAphelij in confeqwntiA . f. _ tAppetenttA vera 

menfumm demonftro tenereratlonemftAtem : tfJpeciaUtti Jtium rettum AtiomAli* coiquAU metirifortitudinemap- 

petentU, quohbet punilo ttmporU . 6 . CtrcA LibrAtionem vera perattAm quolibct tempore , Attende Uttor quid de- 

monflrem.Ex Cap.Lvi patet ejm menfttrA-.ncmpefmm verfm anomalu non coaquata fed Eccentyi. Ea menfurA obfer- 

vatiombw tnmmur. Hic igimr in td clAborAtidum mthifitit,ut ex ditta menfnrAfortimdinus quolibet loco (erAt Atttem 

finiu reftm anomalU coaquau) dewotifirarem ettAm hAnc menfurAm line*. hbmndo confett£,fcilicetfmHm verfiem A. 

nomalia Eccentri Vthoc obtineretur, oflendendttmfmt,qnadrAnte divifo in AliquotpArta aquAlesJnum verfum aUch- 

jtu Arcm infenfibili minorem habereproportioncm adfinum verfttm totius quAdrAntk.quAm hAbetfttmmAfinuum in av- 

cHM0*mmA7nfmu»m tn quadrAMe . 7. Hicquo minm cohareret hacprxmiJfA cum iU conclufione, duo obfiAre vide- 

bAnmr. Primum, quod anomalia EccentrmbrAnonkmenfurAm exhibens,mfuperiorifemictrcHlo μα,οτ erAt , plurac^ 

fimu exhibebat anomalia coaqMtnfortitudinu exhibente menfftram.ReJponfum AHtem eft,id reElefierkeo quod tn ilia 

conauata PlaneUeUAmplm temporis confumat ,quAre &plxs virmm effundAt . 8. Alterum obftAculum ;fmm co- 

«quAU breviom eJfefinHbus Eccentri mfitperiorefc.fimcirculo . Ofienfum igilttr ett , ipfum eUAmfinum verfum non- 

nihildeficereAfHmmAfinuHmArcwfm^fiCAqmpollerefHmm^brevioremfmHKm. p. Qu&objictpojfHnttxempl» 

MaqnetupArtim dilmntur.-pArtim occAfionempr&bent-,NAWrA in dnbittm Addnih, Ad Mentem trAnfemdt,m AppA. 

reaiAn & quopAtto Mens EcccntricitAtem librAtido qwAt efficere. 10. Ita^pofrtis, qusjmt Cty.Lvi. certifime de- 

monfirAtn verfumfintimAnomalUEccentrimetirilibrAtionemJemonfirAtHrJAmfmHmverfumAnomAlMCoaquAU 

mettriincrementumApparentkdiAmetriSolisMce^nontAntHminctpereAHgeriAppArenumSo^dtametm^^ 

incipitfin™verfwAnomaUecotqHAU,ct m AximafimcHmhiceflmAximHsftdeHAnt,medM^^ 

cumfmm verfm anomalm co&qtiAU eil femidiAmeter,AnomalU Eccentnfmu verfo tmc mAjore exifiente .11 . Con~ 

trA hocimu verfo Anomali* Eccehtri extflentefemidiAmetroJemonfirAtur diAtnetrttm AppArentem Solts Adbnc mtno- 

rem φ , auoniam eSl mediA tnur extremv . 12, Vt ofiendatHr, menfmam \>Anc efe convementem & compre- 

bcnfibiUm ^Menti PlaneU primnm mftitmtur coIIaho ,inter AnomAliam Eccentri & AnomAltAm copnAtAm,® ne- 

aatur , aniuUm anomAltt Eccentrif, pro menfitrA oblAtmfmffit.A Mcnte PLneu comprehtndipotuiffe . 1 3. At A- 

%on,AlU toaquau anvubtm,cMJtufinus verfittproportionAWrAugmento diametri Solts, comprehttidiA^lente Plane- 

uprobAbUeefficitHr. 14. Cum AHtem non hic AngHlmfidejutfmus verfa metiatm • imrementumdtAmem So- 

Ι^Μ^,&β,ρροβι^γβα^ηρΙύ^ηΜ^^ 

htnderepoffifiHHmCideSi PbvficefarUtvdmemJangHhbujw. //. InflitmmrcompArAtio dmrH^modorHmhA- 
aenmtrAditorHmMHibmrJtmPlanemiommcorpmtmpropmMcttt 

raseliqHo Mens *atpt*pofim&conclHOit*r deni % pro NAtura,rep*d ia tA Mente. 16. Inter Argumentn bu )W r» 
pncipuum ettjncermudoGeometncA admijfain hacforma motmper mimfteuHm Menw:qtt* expltcatur . /7. O- 
flendtmr, exea mccrttmd.ne exifierevofcotcafienemprogrejpu Apbeliomm.SedquiAfuprA Cap ^MtACAufApro- 
qrefrtxApbdioruminfitmAtafmtMtobpcfitcompnratioutrmqueV 

auAtur aUqHaprogreJfHm Apbeliorum noncaufAri,neq 3 fiT^mrA neq 3 fiM e n S moveAt. 18. Itaq hmUAnmrfof^ 
tioKctPkrfcwJiiHdauqHidnoctittintcrpofiM. '9 ■ r$a*tmbi*c φρφρο^φι Aph e ln,ofl e ndmr αβα α η- 



Argvmekta CAPrTVMi 

ejficiandum ejfe MterpofitHiilludpiCKuare mentio opm : qttod Num.17.ut abfurdum rejicub»tur . Que m Uleremuh 
eontlnditur pro ea fintentia,cj[u l £ Num.4.NAtstr& tranfiripft motam Aphehi. 

C Α Ρ V Τ LVlii, 

Γηνεηία vera ratione librationis P!anet&,ofiendittir, quomodo eajkntefojfit effici orbita PUneU (compofm ex «f- 
troc<ue mow,circumlationU fcilicet ξ$ libratioitis ) ettAmformd buccosa ; £? qmmodoper verifimiiem erroremin hanc 
bficcoCam incidenm . 

2 . IUa orbitn erroris arguiturper &quationm,veris diflantw exifientibm\centra quam haUenw, quAndofem- 
per in difiantiis & in <tquationibtisfimulerrabatur . 

3 . Oftendo , quomodo qxafialiiid agens, & revocatn Ellipfi, erroreni igttarm corrsxerim . 

4. Buccofam ejfici orbitam exhypodiefierroneamihitifitata, dcmonfiratur . 

χ . sAt qnia orbitn ElhpticA aqttationes jttftas exhibebat ; igitur Itbrauonem ih orbitnm buccofam deformd-i 
tomjn dnbium venijjhiofienditur . 

CAPVT LIX. 

/, . Ellipfeos Geometria propofitionibm χ . quibtu 2 . demonfiratur , propofitione xi . non minns quamin 
buccoia Capite lvih. tntroduBa &falfitatis convicla,etiam in Ellipfiperfe&a inejfs dtfianti&t librationibtu cotifinntae 
ξ$ obfervauombns inmxas : Itaqtte cwm Eilipfis & dtftantw przfiet & &qftationes , orbitum ignur Pianeta elfe 
ElltpticA??i^. 

3 . Indidem demonflraturpropefitione χ 1 1 , aream E/ltpfiseJJi perfenijfimam menfiiram drfiantiarnm Ellip/js 
Arcnnm m&qpKtliHmfirculi&qualibM rejpondentmm . 

4 . SolHtwns abjeftionis de arcubm ellipjeos in&qualibus , ofiendituifproportione χ 1 1 1 , ΕΙΙϊρβη hancprincipiis 
Phyficispartit terim , examnjjim concordare . 

S . osircw Ellipfeos terrmnandas per ordinatim applicAteu graduum circulisdemonftraturpropirftione χι ν i de 
initio & define qttadrantiidttabusperfettis demonfiratiumbns ; de progrejju vero intermedw, i?KperfeSiii(s,psr hleifiv 
t*menfata luculentam : ubiprovocantur Geometra . 

6 . Hifce csnclufispr&fertim w,qu<& Num.$. dichifnnt, ξ$ adhibiiii qunfunt Num. 1. demonflratur eo amplita 
prcpofitione -κν, Areamipfius etiam circuli ejfeperfeBiJfinnim merifttram dtftantiarum , qme arcabiu Elltpfeos in<tqnali- 
bni (per ordinaum applicatas /cqttatium arcunm ctrculi confiitutu) ajjignantur : attejhnte ξ$ operattom nitmerorum; 
qm Ktro^ modo ££ obfcrvattunibw ■fatufit . 

C Α Ρ V Τ LX. 

> / . Ex demonflratis capite lix , methodus conftitmtur <tquationum . 

2 . Dsmonfiratio pracepti , quomodo ex data anomdm Eccentri , eikiatar anomalia media, & atioma- 
lia coaquatu . 

3 . Datn coaquatn ζ$ Eccentricitate , quomodg eliciatur anomalia Eccentri, modns unm, qui innititur fbecu- 
UtionipHlcerrims. &pl.ine Geometrkitfitper lineolu ingrejfits Plan&t& α circuwferentia circuli adlineam apfidnm>ha~ 
bet^ quincj 3 problemiitsi:z$perficnurper ReCtangulci qitadrantis . 

4 . i/Ilia tnethodta htijitt problematii per regiila* analytiau . 

5 . 7Jam anomalia mediafeu tempore, invemendi anomaliam Eccentri & anomaliam co&qtiatam methodm 
&n%v(& t qti(ifi per E*ilfircgHleim:& caufa>ctirmethudiii Geomsirica tradi mnpoflit . 

Ρ Α R S V. 

C Α Ρ V Τ LXL 

Hypothefi longitHdinis inventa,jamaccttratim inqmritur ex obfervationibm, lociu utercL Nodoruml 

C Α Ρ V Τ LXII. 

Oifiantiis inventis , accfmttini jam inquiritur Inclinatio planorum , ex obfervatione Acronychi&ida in titroa 
femicireulo . 2 . Tiemonfiramrproportio vife. latkttdinU ad inclinationem cttjw^ loci,converja atftantiarum SoUs 
ξ$ Telluris α Tlanetu. 3 . Tabe/la vifarum latitudinum tn oppofiio Solu t cttm compuutis exnoflra Hypotheli 

C Α Ρ V Τ Ι, XIII. 

/. Traditur Phy/tca caufa excurfies in latitudinem. 2, Demonfirattir Geometrice,exhoc cxcurfn cir- 
cumiri phnum . 3. DifputntKr^atHr&corpore&an Mentisoputfit,&proNaturApotimconcluditur . 4. £>i~ 
jfrHtatxrMem an alint ab axe, qui Eccentricitatem cattfatur ,fit axk Utitudinum : & oftenditur,cujm forml carpns 
φ neceffhfit , β /οία ejtts Nawra omnia facit . / . Pofitts orbibns folidis tradttur hypothefis Utimdinii plana 
&expedita t r 

C Α Ρ V Τ LXIV. 

Latitudinum doBrina tradita, AcwratiHi exammatferparaliaxis diurna, & duobm argumentii altero prr ίο 
nodorum^lteroperinclinationemplanorfim ,pene infenfibilis effe convincitur. 

C Α Ρ V Τ LXV. 

Qttantitat maxhnarum latitudinum tam in oppofitionibm quam in conjunBionibu} determinatur conce To m 
tmm omnmm per omnei ΐζίλιγριΖ ,ptfioqne facttlornm jpacio . 2 . Eadem quantitas ad nofirum f AC ulum dc- 
ttrminamr . 

C Α Ρ V Τ LXVI. 

QHAMitdi maximarum latitudinftm extrajyzygw inveftigatur , ξ$ loca determinantttr \ 2 . Tradimr 



•Argvmenta C α Ρ Ι Τ V tti 
'eZ&faparadoxi circa Uutudinem in oppofito Solls . 3 . tAccmata methadm computandi ktiikdkem exfrafitu-m 
acrony, biHtn , 

C Α Ρ V Τ LXVII, 

Bemonftratur idem quod capite lxx. Eccentricitatei cdnfurgere ex ipfo Qktro Solii % Hoh expuuBo Solhvice» 
rio:i d& dmbtts argumefitii,priori d locis nodorum , altere ab inclinatione planorum . 

C Α Ρ V Τ LXVIII. 

/ . Theoria mutata Fixarum latitadinis , propo/ttuper cwfat Phyficat & Eclipttcam mediam.feupotius circtt- 
Ittm Regittm (nt vinm Regiam dtcimm ) introduBttm . 2. Oflendttur , Boreum limitem Ecliptic& ejfe in Arietk 
gradn ^—.ita^probabileejficittrr^HdiamillamfettcoKfiantemviamtranfireperlocaapfidam Planetarutn. /. Ad~ 
firtiMr media Eclipnca t fittpottus circultu Regius , ex mtttntione Obliquitatis Ecliptlcs. vtilgaritfeu verr.ubi in mar- 
gine esi Tbeoria pmceflionis Aqttinottiomm ;per axis &polorum Terra translationem annuam cylindricam , & incli- 
nationem tardiffimam , 7»* cornt m declmet . 4 . Hinc evwciturjncltnationem planorum tJWartis & Ectiptics, 
nan permanere omnibm ficnlii smdera . j , Sx collationc obfervationnm Ptulemaicamm eum nofiru ebfcmitu 
idem culligitnr. 

C Α Ρ V Τ LXIX. 

/ . Ouid veteres obfervaverint circa tjfytartem ,firipttfm^ reliquerint . 2 , De imqualitatt prttcejfionk 
'aejuinoUiofam ,pro&contra. 3. Deinutilijfh&rarumnumerofecnndnmrecentioru. 4. An Solis Eccen- 
tricitM olim majorfuerit tfive ds longitudine nftatu hyemisc^ , feculo Ttolemd . s • e/fpog&um Solis ad tempora 
Hipparchitncertumejft ;& Hfitatusilli modiu invefiigandi . 6. Loca Eix&rum adtemporaPtolemaieJJetncerta 
nt>nnihil,&modi4iini>efligandi. 7. Qttidexerroreinlocii Fixarnm ,redundet tnTkeoriam Martis . g. Ex 
tribf^^iolem^iAcronycbi^obfirvatiantbHsadmodemaivdiq^ationesaccommodatisextmimrcorreiitomotfitimad 
tcmpora Ptolem&ijdeLvicibnt oilo,prout aliudat^aliudex pr&cognitis Ptolem&i haftenusventilatis ,fuerit immuta~ 
tum . 9 . Vt igitttr cum hac incertiwdine tranfigeretttr,ofienditur, quod, negletttt refiaSlionis & vitio Eccentricl- 
tatu SolUfe mutuo tollentibtts,maneani ea loca Fixis , qu<& Ptoiemaus ipfis affignavit in Zodiaco . 10. tfocfundamen- 
tocotiftituitur Epochamotusmedii Martis adtempora Ptolem&i ξ$ Chrijii. u . Addiwr & Epochamotttmedii 
SolU α Ftxisjemporibnf Ptolem&i & Chrifli . 

C Α Ρ V Τ LXX, 

Examinatnradtempora antiqHA proportio orbiutn Martis ξ$ SolitJatitHdo Martis>& Eccentricitas Solit,pef 
duM mtiquas ξ$ infidas obfervasionsf , 




1 Ν D Ε X 



INDEX TERMINORVM IN MARGINE 

VTPLVRIMVM, VT ET AVTHORVM, 

qVORVM FIT MENTIO. 




DriamisRomanus pag.ij>r 

i_/Equantispun&um icucentrum. ij 
hn.iS. 



, Eccentri ■> 
JEquacio 1 Qrbis * 



vEquationispais { p£" f " a } 1^4,1«. 2ij.r?j> 

^quiaoftialis caufaPhyfica. i" 

Anguli minucim fe&i. *? 6 

.lEquino&iorum prseceifie inaquaiii 107.171.18•». 

Animamotrix. iji.i8i,*8j 

Media η 

Ecccntti 1 15u.ii7.Z9i• I 

Cosquata ^ 

> a t|9 i n 

244• 



D. 

DavidFabricius. ff.iid.^s M. Mseftlimw* 

Diameecr libraioria, eadcm qus imaginarii Epi- i.A.Maginus. 

,cycE> 3 #- 2 7ϊ MeriBmocrix 

Diametervirtuoiafeucorporisftell^feuEcecntn- Motns pritiius \ 

fecundi * 



20^4- 



DiftantiaSolis longiffima~| 
brcviffima ^. 

Media._j 



30S.17S 



MyftcritimCofniographicum. ij1.j2.91.j2 ti j 4 
1x8.itf-5.77> 

N. 
Nicoftratus. j. 

O. 



Ano- 
malia 



18? 



^ sequatavera. 
Diftantiaria 
I Sctupulatia i4 l 

L Circulatis <5c Elliptica zji8 

Albategnius J 1 ? 

Anciphtaxis v1S.2i1.2S3 

Aphclium •> _y_j.lin.JJ 

Apogsum > 

Α phelium cur raebile . 

Apollonius 

P. Appiani opus Cefareurn 

Archimedes, 

Ariftarchus. 

Ariftoceles.. 



Aftrologiae fundementwn. 
Arzachel. 
Avicenna . 
Axislibratorins, 



1. 



Bafislatitudinis, 

Braheus 

l.Byrgiu•. 



/77. 7 8 -*7^ 
3r4.2Sp.2j1j 

tj>f.2lj.2l^.2$j).li7 

*7 

f-19-*7J>'3*3 

W 

3V 

J> 

3 oi 



paffim 
211 



Diftantia diametralis, feu punftorumecccntriri 
plani.in qusca centro mundi veniuntpcrpen- 

DiSrcl^umfcrcntialis.rcupJniWunfEpl 9 ^^^^^ρό^^^. 
cydiciicum&icnci». 2O.2U.2fj, Ord nacanlpphcac^ ^ 11/f 

221 Ovahs •> • 

, P. 

i , 7 .lS.ji p ct ; g:eum 

Pcnhelium * 
3 A f Peurbachius. 
} S I.B.Porta. 

j2j Profthaphjtrefisannuafeuoibie. 

314 Ptolenijcus 

+0 PunftumEccentricum. 

14^ Puniftummedii lociSolis. 

paflim. PunftumaiExionis. 

12; Pythagoraei . 



Durerus . 

E. 
Eccentrus Copernicanus 
Meus 
Eclipticse caufae , 
Eclipticamedia s 
AdEclipticamreferrc. 
Ellipfis. 

Ephemeridcs Martis. 
EpicyclusPtolemaiciu. 
EpicycllTheona. 
Euclidcs 
Eudoxus. 



fardanus. . .. ■*" 

'Ccntrum Afixionis Syftematis Planetaru . 47. 

'iiS-J+4- 

Chriftianus Severmi S3 

Ctrculus fphxrcs maximus , χ 

minorci > 
Commandinus. ■'Φ 

Conchoides. ii7.j// 

InConfcquentiaquid. 
Copcrnieui 



F. 
Fixarumloca• 

G. 
Guilielmus Gilbertus. 

H. 
Hipparchusjiber proptius. 
Auchot. 

Horizontales variationes . 
Hypothefis Ptolemaica . 

I, 
Inaqualitas prima •, 
fecunda > 
Inclinatio. 

L. 
VVilh. LandgraviusHafna. 
Ph. Landfpcrgitis. 
Latini artronomi . 



i* 

222.lT 

j 7} 

•S 

paflim, 

47™S->44- 
J7 



R. 



νί.2 7 ο.ιηζ.2 Ίί 



<7 



JJJ.I/P•! 



*97 



3^.314 S2f S jtr Rcftangula Qnadranas. 
I.Regiomontanus. 
E. Remholdus. 
Rudolphina tabulie. 

S. 
I.C. Scaliger. 
Seclor. 
g-, Sinuumfumma compcnJio colleila• 
j^/./6 7 Solismotusapparens •, 
mcdius •> 
Solis medii loci pundum. 
Specicsimmatenaia. 
"+ Stationumpunila. 

7 \ 

Tcmpons rnenfura varia p ro va«a rchematum 

58 



26} 

7 

Mll 



'3* 
171.17 s.i 7 3 

i'4 



m 



3°<?-t 



Thc 



27 iilai igulaaquatoria , 
Lacitudoyj. compendiumcomputandgr. <r<f squibalia > 

Laiitudmumcauras. lyj^atf Tycho Brahc 

Librac.o. ",// v< 

Vaiiationes horizontalcs ,• 
Fr. Vieta . 



Locus Edipticus •> 

Orbitae * S S 



paHIm • Longirudo mcdia . 



jjj Zodiacicaufanaturalis. 



paffim. 

Λ 

174-iSi 



CATALOGVS ERRATORVM, PARTIM ΤΥΡΙ, PARTiM STYLI 

ET CALCVLI, QVJE INTER. REIEGENDVM OCCVRRERVNT 

Numerispagin^notanturrlinexfuisinitiis. 



SvPERPLVA, 

fr, Fixis.delefigna paienthcfis. 

88. Sunc 

Ibid. Die 

8j>- Latic 

/31. Ptimum 

j^/.Namquihoc 

,&ff.frsfor 
,CS. hypomochiie 
/7 /.exkgc 
181 pctz, Οίλ 

IJI.N ETA 

ijj. trocumEllipnuten 

i24..dr<ttiima,p,*i „ 
tiC.t* £βζ 
217. tjuar» 
th+ '3S 



SVPERFLTA, 

2+2.360. eap.xt.cur 

bus,Iiibec 267. prchend ciTeEB,te 

cepic J79-Inmarginedinem,fedfiniim 
diexxni• 212. diftat/o/8ic,at 
mdxcDi i?o.cornputans 

lbidem. tabitur yjj 

tiishifce /ji.xxva Maji H.vifuit 
i>7* «/; ^}. 1 Janu Huenn* elon 

BO n t «m. ^iMmanu f.io.g.^r 

Omissa. 

tfminm 8probac v iam 

jy.inl.Ac tueaiur 

raditu . E» zo. In fchemate cenne£i-e Ja 
efl• a» lbtdem.fi mediuio eil• inter β y 
fcibitttr 2/InSchematcconne£Vc«r 



ntnt m 

affeflati 



Ο Μ 1 S S Α . 

14- em7ies 

Ibid. Infchematcconneftc «ψ 

^7-cunquciscircater 

60. vamiub 

C6\vi Vacno. TJeclinatm n,<{» 

ηο.ιο. ec. dinemeandem.cutn 

7/ . In margine. netaru q K£m Copernico 

8Muram ""^? 

1 njerfus 0. 

j/z r/mntur J Α 

ipfis 

<i&. Et quia o" r/r^ 10 . ο 

/2<5. So- 



Ο Μ Ι S S Λ . 

Μ 6 S Ο τ. \ s ιη cju ο circuitM funBfun in α q. 
lonfurgit AUrris £c, 

un»~'.v» **;*«,«*<? 

) j> 5 ampiiui dum, Th: S .tqualcm, in 

ΐί,β addeohpr Hinefgexai• 

161 cur,ang dens perang. 

17.2 diccreat non fimpliritcrprob, 

/Sj ΙΊΑΚΕΤ ferer,urjiicjuiaem,Lu- 

3%4- na.m tunc Luna in haflC aiatne- 

tniintiicidit 
iSi tro igititr arcus Λ 9 ,fecxns diamelrum 

y ζίη r, eodem vcro centra χ , di<tfcmatc 

m,fcribttt;ir *rc»i iM,fec 
i$j mcii:;i rum λ Solk 

20 f α ι OentM quentia.in 

20S Dies DCLXXXVH 
i,$.ae#>diji ipfi fi*n. 

\24 Inmargr/iebis, femidiamctcr 

230 ali clii ο κ. Ε ngtone perjke literA/n 
d in Apcefihtmttts 

231 jerem tos cHmtd 
231 quAhubetfcmidiA 

2,4.0 Icaq; pri m p.f.d.a inftitneram ("licct cr- 

!On:C & ioipertincntcr; colligerc fcilicct 

arcus cd v_-! angulos cu D,cum cainen lida- 

rcncutiniciqjaiiudprieit"ti,rurfumcrranS. 

Natn c.n.a.n. a.n,i.im, i a. i. i. Planetse, 

quafi cffent Kquales: Et in 

141 lcsfeu naliter. Scdjam non*mplius 

ntpriusmoJoprimo,Cbu manfitanoma- 

lia;fcdfa£tacftpcrhancdiftantiarutn rc- 

duftioncm anomalia Eecencrnut ic modo 

fecundo.Sex 

Ibid . S um, ut prius modo fecundo.hoc pa 

*77 augmtnti tnfrai. 

2%<r κ. m. cum he fcftudiam 

307 nis.fi non iniftin&s 

Ibid. necfibi returavi direitionis fortio- 

riautavi 
312 Eamque e, ekiSuru» 
S Y? Atdefc: adbunc qu 

$22 In Mttrgme.Jn Solc arqualibus, imo Ycro 
confufis indc a circuitu tclluris circa So- 
lems quippe umusquc coni vcrtice in al- 
ic-tius corpus abdiio.ptoptcr concnrfum o- 
mniutncylindrorum^aii vcro 

329 das diac & iquatione 

33 longi diajtranspofuisfalicct Apogso 
&Fixis. 

33 , fccun aufetcamotu 

33 i cafu HoravinAl 

333 nuuspaulo. 

136 Φζ* 3.4..30 V. ^ 
236 Supra 16 i. 2.4. τ ι. 
fcribe Anomalia 

pra 11. 4. 33 %v«- 

4Λ Invacuo.In Eliipti- 

ca3.s3.jf.Cl. 

HjEC porro my- 

TAN DA. 
Pag : narumnumcri«orrigendi if.\B.tf&.*K 

CapiiumnumcriMai-ainalcs• ^SS : f7 I0 7- 



Supr 



MvtandA^ 

^ hiit. Ac 

%# Infchcmate poftctiorc ptopeT.di'jcbat 

eflclircrair 
Ib id . rhnetam Μγκ,&Γ Z/ant 

\b\A.-/i($ ΓΙ funt pamUelf 
+ < fil «y iffi +2 

42 Ζ mihi per ΚΙ» 

^/ /'/'#/ KOtotaad αά Μ Λ 

47 cx un cduftz f coincidcncibus vp) 

/» rnargine, pundtim feu cca 

ίο f» EB 1«/« EC . 

^7 approp nquationem 

^o Q\i,ocicatcmAErcftitUftUtut/il07.-idq» 

cer fol.feq: 
111 Hmc motf 

lb\a.Sed Ι,-ϋίβίίΟΐ. 

wo mma: litleacA 

Jjj SumAt £■■*> FZ. 

/ji Scaindo aisijqux 

iW. ang. crgo «ί* 
/*/ «/« " ώϊΑ 

/^7 txiu So fUtt&CTAt 

Ibid. <-i*///«f*| 

160 111 hunc tasdiftantias 

ιίι Litcra | ufurpata , fepties in {mutetnr . 

172.17f.p10 Aish.cty<poi>otcs utiiieceiimgine 

ijj & lpfa di 

17^ rsrumptincipio^ronaad 

J7j» /./λ^ο/• eu/i.it 

iS^. du;d!vrrfoshabcns 

ι3β coatia eatut; librationes ve 

lyi modarti vctibf 

13 3 plcunt-.e.fuerotfux 

ij>+ tiouts phjfcitm conf 

19& Inmaigioe. l'ofimi.Uip 

iS7 EButtt li.U. 

Jbid. feearcs β ο 

2o da fu theorix 

2)7 '#•<* c J cli 

22o feufio Centro c 

22 j tfsprac ftfim*li 

VoA.Conmtl. Urit TX,/c 

21^ Uli td χ.ν. 

\b\6Jcs.Pr turtycfl 

22/ fer -βφ «<H$ 

lb.d.CD «i «»f 

XZi porlion >'C 

Ibid. >««£// 'C 

22S 707)) "'' C . s / 

Ibid.iW-*» 7«)<»4. *•»<; 

jj/ i/V#'</ delinetti 

r^ jianti exBtp: 

,»4/ lud tatnen indemon 

Ibid.ln MargincbisC^/.XL «1 

*fj gradus fncdiae jbi 

j^^ ln UargmcfedpUnua) bad . 

2^.7 ite// en cujtts Afc it. ii<f 

2ί"ί> a Solc compkmcntiang. 

i<Tj Intabula latitudines fingula fingulisic- 

(pondeantlineis. 
264 /<Γί"/ιο 

267 brationispattet y & >•ζ 
2.iy hujus admoJ. 

2^ exobf rit*n 

yW.medise yerfusy.i'. 

2 7 2 patall one Mentis,cui 

27/ trntin* ^w/odbk 

t 7 + VA,««f #»• 

277 CLIDES β' ΒΑ <J*rf/ 

bf ) /βηί ** " ζ 

Zjfpartt *?β*Λ 



ΜντΑΝΟΑΐ 

178 iempore Dsfiii 

2,79 /w mArgirit u'l. ycl ci K- 

28; Ejuj continui 

Jbid&apud^^ 

Ibid.litate Mend 

%$J GBD SCIIUOR. 

tre t k tri- 
</i<f Infchcmatc perficutur r 
.JJ9 Capitis lxi 11 
^•25 ftantia modernarnm 
^2^" /n xaArgme ftiumeni» & Atj6C t t, 

$Zy Comraiflus capra 

Ibid: ditFcr diem I hot 

iW.Antonini Hor yii.m.uv• 

/W.Anni JEg: xvi. m.xv. 
jjj Tone-veces, ΕρίρΗι,Γ1ΐ3ΠΐιιηΗί,Λ//ί>•-«»> 
/« locnm elltrtuc 



lhid, medio 

33Z Hinc 
^y/ Mars 
.^j<T tum. Gct 



itincris 8, Ita 

Epocha 

appofituifcuadapta 

tinabar 



7^l /<f^r. fnin.^loca 
83 dmrnus 61 

11 φ O. 3 O. ^ C Β 

/2if /«»?/« 14.15.;»/ 
/^ Namqti 1 j-$^ 
cetin^. 

83S>87\ 

J.26.JO λ. 

^/ 3 i. 

41.10.33. 



/^ MDXC 

/^o metris 
228.pothef. 



2jo~ i.fy.minusAuzcu- 

264- y.^ihoc ^.54.41. 

2<ij Jamcap: 161. 

otionem 161. 

302 titudi 4-Ί" 
Ibid.pofi quod-} 7 minutzt 

303 quitUV j.35».ii. 
Joj i.iySo. ^ 0.37.41 
3id.io.ioOo ^..^6-^-Bor 
333 Colligimm intot an- 

nis per. 1. 
Ibid.ritcfc Ep die 5 . 7." 14. 

Oceurent forfan peflimin numeriiil! 
alia menda,fed quos lcftorcuriofus(cui fcr- 
viredebentnumeri) exipfacorum trafta- 
tionc facilc deprchendet:p«fauu), ubi api- 
cci numciorum Yitiofi . 



tH NOMiNJ» 



18 ΝΟΜΙΚΕ D Ο Μ Ι Ν Ι. 



COMMENTARIORVM 

Ό Ε 
MOTIBVS STELL^ 

Μ Α R Τ Ι S 

PARS PRIMA 
Ώ Ε 

COMPARATIONE 

ΗΥΡΟΤΗΕ S Ι VM« 

C Α Ρ V Τ Ι. 

De differentia motus primi & fecundorum five 

propriorum , 6c in proprns inxqualitatis 

primx & fecundae . 

Lanetarvm motus orbiculares eiTe perennitas teitatur . 
Id ab experientia mutuata ratio ftatim pra^fumit gyros ipfo- 
rum perfedos eife circulos . nam ex figuris circulus, ex cor- 
ί poribus coelum, cenfentur perfe&iilima . Vbi vero diligen- 
k ter attendentes experientia diverfum docere videturjquod 
Planet£ a circuli iimplici femita exorbitentjplurimaexiftit admiracio, 
qua^ tandem m cauifasinquirendas homines impulit. 

Hincadeonataeftinter homincs Aftronomia,cujus fcopus eiTe pu- 
tatur docere cauiTas,curftellarummotus irreguiares m terris appareant 
cum ίϊηε ordinatiiTimi in coelo, δ£ invefligare,quibusnamcirculis ftellas 
cieancur , ut horum beneficio loca L• apparitiones illarum ad quxvis 

tcmpora praedici poffinL . Lf e 7U£ 

C ν μ nondum conftaret de di- £f a J ° m ia 
fcrimine inter motum i pri- *HC" 

ο _ ι Γ 1 1 " futn.&abocca- 

mum oC lecundos , homines fu P «»„.um 



intuiti Solem , Lunam &C ftel- ΐΦροκΤΰν 

. . . r horaiumjin 

las j notarunc itinera lpiorura, ^ΓΓβοο' 
diurna 3 sequiparari quampro- ^Γ^Χ 
xime circLilis ad fenfum a iic ta- 3 Π«1κΤ«! 
men uc alter ex aitero nectere- in*abFi„ G , 

. , temporibus 

tur m nii glomerati modum, ^ ^*. 
circulosq; ut plurimum mino- ™ίΐΓίί" 
res 3 in CphxrsL, rariiTime 4 maxi- Λ^' &£. 
mos elie ( ut lam abcEjFmng, »■ μιμμ^ι 

v «* , funt alteri ι ο 

ficantes α β Aquatorem ιη c ν ) ρ ar- [°™™ t ^ J- 
tem eorum in Auftro* parteiiL S^^Jjg 
A^ in Bo~ R ' 





€κϊ. Ι . 




*vC 



■ Ιη confeque- 
tia.eftfecun- 
dum fignorum 
feriem ab ariete 
in taurum &c . 
qua: feries ten- 
dit ab occafii g 
mertdiemin o- 
eientalem pla- 
gam, Sc inde 
verfus imum 
caeli,rutfumad 
occidentem : ab 
Έ in G , ab Α 
ϊηΕ. 



■z .DE. MOTIB, STEIL^ MARTIS 

iii Borea,* . Vidcrunt etiani diftingui iteilas celeritate in hoc diixmo St 

^4f\ apparenti motu : Fixas omni- 

um effe cclerrimasjquiapridic 
aiicui Planetarumjun&£e[»f η 
ipfi α & f ] primx ad occafum 
veniunt \ut nper lk mr/um in 
ι ] : tardiorem Solem [m α β ε], 
ut qui poflridie in ε exiflens Fi- 
xas ι ad occafum infequatur, 
quibus pndie junitus eraxper 
ha : hoc icerum tardiorem, o- 
mniumque iiderum tardiifi- 
mam,Lunamj quiacumhodie 
cumSolef/'» k.,ipfain fJoccu- 
buiiTet,poftridie [coslototo&u- 
naipfi pen mnug circaterram 
<volum~\ 'Solem occumbentem \in ε J fatis magno intervallo [ig] fequa- 
tuf . Hinc Pythagorasij cuminter iidera muucos fonos diftribuiifent,, 
graviifimum Lunx tribuere, & inter lyrx chordas hypaten ,propterea 
quod utriusque iriotus tardiilimiis eifet . Hinc onx Voces ββί^4^>ώ«- 
AenrWf quarum illa primitus ei ftellae quadrabat, qux poilridie prior ad 
occafumvehiebat[»/E Sol refye&u g Lun& dicebatur «©«^^©-jihaec ve- 
ro ftellaftardiori inprimo motu [uthic Luna^ , quafidcftitueretur &: de- 
relinqueretur[^G]acelenonbus[E i]. de quibusvidepluracap.x.no- 
itras Optices . 

Hanc primam Aftronomias adumbrationem, qux iiulla cauiTa? ex- 
piicatione 3 iola vero & tardiifima oculomm experientia conftat, & φιχ 
nec fchematibus nec numeris explicari inque rtitura tempora depromi 
poteit,cumperpetuoafeipfadiifideat,adeo ut nulia ipira alteri tempo- 
ris mora a^quetur^iiulla ejusdem quantitatis ilexu in vicinam tranfeat, 
hanc inquam aliquitamen hodie,conculcato bis mille annorumlabore, 
diligentiajeruditioneafcientiajreftituereconanturjvulgoadmiracionem 
fui,nonirritoapudimperitosconatu,ingerentes5 quos peritiores vel in- 
cptircvel ίί Philo'fophiaudifevoliint,ut Patritius ille>cum rationeinfa- 
nire, jure nierito cenfent. 

Succeffitenim Aftronomis,ut intelligefent 3 duos confundi motus 
iimplices , primum δ£ fecuiidosjcommunem & proprios ; ex qua confu- 
fioneneceflario fequatuirilla conglomeratorummotuumconnexa feri- 
es:itaque feparato communiillo & extrinfecus advenienti raptudiuf- 
no, jamporronon Fixas velociifimas,Lunamtardiifimam,fed contraria 
ratione>hanc velocem fe ipfa & motu proprio f g \ illas plaiie vel tardii- 
iimas velimmotas eiTercumqiie Plafieta quispiam^/ g Luna >a Solezvel 
α Fixk i, eit xsBdw&xkt, eum in * confequentia fernper ρ g celerius 3 quam 
Solem. />ίτ α ε vei Fixasper η ι 5-at ίί ^&nywA^^ apparcat inter Fixas 3 motu 
retrogradoincedere.-^yi^/ α cumFixa η w wdempndie carcertbm α η 

emijfw, 



Α Κ S Ρ R ϊ Μ Α, 3 



emiffuSiper bcde pervenijfet mquein ρ, F/at* veroper η l κ mquein i } $olu- C ap. ϊ ; 
nius dietjbacio per interuallum α ρ retrocefiffet . 

Magnus hic in Aftronomia profe&us fuit ad difcendam motimirL• 
iimplicitateixb. Pro infinitis enim fpiris 3 fimper nova exfine priom ε 
Wg ^AT^jrelinquebanturiinguiipenecircLilip g^ae^ unus com- 
munismotus > feu omnium Planetarum totiusque adeo mundi in pla- 
gam motibus propriis contrariam, feu fecundum Anitarchum ilantc 
mundo,globitelluris τ circaaxem qjr. inplagam eandem cum pro- 
priismotibus. 

Separato jam primo & diurno motu 3 & perpeniis tanturti iis 
motibus , qui collatione dieruiii aliquot deprehenduntur , & iingulis 
Planetis feorflm infunt,jaminhisipfis multomajor apparuit confuiio 3 
quampriusj cum adhuc motus diunms & commiinisipfis eifet impli- 
ckas . Etii enimhsecrefidua confufio etiam prius erat 3 miiiLis tamen. 
obfervabatur, minus oculos inciirfebat,propterea quod motus diur- 
nus valde celereiTet. atqtie iic ha^c jamrefidua coniiiilo, tuncin minu- 
tas partes diifeota,per plurimosdiesplurimasqiie fpiras diurnas foarge- 
batur. Jam vero fiiblata illa minuta fedione & diftributione proprio- 
rum ftellse motuum in dics tam multosjfublato nempe liiotu diurno, 
toti motus itellarum proprii , quanti fuemnt , totaqLie plurium confu- 
iio manifeilius emtuit. Primum enim appamit , tres fuperiores > 

Saturnurrt Jovem & Martem , niotus fuos ad Solis propinquitateriL• 
attemperare . nam fi Sol ad ipfos accedebat, direoti incedebant &C fo - 
lito velociores . ubi Sol ad iigna Planetis oppoiita veniebat, ipii viarrb 
jam enienfam cancrino greiTu relegebant. intermcdiis temporibus fta^ 
tionarii iiebant. atquehoc perpetuo ,in quibuscunque zodiaci iignis 
PlanctiE deprehenderentur. Simul autem ad oculura patttit , Fla- 

necas grandes videri cum retrocedebant, minutos quando diredi & 
veloces Solis adventum exipectabant . Ex quo facile patefce- 

batjipfos, Solepropinquante>inaltum attolli& a tcrris recedere,eodeiu 
in contraria iigna difcedente > rurfum ad terras defcenderc . De- 

nique obfervatum eft, hasc jam dida fpe&acula retroceifuilm lumi- 
nisque ampliati 3 per iigna zodiaci transponi ordine 3 qui ab occidext* 
tis plaga permendianam in orientalem tenderet; ut quod jam in pifci- 
buscontigeratflinoxiimiliter fieretin ariete,poftin tauro* &iic confe- 
quenter. 

H^comniafiquisfafciculounocomponatiiimulquecfedatjSolem 
revera moveri annuo fpacioper zodiacum, quod credidere Ptolemasus 
β^ Tycho Braheusj tunG necefTe eft concedere, trium ftiperiorum Pla- 
netarumcirciiitus per fpacium jEtherium, ficuti fmit compoiiti expluri- 
busmotibus,eflereveraipirales;non utpnus 3 nli glomerati modo 3 fpi- 
ris juxtainviccm ordinatis j fed veriiis in figurapanis quadrageiimalis, in 
huncfere modunu . 

Α % Rvrsvm 



Cap. Ι. 

Ha-ceftaccura- 1 
ta delineatio 
motuum ftella; 
Martis, quosj» 

illedecutrit ab> 
Sno MDLXXX 
usqjadannum 
Μ D XC VI, 
li verum eft, 
tenam ftare, g» 
Ftolem*us £c 
Brabeus volut. 
Eos motus ul- 
teriuscotmua- 
ie perplexum 
erat futurum : 
nam connexio 
infitiitaeft,nn- 
quam in fe i- 
pfam recurree . 
Et nota, quod 
cum tanta re- 
quiratur vafti- 
tas orbis Mar- 
tii.in anguftiC. 
fimo poftea 
circello circa Α 
terram, ejusq; 
fpaciolo Β , in- 
cludi fpharas 
Solis, Veneris» 
Mercttiii, Lu- 
nrE,Ignis,Aeris, 
Aqus , Tern ; 
atquedehoc U 
pfo fpaciolo u- 
ni Venericede- 
le poitiuncula 
potillimam,ni- 
mnum multo 
majorem in £- 
poitione.quam 
plexiores.fiterra 
tarumfingul' 
que relinqui 
oibitas qi 



DE MOTIB. STELLJE MARTIS 




^ 



am Marti hk eeffit de totohajus fchematis fpac'10 . Similes autem fpiras cogimur ctiam quatuor reliquis aflciibere, 8c Veneii quidem multo pefc. 

erra iht Spirar.im iftamm cauifas , ordinem.conftantiam, & regularitatem.explieat Ptolemams , & Braheus : ille, epicydis fmgiilis \n eccentricis Plane* 
5ium circumduais , qui motum Solis imitatentur : hic , eccentricis omnibus in orbe uno Solis circumduftis . Spiras tamen ipfas in coelo reipfa uter- 
- Copemicusunomotuannuotellun attnbuto, Planetas omnes fpicis hifce perplexiflimisomnino fpoliat, Planetas fingulos in fingulas nudiffimas 
u-mproxime circuiates inducens. quara unam & eandem orbitam Mais jam di&o tempoiis fpacio toties peicuuit, quot hicvides corollas inwrtas verfus 
icnuuxn, unaplus,putanovies,duminteiim tellusfuumciKulam recunit fcdecies. 

Rv r s ν μ autem ammadverfum eil , hos uniuscujusque Planeta* 
fpirarum articulos in diveriis zodiaciilgnis eiTe mxquaks; ut alicubi 
Planetaperlongiorem arcum zodiaci retrocederet alicubi per brevio- 
rem, jam longiore jam breviore temporis fpacio : nec idem perpetuo 
retrogradiPlanetaeluminisincremefttum.quodiitempora&locaintcr 
mediosretroceiTuum articuloscompuCarentur, nequetempora tempo- 
ribus nequearcus arcubus erant aequales , neque quaeque temporafuis 
arcubus eadem proportione refpondebant . crattamen unicuiquePla- 
neta: certum iignum zodiaci,a quo figno usque ad oppoiitum , per u- 
trumquefemicircuium,omniaiila fucceifive augebantur. 

Exquibusobfervatioiiibusintelledumeft^duasinxqualitatesapiici 
unumquemque Planetam in unum confundi, quarum prior cum redi- 
tu Planetae adidem zodiaci iignum > altera cum redku Solis ad Plane- 
tamreftitueretur. 

Harum itaque inasquaiitatunl cauife Sc menfur^ inveftigari aliter 
11011 poterant , niii fepararentur confufe inasqualitates , iingulxque fe- 
oriiminfpicerentur. Cenfuerunt igitur, ab inaequalitate primainci- 
piendum,quod eflfet conftantior &: expeditiorj ut cujus exemplum in So- 
lis motuvidebant, qui alteri inaeqtialitati non erat obnoxius. Vt lgitur 
ab hac prima inaequalitate fecundam fepararent , aliter non potuerc, 
quamfi coniiderarent Planetasiisnodibus^quaruminprincipiis oriun- 
tur occidenteSoie^ quosinde a^m X ini appellabant. Nam quia praefen- 

tia6c 



Sol habet una 
folam inscqua- 
litate rcfpeftu 
tempoiis.intta 
quod illa ab- 
folvitur. Nam 
quod caulTas 
insqualnaiis 
hujus attinet, 
lilx duz cocur- 
mnt , tam in 
Sole quam in 
reliquis Plane- 
tis , ut infra di- 



Cap. Ι. 



ο ξ «; 

Appaiens So- 
lislocus eft is, 



fuam occupare 
cernitur . 
Medius eft is, 
quem occupa- 
let.fi insquali- 
tatc fua caie• 



PARSPRIMA. f 

tia&: conjim&ioSolis ipfos pr^tei moremacceleratioppoirtioSoliset- 
iam incontrariumducit; certe ante & poft hos articulos multum e fuis 
locis, quos erant repra^fentaturi pef primam inasqiialitatem > emoven- 
tur. Inarticulis ergo ipiis conjun&ionis & oppoiitionis cum Sole illa 
ipfafualocatranseunt* IilconjundiorieveroSoliscumcerninequeant, 
relinquitur fola oppoiicio cum Sole idonea huicrei . 

Cvm avtem aliusiit*mediusmotus Solis aliusapparens^eo quod 
Sol etiam iit obnoxius inasqualitatiprimx j igituir quxritur, quisnam hcn CS» 
rum exuat Planetasinasqualitate fecunda^ &C ,utmm Planetie iintinipi^ 
ciendi in oppoiltionecumapparentian cummediolocoSolis. Pto- 
lema:usmediummotumelegit5quoddifcnmen,iiquodiitinterufurpa- 
tionem medii vel apparentis motus Solis , obfervationibus cenferet de- 
prehendi non poifej fierec vero forma calculi & demonilrationum ex~ 
pedica,ufurpatomotuSolismedio. Ptolemamm Copernicus &C Ty- 
cho in fuis tranisumpcionibus funt fecuti . Ego, ut habes iii Myfterio 
meo Cofmographico cap. xv , apparentem locum & ipfum Solis cor- 
pus pro meta ftatuo : idque demonitratLatubus } operis parte quarta & 
quintafequentibus, evincanL. 

Priustamenhacparteprima demonftrabojquod is, quipro medio 
apparentem Solis motumadhibet^omnino aliam Planetas orbitam iru 
iethere ftatuat , quamcunque ex celebrioribus opiiiionibus de mundo 
fequatur. Quje demonftratio cum ^quipollentias hypotheiium* 

innitatur,ab hac incipiemus. 



C Α Ρ V Τ II. 

De prima & fimplici asquipollentia eccen- 

trici & concentrepicyli* & earum 

caufis Phyficis, 

! C initio hic ample<5tof iUam a Ptolema^o lib . 1 1 1 . Si 
Copernico lib. iii. cap. xv. demoiiftratam asquipollen- 
tiam hypothefiuni , qua? pro prima inaeqiialitate falvanda 
• funt fufceptas ; ubi eccentricus paria facit cum epicyclo in 
' concentricoi iiquidemlinea apiidum in eccentroj &C Iinea 
per centrum epicycli & Plarletam irt coiicentrico , perpetuo mane- 
ancparallelij & hic femidiametef epicycli aequet illic eccentricitatem, 
femidiametri vero illic eccentri &: hic concentrici fint asquales; mo- 
veaturqueillicPlaneta in eccefitro asquabiliter, fic ut iequalibus tempo- 
ribus asquales arcus conficianc . 




Sit primo 



Ε MOTIS, STELL 



MARTIS 



Cap. IK 





5 ι τ primb α locm oculi 3 &centmm concentrici bb 3 tn quo epicycluf bc, 
β ε :fintque arcmmterbina β 3 feuanguli β α B 3 &quales : & PlaneU pnmo m 
c , deinde in ε , g : Imeaque be,bg 3 paraUeli ///bc. Λί dfe/W* β r^- 
trwn eccentnci γ ζ• & β γ , β ι , &quent Α Β ifitque ct punttum ϊη quo oculm , 
&β α ( eccentnckas ) aqualis ipfi β c 3 Β ε 3 femidiarnetro 3 mque paralielos : & 
arcus γ s , γ ζ, hoc efi 3 anguli γβε,γβζ, aquales 3 & mterfe , & prionbus 
B A β . T>ico 3 difiantia5 α c 3 α γ , aquales ejfe ;fic ae 3 α g • 

AG 3 utn'AO,ct^'AH 3 ciB--A f ,ο,ζ' itemque angulos ε α c 3 zcty 3 <zqualej: & 
Planetitm 3 quam<vis aquabilis motus 3 utrinque mmen vifurn iri tardum ex 
α ct 3 cum eii incy <vekcem 3 cum eil• in d h tfoc inquam Ttolemaus 

demonflravit iib.iii, Ntc verbis opus efi . Schema loquitur Cjeometra . cMe- 
ή Ttolemaum adeant^. 

Q^v ο d Physicam horum fchematum explicationem attinet , 
plus altemm ab altero differt . Quodutmanifeftum fiat 3 paulo altius eft 
repetendum , & aliter quidem explicandum ex Purbachio iecundunL• 
Ariftotelis principia^aliter etiamex Tychone. 

Ptolem^vs nudos nobishofcecirculosdefcripiit,qualesGeome* 
tria obfervatis applicata indicat, . Pvrbachi ν s modum conilituit, 
quo decurrei-eiitur 3 fecutus Ariftotelem , qui hoc idemin Eudoxi 6C 
Calippi Geometricas fuppofiticnes , quibus Aftronomiam tradiderant, 
attentavit, . 

Cum enim authores illi orbes xxv adhiberentaddemonftrandam 
omnem Planetanim in^qualitatem, Ari s toteles folidis orbibus coe- 
lum refertum credens , alios xxiv revolventes cenfuit interponendos; 
ut fciliGetinferiorquisqueorbis 3 eoraptu,quem propter contiguitateni 
fuperficieriim erat afuperiorcpaiTuras, liberaretur . Igitur, cum in uni- 
verfum orbes xlix (iive fecundum Calippum liii aut lv) accumu- 
laiTet,imgulis fingulos motores addiditj quorum quilibet orbifuo,&: 
omnibus inferioribus , quos ille effet complexus, motum arquabihiTi- 
mum in orbe fuperiore, orbem fuum proxime ambeunte, tanquam m 
locoquodam.prxilaret, &a quo J & plagae,in quam motus ferri debe- 
bat, & celeritatis,quaeiTec orbis adfuumprincipumreftituendus.con- 
ilans ratio procedereL . Ac cum placuiiiet illi Philofopho , motunL• 

asternura 



Ρ Α R S Ρ R Ι Μ Α» 7 

asternum efle , motores quoque ^ternos katuk : qui cum infinito tem- c A p. h ' 
pore moveantjinfinitatis vero nullum materiatum capax' dTe fciret ^im- 
materiatos quoque, & principia feparata , quare irrimobilia eife vo- 
luit. Ac cum ex motus jeternkate mundum extmxiiTet seternum , ef- 
fetque hxc duratio eifentia^totius mundi boriitas & perfeotio 3 oppofita 
intentui,quimalus effct; principiis lllisperfe&ionem fummam tribuitj 
ejusqueintelledionera,&:exintelle^ubonovoluntatemidproiequen- 
di 3 ne bonum non bene faceret. quo paoto nientes feparatas, deniquc 
deos nobis introduxic , motus coeloram perenhis adminiftros . Ad~ 
diderimt &:animamiiiotricem 3 orbibusard;ius alligatameosque infoi> 
mantem, ut mens tantiimaftaret : vel quod movcns & mobile conve- 
nire inaliquoneceilevideretunvelqLiodpotenua^ratione fpacii trajici- 
endi j non infinka eiTetj utineque motus ullus infinitus eft 3 fed dimenfo 
tempore per dimeniiim fpackim. Hanc kaque potenciam movendi 
transfcripferunt anima^ 3 eoqne nomine tantiiper materiatam eife paik 
kmt 3 ut in ccelomm orbibus inhaereret . 

Atquehajcmencis &animascopLilatio fane perquam coiifentaliea^ 
eft particularibus Aftronomoram. animadveriionibus: quamvis Philo 
fophorum argumentatio potius Metaphyiicaik. Nam utin homine a~ 
lia eft: facuitas movens,alia movente faeultate utens, Volantas 3 fecun- 
dum indicia fenfuum , qui & inftrumentis a facukate moveiite difFe- 
runt,& fabricas prseftantia, quas in fenfuum organis eft admirabilior 
quaminfacukatismotricisvehiculis.-ita 5 fihos ipfos orbes Ariftotelicos 
adcontemplandumproponamusjduo nobis occnrrent: L Vis motrix-, 
orbirotimdofufficiens>excujus vigore& conftanti fortitudme tempus 
revolutoriiim oritur : " Ec plaga, in quam eundum : quarum illa aniraali 
facukati reotius tranfcribkur, haec vero naturasintelligenti aut memori . 
Nam etiiquidemperhancfolidkatemorbium omnibus omnino moci- 
busfcuapparcntusccjeleftibusitaprofpedumeftjutprovidennaeprieii- 
dummotoriorumrelinquaturnihil; omnisvero varictasmotuum ex di- 
fpoiitione & pluralitate orbium proficifcatur 5 nec qmcquam aliud re- 
quiratur, quam ut animas motrices accipiant & retineant fiium vigo- 
rem,6c aprimocreationis inicioinplagamquailibetfuam incitentur* & 
quaii e carceribus in fpacia dimitcantur : tamen confiderandum eft , hoc 
ipfum mentisillius fuprema: opus eiTe, Planetam quemlibet in piagam 
fuam>quaii in certam & peculiaremprovinciam-jimmktere. quod mu- 
nusAriftoteles, quideinitio mundi nihil fcivit aut credidk >ipiis motu- 
um authoribus neceiTario transfcripik. Et feotatores Ariftotelis, quin 
&C Scaliger profeifione Chriftianus, aperte diiputant, hunc-motum 
orbium eiTe voluntarium 3 δί principium voluntatis illis eife intelleotio- 
nem δέ deiideriuiTb. 

Vtigkurad Pvrbachivm fedeamus, cumeo alii quidam-apras- 
ciplle libellorum iphasricorum fcriptores 3 primum fchema iic expli- 
cant, ut imaginentur iibi imum orbem folidum concentricum craifi- 
tudine epicycli touiis 3 δί in eo epicycium , in epicyclo PianetaiiL•. 

Α 4 His igi~ 



8 D Ε MOTIB. STELLiE MARTIS 

Cap. ii. ^is igiturduobus orbibus tribuerunt duas animas motrices ( ii confide- 
rationem Phyiicampertexant)eadem utramque proportione virtutis, 
uteodemtemporeperiodosfuas^inplagastamencontrariasjabfolvant. 





Alterum fchema requirit duos deferentes ( adhuc quidem im- 
mobiles.dum inhac motuum fimplicitate manemus.mente removen- 
tesprogreiTum apogaeorum),& unumorbemjCrafTitudine corporis Pla- 
tietariiiin eoque orbe animam,quas xquabili contentioneiUum circutn- 
agat in plagam eam,in quam a principio impulfa eft. Conceik igitur 
hac foliditate orbium 6c reliquis afTumptis, manebunt in primo fche- 
mate bc,b E.paralleii; in altero orbis γ ζ circa β centrumibit:etfi mo- 
tores nec illic ad α c nec hic ad β refpiciant . diriguntur enim materiali 
neceflitate feu difpofitione &C contiguitate orbium . 

At qvia Tycho BRAHEcertiiTimisargumentisfoliditatemorbi- 
umdeftruxit, qua? ha&enus animabus illis motricibus (cxcis etiam) 
pro baculo fervirepoterat ad vim debitam mveniendam ; & proinde, 
PlanetiB in puro xthercperindeatque avesin aere,curiiisiiiosconfici- 
unt 5 aliter nobis igitur de his ichematibus erit philofophandum,. 

Sit aucem inter initia poiitum,vim omnem 5 quamotus hujusmodi 
adminiftrantur, ipiius Planetae corpus inhabitare , nec extra id quae- 

rendanL•. t 

Cum igitur Planeta infita vi in puro aethere perfe<ftum circulunL, 
conficere debeat.in primo fchemate ep icyclum,in fecudo eccentricum; 
manifeftum eft,duo motoris hujus fore munia ; altemm.ut facultatepol- 
leat trans vedandi corporis 5 alterum, ut fcientia pf aeditus iit > invemendi 
circularem limitem per illam puram auram attheriam nullis hujusmo- 
di regionibus diftinotam : quod mentis opus cft . Nihil mihi dicas,ipiam 
motricemfacdtatem,iimplicis&brataeanim«fobolem,aptamnatam 

cife ad circularcm motionem , planc uti lapidis natura fitper redam li- 
neamdefcendere . nego enim,ullummotum perennem 11011 rc(5lum a 
Deo conditum eife pr^fidio mentali deftitutum . Et mtra quidenL, 
corpus humanum omnes mufculi principiis movcntur reohlineoram 
motuum: nempeautinfeferecedendoturgent 3 aut difceiiucapitum ex- 
tenuanturjillicutmembrumadmufculumaccedachicutrecedatiquod 

idem SC 



PARSPRIMA. 9 

ideni Sc in circularibus mufcLilis fuo modo locum habet, qui nieatibus Cap. ii: 
cuftodes appofiti, ubi filamentis circularibiis extenii fuefint , laxant, 
meatumjconftringunt vero iisdem inanguftioriscircLiliiiguramrecur- 
rentibus . Nullum adeo menibrum eft , quod aequabiliter & expedite 
gyretur . Flexus vero capitis,pedum,brachiorum,&: lingua^quibusdani 
artificiis mechanicis per multos re&os mufculos huc illuc transpoiltos 
vel attenfos expreifi funt . Qua ratiorie efficitur , ut facultas motrixna- 
tura fua in re&um tendens>membmmillud contorqueatin gyrum. Sic 
aqua^machmamentis quibusdamin Jfublimeaguntur, non quod natura 
coiporiSiquodmotuminfertjinfublimetendatafedquiadispoiitione ca- 
naliumefficitur, utpondere majore deorium tendente aqua neceilario 
furfum cedat. Quod il etiam perfe&e circularis motus, eifet quorun- 
dammembroram,at ii non funt perjpetui . Nec miriim de eo eiTet, cura 
mensanimalifacultatipraefideatinhunianocorpore. at certejiiviaulla 
fuiilet facultatem aliquam motricem iic inftruehdi,ut corpus ahquod 
gyrarepoflit, non fuiiTet in huma.no corpore negleota . 

Porro ut mens aliqua viam monftret circularem citra mctam vel 
centri velcorporisaJicujus^ quod pro acceflu vel receiTu majore vel mi> 
noreanguioappareatjid fiennequaquampoteii:. Circulus enim iisdem 
&: definitur &C perficitur^qualitate fcilicet diftahtias a medio . & quan- 
tumcunque motiices hasce facultates extollas^ circulus tamen iie D ε ο 
quidem aliud eft quam quod jam diotum . Docent quidem Geome- 
tra^datistribusin tircumferentiapiinotis continuare circulum.-fedhoc 
ipfoprasiupponituraliquaparscircumferenciai (utpotepertrinapund:a 
iens) jamconfeota. Quis crgo Planeta^ hoc initiLimoilendetjex quo 
reliquumiter conformet?Itaq; fierialiternoiipoteftj quin Plarietaemo- 
tor^exAvicENN^E Fententia/velcentrum orbis fui fuamq; ab eo diftan- 
tiam fibi imaginctur, vel alia quadam proprietate circulipra^ilanda ad 
efformationem ipiius circuli adjuvetur . 

Jam igi τ vr alicernobis infofmabitur hypotheiis Phyiica hofum \ 
duorum fchematum . Naminpbileriori^quod iimplicius eftjiiqui- 
dem verum eil quod pofuimus jmotorem, qui Planetam per iter yz^ 
circumagitjin ipfo PlanetaineiTe; neceiTeicaque fuerit,in Planeta? mo- 
torem cadere quandamanimadveriionem apparentis magnitudinisipil- 
us corporisin &> ex γ, ζ,ν, d\ infpedi ( vel qUailinfpe&i ), proptereaqj Pla- 
netam niti,ut &C £equaliterincedat ( quod praeftant integra; Sc non lmpe- 
dkx motricisanimamres) 6comnesdiitantias 5 &yj&g 3 a^a<J\ita ordi- 
ne repraefentet> ut ilix ex eccentrico β y fequutitur lege Geometrica. 
quem ad flnem fcire etiamdebet> quanto α γ iongior iit quam cL^ 3 hoc 
eftjquantaiitecceiitricitasvi^quamconfeduruseftjacorporejin^cir- 
ca quodicuruseft. Quopaotohicmotor Planetasinmultis iimul occu- 
pabitur. Si hoc quis rugiCj.igiturneceiTeeil utdicat^Pianetam ad β 
pundum, quod omni corpore autnota reali Vacat } reipicere^ 6c a^qua- 
les ab eo diilantias tueri» 

Prius 



Cap. Η. 




DE MOTIB, STELLi MARTIS 

Prius vero fchema Phyiiceik expiica* 
tm, ut concipiatur virtus aliqua motrix, 
qiiat fe ipfa iine corpore , in β concentri- 
co^quaJiviriumcontentionecircumeat 
circa corpusin α , asqiialesque ab eo tuea- 
turdiftantias$alteravirtusiitinipfb c cor- 
porePlanetaejqtixvirtutemincorpoream 
in β animadvertere 3 fuamque ad eampro- 
pinquitatem asftimare & tueri 3 denique 
&C eam circumire xquabiliter poffit.Rur- 
fum kaquehasc virtus inpluribus occupa- 
bitur. Sed & per fe incredibile^ virtutem aliquam immateriatam., 
reiidereinnon corporejmoveri m k>co δ£ tempore^nec tamen habere, 
fuhje&um., fe ipram inquam movere de loco inlocum. Atqueego ho- 
rum abfurdorum aifumptione hoc ago , tit tandem obtinearrijnon poile> 
fierijUtomnismotuumcauiiavel incorpore Planetae vel alias in orbe e* 
jus inhabitet, viamque ffcruam ad formas motuum alias faciliores per- 
fuadendas . 

Hjec explicavi v^Wf> fi nempe Aftronomia de fchematibus his 
teftetur, quoditerPlaneta^iittalisperfeohis circulus eccentricusj quas ii 
quid aliudinvenerit, fpeculationes quoq; Phyiica^ mutabuntur . 

Inhac igitur hypothefium iEquipollentia^noii rantum apparentes 
anguli ad a 3 ct, (cd ipfa etiam veriifima Planetarumitineraper auram x- 
theriam^manent eadem utrinquc Qualem enim& quantum arcum. 
Planetaconficitexc in ε ciixaangiriumcAE,talem&tantumcoiifitit 
«tiam ex γ in 6 circa a^qualem yaa anguluriL••. 

C Α Ρ V Τ III, 

De aequipollentia & confpiratiofre diverfamm vi* 

fionum,& diveriarum quantitate hypothefil• 

um , ad efformandum unum & 

idem Planet^ iter» 




' Eqvitvr ut oftendam, quomodo idem hic Planetae ttio- 
ί tus^in fe manens a^qualis,aliamtamen atquealiam fpecierrb 
1 pras fe ferre poflit , &C 3 quomodo hic ambas formai asqui- 
. .ipolleant. . 
Centris α & γ, intervattis vero ac,^ aqualibm 3 fcribantur circuli 
CD 3 i(, quibw agantur cA 3 zy 3 per centra , parallcli ad mvkem: atqucj 
ad has inclmentur dutta per cenira alk 3 AB 3 y<^ 3 itemque AD,y(, itidenu 
paraUeli.Scribatur etiamex Β epicyclus intervatto β ε, itidemqueex d inter^ 
*uallo ΑψαΙΐ dg 3 ^ cohcetur Phmte in ε & g , ut d q ξ£ α β finL•, paral» 



Ρ Α R S Ρ R Ι Μ Αν 2Ϊ 

UU% Eideffi wtervallo β ε > &quale confiituatur in Imea & γ 5 quodfit γ β 3 Cap . πί 




m partes tpfi ^contrarias : & ' connectdtur g ctim A 3 "^cum β. dEquipoUebunty 
igitur hypothefes per pr&mijfum caput : & oculo in α & β conflttuto 3 dqualei 
erunt eaG;^(• aopualw mam ΈΑ 3 ^β• item g α 3 ζ β ' dentque arcm ε q 
ξ£ ^aqwales. 

Scribaturjam wbcd epicyclm minor itntewaUo β ι 3 cfjDh:© 5 con-* 
tmnetur α c in f ifintque c f paralleli βι,οη:'^ coUocetut fidm in iph, 
"Kurjum tgitur per cap. 1 1. circulm ι f "h aqwaUs erit circulo <^ζ. 

dArcum igitur ι f extende ex punftv fr s ut terminetur m %- & ab iper γ 
duc g y,ut ξ,γβΐ paraUelos ipfi c a: & mtervalio c ? 3 aqnale cQnfittuaturinlinea 
g y 3 quodfit y ct,m partes tpfi 'g contrarias : & conneflMur ι ^ η «w# α ,j^r 
^ C^ £«w» λ • Rurfam igitur &quipollebutit->'hjpothefif Per pmmijfum caput: 
&oculo m a& ct conflituto 3 equales erunt f α η , £ α £• jf<r f α ι , g α <^' *^#<ί- 
/βτ fto ΈΑ,ζα'βαΐΑ,ζα'&ΐΑ,^α' demque arcm m£fe ζ -aquales ©* 
fmtle4 3 ut & f ι C^ « ^V•** conflmflion€_j . 

Manence itaque via fideris eadem , oculo Yero tfanslato εχ β in α, 1 
diverfas fequenturapparentia^idq; iisdemteiiipommmomentis. Nam 
<l• ζ loca eadem diveriimode infpiciuntur εχβ δ£ exct. ViciiFim ma r 
nente oculo in α , &: quantitate vix iideris eg,i H^iitu vero ejus nmtatOj, 
rurfum iidus apparebit locis diveriis , etii eodem itineris ioco coniiftat, 
quiatotumitertranslatum eft. Cum ergo Planeta 3 iive ex λ infpicia^ 
turiiveex|3,utrinque eodem momeiito in J^iit vtl in £> & vero hypo- 
thefes aequipolleantjquare & ι ε loca diverforum epicyciomm eodera 
momento a Planeta poiTideri dicendum eft , itemquc 6c g η . Hoc 
tantummodo difcriminis dl 3 quod inprimo ichemate , oculo manente 
iter Planetae per variationem epicycli iltu ftio emovetur : in fecundo 
verofchemate,iciiieri Planet^ iltus qUoqj idem manet, oculi vero fitus 
tantundem mutatur in plagam contrariam . Poteft tamen , β necefie 
eflo&illic iter&lnc oculus manerc, transpoiito quod jainmanct, per 
demonftrata fuperioris capitis, 

Tsys 



lt de ΜΟΤ1Β. STELL^ MARTIS 

Cu> IV Vsvs hujus demonitrationisfequetur infra : nimirum , ίί prima in- 

iequalitas fupbriorum Planetarum falvari poflet per capitis fecundi hy- 
pothefin fimplicem a tunc nulla oriretur difficultas, five quis hanc inac- 
qualitatem examinaret in media five in apparenti oppofitione cum Sole. 
nam iter maneret revera ldem , & Planeta eifet utrinque in iisdem pun- 
<5tis kineris ad quodvis momentum . tantummodo iitus hujus itineris 
per fpacium eccentricitatis Solis mutaretur iri primo fchemate : in fe- 
cando etiam(ritumanentc)puna:um,undecomputatur eccentricitas, 
tantundem transponeretur. 

In Phys ic α coniideratione manent fuperiora, mutantur tantum 
quantitates in intentione virtutum motricium . 

C Α Ρ V Τ IV. 

De aequipollentia imperfefta inter duplicem 

epicyclum in concentrico vel eccentre- 

picyclum & inter asquantem 

in eccentrico . 

ί I c ι g ι τ ν R res haberet, Γι locus eiTet hypothefi iimplici 
> capitis tertiiinfalvanda fuperiorum Planetarum inaequali- 
' tateprima. Verum Pto lem^vs ad Planetarum primam. 
) Sc fimplicem inacqualitatem demonftrandam operoiiori 
'utiturhypotheii. 

Centro ^fcribatur eccentricus d ε , cujw eccentricitas 
fit β A 3 utkfitlocus oculi. Atta lineaper β α ofiendet in d 
abog&um in f perigAum. Inhaclweafapra Bfyaciumali- 
udBC extendatur^quale ιρβκκ. Erit c punttum &quan- 
tis,punttum nempe,apudquodTlanet% aqualibtis tempori- 
bttsconficitaquafaanguhstfuamvis circulumnon circa c 
fed circa β ordinet. 

Co:pernicvs hanc hypothefm cap. iv. lib. v.ut 
Sc cap. ν il , lib. ι v. inter castera hoc quoque nomine. 
notat,quodpeccetin prmcipia Phyfica.ftatuens mo- 
tus coelomm ina*quales . Sligatur enim ε punctum in circulo > quem Pla- 
nefacorporeperagrM,connefktturquecum c β α ; tffitjam d c ε re&w >ut & 
ε c f . C um ergofint; anguli ht&quales, conflituti nempe dqualibus tempon- 
btiS 3 &T> c ε exterwraquefcB e,ceb intmores: ergo parte c ε β ablaM 3 refi~ 
dum cbew/dbe minor mt quam dce. itaque ρ β ε majorquam d c ew/ 
ι c ε . SedvTL arcHtmetitur dbe angulum^ ε f arcmangulum ebf. mmor 
ergoj>i>quam ε έ.& tranfitPLnetapereos&qualibputemporibu*. Ergoidem 
orbisfiUdm ( quos opmatur Copermcus) in quo haret PUnetnJardus ett , cum 
Tlanem orbe <veBm incedit ex dwej νώχ } cum it exzwv. Totus ergo 

orbis 





Ρ Α R S Ρ R Ι Μ Α. ι 3 

orbis folidus jam velox jam tardus eft. Quod Copernicus ut abfur- 
dum rejicit . 

Quodiivirtus movensprasiideretorbi folido undiquaque a^quabill•, 
nonveronudo Planeta^merito hasc ut abfurda &C ego rejicerem . At 
quia folidi orbes nulli funt, vide nunc concinnitatem Phyiicam hujus 
hypothefeoSjiipauciiTimamutenturjdequibusinfra. Etenimftatuit 
hasc hypotheiis (quamvisignaro Ptolemaso) duasvirtutesmotrices,qui- 
bus PlanetaquilibctvehatLir. Harumalteramponitin α corporefquod 
in reformatione Aftronomiasipiiifimus Solerit) , eamqueaitnitijiitPla- 
netam circumagatcircafe/edgradus habere infinitos proinfinitispun- 
ofcis diftantiaeab α :ut,iicuteit α d longiifima, α f breviflima, iic Planeta 
quoque iitin d tardiifimus^in f velociilimus : &C in univerfum, ut α d ad 
α E,fictardkas apud d ad tarditatem apud E,ut infra prolixe demonitra- 
biturpartetertia. Alteramvirtutem motricem tribuit hypotheiis ifta 
Planetae ipii^cui fufficit.ut vel fortkudine angulorum,vel intuitu cre- 
fcentis&decrefcentisdiametriSoUs/uosacceflusvelreceiTusaSolcmo- 
deretur a faciatquediiFerentiammediaEdiftanti£Ealongiifima &C breviifi- 
ma a^qualem ipfi α β . Itaque pun&um c asquantis nihil aliud eft quam 
compendiumGeometricumcomputandi^quationes ex hypotheii pla- 
ne Phyiica. Quod fi tamen via Planetas iit perfe&us circulus , uti 

quidemPtolemaiopiacuicoportetPlanetaminfuper&fenfumaliquem 
habere ejus celericatis &C tarditatis^quaipfe provehitur ab altera externa 
virtute^utadhujuspraefcripta etiamfuosacceiTus&receilus iic modere- 
tur.utiteripfumDE fiat circulus . oporcet igitur ei intelleotum & afFe- 
dationem circuliineiTe,& discrcparepropbrtionem tarditatis & celeri- 
tatisproprias avirtutis extraneae gradibus . At ii Aftronomiasdemon- 
ftrationesobfervationibusnixae teftentur 3 viamPlanetae non eiTe omni- 
no circularem^contra quam haec habet hypotheiis ; tum etiam Phyiica 
hxc coniideratio alitermititueturjiberabiturque virtus Planeta^histam 
operofis requiiitis. 

Sed revertor ad C ο ρ ε r ν ι c ν μ . Is abfurditatem j am fupra ex fuafen- 
tentiaexplicatamfugiensjproiequantealtemm fubftituit epicyclum in 
hunc mo dum . Centro & , interuallo ol β } quodfit aquale ipfi β d ,firibatur 

concentncm β c)\ ut vifiis in ct/tt, & ipfi 
BOparaiielos οίβ continuatu utnrufe-.fla- 
tuaturque ^aL^anguhuAqualisipfiji c e. 
Bificetur njero bc/ki:^ centris β. J\ in~ 
tervallis βγ,^ζ, qu&fint aqualtaipfi α ι, 
jcribatur primm feu major epkyclm '-fit^ 
(^ ^paraRelos ipfi ct β . Oenique centris y. ς. 
inteiruaUis 'vero γ t^y\,quA,fiwL• Aqualia 
ipfi ι c, defcrihatur fecundw epicyclm 3 cu~ 
Cm motmfitin confequentia,duplus admo- 
tumprimi; ζ& motus pnmi epicycli in an- 
tecedentia <zqudi$fit motui tccentnckpro- 
Τ pterea- 



Cap.IV• 




Cap. ι ν: 



Anomalia me- 
dia cft tempus 
lapfum, ex quo 
Planera in apo- 
gso fuit , ariifi- 
eialitet denomi 
natum. Totum 



g^oinapog^mn 
revertitur.inftar 
circuliingradus 
CCCLX divi- 
ditur. 

Anomalia vera 
eftarcuszodiaci 
inter locum a- 
pogii & appa- 
rentem (excen- 
tro zodiaci) lo- 
cumftells. 
Acquatio eft 
differentia u- 




£>E Μ Ό Τ I B. STELLM MARTIS 

ptereaque cum eB y in Unea ct β 3 βΐ PlaneM 
w t proximo puntto ipfi 'β . oAt cum β&£ 
rectw ^lanetafit in ti puncioremottfimo 
α i" centro majoris epicycli. Et hanc 
Copernici particularem hypotheiin 
Tycho Braheinparncuiaribus religio- 
fefequitur. 

Hxc hypotheiis Phyiice confidera- 
'ta 3 iifolidos orbes concedas^uccunque 
quidemhabetriintollas orbes folidos, 
quodBraheus merito facit,peneimpof- 
iibile quid dicit. Prasterquam enim 
quod tres mentes agicatrices uni Plane- 
tx adjungit 5 confimdentur etiam alteras ab alteriusmotu&appuliu ad 
corpus in α. namutquaelibetadfuumcentram (nullocorpore determi- 
natum &C prasterea etiam mobile)refpiciat J id ne cogitatione quideiiL• 
reprsefentari poteft . Praeterea dum Copcrnicus Pto- 

lemieum aequabilitate motuum fuperare nititur, ab eo viciifim perfe- 
dioiieitinerisPlanetariifuperatur, Ptolemxo enim Planetaperfedum 
circulum corpore fuo per atiram aetheriam deiignat. Copernicus vero 
lib.v.cap.iv. fatetur,fibiyiamPlanets non eiTe circularem, fed excurre- 
readlaterarquod inhac figufa facile demonftratur. 

ISfamfiex s loco Planeta in apog&ojntwv&Uum cl β orbis fimidiametri ex* 
tendas in B-^exS- ipfia. frparallelum agas $• κ , circulm zxexS defcriptm tmns* 
ihit quidem per g & ejm locum oppofitum in pertg&u : at cum WtgM reftam fr η 
injolo ζ , & Planeta transeM per γ\ 3 ηοή man&t ergo incircuk ex 3 fedhanc femi- 
tamegredituf. Hancexorbitationemitineris Planetarii a perfe&ione cii> 
culi Ptoltmxus Copernico jure bbjecerit:egonon objicio. Naminfra 
demonftrabiturpartequarta,Phyficisduab. virtutibus poteftate fimpli- 
cibus admovendum Planetamconcurrentibus neceiTario effici,ut Pia- 
necaacirculoparumperdefleda^non excurrendo quide 5 utin hac hypo- 
thefi Cop emicana/edcontrariam in plagam ad cencrum fc. ingrediedo . 
Quod iiinfuper Copernicus etiam illam fuam Ubertatem conftitu- 
endi proportioiiesepicyclorumretineatjfieri poteftjUttortuofa Planetς 
via evadatjaltiorante&poft apogaeum quam in ipfo apog^o.deprelTi- 
orante&poil perigasumquam in ipfo periga;o. quod 
Tychoni^ quatenus hic Copernicum eft imitatus, iiu 
Lunaribus evenit . 

Sed ne quidcm fimpliciter sequipollere binas has 
hypotheiiLim formas demonftrabo numeris . 

EtPTOLEMAicA quidem forma compendioiius ^ 
ab ipfo Ptolemaso computaripoteft inhunc modum. 
Primummtriangulo cBijdaturECBvelOCEanomaiiame- 
dia,datnrenam c β Utusfeu eccentricitas*quantu 3 &l• ς m- 
dtmorbis. Vt ergoradim orbis adfinum ECB/rcB adfinum 
c£B:£fmmz c d aquet intmOred &oppofito$ ceb^cbe 




PARSPRIMA. 14 

junctosjrgo cebwdce rejeffio relinquetur cBL.fn triangulo ergo eba, an- 
gulusadB datur cumlateribm circatpfiim.eftenimB h~Leccentncit&s eccentrici, 
ε β vero eft radtm orbis . Secundum legem igitur hujus triangulomm form& 
datur angulus β ε α .primvero dabatur ceb. totiiergo c ε α aquatio dabitur, 
Vtemur autem numeris Martis motui familiaribus . Quamvis 
enim Ptolemaeus c β & β α fecita:quales: Copernicustamen haclegefo- 
lucus alias etiam proportiones adlcifcit, quod & TychoBrahe imitari 
inftituit . Sit c β 7j6o , β kuoOo , qualium β ε ιοοοόο: & fit primo d c ε 
4-Sgr. cujw finut 70711. Vt ergo 100000 ad 70711 ,fic 7360 adj^/j-afinurru 
arcus 3 gr. 4 min. y2.fec.fcilicU c ε β . Aufer α 4jgr. reftat c β ε 41 gr.jj mL 
8 fic. cujmdimidium 2 ogr.j7 min.34.fic. quem arcum Ungit 38304. Et cum 
βίΕΒίοοοοο,ΒΑ 'vero 1 2 6Ό ο jdijferentia 87400 multipUcate in radium & 
dmjifn infiimmam 112600 ,prodit 77620. quod multiplica tn fiuperiorem tan~ 
gentem 38304 . quod hic prodit 3 fiilicet 2973 2 3 id tzingitarcumio'gr.33 min. 
3 ofic. Htcablatiif afuperiore dimidio ipfms cbe, relmqmt 4gr. 24 min. 4fic» 
nempe angulum β ε α . ^Totus ergo c ε α eii 7gr. 28min.j 6fic. in forma qui- 
dem Ptolemaica. In Copernicana quamvis ordinaria ratio 

quxrendas a:quationis ex Tychonis ta- 
bulis Lunaribus tomo 1. Progymna- 
fmatum , & ex Copernico ipfo patet* 
utartamen jamextra ordinem ratione 
alia,qua2 accommodata eft anomalias 
45 gr. Sit β α \4jgr. &Xv vel β γ 
ι 63 8 Ό, γ s W vo fit 3780, & ο ν λ reBm^ 
duplmfiilicet αάβ&Χ-νΧ verofit ipfi β ol 
I paraMos : & continuentur v\ ξ£ ^ct 3 do- 
nec concurrant in μ'&εχο ipfi ν μραναί* 
lelos defcendat ο ξ . Ergo ΆαμβΗ 4J gr. 
quare ct μ &que atque μΧείΙ 707Π. Adde 
λι/ 16380. εήΐμ ν *oel ο ζ 87011. Et quia- 
γ z, ν o 3 & ξ μ , aqual&fjfikrahe ξμαίτ&μ : reflat α. ξ 66β3 Ι • ^ er g° °<i a d 
\ uL,ficfinus totmad 768J2 tungentem αοξ^Ιοαβ, qniprodit37gr.32 mi. 
37-fic. qui differt ab arcu 4J gr. per 7gr. 27 min. 23fic . Oifferentia ergo 
Copemican& izquationis α Ptolemaica hoc loco 1 min. 33 fec.fime perexigua . 

Rurfiim inVro lemaic α fit dce^. ergo 3 cumfit ε c β reBm, ξ$ ε β 
ίο ο oo o 3 erit β cfinm anguli c ε β . qmfit 4 gr. 20 min. 8 fic . Gj^are ε β c 
8j gr.39 min.j2fic. quare ε e 99713 .Vtergo ε c ad c α ,fic radtm ad 20218 
Mngentem c ε α . Hinc aquatio cEKeii π gr. 2j min. 48 fec. ^At informa 
Copernicana totu Yi <^ 3 qu£ aquat c κφΐ mngens } quia w ^a. reBw>& ^a, 
radim . Srgo octM ngr. 23 min. J3fic. Oijferenna 1 min.j-jfec. 

Ita vides, quod xquationem eccentrici attinet, minimum aliquid 
deeiTe^quo minushypotheiiumforma^ xquipolleant. 

Discrepant tamen m diftantiis Planetas a vifu in a, proptereaque 
& in proftaphasreiibus annuis . Nam in forma Ptolemaica, ut iinus 
anguli AEcadACjita ilnus totus ad ae. qua^fit ioij66 3 (\\λ2.ηάο dce 

Β ι eftc^o. 



Cap.IV. 




o f „. 

Acquatio cccS- 

tricieft in pri- 

ma iniqualita- 

te. 

Aequatio orbis 

eft in fccunda 

iniqualitat». 

Idem 
Proftapha:re• 
iis annm. 



ϊ* 



D Ε Μ Ο Τ Ι Β, STELL£ MARTI 



Cap. V. 





eft ^o. At ίή Copernicaiia η ct fecans eft anguli »j λ ^fcilicet ioioii* 
t)iffereritiai4^particul£E. quaeinprofthaphserefiorbisannuipatiloma- 
jus quidefficerepoiTunt: ut infra parte quartapatebit, PoiTumus &C 
illamminiltulam a^quationumdifferentiam obliterare 3 ii,quam Braheus 
eccentricitacem MARTisinformaCopernicanainvenit ioi6O,eam in 
forma Ptolemaicaftatuamus 10103 . Diftantiae vero formx Coperni- 
cana? Ptolemaicis nonpoiTunta?quari/niiia:quatio 43 niinutis varietur* 
In quadam xquipollentia tentata in hypothefi tabularum Lunalium 
Tychonis duos illos epicyclos Copernicanos intalem eccentricurrL, 
Ptolemaicumciim a^qUatorio pun&o cranspoiiii : nihilominus tamen & 
epicyclum addidi propter aliam &peculiarem Lunas inaequalitatem . 

Deniqve cumpercaputfecunduminhacforma Copernicana ma- 
jor epicyclus cum fuo coneentrico perfediifima jequipbllentia poflit 
transporii in eccentricum , cujiis eccentricitas iit asqualis femidiame- 
troepicycli majoris,iiiperaddito ergb epicyclominoreipii huic eccen- 
tro Copernicano nafcetur eccentrepieyclus^pariafaciens ad unguem.* 
cum duplici epicyclo 111 concentrico.necplus.hocipfo ab eccentrico 
Ptolemaico cum aequante difcrepans. 



C Α Ρ V Τ V. 

Quatenus h&c quoque dispofitio orbium , ^quan- 

te vel fecundo epicyclo uia, reipfa manens una &: 

eadem (vel proxime una & eadem), diveria uno & 

eodem momento fpe&aeula exhibere pofsit, pro 

ut Planetx vel in media vel in appa- 

rente oppofitione cum Sole 

obferventur , 

Fit 





Ρ Α R S ϊ> R Ι Μ Α + ϊ7 

Ι τ dvob ν s modis : uno 3 iri quo a^quipollent forma Ptole- 
maica &Copemicana;altero,quipeculiaris eitforaias Co- 
pernicana? j qucm ut alieniorem a ηοίΐχο 'inftituto prius 
expediemus . manet enim δ£ propius apud i&ie quaiTb 
reliquus . 
Centro γφαάο y £,firibatur eccentncm 3 inquo a.yfit primo locu linea 
apfidum &a vifits : contmueturh&cin s 'fitque y α quantitasec- 
centricitiztis ^eiradiieptcycli Copermcammajoris .nam deaqm- 
pollentia mtriwque dkium vslinfine proxlmi ι v. capitis. Ergo 
centro ζφαάο ε n>firibatur epicyclus mmor 5 0" ? cum eU cen- 
trum hujm in z,fit PUnetn in η mcidens m lineam β y >fw ut 
s <l• eccentrkum percurrat nonfiellafid centrum epkyclifiellam 
\ firentk . Per caputigitur ι ν . expreffa hicefiforma Gupetnka* 
ψ na. Cm per vaput ϊ 1 1 . confiituemtis aliam in njertmte (en m 
\ indkatione ipfijftmi ttineris TlaneWii aqmpOlIentem , divcrfe 
\ \ tumen apparefUk 5 idejue pntflabimm translati&ne 'vifiis ex a. 
I \ Poffetnuf idem pzrfimm capitis 1 1 1 . etiam manente vifii in ά. > 
& trawhto eccentrko , linmque parallelk manmtibm , ut tta 
eccentrki quantkate manente fitus folummudo vanetur-. §htod autemjam 
inflitmmm ,fic perficicmw \ Suficpto loco ^uifits extra priorem lineam apfi- 
dum , quifit β, u£ β y fit quantitas alia ah cty, nov&jcilket eccentrkitatis 
'velno c i)ifemidJametn fpicycli majoris , agemm per β y novam lineam apfi- 
dum β Λ & in ^finbemus epicyclum priori &qualem . Gluamvis <vero cen- 
tmm epkycU hicfit in fr apfide , non tamen penemm jam Planetam in pun^ 
£lo ipfi γ proximo ut prms 3 fed confiderato angulo ly ^ , duplum ei flatue^ 
mus anmlum S-J^y iwfts z,£f Planvtam in S- locabhmis 3 quando tpicydm 
eii m frapfide, βο enim coRocaretur Planeta 9 etiamfi ■vtfii^ in a, & epky^ 
cltti in ^ejfet. Hoc itaque pa&b axi unguem eadeni veritas manetcom* 
poiiti itineris Planetarii > apparentia vero mutatur . quando enim in- 
clinantur lincx vifori«,ut hic β 3-,ct 3•-νάβη. 3 α rtunc -etiam in divcr* 
falocaiub Fixis incidunb . 

Obiicias , Etiam cum viforias linex paralieli fuiic 3 m diverfa loca 
fub Fixis incidere^j non igitur opus eife ad hoc > ut ad fe mutuo incli- 
nentur. Respondeo. Verum quidem hoc e-fi: j fed tunc interce- 
ptum fpacium Fixarum inter utramqtie lineam penes vifum non eit 
fenfibile , niii diftantia parallelomm iic ad iemidiainetriim FixarmxL, 
icnfibiiisi 

In coniideratione Phyiica, prieter ea 3 qusecap. 1 1 1 •. di'6fca } hoc quo- 
que ad impetrandam lianc itineris identitatem in variata apparentia> 
erit ftatuendum 5 mentem 3 cui iriinoi' -epicyclus cft commiiius>ad aii- 
ud pun6lixm ambitus refpicere quam mentem majoris epieyxli. refti- 
tuitur enim epicyclus major Tel ecGentricicas m fecundapoiitione ad 
lineam β J\ minor vero ad lineam a. s > non per vifum transeunteriL 5 
quia vifus in feciinda poiitione m β ponitiir , cum in prinia poiitionc 
(vifu in ct conftituto)uterque epicyclus ad eandem t-ct reftitueretur . 

Β \ Non 



Cap. V. 



Eccenttici voi 
hi: habet nc- 
tionem fingu- 

latem. 




DE Μ Ο Τ ϊ Β. STELLiE MARTIS 
Nonitaque fimpiiciter eadem formahypothefeos Phyfice 
Cap. v. f \ ^J&-44U manet, ut idem iter Planetas obcineatur. Quod fi 

etiam infecunda pofitioneidem lmitatus fueris^reftituen- 
do utrumque epicyclum ad eandem lineam apiidum β <^' 
ergo manenteeodemeccentrico utrinque,eodemetiam e- 
picycliojikus Planetae in epicyclio erit alius atquealiusuno 
&C eodemmomento . itaqj expreiTaeadem forma hypothe- 
feos Pcolemaicxadunguem infecundapoiitionejiteripiiim 
Planetae variabitur . Hinc ergo inferetur infra ; quandoqui- 
dem prima Planetarum insqualitas omnino falvanda lit per 
Vcompofitamhypotheiincap.iv.igiturnonpoiTeiieiiutpri- 
ma inarqualitas expendatur xque in media ac In apparenti 
oppofitione Planetamm cumSole: nifiiimul vel ipfa orbita Plancta^ ίί- 
tu iiio emoveatur { difierenter a circulis theoriae Solis) vel mutetur for- 
ma Ptolemaica capitis iv. 

AtquehacFormatranspoiitionis M^stlinvs eftufus^cuminmeo 
Myfterio Cosmographico tabulam illam capitis xv conficeret . Co- 
perniciis enim,dum Ptolemaica in fuam generalem hypotbeiium for- 
mam traducitjfmgit vifum conftitutum eiTeinpim&oaliquo proxime 
Solempene immobili , quod tota Solaris orbis eccentricitate diftet a 
centroipfiifimi corporis Solaris . Egovercvdum Copernicumadmeam 
ejus librimateriam accommodo , opus habuidiverfafi&ione . Vifus e- 
nimabillopunofco inipiiifimumcentrumcorporis Solaris per imagina- 
tioncm transferendus fuit,atque inde (fcilicet ex corpore Solis) com- 
putandi fiienmtabsceiTus corporum Planetariorum /ineodem quidem 
itinere, quodCopernici fuppoiitiones efformabant . fed ( ut jam patu- 
itMonplaneidemiter caufa partiGulariumtemporum effeohimeitmihi 
per hanctranslationem lineaeapiidum, difFerentia tamenperexigua, Sc 
inilloquidemlibelloplane nullius momenti.ibienim de foloiituitine- 
ris agebatur^ quihocpa&omanfit, 

CiETERVMin fequentibus ad vitandam confuiionem eccentrico 
lioc Copernicano( quem non ftellafed centrum epicycli defcribat) non 
amplius utar. Differt enimab ipiiifimo kinere Planetas, quod altius fit 
inperiga2o,humiliusin apogaso. At voce Eccentrici porro ute- 
E cce°nf t t'vox mur tantummodo in defignando ipfiiTimo itinere Hanetae, velpun&i 
gSaSfi" in cujus motu prima mxqualkas ineft. quo paoto tantummodo Pto- 
lemaicum eccentricum ( vel proxime talem ) par eft nos imaginari. 
Oftenium enim eft capite quarto,discrepaturum noltrumcalculum a> 
quationis (Ptolemaicae formae innixum) a Copernicano tantummodo 
duobus fcrupulis , ubi maxime, . Tum autem & facilior eft modus 
computandi in formaPtolemaica primadnieqiialitatis quamin Coper- 
nicana . Denique haec Ptolemaica forma primx inasqualitatis ( ut di- 
dum) ipfi rerum naturie, & fequentibus noftris fpeculationibus parte 
tertia & quarta, eftaccommodatior. Propter aequipollentiam vero^ii 
cuilubet,poteritisfemper tunc quoque Copernicanum eccentrepi- 

cyclum, 




PARS PRIMA. i 9 

cyclunijhuc usque hoc capite quinto ufiirpatum , fubin-telligerc . 

Α c c ε d ο jam adpriorem inftituend£ propoiita: asquipollentiasra- 
tionem^particLilaribus authomm hypothdibus communem . quod in 
Ptolemaicaforma prius demonftrabo . 

Centro fcfcribatur eccen- 

tricus Ptolemaicm ι ζ η 'fitcfe 

linea apfidum ι β • <vifus in cl' 

punffium aquatorium γ. 

Dum autem dico vifum m 

cteifc, intelligo velperfi- 

£tionem 3 velvere. Phyiice 

loquendo non tam viius in 

ct collocandus eft quam i- 

pfa virtus , qua? circuitum 

circa fe conciliat Planeta; 

tardum velocem pro ratio- 

ne propinquitatis ad ct , ut 

fupra didum . ConneEfa- 

tur aliquod circumferentm 

punBum extraapfidumlineam{puta Y\)cum γ,β 3 α.€βο, ut perhanc hypothe- 

fin anguliia. η per totum circuitum tanti proxime computan ροβιη^ , quanti 

obfirvantur ex ct, &poff certa tempora , qua metiatur angulm jj γ ί &quali- 

ter. Oflendetur autem poflea parte fecunda s quomodo per obfirvation&s 

oAflronomicas deprehendatur , quantw angulm jj ct ι cuilibet η γ ι debea- 

tur. Rurfitmfit <vijus fiu 'virtm movens in punBo extra Bneam lol 

quodfit Λ deturque nobis 3 quod etiam in ^per oAflronomicas obfewatio- 

nes certistemponbm certi anguli vifimfint deprehenfi, hocefl, quantumquo- 

libet tempore Planetajub Pixis promoveri videatur ex £ infyeftns. detur et- 

iam hoc,quodh£ m S* apparition&s quadren£->in hypothefin conformemprwri, 

tuntum quantitate eccentricitatis mutata. Cnmautem certumfit 3 uno ξ$ 

eodem tempore Planetam in coelounum & idem tter conficere , non vero almd 

obfirvanti ex ^almdex a. • certum igitur&hoc eH , non ροββ Planetam obfir- 

<vaton utrique ( & qui in ct & qui in S") ^ideri aqualis motm eodem tempo- 

rc_j . Sit emm portio <veri itineris Planetarii ι η ' atque illud conficiat Pla- 

neta certo tempore, puta diebm *viginti. cum igitur ctfitpropim ι « quam ^, 

majorigitur apparebit mm ct quam in ^ per demonfimta Optica. ergo iis^ 

dem viginti diebm Planeta plm videbitur promotm ei qui in α quam ei qui 

in d\ qAc cum qmlibet Planeta perpetuo certum £tf eundem tuetur nume- 

rum dierum, quibm refiituitur adtdem Fixarum pnnttum 3 tarditatem con- 

traria ceientate compenfari oportet . Cum ergo Planeta in portwne ι η <vi~ 

deatur tardwrei qui in <l•, in aliaigitur portione eidem qui in ^videbtturve- 

locior quam ei qm ina.. Vndefit>ut alio loco tardifvmm appareat ei qui in <^ 

alio ei qui in ct. Ipfe tamen Planeta verifiime nonpoteii mfi uno in locofim 

orbitiL tardifimm effLj • 

His it α pra^paratis quaeritur, an unum & idem vemmin cceIo iter 

Β 4 Planetx 



Cap.V 



Cap. V. 




fo D Ε Μ Ο Τ Ι Β. S : 'Τ £ L L JE MARTIS 

Planeta* ( qliod praefupponitur ) utrasque apparitiones repra»icritai:& 
poifit ■& ei qiu i-n ^ &: eiquiina,utriquefuas a & tales.quales Ptolemai- 
cascalculiforrriaE utrinqiiGConcedunt & admittunt, . 

Quod β Piaoeta m omnibus -o-rbita: partibus xqualis celeritatis ef- 
fetjreiponderetur percaput tertium,quod iic . Sed quia Planeta m u- 
ho ccccntrici loco tardMimus eft vera £>C reali mora, in oppoiito velo- 
ciifimus j, ideo reipondendum,quod non planeV 

Caufah£ceft>quoddua£ 
retardationes permifcen- 
turjalterarealis &Phyfica 
in uno eccentrici locoj al- 
tera Optica &c apparens in 
ioco 11011 jarn uno fed illoj 
qui a quolibet fufcepto vi- 
fus iitu remotiffimus eft» 
Qtiando ergo ^otfiis ct tn line- 
am per β centrum eccentrici 
& γ ccntrnm aquantis du~ 
Bzim incidit 3 in parte lme& 
flam oppofitailli qu&kabet γ 
centrum aquantis ' 3 tunc utra- 
quetardttasm idempuncium 
Fixarum verfa ι ! utrgit.^uando f vero difceditnjijusexhaciineantin fr 3 tunc 
ejeCbn retL• ex ^per β centrum circuli oflenditturdiUtis Optica locum n 3 cum <ve* 
ra ζ£ Phjfica in ιβί . Atque hamm tn&qualimtum feu reMrdationum altera 
alteramdilmt^accumulanturcfe inlocum intermedium tnter iv 3 utfiex ^per γ 
lineaejiceretur inpuntturn ζ. Itaquefiquu-tziticalculouteretur i inquo£p> ef- 
fetapfidum eccentriaiineafe y <vero linea-eccentricitntis &quantis 3 tuncqutdem 
manenteTlaneU vero itinere ι ν repr&fintzir-eturalmd in ^quam in a. nanu 
ei quiin ^Planet^tardtfimm ejjetin ζ 3 ei quiin cl tardifimm in i. Atnon ta>- 
le quippiam ffi ^repr&fintaretur 3 quodper hypothefinprwriconforrnemfoprapo- 
fiula^Jimm reprafentari debere. Oifferunt enim hypothefiumform& eo 3 quodiUic 
β medium ettw α γ ( quod& Phyfica ratio poflulM 3 fiin uLfifuirtus movens) 
hicvero β centrum eccentrici non effetmedmm inter^y 3 mclineaeccentricitatis 
&quantis (utiilic)per vifiim fr tranfiret . qmfietiamtramirefperS"ut^y 3 non 
tamen ficaret eccentricumin duo&qualia,quia non in οεηίτοβ,ηεε pateretur 
Planetaminlocu oppofitis hinc vidert ' tardifimuminde veloafitmum . 

C vm ergo conftet, matienteplane eodemitinere Planetas in cce- 
lo^nonpoiTe plane eandem permanere formam hypothcicos 5 quxritur 
amplius 3 Si inftituatur eadem forma hypothefeos in ^ quantum mu- 
tetur lter PlanetiE a priori 3 &C quanttim ha:c nova inftitutio hypothe- 
feos ex <^ variatura ilt priores apparentias i.n ct, Primo 3 ficolloce- 

tur centrum dquantis ex γ in lineam <^β 3 &* ψββ y dqudufat βμ,ρίαηύ 
fitus itineris Tlanetarii manet, fid Planeta rion m ijedin η β tardiftimui 
Pardttate Phyfica . ' Mutaturtgitur m itmere PlaneU quodmutannonpotefl 5 

quia 



PARSPRIMA, ζι 

qnh ^Phyfica thfditm nonut Optica adobfirvatorum <vifionemfiquitur. Et- 
β <vero viginti diebm PlaneM idetri i η iter conficeret 3 quod m α majm in <^ Cap • v - 
■minm apparer&t : tzimen fipartej hujm temporis confideres^ <vehementer tur^ 
habkurratio applicationis earumndpartes hujm itmeris, multoque magis in. 
partibm aliis ,qmnonfiint mterjeolamterlineais ι ^.InprimisniuUibiturvijui 
in ctfita aquationnm quantitas nombtliter φ ' eiquieHin J" hoc enpuertSiPla- 
netam nonm ι tardifiimum ejfejwc eilfipmffiumaquantisexyinyLtranstH- 
leris. Ouihi enim reffaper y μ in circnmferenti& pimciiim v, & connexis α. ν , 
eritfila hacdquath ct ν μ^ΜαΙΐ* priofi α. ν y supra ν vero &qu&tiones ex μ e- 
runt minor&s > injra ν major&s : ut in η angnius μ η α multo eB minor quanu 
ynot. Tumautem neque fadumik eft, quodiniiitueramus . hon- 

dum fcilicet prior forraa hypothefeos plane conilituta είΐ . Non eninu 
ut α,βαάβ yfic ^βαάβμ -nam β μ aquafo eH ipfifty 'at ό λ β fnajor quam 
αβ. Sm aittem faci&s ut αβ αάβ^/ fic S^ β ad βμ 3 ?ηα]ον fie? β μ quam βγ„ 
Vndefequitui^miiko magis vitiatum iri vifuiin α fuam asquationem, δ£ 
quidem etiam maximam > propter audram feilicet eccentricitatcrrb % 
Non tantum igitur alio loco Planeta futurus eil tardiffimus quam pri- 
us.fedetiamalia & quiderhmajore tarditatis veras menfura . Appa- 

ret itaque acquipollentiain nobis expetitam inftitui nonpoife trajeota 
linea apiidum ex ^per β centrum eccentrici . cumque iimul patuerit^ 
quanti interiit ut idem y pun&um aequantis retirieatur, omnino igitur 
aut hac perrumpendum aut nuspiam»* 

Qv τ d ε r g ο futuruni eil, ίϊ ex ^nova linea apiidum per y anti- 
quum a;quantis pun&um trajiciamr, §£ilova hypotheils antiqua^con- 
formetur?fcilicec 3 ii centrum eccentriei ex/^in lineam S* y transpona- 
tui% fiatque ut α β ad β y fic £& ad &γ } & iit -9- 'centrum eccentrici ? Ni-* 
iiairumhoc futurum eft,at non plane idem Planeta^iterincoelo mane- 
ac * Scribatur tmm ex fr eccentncm prion aqualis g κ λ • ξ*? per ■$• β reoL• 
continuetur in circumferenti-as , hmc in% o, & ittinc m ξ π. Qjuintu igitur 
eii 3- β 3 tanta eii & ο ξ & ξ π • & tanto propiorfit Tlaneta in ο ipp β tanto^ 
que remotior m ξ , quamfi priorem eccentricum- decurrijfet. Sed ξ<? in -aU& 
plagd Planetafit tardifiimw «, prim mim in t ,/am in κ eH apfis . Atque> 
ex hac contemperatione eificitur , uc priori vifui in α conftituto relin- 
quantur quara proxime fuas vifiones. quod quidem hic folum quasri- 
tur . Id autem j am numeris pro babimus Ma r τ ι s motui fami- 

liaribusj etfipauloalios Braheus prodidit. quod tiihil nos impediet 3 qu£ 
hic tantum πξογυμγ&ζομ&$-&* 

aAffUmantur ifla m ^ya. Sit ^ tt 3$ 8 4- eccentncitatis Solis quanti- 
tas 3qualmm £ y eccentricita* Mar τ ι s .30138 : £f angulm a^y ^grad, 
jp min.^d/iffenntia apogmrumSdu &<tMartis. £x tnbus igitur datis ζ$ y ol 
dabitur&evafiUicet Q^£artu eccentricit&s , erttque 27971 ? & angulm Sy a, 
jgr. 27 mm 4.7 -fic. ^mafi t- y apog&um pnm njftuartis reponatur m 23 gr. 
32 mm. lofec. LeonU , ct y wvum ^Martk apogmm cadet in 29 gr, mw» 
3pc. Leonw » 

Sit verQ 




zz DE ΜΟΤ1Β, STELL^ MARTIS 

Cap. Vi ^^^Σ3~~~^^ Sit vero β ξ iooooo 3 &cty 

talium 18034.. qua prius erat 

27971 3 qualium^y $0138 '. 6- 

rit ergo in hac dimenfione J^ γ 

I97<fj ytraqueverofigni* $■ β 

dividatur in proportione tzili, 

ut ^B-adB-y item ctβadβy 

fiivL• 3 ut 12 <fo ad 7j<f. Erit <^ $• 

12332, S-y 74.11; & φ 11271, 

β>7 &7(>3:ut itn & 'foper ^ξ£ 

fuper ct confiruatur hypothefis 

prim& in&qualitatis T^tolemai- 

ca . Tunc in dimenfione 

priori qualium <^ct eii 3584., 

■3- β <vel 1 erit 134.4.. sed ψ 1 ^" 

lium β ξ ιοοοοο 3 talium S -β velo ξ erit 880. Hzc adfefventur \ 

Vt principium calculi inveniamuSiquoinveftigctur^quantum vifui 
in ^mutentur {ux apparentiae per transpofitionem eccentrici ex ξ Β- ο 
in πβξ, iic eft agendum . Qmay eH commune centrumjncujm ^circulono- 
tentur tempora\ notet ergo y s t momentumin utraque hypothefi idem . Ψΐαηε- 
ta igitur 3 fi eccentricum g decurrat, erit tunc in s cum&quatione JS y.fin ec- 
centricum ι ξ decurrwt, erit in i cum&quationenuUa 3 comadentibm linw ct ι 
apparentu & y t medii motus . Rurfiim pott certum aliquod tempm 3 cujhs 
fit menfitra ι y ζ 3 e vehyx,(cui ad ^jerticem conflituitur £y ct 3 quijam in^en- 
tm efffgr. 27 min. 47 fic. )fit momentum aliquod comrnune 3 per y κ. l^defi- 
gnatum . Erit igitut tunc Planeta per eccentricum ioinx, carens aquationc^ : 
per ι ξ vero in^cum &quatione y ζα. Ita femper Planeta utrinque eft 

in linea ex y eje&a 3 ejusque pun&o^in quo fecat altcrutrum eccentri- 
cum.Quodii oculus eiTetin y 3 nulla fieretapparentiammdiverfitaSjiive 
Planeta ih χ eifet fivef . Sed qiiiavifusinhoc fchemateponitur ab arti- 
ficibus in d^a me in ct 3 quaeritur ergo^ Quo loco circumferentix diftan- 
tia eccentroram in hac lineaex y eje6ta iit vifuiin ^maxime fenfibilis? 
Vt illa fiat finfibilu 3 concurru7vL• tria. pnmum 3 ut difiantiafi ipfkfit magna, 
quopaffio circa οξ& ξ π eftmaxima. d,einde 3 ut quamfieri poteU recle objtcia- 
tur^uijui in <J\ quomodo in ζχ. ξ^ορροβΐο ioco evanefiit 3 per prmcipia Optica. 
in locti igitur intermedm infra ζ & fkpra g apparet maxima . tertio,utfitpro- 
pinqua ipfi ^,qua ratwnejupra ξβΐ propior quam infra ξ 5 eo quod centrum al- 
terius eccentnci β ad dextras part&s ipfim l• declinet. Quodfi angulum re- 
£lum confiituammad linea y ^punBum y 3 perpendiculari ex y in arcumfe- 
rentias ejetta quam proxime ad locum venerimus ubi maxtma esi hacap[;a- 
rentia. Tranjeat per y perpendiculam tpfi^y 3 qu&fit (rtpficans eccentricum 
B-m <r vretiqimminr(p'&perpendkulam dertitfatur β %-. Momentoigitur 
y <r Tlaneta entin σξ$τ 3 ^momento y <pmv&(p. Qua^renda eft in- 

primis quantitas υ φ . Conneofcitur 3- cum ν Cf β mm Φ . igitur in 3-vy 
daturSv iooooo 3 qma 5- eficentrum cccentnci υ • &§-yeH74ii 3 &Syv reBm: 

quare 




FARS PRIMA, t% 

auare yv 99725 . Idemin βγφ agendurru. Sedpriu$debediiiiotefcf> 
r e β y . Idpatebit ex tnangulo β γ χ, in quo β χ eft paralielos ipfi B-y 3 & Cap : v ? 
rekns ad χ 3 & y β χ &qualis ipfi θ- y $ 3 fiilicetj gr, 27 mm. 47'fec. &.β y 
6763. Hmclatera mvenwntur γχ 644^x6732. Ergo ίηβχφ rt}£kingu-> 
lo 3 cumfit β Φ ιοο oo ο 3 eo quo β centrum eccentrici φ ξ& χ β 6732^ erit χ φ 
99773* Cuiaddexy 6*4.4. prodit ψ^ηΜα* ytyioo4i7'E ra t qjero Ύ υ 997^- 
Ergo ν φ quieiita eft 692. . 

C ο rin exis j arft υ , φ ctini ^ , 
loco vifus 3 quant|tas υ <^ψ 
anguli iic inveniciar. £%* 
prafmt ^y 19763 dimenfio- 
nis proxima : & anpdus ad y 
eB reffim. Vt ergo fryadyty 
£fyv 3 iufinm iotm ad tmn* 
gentcsangulofum y^<p 3 yS"v a 
Prodeuntautem 7$gKjimm 
j4Jec. \\7$gr. 47 mm.j-ofic. 
Itaque differentia horum 
angulorum 4 min. 2.4 fec. 
angulusfcilicety^. Mul- 
to minor erit <r ^τ 3 quia <r r 
minor quam ν ψ utpote fe- 

£tioni eccentrorum propior . 

Vides igitur quampropinque relinquaturvifuiin ^iua apparentia s 
etfi novum icer Planetx in coelopef translationem viius & mutatioirem 
hypothefeos iiipponatur. Ettamenrelinquitur adhucinpoteftate arci- 
ficis, utmotum medium &C proportionem eccentricitatum cuminter fe 
tum adradmm orbis nonmhil variet , iiquidem id ipfi futurum iit utile, 
ad oblitemndamhanc qualemcunque quinque minutorum discrepan- 
tiaiTL• . 

Ιτ α hjec asquipollentiapotiifimum referturad inasqualitatem pri- 
mam,nimirum ad ea , quas in S" apparent pfope centram eccentrici. 
Atinfecundaina:qualitate,feu inprofthaphaerefibus otbis annui,mul- 
tum refert(uc & fupra didum in alia a*quipolIentia) utrum Planetaiii 
ξ 7Γ circumeatan in ο ξ . Et fupra quidem 146" particulasf di-ffercntiartL. 
inter Ptolemaicam &C Copernicanam hypothefin)contemnere non po- 
teramusjmultominushic jam 880 velin aliadimeniione 1344 praeteri- 
verimus . Id autem quantum diverfitatis pariat in vifo loco Ma rtis, 
fequenti capite videbimus . 

Transposvimvs hadenus vifum ex <^in α . Demonftretur j am 3 
quod eadem fere fequantur vifu manente transpofito vero pundo x~ \ 

quantis ,ut appareat idem hoc capite fieri poiTeinecG€ritrico quihabet 
aequantem^quod fupcain fine capitis tertii fieripotuit in eccentnco fim- 
plici. Ulicenim/eu vifusfeu cefttrum eGcentnci transponerentur, con~ 
tingebant eadem : hic fimiliter/eu vifus feu centram a?quantis transpo- 

iiantur, 



24 . DE MOTIB, STELL£ MARTIS 

^uanturjContiiigunt fere eadem. Eft autem necelTarium, demonftratio- 
Cap. v. n emhanc huic varietati accommodare, propter magnam opmionurrb 
diilirniiitudinem , quas fequuntur artifices in demonftranda fecunda 
planetamm inaequalitate 3 quae nobis jam fequenti capite faceiTent ne- 

gociuir.u. 

Coeant cL.fr. puntL• in unum, 
ut <vifite maneat loco eodem : 
maneantque fr.B- .y.figna 3 abo- 
leatur vero Unea pnoris fche- 
matis y β cL,fidejus loco expun- 
ffo frvelA eidemparallelos ex- 
eM α β r •fintcfeportionw α β , α γ, 
prioribm α. β, α, yaquai&r. erit 
igitur r y transUtio puncti y 
dquatorii 3 aqualis priori ct fr 
translanoni <vijns. Rur- 

fumigitur ex β Sc $■ fcriben- 
tur duo eccentrici feuitinera 
Planetae per auram setheri- 
am 3 cum quibus omnia in 
circuitu iigna transponen- 
tur 3 eruntqj dimenfiones li- 
nearum plane easdem. So- 
laha^c eft differentia, quod 
bina binorum eccentrico- 
rumpunda, in quibus Pla- 
netaeodem momento ρο- 
ή endus eft, jam non amplius 
perunamlineanijfed per pa- 
rallelos ex r.y.duob. aequan- 
tiumpun6tis 3 infuum quam- 
que eccentricum eje&am, 
determinantur . Verbi gratia 
quando eccentrkm S• κ habet 
TUnetam in κ , tunc eccentricm β ι habebit eundemin ζ jtbi S- κ £f β zfitztj 
paraMl•, &quandoille Tlanetam habet tn i,hceumhabebitin i,ubi rurfum 
3-g^B ifimtparalleli. c&terapatent ex fchemate citra demonfirationem, 

Igitur iinonliceat vifum transferre ( nonlicecautempereosjqui ter- 
ram faciuntcentrummundi 3 ut fequenti capite dicetur) & Planetafue- 
rit obfervatusinaliquot zodiaci locisfemper oppoiitus medio loco So- 
\is,&C artifexexnslocis &C temporibus interlapiis conftituerk hypothe- 
iin talem^m qua frfit vifus, <J\9-eccentricitas eccentrici Β-κ, & S -γ eccen- 
tricitas xquantis,& κ apogasum jKeplervs vero fuperv-eniens obfer- 
vata loca & tempora mutet(nimirum ipfeobfervetarticulos&punda, 
quibus Planeta non medio fed apparenti loco Solis fuit oppoiitus ) exq; 

his locis 




PARS PRIMA. 



2f 



his locis&temporibusipfealiamiiivenerithypothefin,in qua viiiis in Ρ 
velArelinquacur.eccentricitasautemprodeat ab eccentrici novi bi 9 &c 
novi «quantis r eccentricitas Ar,& a pogammnovum irquxntur jam, 
Si pnor amfexpriitino fuo pimfto a^quatorio γ adjungat novum eccen- 
mcum β ι , an multo alia iequatio locusque Planetie fub Fixisper calcu- 
lum iitproditums qiiamipfeprius exfuo eccentrico yx, inVeiierat. intel- 
ligc quoad primam inaequalitatem. de fecunda enim inajqualitate^ & 
quidquantumque hac ratiohe ia illa mutetur.hicfermo non eft. Re- 
fpondetur ex hac iequipollentia traiispoiitionum , quod perexio-iia dis~ 
crepantiafuturaiit, eaquemaxima circa punda ν φ, non majorquinque 
mkunsjplane utprius vifu transpofitornifi quod jani υ φ lirieapropior 
eft vifui ^quam terminusv. itaque angulus ό£φ qiii pnus erat 4min. 
i4fec.jameft 4min. ^Cec. Colntariumin cr τ accidit. 

Demo ν s tra τ vm eftigitiir in eccentrico Ptoleraaico , quid turba- 
rumoriatur,ii quisoppoiitioriibus Planetiecum apparente locoSolis u- 
fusfeuvifumfeuorbemtransponat novumqj eccentricum extruat. 

Vt eadem a^quipoilentia in forma Copernicana feu Tychonica.qu^ 
duobus epicyclis utitur.repetitis verbis demonftretur,non opus eiie ceii- 
feo. Tantum ex do&riha in fine cap . iii. docebo 3 & hunc Plarietis 
convenientem eccentriciim cumasquante, ejusque in alias quantitates 
aliosque iitus oculi transformationem 3 delirieare per binos ilios epicy- 
clos Copernicanos,ut oculus fcilicet transferatuiyter vero Pianetx per 
auramaetheriamfquantiim perhocquintumcaput fieripoteft) invaria- 
tummanea^quod monui capite illo iii itidem iieripoife. 

Conflituatur triangulum £"γ& 
priort tzquale , & UnealineispamL 
leli 3 agaturveroper ol . ct ftparalle- 
los ipfihy, &per J\ £ S- paraiielos 
ipfi cty& centrisfr. ct. duofcri- 
bantur coricentrici aquales priori- 
bui eccentm £$•,&β 'continuetnr 
fry in ζλ,&Αγίηίχ.• f$fin£^ 
οζ,α. i 3 fimidtametn(utprim) ξ& 
lines apfidum 3 quia per idem γ 
| transeunt . Secenturautem fry & 
αγίήΥΐ.ξ. £fw proportione qua 
priw.&n y,%y bificentur in ψ. ω. 
Tum Jpacio \JSJ/ y centm $■. ζ.βη- 
bantur epicycli ι.λ. & ' ipfi ζλβί 
parallelos B-i. Centrlsvero i.K.in- 
teruallo ψ γ } fcnbantnr eptcyclia 
ferTT μ 3 ξ τ. 

Rurfiimjpacio ct ω 3 centris g. β .fcribanmr epicycli χ.ο'&ίρβζ y.fitparaL 
lelos β ο . Qntris veroK.o . tntervallo ω γ ,fcribantur epicjclia ρετπυ,ξν &fi- 
dntS -ιμ, β ov 3 dupli ad fry ct fitque Tlaneta in epicjclw κ π proxme i 3 in υ in 

C epicjclw 



Cap. V, 




Cap.V, 




STELLl MARTIS 

in epicyclio λ ξ proxime ζιη f . L 
gitur per hypothefin ex ^ incidit 
PUneta in τ μ,,ρετ hypothefito c ve- 
ro ex a. incidit w ν υ • ubi <vides s 
quod punttu μ.. ν. item τ. ν. parum 
diffemrvL, } illa ex il• h<sc ex ct in- 
JpeBm, quando Phnetii circa apfi- 
das fyeffatur. ^At <verfm longi- 
tudines medias hac punBa tan- 
tmn α β invicem difidebuwL• , 
quantum inprionfchemate υ&φ 
dtfidenL•) , eruntque omnia quam 
proxime aqualia & demonfiratio- 
n&i omnino e&derru . Continuatis 
enim &• ι , s κ 3 ad concurfiim π 3 & 
ζλ,β o,ad concurpim in ξ , erunt 
& π t> ζ ξ β 3 triangula aqualia u- 
bique triangulo <^γα. 3 £f iatera la- 
ieribm paraMa . 

Α τ qvia demonftrationes hx per fe fatis erunt perplexas , nequc 
confultunijUt coacervatione epicyclorum &: epicycliorum Coperni^ 
eanorum feu Braheanorum magis iiwolvantur,ideo ih feqtientibus &: 
hanc formam Copernicanam feu Tychonicam. primx iiiiequalitati 
tributamvalerejubebimus. namipfa fecundanna:qualitatis ratiohypo- 
theiium trigemina ubique futura abunde fatis nobis exhibebic nego- 
tiorunL• . 

QvtcqviD aucem per Ptolemaicum iequantem cum eccentrico 
demonilraverimus^jamftatiiripoftulo^utprodemonilransinhocquo-- 
que Copernicanofea Braheano concentrico cum duobus epicyclis vel 
eccentrepicyclo accipiatur. nam pcrexigua inventa eft difterentia fu* 
pra cap . ι v. 



G Α Ρ V Τ VL• 

De sequipollentia hypothefium Ptolemaei,Coper- 

nici> & Brahei , quibus in^qualitatem Planetarum 

fecundam demonftrarunt , & quid fingulx a fe-< 

ipfis differant , quando ad apparentem & 

quando ad medium Solis motum 

accommodantur * 



DlCTVM 




PARSPRIMA. 27 

Ictvm est ha&enusdehypothefibusprima^Planetanirri. 
inasqualitatis , qua? abfolvitur quoties Planeta ad idem ii- CapV i• 
I gnum zodiaci redit . Nunc transimus ad akeram mx- 

, qualitatem.quai non in conftanti aliquo ■& uno iigno zodia- 
ci fed in conjunotione vel oppoiitione Solis cum Planeta_ 
abfolvitur . Hanc igitur vehementer mirati funt homines : caufamque 
aliusaliamattulitjquafieret/ut Planeta junohis Soli redderetur veloxdi- 
re&us altus d>C parvus,at e regioneSolis retrogradus liumilis & magnus, 
intermedns temporibus ftationarius & mcdiocris. 

Latini authoresvimineiTe cenfuereSolis aipeotibus& radiis^qua 
Planetas carteri in rei veritate attraherencur . quorum fententia numeris 
nequitdemonftrari, quareiion eft Aftronomica: ied nec veniimilis^ in- 
ventis veris cauiis : &: manifeJle falia , cum Saturnos incipiat retrocedere 
inquadrato Solis velultra, Jupiter m trinojMars in biquintili vel ante^ 
fesquadmm 3 inconftann intervallo omnes. 

Ptolem^vs dixi tjococerto circuli Planetariijquifufficitprimx 
ina^qualitatijfixumeilenon Planetamipfum^fed centrum epicycli Pla- 
netam in iua circumferentia fixum vehentisjqui viciifimvehatur a cir- 
culo illo Planetas capitali : fof mairi motus hanc eiTe.ut fi Centrum epicy- 
cli iitcumSole, Planeta quoqueiit in epicycli fummojinoveaturq; cum 
Sole verfusplagameandem^Soleacentro hujus epicycli recedente ( ve- 
locior enimeftillo)Planecamiimuldefcendere in epicyclo :cum autem 
motus epicycli iic veiocior circafuumcentrum quammotus centri circa 
teiTam^hincfienjUtcum Planetapartes epicycliinferiores peragrat cen- 
tro epicydiverfantein oppoiito Solis, compoiitionemotuum revera iic 
retrogradus . Ita Ptolemams fententiamfuam numeris & Geometri^ 
accommodavit^admirationeitihonruftiilit. Adhuc enimcauiTa quam- 
tur , qua? omnes Planetarum epicyclos Soli conneotat , ut ii femper in 
congreifiicentri fuicum Solepenodumfiiamabfolvant. 

Copernicvs cum antiquiiTimis Pythagoreis &L Ariilarcho cum- 
que iisdemunaEGo negamushancfecundaminaiqualitaceminipfo Pla- 
netaemotuproprioineife fed videri tantum, acciderevero annuagyra- 
tione telluris circa Soiem immobilem. Icaque quemadmodum cap. i. 
motus diiirnus amotibus Planetamm propriis fuit fep aratus>iicjam fe- 
cundaPlanetarurriinaequalitasitidemaprimaieparatur a Copernico & 
quidem eodem modo . Nam primum motum alii artifices adventitium 
quidemmPlanetisagnofcunt 3 fedtamen creduntillum revera Planetis 
ineiTe & inferri iic uc eodem 6c Planetas vehantur . Copernicus neque 
ineiTe per fe neque inferri concedit extrinfecus fed affingi tantum illis 
per fallaciam vifus . dum enim terra volvatur fuper axe fuo ab occafu in_. 
ortum 3 vifui noftro videri mundum reliquum volviab ortu iri occafum . 
Eodeminquam modo Copernicus aiTerit Plarketas nonrcvera fieri fta- 
tionarios δΐ retrogrados fedvideri. terra enim alio iniuper& eo annuo 

C ζ motu 



iS DE Μ Ο ΤΙ Β. STELL^ MARTIS 

niotu ia circulo amplifTimo (quem orbem magnum appellat) transla- 
Cap.vi. tai eoSjqiiiterraiiicredunt quiefcere ,putare Planetas Sc Solem in con- 
trarium transferri 3 Sc Sole inter terram & Planetam poiito componi 
in viiione motus terfa: &C Planeta^unde vidcatur Planeta velox _, terra 
verointerSolem & Planetampoiita videri relinqui Planetam &C iic re- 
trocedere > eo quod terra velocior iit Planeta. 

Τ γ c η ο Β R α η ε iimile quid habet ciml Latinis , non Solem qui - 
dem attrahere Planetas per afpe&um , fed Planetas adulari Soli•. niti e^• 
nim 3 ut ilium fquamvis euntem) in medio fere fuarum circuitioiuifn_. 
retineant , ipfos vero genuinam viam eirca Solem ( qiiaii eiTet immobi- 
lis) ordinarc. Qua ratione quilibet Planeta in aura ietherea prseter 
viam propriam ipfam etiam Solis viam conficit , efficiturque ex motu. 
utroque compoiitus ad unguem idem qui apud Ptolemamm. (ipiralis 
nempe ) ut cap . ι . di&aiTL, . Et Aftronomice Ptolemasus epicyclos 
in eccentricis ftatuit jBrahevs eccentricos in epicyclo uno, qui eit 
ipfeSolis orbis. 

Ego infequentibLis demonftrationibus omnes tres authonim Foi*- 
masconjungaiTL•. Nam &: Tycho me hoc quandoque fuadente^ 
id fe ultro vel me tacente Fadurum fuiiTe refpondit ( feciifetque ίϊ fu^ 
pervixiilet) , &L moriensame quem in Copernici fencentia eiTe fciebat 
petiit uti in iuahypotheii omnia demonftrarem, 

Ρ ο r r ο trium harum formarum perfeohifimam a:quipollentiairb 
Geometricam 6c jam ftatim 6c per totum librum aliud licet agenteis 
demonftrabimus. In prxfens perfequendum eft inftitutum & de- 
monftrandum, oninmo magnum aliquid in fecunda inaequalitate pec- 
cari, iipro apparenti motu Solis medius fufceptus fuerit , cum quo 
Planetain principio hujus fecunda? ina^qualitatis opponatur . 

Incipiam aCoPERMicANA fentcntia . Centro fcfcribatur eccentri- 
cus terra γ υ } qualem Copernicus Piolem&o fidens eii imaginatm 3 ut in eofit 
y β linea apfidum, x, locm Solis immobilts } & fi>puntium mquaUutis mo- 
tm teiluris . 

Oucatur J?er β ipfi β γ perpehdicularis υ β vfecans circumferentiam ιη 
pun&is υ<τ•ξ& conneBuntur υ <r cum κ . 

Copernicvs igitur Ptolemaicos numeros in iiiam formairL. 
hypothefeos tralaturus Planetarum eccentricitates computavic non a 
n Sole fed a β centro asiiimato xqualitatis curfus terrae . Educfis e- 

nim lineis ex β , utpote β γ, β'ν, β(Γ, quoties ΨΙαηΟη & terra in has tnci- 
du?vL•, 'Tlanetajupponebatur exmffe Jecundam in&qualitiitem \ qu<s, ei acci- 
debat rationemotm terr& 3 utfiterra m ν <verfante Planeta mvemrefpir in li~ 
nea β vprodufl&x 

Porro 



PARS PRIMA, 



39 




Cap.VI. 



Porro hac ratione Copernicus vifum per fi&ionem in pun£to β 
collocavit . Oummodo namque T^laneta fit in linea β v 3 mhiltntereH ad 
defignandum ejm locum fub Fixis 3 fi<ve ex <r afyiciatur five ex β. E&derru 
de iineis β y , β <r , &* infinitis aliis in β concurrentibm 3 *uere dtci poffuwL• . 
Ergo punotum β eft concurfus linearum viibriamm omnium 3 & iic 
commune puii&um fidum viiionum omnium. revera autemviiio hoc 
eft tellus domicilium noftrum in circuli <ryv aliisatquealiis punotisin- 
venitur diveriis temponbus . 

Cum igitur exiftimaifet Copernicus liberari Planetam inarquali- 
tate fccunda , quoties terra 6c Planeta invenirentur in una aliqua linea 
ex β exeunte j Planetae locavifafub Fixis ad ca momenta oppoiitionum 
Planetas cummediq loco Solis inftrumentis Mathematicis indagavic 
Invcnto enim loco Planetz in aliqua nootiumcirca oppoiitionem Pla- 
netas cum Sole, iituncmediusSolis locus percalculum fuit inventus- in 
punoto praecife oppofito ,is fuit articulus temporis: ίϊη ea no6be adhuc 
diftarent nonnihil, collatione duarum vel plurium no&ium motuum- 
que Martis 6c terrae diurnorum intercedentium venatus eil hunc i- 
pfum articulum temporis,_£c pun&um feu locum quem teneret eo ar- 
ticulo Planeta. Vbi hoc faotum toties 3 & in tot locis zodiaci, quot 
iibi putayit eiTe neceffaria ( ut ii fadiim fuiifet in βγ 3 βύ 3 β<τ) jam per 

C 3 harcin- 



}* 



Ε ΜΟΤΙΒ. STELLiE MARTIS 



CAP.vr: 




h#c inventaPlanetas ioca βγ,βυ, β <r fub Fixis feu tn zodiaco cepitar- 
tifex inveftigare inasqualitatis primas hypotheiin.quanta nimirum eifet 
eccentricitas Planetarii circuli afufcepto pundo β, & in quas zodiaci 
partes vergeret apogamm,comparatis hisangulis,qiioslocadeprehen- 
la conformarent in β centro vifiis, cum temporibus intercedentibus. 
Methodumautem hujus negotii infra fuo loco patefaciam. 

Efto jam confeda pragmatia , & prodeatlinca apiidum eccentri 
β J\eccentricitas pun&i aequatorii β c)\ centrum eccentriciinhac linea 
ejusque pun&o λ • &c refpondeathax hypothefis omnibus locis obfer- 
vatisfubarticulos oppofitionis Planetas- cum medioloco Solis. 

Quid igitur eft, Κ ε ρ l ε r ε , quod hic defideres in Copernico ? An- 
ne obfervationibusfeu Aftronomorum experimentisnegashanc hypo- 
theimper omnia refpondere?Id quidem jamnon agitur. Neque ego> 
cum hunc laborem aufpicarer.ab obfervacionibus in diverfam fenten- 
tiam fum adduotus . Sed hoceftquoddeiideravi. Contimteturfifut 
ficet eccentncum ίηχξ- & circa xfamatur punctwn eccentrici quodfit r , 
conmflziturque cum d\ λ . Cum ergo χ τ metiatur angulum χλτ, angulm 
<vero χ^τ majorfit angulo χλτ quantimte <^τλ, ξ$βί <l• punclum aquali- 
mtis temporaru 5 ergo tempus per χ^τ defignatnm eii majm rejj?e£tu totius 
feriodi tempom per φ rettos fignati quam arcus xrrefpectu circumferentu 

totim 



PARS PRIMA, 



tottut : mrdm igitur Planeta <vere ( nonjamper vifm phanufiam )per arcum 
τχ 3 veloxtn oppofito arcu,&in χ tardiftmm > in ξ veloctfimm. Neque ta- Cap.vi, 
menm χ longifime recedit α κ Sole 3 neque m ξ proximm fit tpfi % . At o- 
mnibus ratiombus ipfaque adeo hypothefeos hujus quam circajSpun- 
dumrefello teftificatione confentaneum efficitur, hanc realem retar- 
dationem Planetae oriri ex disceiTu a corpore Solis > accelcrationcm ex 
appropinquatione ad Solem ipfumin jtfitum. Contranecogitatione 
quidem comprehendi poteft ., ineiTe vim m pundo β ( quod caret cor- 
pore ) potius quam ιη * omnino proximo ( m quo Sol , cor mundi; qua* 
vis Planetam proratione abceilus & receiiiis fui tarde vel velociter cir- 
cumagac. Ac etfiquis jam non concedat retardationes & accelera- 
tiones hujusmodi ex intimo eccentricorum complexu Phyike oriri, 
ftatuat igiturhasafFe&ionesmotuseiTe naturaliterpenes ipfasfacultates 
mocnces in corpore Planeta: reiidentes, rurfum eandem verifimilitu- 
diaem obtinebimus . Nam quse caufa fit , cur mentes illx pneterito 
p-unofco* ( quod Geometricam babet affimtatem ad motum. corpore* 
emm veftitum eft non exiguas magnitudinis. ) ad β punohim rcfpice- 
renc quatuor folummodo femidiametris (vcl fecundum authores dia~ 
metns) corporis SolarisabipfoSoleremotum&corporevacansnulla- 
que re nifi unica imaginatione fubnixum? Adde quod Copernicus 
lib. v. cap. xvi . ipfe agnofcit Solem m κ plane iixum e/Te, ideoque ec- 
centncitatem *<f conftantem, cum βριιηόΐιιπι, quodprocentro habet 
orbis annui , fasculorum iiicceilii luxatum eiTe perhibeac, itaque β <l• bre- 
viorem faftam. Quopaoto β authodienon eftampliusincentromun- 
di aut olim non fiut ibi. At confentaneum eft, vel originem motus ex 
^entro mundi e/Te , vel mentes motrices adcentrum mundi refpicere, 
nonigiturad β, fed ad* quod Copernicus fixum perhibct. id quod 
centro mundi competit.' 

Hi s addudus vcriiimilitudinibus conclufi, lineam apfidum, qua^ 
pro lnaequalitate prima PJanetae efficienda ufurpatur, non debere per β 
tedper lpiiffimum * transire. Tunc autem id obtinebimus,cumloca 
Planetaefub Fixis eaadhibemus.qua: Planetapoffidet in arnculo oppo- 
iitionisfui&apparentisloci Solis. 

Etqmdemcumpuna^^.cumyterrain eademfuM ImeajpfequePL- 
netauna m eandem coincidit, utfifit in r 3 tunc eodem momento Pianeta & 
medio & apparenti Solis loco oppomtur 3 manetque eilocns 3 fiveper$ T fiv<Lj 
ferzrmter Ftxas excurrentern defignaur, vereque exutw eflmaquatitatc 
fecunda , five ab apparente five α medio motu terr* pendeM. <$At 

cum terraadfm eccentnci Ltwfeu longitudmes medias <venit 3 differentiafi- 
tis magna mtervemt. Iverit emm terra ayinv (Solnetnpe e regionv apen- 
gAo & CapricornoinAnetem)& mijeniaturlinea medii ηιοίίΜΜΰυβιηΑ- 
riete Meavero vifionis Tlaneuin Libra pracife tlli oppofita nempeva*. Cum 
igitur υ κβί ultra υ β magis ιη confequentia 3 apparens tgitur Solis locm eii ul~ 
traPUneu oppofitum. & cum vfitterra^ifusdomiaiwm 3 f3 'aPUneta^ 
uterque defcendant verfips | , velocm tamen ν terra \ Imea ergo υ ®pofierion 

€ 4, tempore 



3* DE MOTIB, STELL^ MARTIS 

tempore adhuc magis inclmatur ad lineam υ κ. <vifibili$ lociSolis . αηΐεεεβιί /'- 
Cap.VI. atturapparemoppofitiomediam. Tempore igitur 3 quod anteceditmomentum 
fignatumper β ν 3 quodfit β $•, Planeta tn Uneam ex x.per 3- eduffinm inadet, 
nempe in ζ. Et tunc .9-£linea viiionis Planetas fquod inexercitatior a- 
liquis diligenter notet) plus in confequentia vergit iiib Fixis quam υ ω 
temporis pofterioris: quia etii -9--£priEcedit lineam υ ω in antecedentia, 
tamen perinde eft, ac ίϊ 3-. ν . & omnia omnino punota per teme circu- 
ium unus punitus & centrum fphasras Fixarum eifent. quare non di- 
ftantia terminorum 3-. v. fed mclinatio linearum 3•ζ 3 υω 3 efficit , uc li- 
neas in diverfa zodiaci loca incidant j eodem ad fenfum coincifurae , ίϊ 
paralleli fuiiTen t, . Inclinari autem ζνβτβί* ω patet inde 3 quod iderrL•» 

tempm jupponitur 3 quo Planotu ex ζίη ω & terra ex 3- in υ moveiur. Terra 
itero velocior eft PUnetu. JMajnsigitur fyacium 3- υ terra conficit 3 quam efi 
ζ afyacium Plaheta . 

SedeilePlanetamantecedenti temporeplusin confequentia,facili- 

us etiam doceri poteft , cumfub oppoiitionem iit retrogradus 3 quod o- 

mnibus conilat. Apparetitaqjquidinhacreduofcioneamedioadap- 

parentemSolismotuminlocismiequalitate fecunda exutis immutetur. 

JSlam m r&oppofito loco priflina locamanent in ζνίί ω . additurloco <νί- 

fo 3 qma $fyutdiBumett)maguinconftopuentia vergit quamv ω -adimiturtem- 

pon interlapfi , quta 3- ζ efl "vijlo tempore prior quam υ ω. In oppofito loco fit 

contrarium 3 temporifcilicet addttur 3 loco adimitur . oAtque ita loca h&cPla- 

net& α priflinis multum difidewL•* . Quare @f in operatione de ηο<υο infiitu- 

tn ejfeiius prodeunt mulfo alii. Nempe cum vifum fi&ione in κ Solem 

transtulerimus ( eo quod Planetiimin τ & ζροβίπτη inipexeramus , terra in 

Imds κτξ&χ. ^verfante •fiilicet inpuniHis γ &3-) 3 eccentricitas igitur jam 

a κ confurget. oAifupra capite ν . ofienfam eff 3 ^tfu ex β in κ tramlato & 

exx. per "S" punffium aqualitntis prifitnum linea ejeffcz, per hanc noijam hjpo- 

thefin novumqmdemeccentrkum flrui 3 fid qui vifiii in β quamproxime jua* 

'vlfionea omnesimperturbatas relmquat. IgiturconHexis ^κ 3 & lineadi<vifam 

μ 3 βε ut <^λ fit ad fr fjLUt ^ β ad <^x 3 & ' ex μ defignatorionjo eccentrico η i 3 qui 

pnori ξ xfit &quali& ' 3 aBa etiamper κ fr nova linea apfidum, confitrget hypothe- 

fis no^va^ujm apfisin η . Prius autem χ abuiive apogamm dixeramus^eo 

quodin linea^ β Copernicanumccntrum β in locum terrae Ptolemai- 

0ξί ;: cum fuccelTerat. Jam igitur η propria notione ( cum in Copernicana 

ii£r m & hypothefi fumus;aphelium 3 eique oppoiitum punotum penhelium di- 

suld " cemusjeo quodSol κ longiflimeab w recedat, . 

Dic τ vm eft,quid Phyfice difFcrant ha^ geminas opiniones, mea δί 
authorum. Ofteniumetiameft 3 quomodo ih forma Copernicana utra- 
que Geometrice delineetur . Tertio & illud inculcatum , Α ftronomice 
in articulis conjunotionum &C oppoiitionum nihil illos differre quod 
admodum magniiit faciendum. SequitLir ut quod fupra cap. v. 

inexplicatummanfit demonftremiOmnino magnam aliquam difFeren- 
tiam intercedere inter utramque hypothefin, ii ex iis extra iitum acro- 
nychion Planeta^locum computare jubeans. 

Outta 



Ρ Α R S Ρ R ϊ Μ Α, 



33 




Duofa igitur per λ. μ. centrd eccentricorum linea parallelos ϊρββ %, ξ^ 
continudMut ficet utrumque eccentricum m duobm punatis infra & fupra, 
€onfiituet mfra,maximam intercapedmem g ξ squaiem ipfi Κ μ. Sed qma non 
line& ex xfid Imea ex ^ defignanfcj certzt £f eadem momerrtu temporis > 
quibm hic opm habemuf , ducatur ΐσίΐΠΓ^ξβσαη^ eccentricos in<i\,ut uno 
& eodem momento Pla.net α hic in ^ tllic in%certo incidati. Terrd igitur Μ 
tinea tg verfinte falicet ϊη π, PUnetafive in zfi<ve ϊη ξ confifldt , utrinque 
eodem m loco z^odiaci indebitur. nam linea s ξ ratione Optica inflar puncti 
apparet. at terra adhujmknea latera utrinque excedente quantitas Unes g ξ 
apparet major atque major 3 quia exobliquo. 

Quasritiir punotum orbis telliiris , ex quo viforia; per g 6c per ξ in- 
cedentes omimim maxime difcedant maximumque angulum ad vi- 
fum conftituant, errorque fit maximus 3 fi Planeta ϊη ξ ponaturqtianda 
debuitponiin e. 

Trimum is angulm mafor erit infra in i quamfapra circa τ > qma orhis 
term ex β defcnptm <vjfom proptm ad i ξ quam ad τ admov&t. Deindcj 
cum «Γ ξ fit ultra r β , ergo s ξ obliqmm mjpicifur expartibmfmiftm quam^ 
£x dextris . Mmor igitur apparebit illic quam htc , etiam ϊη aquali difiantia 
uUuris α<^ξ linea. Ergopunaum nofirum qu&rendum <?/? in partibw dextris , 

Dico 



Cap.VL 



34- 



D Ε Μ Ο Τ Ι Β. STELL^E MAKTIS 




Dico,g ξ maximum fubtendere viiionis angulum vifu conftituto in eo 
pun&o, ubi circulus terras a circulo per &ξ dudo tangitur. Sit enim tu~ 
lis circulus per ι ξ deferiptw , qui circulum υ cr inpartibm verfiis cr tawat : 
tattusfiaa inpunBo ν •ξ£ abz^. linea exeant cumincontaBum ν tum inplura 
alia puntta circuli υ <r ante &ροΒ contaBum . Cum igitur circulus circulum 
inuno folo puntto tangad >ergo omnium angulorum cmraex s. ξ. exeuytia & 
inpunffis circulivtr concurrentiafecabunturacirculoper g ξ, pr&terquam ea. 
qm inv conta&umcirculorumterminantur. ,§lu& autem crura ex g. ξ.βεαη- 
tur acirculo g £ antefimmconcurfum,eafi 'in alterutropunttorumfettioniscoi- 
rent y majoriangulo coirent per xxiprimi Slementorum Euclidis . &fitwtj 
omn&s anguli in circumferentia fiiper £ξβgmento conflituti aquales per xxr 
tertti Euclidis .Ergo qui ad ν ( contaclum)major eil• c&teris ommbus. quod erat 
demonftranduTru . 

Vt igitur quantitatemin familiaribus numerisinveftigemus, opus 
nobis eft cognitione ipfius s^, &C perpendicularis ex β in Ρξ. 

Vtramtfe discemm ex refilutione triangulorum <^λ ξ , ^μ g . Nam in <^λξ 

fipra ajfervavimus <^ λ 74.11 qualium λ ξ ίο oooo ξ$ ξλβ 47gV'S9 min* 

iofec. Hincprodit ξ S" X4.4gr.jp min. lofic. £f ^ ξ iojuj. Ergo in s <^μ, 

cumfit ι <l• λ 44gr.jg min. iofec. & λ fyprtmfaeritjgr. 27 min. 47fic.totm 

igitur ί <^μ eitjogr.26'min.J7fic. & ^μβηΐ fipra 67 63 ψί-αίΛΜημ aooooo. 

Jgitur 



Ρ Α & S Ρ R Ι Μ Α . £ $ 

^//«r /# s J^jtt ^&f tribw&reliqua dantur 3 nempe ί μκ J3gr. 26minJ7 fec. 
0* /?ίτ tezr ^iiojfip -o. Prius vero <^ ξ erM 105123. relinqmtur ervo g £ Cap.vi. 
j?j-j . Supra λ μ fuit 8 8 ο 3 cui asqualis eilet ίξ 3 Ci iigna g. ξ. eiTenc m li- 
ηεζμξ. fedquia hic g eft in linea <^£ inclinata ζάμξ, nihil lgitur miire- 
ris longiorem eife g £ quam μ λ . Dem -ίβα jam ex β perpendiculari 

in t ξ 3 quafit β ι , ά* tnangulo $β ϊ rettus eflad ι , & β cN ^i? 4-4grad> 
j 9 min. lojec. & β ^fuprafmt 197 63 . ergo qu&fitn perpendiculam β 1 13971 
ξ£ £ i 13978• quare ι ξ 9114.3. Oportet & quantimem radii β υ conjice^ 
re in eosdem numeros . supraemm 3 cum qu& noflr& β k hic refbondet affitmere- 
tur particularum jj£ '4., β υ fuit prafappofitzi ιοοόό ^am vero λ ξ iooooopm* 
fupponitur 3 & eil Kξadβ vjupfa, affumpM ut 61 ad 40 fere 3 undec#teraextru~ 
thifimt . ergo ut 61 ad 4. ofic t'00000 ad 6j6j6~ legitimam quantifatem β υ. 

Tangat igitUr circulas per g ξ tranfiem circulum β υ in puntlo ν -£f g ξ 
per medmmfifibzin ο 3 p€fpettdkularis ipfi t ξ infifiat ψο • £f toniinuetur β ν 
donec ιη •ψ * fecet ο ψ 'erit ψ centrum circtdt. Eft enim centrum circuli in li~ 
neaper centrtim altenm tangentis circuli & cOnm£tus pundtum tmnseunte, 
per xi . tertii Euclidis. qua're in β -ψ Itnea . Kurjum per 1 1 1 . tertii Euclidis 
centrum circuli eiiin perpendicidan bifecante jubtenfam ^ ξ 3 qUA feffionis pun- 
£t% ι. ξ. conneclit . ergo in linea ο ψ . quare in punffio ψ commum utrique li- 
nea . (onnetMtur g -ψ" & ex β ipfi t ξ pdrallelm exeM β ctficans ο ψ in a. . 
Igitur β ct &qualis eB liftea ι δ , & α. ο &qualis Imea β ι . Sed β ijam inventa 
ύϊϊ Ι397 π > ι ° vefo cognofciiur ex ί ξ 3 ζ ξ . Fmt emm ι ξβι>ρνα9Π95 3 ζ$ζ ξ 9J3- 
sed ο ξ eii dimidmm de g ξ . ergo οξείϊ 47 6 τ -. Ablato ergo ο ξ ab ι ξ 3 relinquitur 
ι ο vel β ά. β ο 668 . Cum auttm fii α. reftpts, ergo β ψ poterit Mrdmque 3 β λ , 
α-^/.ΕίΙ vero compofita $tyex$vnotn('fiilicet 6j6j6)^v -^Jpfi 'vero ι/ψ 
hoc eil g ψ ( cumfit re£ius)poteB fiotam ι b 476- Q? ο ψ compofitam exo ol 
nota & cjl ψ ignota fed pnm etiam commemorata. Oportet igitur ο ψ 

tam longamfacere 3 ut β potentim ψ ο ξ$ ο g jungas 3 latus % γ <uel ψ t nonfit 
longim 3 quamtit potentia compofita ex β ν 3 ν ψ, diminuta potentia ipfius βα, 
relmquat potentiam ipfim ψ α tanU 3 ut compofita cum a. &quet primo αβ 
fiimptam ψ ο * 

^AjfumO ψ ο unttatem figuratarn . ejm quadratum erit quoque figura- 
tumj) . <*Appone quadratum tpfim g 227, oj2 . erk quadratum \I/ g vel ψ ν 
compofitum exhisduobm. ESl• vero quadratumftv 4,310^47,477 . quodfi 
quadrato ψ ν addideris 3 (f reffizmgula compleas 3 confittuetur quadratum-3 
tOtim ψ β . EB autem quodiibet iUorum reCtnngulorum radix dz_j 
4,310,74-7,47/ ^ '-\~9 γ S \7 631835,63 6,3 63. oAtquefic habeturhoc quadra- 
tum β ψ femeL• 

Cum Mem et-ofit I3,97i,erit-^ctfigurata unitas , diminuta per 13 ,971 . 
Ejvts quadratum 1 ^ -27,942 ψ -|- 193,188^4.1 . Cui adde quadratum^ 
ipfim β ct 8 3 220 , 68 6 3 224 3 ut conftituatur ■ -quadratump ψ ficundo 
1^—27,942 fy. -\-8 3 4ij 3 87j 3 o6j. Pnm erat / J -\- 4,310, 97 4 3 j27 (f am- 
plimradicis de 4,310 3 7 47 ,473 §-|-j?7 ,87 6,383 3 j 3 6,3 6.3 duplum. 
oAufer utrinqucj unum cenfurru , & 4 , 310, 974, j 2 9, 
JRjelinquetur illic — 2 7, 9 42 fy -\- 4 , 104,900,538, hicmdms 

de 



ΒΕ 



ΟΤΙ Β. STELt£ MARTI 



Cap.VI. 




je 4-> jro , 74-7, 4-7S ψ\~978> 7*3 > $3S>S3<f> 3*3 duplum 3 qm &qua* 
liaJufvL. Simplo ergo radtcis tlik efl aquale - 13,971 ψ ~\- 2,032,4x0,269. 
oAc cumhocfitillim radici aqualeMjw ergo quadratumilli ipfient tquale. 
Eii autem hujm quadratu7ru 

-\~ I 9J^8,84i,^~37 3 349J*S>4 I ^3^ ^.^-421,232,106,718, 172,3*1. 

zAbjice utnnque ip S ,i88, 841 % ^ 97^7*3^33 J3^3*3 > & ^ddc^ 
utrmque 37,349,363,416,398^.. Stabunt utnnque aqualia 5 iUinc 
4> IV > JjS> #34- 3-I-/7 > 3<fS> > Jfj, 4-10-, 3ρ8ψ; hmc vero , 
4,211,373,342,882,633,998^ inminimis numeris i<$-\- 13934 ψ *quant 
1,023,329, 690. FeraBnAquaiioneprodit ο ψ uniutisfiguratA valor 23772 . 

Cognicafemidiamerro circuli jam facile habcntur anguli . Nam 
α ψ ο attfer ct 13971. reftabit ψ α. n8oi. Et β cteB 90663*-, & β α ψ rettw . 
€rgocL^7gr.3omm.lofec. Sed φ vei ξ f fupra per 3 gr. omm. 6fec.an- 
nuebat ad%A w /β z,qm inj^gr. Cancri incidit . ergo ξίνεΐαβ in 8~gr. 
Cancn. Ergo ψ β in i6gr. Cancri. Sole ergo ( ailiimptis his nume- 

ris)perambulante i^gr.Cancri.Planetavero medio &: ^quabili mom 
m 8|gr. Capricorni at apparenti circa 17 gr. Scorpionis verfante, s <? ap- 
paretmaxima. QuodiiPlanetafit ulcra8igr.Capricorni3ultra fcilicet 
^, etfi tunc ^ smiiiuetur, apparentia tamen augeripoterit inpunoto ul- 
tra ν ob appropinquationera orbiuiiL•. Quantiras jam. ftatim habe- 

tur. Cum 



Ρ Α R S Ρ R Ι Μ Α. , 7 

tur . Cum enim ο -\fit invenm 2J772 &Όξ ^.γ^-, erit ο ψ g igr. 3 min. 
32 fic. Ei <vero &qualis eii ξ ν i(quem hactenw m<vefligavimM)per χ χ tertu 6u- 
clidk. nimirum quia totm ξ ψ g ad centrum, duplm eii ipfms ξνζαά circumfe* 
remiam^ vero ο ψ g dimidim eilipfim £ 'ψ g . Quodfi β ^ , * J\ bifecentur> 
& K^dimidiumipfius β κ ajjkmeretur {quo de mfra)jwm ξ€& confequenter 
ejm angulw ad ν quarta parte pojfet majorfieri . I ta vides tan dem_, 

quantum meahax tradu&io hypothefeos a medio ad apparentem mo- 
tum Solis in parallaxibus ofbis annui turbet. 

Aperta lgitur eft nobisjanuaper obfervatioiiesquoque ilatuendi 
de eo,quoda priori &C a coniideratione cauifarum motricium deduxe- 
ramjfcilicet lineam apfidum Planeta^ ψιχ fola bifecat iter Planetx in 
duos femicirculos aequales vigore &: quantitate ■> hanc inquam lineaiTb 
nonprxterSolem (uc artificibusplacet) fed per ipiiimcentrumcorpom 
Solis transire. Hoc autem in ilicceiTu Operis dcmonftraboexobferva- 
tionibus parte quarta 6c quinta. 



Cap.Vi. 



Jam eadem> quantum fieripoteft 3 &: m Ptolemaica hypotheit 
deducaiiL• „ 




Centro ^firibatur eccentricm Solis v,in quo ψτβΐ lineaapfiduni 3 & t έτ- 
ι immohilis in line& ψ vpunBo κ e verjm r , ξ£ ψ punBnm aftimatum &qua- 
mlitatis motus Solis. erigantur ex *. κ . perpcndiculareo ψς,κυ• &conne- 

D £hitur 2 



38 



DEMOTIB. STELLiE MARTI5 



Cap.VL• 




Batur ς cum κ -fitque κ ς linea apparentis motus Soiis^K υ linea aqualis mo- 
tm Solis. 

Ptolem^vs igitur Planetamm curfus expendit 3 non inlineisK^ 
fed in lineis κ γ edti£tis ex κ parallelis ipiis ■*■ ς per corpus Solis eunti- 
bus. Quoties ehim Planeta in has κ γ incidit e iegione Solis 5 fuppo- 
nebatur exuiiTe fecilndam inaequalitatem 3 quae ei accidebat ffecundum 
opinionem Ptolem^i) ratione epicycli. & tunc inilrumentis explo- 
rabatur locus Planetse* ih quo fub Fixis apparebat , fupponebaturque 
centrum epicycli tunc inveniri in eadem linea . Id fa£tum aliquoties &; 
in diveriis zodiaci locis : efto in lineis κ r, κ y 3 &L oppoiitis . Ex tribus 
igitur hujusmodi locis Planetae (feu centri epicycli , qui fecunda? inas- 
qualitati fervit aptid Ptolem^evm) cepit artifex inveftigare inasquali- 
tatisprimas hypotheiin , comparatis his angulis, qiios loca deprehenfa 
conformarent in κ centro teme &c vifus, cum temporibus interceden- 
tibus . Methodus hujus negotii in Ρ τ ο lem^eo invenitur lib. ix . 

Efto jam confe&a pragmatia , & prodeat linea apiidum eccentri 
κλδχ, δ punotum aequatorium>centrumeccentriciinhac linea & pun- 
6to λ , & eccentncus χ ζ. & refpondeat hax hypotheiis omnibus locis 
obfervatis fub articulos oppolinonis Planeta: cumSolisloco medio . 

Hicque; Copernico objecideconcinnitatc motus Phyfici,nonplane 
& m Ptolemaeum quadrant.Nam centrumquidem epicycli,quifecunds 

fcrvit 



PARSPRIMA. i9 

fervit inasqualitati, hic xque acpriusipfe Planeta, transferturtarde ce~ 
leriter pro fuo ad κ terram acceifu vel receilu in circulo χ ζ . inclTe air Cap.vi. 
tem in κ terra ( ut prius apiid Coperniciim in Solc corde mundi) vim- 
motricem, qux centra hujusmodi epicyclorum eircumagitec } abfur- 
dum &c monftrofiim eil ilatuere. . Alia vero via impugnari ex 

Phyiica poteft ha?c hypotheiis. Eil enim huic formas quodammodo 
propria foliditas orbium-, qua (per Tychonis Brahe obfervationes co- 
metamm ) deitmota hxc per feie quodammodo cadere videtur hypo- 
theiis . ftatueretur enim vis motnx m centro epicycli (in non corporc 
fed punoto Mathematico) refidere, &C agitare Feipfamdelocoin locum 
transeundo idque ajqualibustemporibus inaequaliterjiimul vero d>C fe- 
cum attraheretPlanetam ad propinquitatem diametri epicycli, illum- 
que ilmul circa (c(e gyrareta^qualibus temporibus sequaliter . Hqctan- 
tavarietas in unammotricem mentem cadere non poteft/niii Devs ilt, 
fuffragante Aristotele lib.i. Metaphyiicomm cap. vin. cui placet 
iingnlis motibus asqualiifimis & iimpliciifime circularibus iingulas 
pra^iidere mentes. prasterea,qui virtus aliqua fedebit in non corpore,* 
effluet ex non corpore in Planetam ? Quod il etiam dividas munia , 
& motricum intelligentiam unam ιη centro epicycli colloces , alteram 
in corpore Planetasj ea qux in centro, terram ( corpus nempe)reipici~ 
et δέ circumibit terram in circulum inaequaliter, quas veroin pimoto 
circumferenna? ( nempe in corpore Planetae ) circumibit centrum in- 
corporeum δ£ id aequaliter. Quxreturi^itur, ut fupra, Quibus illa ad- 
miniculis id incorporeum punotum circumveniat,, Non enimper 
Geomecricam imaginationenL, utquod Geometricam fui imagina- 
tionem non admitcit, . nec punotum mobile in non corpore vel 
imaginando fubiiftere poteft. Bc nos homines hujusmodi punota 
imaginantes adminiculis utimur tabellarum vel papyri 3 qua£tra<3:amu$ 
mambus vel meminimus nos olim tra&aife,. At neque per 

Phyilcam effluxioncm virtutis ( quae in centro epicycli) usque ad cir- 
cumferentiam & corpus Planet-x. Jam enim fuftulimus hunc virtutis 
eflluxumjdiviiis muniis compoiiti motus. inter binas mentes . Quin 
etiam inprima& eccentrica mocione dubitatur,.an virtus aliqua natu- 
ralis ad motuminferendum comparatapoflit inpunctoaliquo fubfiile- 
xc quod omni propriocorporecareat ? mnlto magis, an hujusmodi in- 
corporea virtus fe ipfam circa terram circumagitare δ£ de ioco in locum 
transire poflk ? & multo maxime , anmOtum alii per efflaxum ex fe ipfa 
communicare feu inferre poffit, nulli innixa corpori ceti nido ? Nanv 
qusEfublimia de eiTentia 3 motu,loco., operationibus, beatorum angelo- 
rum & feparatarum mentium 3 'mihi opponere aliqui volent, imperti- 
nentia funt . Difputamus enim de rebus naturalibus dignitatis longe 
inferioris, de virtutibus nullo arbitrio ad variandam ac?cionem fuani u- 
iiSjde .mentibus minime fane feparatis cum fint conjun6ta:& alligata^ 
corporibus cceleilibus vehendis. Atque hasc in genere Ptolema^o 
objicipoiliuiL. 

D ζ Sedali- 



4© 



DE MOTIB. STELL-M MAR.TI 



Caf.VL 




Sed aliquid etiam Ptolem^o dicatur.ob quod infpecieafuomo- 

tu medio Solis discedere & apparentem nobiscum ample&i velit. Ei> 

enim fivirtus movens Planetam ( feu una feu gemina) ad Solem refpi- 

EpicyciumHc c j c ^ lta ut Planetam lmo loco epicycli ftatuat > quoties centrum epicy- 

SS: c & e regione Solis ftat , quasro ut iiipra > cur potius ad punohim imaei- 

« fexvientcm. naiium γ ( quod iolem iplum per ς notatum jam prxcedit, jam fequi- 

tur r jam fupra jam infra ftat; quam adipfumSolis corpus refpiciat ? aut 

quomodo virtus illa motum ipiius γ cjrca κ terram percipere ommno 

v poifit, Gum in * corpus non fit ? & an non fit verifimilius 3 epicyclum, 

ad hneas κ ς apparentis ioci Solis fl quando ha; per centrum epicycli 

transeunt,reftitui ? 

Videamus igiturquid in eccentrico immuretur per apparentismo- 
tus Solis ufurpationem . Rurfamigitur{ut prius) cum rSol&v centrum 
eccentriciSolis cum κ terra in eademeii lmea } fic utw apparentis &kf medii 
motm Solis coincidant* , tunc τ centro tpicjcli manet htc locw,fii:eper κ τ 
fiye per ψ Ύ fub Fixis defignetur, <vereque Ύΐαηεΐπ eii in linea κτ/»η^ 
tmo loco epicycli*,qmahic&tpfi-* & ipfi κ proximmett. proptereaque PL•*. 
nem vere exutm eft imcfualtiatefictmda. <*slt cum Soladfut eccen- 

tnci Utmfeu longitudin&s medias venit , difFerentm fatis mavna intemjcnit* 
Ivmt emm Sola r /# ς a £^ inveniatur linea medu motm Solis κτ in ^Arie- 
te 3 &knea vifwnis Plan&U κ ω m Libra prmfe ilii oppofifa, utfi,t?Y.nlined 

una. 



PARS PRIMA. 4% 

una. §luia ergo PtolemuM ftatuit Planetam ω in hac v$one ta exuiffc^ 
ficundam in&qualimtem , ponit igitur ζ centrum epicycli ιη κ ω linea. Cunu Cap.vl 
autom K^fiiperaverit ky , apparens igitur IocusSqIm eii ultra oppofitionerru 
cum TUneta . JSfeque κ ω in pOfleriore tempore defiendit , ut opponatur 
ΐρβκΈ,,βά aftendit <verfis κ φ, quia partes ima epicycli cifaivL• retrograds , 
© J celerior&s ipfo ζ centro } & ibi Planeta utpote m oppofitione cum Solc_j, 
<*Antecefit igitur hic apparens oppofitiomeaianu. 

Tempore igitur ,quod momenttim per^x figndtum antecedit(fit autem 
κ θ ) cum Sol <videtur m linea κ s , PUnsta in ejm oppofito videbitur 3 pum 
in ι per κ ι , qu£ eft una re£L• cwn Kz.^f qutajarn pomtur in hac vcra oppo- 
fitione exuere in&quaUtntem fecundam , ideo & centrum epicycli in hac linea, 
η κ qjidehitur , puta tn ο . & quia Planeta esi retrogtadus , ergo tempore κ θ 
priore quam κ υ Planeta efl in κ ι tinea pofieriore qnam κ ω . Sed κι^κω 
fnnt^ partes linearum κ ο ©'κζ. Igitur ξ£ κ ο eit magis m confequentia, 
quam κ ζ . 

Apparet itaque quid m hac redu&ione a medio ad apparentem, 
Solis motum iii linea centri epicycli mutetur. D^Qam in τ & oppofito 
ptmBo pnBwa linea motm ■ centri epkycli manent-jun ζ promoveturh&c li- 
nea £f in ea cmtmm epkycli, adimitur vero tempon interlapfo : in oppofito 
locofit contrarium , tempori falket additur, linea motus centri epkycli re- 
trahitur in antecedentia . aAtque ita ha centri epicycli line& α priftinis mul- 
tum difidentj . Quare etiam, cum ex his aliquotlocis vifis centri 
epicycli (nempe ex locis viiis Planetae ^poft quem fupponimus latere^ 
in eadem linea viioria cetitrum epicycli ) nova & repetita operatione^ 
caufas & menfuram inaequalitatis primae inveftigamus , effedus ope- 
rationis a priori multu m diftert, . J^Qmpe 3 cum in fimicirmlo , in quo 
eil apog&wn , tempm fuerit i?nminutum, ut iM Planetafiat celerior ,prodi~ 
bit igitur eccentricitas &quantis minor . 6t cum in ejw fimicirculi quadrante 
majore β. ζ » qui habet apog&um , aqualtterfuerit dimirmtum tempus quemad- 
modum inparte minore reitqua, multo igitur celerior in proportione PUnetzt 
redditpts eil in illa reliqua parte femiarculi . Perig&um tgitur ad ittam appro- 
pmqua<vit 3 ξ$ apogmm α χ verfits ζ defiendit. 

Quantitas autem novx hypothefeos iic patebic . Qma tunu 

demum ^Planeta ω incidere pomtur m linearn duofczm ex ζ centro epicycli 
periLterram 3 cum hdc κ ζ eli una continua cum^ apparentis loci Solis, 
ergo κς^ qu/z ex ζ per corpm PlanetA ducittir inceduTvL• perpetuo paralle- 
li. qAc cumjam acceperimw ^Ptolemio, quo tempore linea medii 
motm Solisfmt κ υ per ω dufta , Tlanetam <vifum ejfe m linea κ ω 3 negemtu 
autem ei ζ centrum epicycli fimul effe in ^^^ducatur ergo ( ex nofira pofitio- 
w e) ipfi κς parailelos ex ω ioco Planeta, qu&fit ω ο. centrum epicycli.a nohis 
poniturhoc momento in linea ω ο <yel aliqua huic parallelo & proxima ,pro 
Μα (fianum PlanetA ) in Unea κ ζ propior W remotior ab ipfo ^fuerit. 
Sit ipfi ω ζ ex quocunque pun£to lines κ ζ ( quodjamfit η) aqualis α-Ό•ξ£ 
ex ο ducatur aliqua m ζ κ paralleks ipfi&^ ψί&βί ο ζ • Cum ergo ζ η ο 
βί &qualu ipfi κςϋ,^'κς infinfibiUter longior /ρβ κ ζ *vela ο, eo quod κ ψ τ, 



Cap.VI. 



A z DEMOTIB. STELLiEMARTIS 

reftus , & angulw ad^ non majorfit 2grad. &j minutis ( unde qualiurru 
■*• ς ιο oooo talium κ ς ioootfj. ) igitur ^oz infenfibiliter minor eii ipja 
κ ψ. Connefiantur ζλ, ■& φβ ζ δ parallelos agatur ad ο . Cum ergo 

idemfit momentum temporis ,quo centrum epicycli Ptolemje oponitur m 
Z } Mihi in ο (quodm theoria Soli* per ■* τ communiterdefignatur)\idqucj 
momentum in theoria Martis notetur perz δ in hypothefi priori , quia Δ 
eil punttum aqualitatis , notabitur id in ncva per ei paraUelon : novunu 
tgitur punttum aquditatis - 9 circa quodnumerantur tempora, erit in hacpa- 
rallelo ex ο . 




Et quia centro epicycli (fecundum Vtolimjeym )m alteraparte line& 
medii motm Solis κ γ verfante eademtontingtiWL• (qm cmitto ad longunu 
deducere ) rurfitmque aliqua parallelos dttciturline& Ptolimaici medti 
motm centri epicycli 3 ubi ergo nov& du& paraMi concurmntj Jnid puncium 
ex δ demiffa (qu&fit aaj erit parallelos ipfi ζ ο *uel *κ& tqualif tpfi zo^ 3 
quam proxime &qualis ipfi *κ 3 ζ£ novum Δ erit commune punclum aquali- 
tatistn nova hypothefi. 

Atfu- 



PARS Ρ R Ι Μ Α, 4 > 

At fupra tap . ν . in fine oftenfum eft a ii per δ ipfi κ ψ parallelos du- 
catur δ δ , &c κ ψ iit asqualis ipii aa, & conne&amr novum Δ cum κ, Cap.vi, 
feceturque nova κδπι μ ea proportione,qua prior κ δ fecabatur in a* 
per hanc novamhypotheiin novum quidem eccentricumftruijhoc eft, 
iitu differentem a priori , (cd qui etiam in priori hypothefi adhibitus 
vifui in κ fuas viiiones omnes fere imperturbatas relmquat. Oefiripto 
igitur ex μ novo eccentrico , quifit aqualis priori 3 & continuata utrmqut^ 
κ μ 3 erit η ηο'υητη apogmm , centrum• epicycli mb. ο . punciis novi eccentri- 
ci 3 ^PUneta in Kpropior in ι remotior quam prim . At vero in locis 

a^qualitate fecunda involutis (iiquidem Planeta? tribuatur epicyclus a> 
qualis eccentrico Solis , quod neceiTe eft ut faciaraus , iiquidem vimu 
eorum,quae Copernicus &c Tycho Brahe invenere 3 . plane veli- 
mus in formam Ptolemaicam transfundere)omnino priores viiiones 
per novum hunc eccentricum iii illarum hypotheiin illatum turban- 
tur vehementer : 3\ζοη quidem ideo 3 quiapunffium &quditatis δ non ma- 
netidem : fid ideo, quia circa loca apfidum Solis centra eccentricorum Pto- 
lemaici & noflri 3 intervaUo λ μ 3 diflawL• : quam diflantiam etiam centro- 
rum adeoque & locorum corporis PUneMrii difiantia dqualis fequi- 
tur. Ha?c porro discrepantia non eil maxima 3 centro epicycli 

verfante circa longitudines medias Solis . Oiffum enim eil•, iliis in lo- 
cis pene eundem ejfe locum centro epicjcli in utroque eccentrico 3 quam^vis 
parallelis «αλ dtfiantibm . Eft ergo circa apiides Solis maxima , & 

major circa perigaum in Capricorno 3 contmuata linea μ λ 3 utfecet eccentricos 
inv . ε . tSQam quanta eii μ α 3 tanta eii & ρ ε . Sed qma non defignatur 
momentum idemper hanc unam lineam ma 3 cum non μ . λ . βά Α βί pun~ 
Hum &qualitatis , ergo ^verfits ρ ε < vema?pL> paralleli ^aa, qu& figna- 
bunt^momentum idem .fintque δρ,δε,^ 5 ex pe epicycli firibantur ν«π. 

Qua^ritur, ubi maxima appareat hasc discrepantia ratione circum- 
ferentia; epicycli ? Et certuixb, quod non in partibus epicycli ΐρίικ 
terra^ proximis 3 quia eiTent ipii κ ad plagam eandem : nec in fummis, 
quia nimis eiTent remotas : ergo in proximis partibus perigaso epicy- 
cli : ergo Sole δέ cum hoc Planeta noii plane in perigaro fuo-verfan- 
te fed proxime 3 &C in fumma ( ut breviter dicam ) ίη pundis iis ν . π . 
eodem temporis momento convenientibus , per qua^ & κ minimus 
circellus traducitur . Eft autem ejus circelli centrum in linea per κ du- 
€l2l 3 quac continuata furfum & concurrens cum linea ρ δ itidem conti- 
nuata angulum y~ grad. comprehendic . 

Oemonfirationem ex fiperioribm huc accommodet , qui non acqutefiit. 
numeri quidem lidem γηαηβηί^ 3 nifiquod apud Ptolemivm μλ ma- 
jor eft quamfiiperim in numeris ufurpatis μ K-quare ξ$ differentia wfionis 
ipajor yfiilicet ν κ π ♦ 

Ό 4- Trius 



Ρ Α R S Ρ R Ι Μ Α. 4? 

Trim .η. erat ut <^β ad <^λ minorem quam eii dimidia £@>,fic βκαάλμ. 
Ttolem&o 'vero ejfet,ut κ δ terra ad&A dimidtamjlc α λ <zquali$ ipfi ftnaduK* 



Deniq^ve EADEM&inTYCHGNicA hypotheii deducairb . 




Centro nftribatur eccentncus Solis g s 3 utmeo β g fit linea apfidum , c /<?«« 
cus terr& immobilis ,& Kpunffium Aqualitutis^expntentiaauthorum. nam in 
progreiTu oileiidetur,pund:um aequalitatis & centrunieccentnciin the~ 
oria Solis non eiTe idem . Erigantur aBc perpendiculareo bs , c y : & 
connettatur s cum c,ut fit c ν linea medii & c s apparentw motus SoIm. 

Etii igitur Tycho Brahe nondumplan-e concluferat, utriim Pla- 
netas ad lineas c ν an vero ad c s referret,in prima ta-men conceptione li- 
neasc vhabLiit.uciquidemtomo ι Progymnafmatumfol.477.&como 
n.fol.18 8. declaratum reliquit. quam eandem viam ipfa quoq; Ptolemad 
& Coperniclveftigia ipii monftrarunt.Hanc a Tychone calcatam viam, 
fiadmentem Ptolemaeipergamus , dicere oportet , quoties Planeta inli- 
neas c ν medii motus Solis incidit e regione Solis/toties ilkim exuerc ina> 
qualitatem fecundam , ψιχ ei accidit ex Brahei iencentia, ob mocio- 
nem centri eccentrici circa terram eodem tempore cum Sotc . 

Nam ipfum quidem commune punohim } cujus refpe£fri omnes 
Planetie motum dicuntur habere eccentriciiiB.. ., Sc in quo totuni, 

fyftema 



46" 



DE MOTIB. STELLJE MARTIS 




fyftema Planetarium affixum eife concipitur orbitas Solis } hoc inquarrb 
pun&umfemper verfaturin linea medii motus Solis,intervallo a^quali 
ipii β s a c terradiilans, &C concentricum ν defcribensasqualemeccen- 
trico g s. Hascenim fuit Tychonis Brahe fententia: niii quod ib- 
lidos orbes ille negavit . Icaque quas de affixione totius fyftematis Pla- 
netarii ad orbem Solis diximus , ad captum diximus eorum qni orbes 
fo lidos credunt . (ontinuetur ν c , &fit PUntfa in hac linea ultra 

c . CoUocabit igitur Braheus in hoc cajk punBum affixionisjyflematis Plane- 
Urii in y. Vifioigitur Planetafit perlmeam ν c . oAc etfi ^vifits in c terraefi, 
perinde Umen eii acfi efj&t in ν punffo unde dependet prima in&qualitas. 
Capiaturigitur inflrumentis locm Planetafab Fixis,cjuotiejinlinea c ν pun- 
cio aliquo eregione ν ultra cfuerit vifiis(efio inlineis c'v,cg 3 &oppqfitis) 
utfuerit centrum β /flematM Planeturu in eirculo vv,$o/ m s & g y corpns 
Planefa e regione in o. f. etfiintheoria Martis eccentrtcus PUnet& adec- 
centricum Solisin minori proportione efiadeout eccentricm Mar tis ^pun- 
£L• o.v.fia?itjipfic terr& propwra quam s Sol.qux una inter caufas fuic 
cur Brahe ν s orbium foliditatem negaret. Ex pluribus igitur locis 
hujusmodi &C omnmo ex totidem quothaberi potuere Tyc ho Brahe 
foiitus eft inveftigare inxqualitatis pnma^hypothefiii fepoiitaamplitu- 
dme orbis γ p^eaque pro unico pundo adtimatajquail ν ρ cenrrum fy- 

iiematis 



Ρ Α R S Ρ R Ι Μ Α. 47 

itematis Planetarii feu pim&um affixionisinterim quievifTeti Ita com- 
parationem inftituit temporis interlapfi & angulorum quos vo&pf Cap.vi, 
ex uno pun&o edu&o ( conjun&is ν ρ ) confbrmarant, qui quidem funt 
iidem cum angulis ocf vel vcp. 

Eilo jam confeofca pragmacia , & prodeat linea apiidum eccentri- 
ci ν l d vel ρ l ό, d pun&um aequatorium , & l centmm eccentrici in^ 
haclinea,& eccencricus ho & fh. &c refpondeat hiEc hypothefis 
omnibus locis Planetae obfervatis fub arciculos oppoiitionis Planeta? 
cum Solis loco medio. 

Mitto in prasfens diligentius exciltere 3 utrunl hsect hypothefis ifl, 
genere Phyiicis principiis iit confentanea , m quaSol terram circum- 
ic mente fua motrice ad eam refpiciens fefeque (uc qm orbe careat j 
inxqualiter incitans pro acceiTu fuo vel receifu a terra ( niii terram So 
le prajftantiorem facere & huic vim Soiis motricem traniTcribere ve- 
iis),idemvero Sol (ut in Copernico) vim motricem emittit ad omnes 
Planetas , eos circa kle rc-tans co gradu celeritatis quo funt illi gradu 
propinquitatis ad Solem ; Planetae intcrim ilkuntur fuos ad Solem, 
acceiTus &receiTus in parvo epicyclo conficere , iimulque Solem (qua- 
cunque is terram concedit ) iisdem veftigiis infequi extra ordihenL•; 
atque ita quilibet Planeta ( maxime Soi ) ad pltira flmul reipieit , ipii- 
que Planetarum traje&usper auram aetheriam vere(utapud Ptolemx- 
um) fpirales efficiuntur , qualiter capite ι depi&i funt : hasc inquam, 
an iint confentanea, per occaiionem alibi expendemus . Jam po- 
iiatLir vera hasc rorma hypothefeos in generalibus . Quieritur,utrum 
porro in fpecie iit confentaneum , Planetas infequi ipiiirh Solis corpus 
s . g . an vero punotum ν . ρ . corpore vacuum a quatuor femidiame- 
tris Solis ( non plus) a centro Solis diftans, quod jam fupra Solem iit 
jam mfra jam ante jam pone, : & amplius , utrum magis confentane- 
um,vim , quas Planetas in orbem circa Solem circumagit, in ipfo cor- 
pore Solis s . g. an in taii aliquo punoto v. p. corpore vacuo nidulari: 
breviter, Si axis fyftematis Planctarii (ut notionem vocis craiTe a plau- . .°«f•• 
itro deducam ) quo ceu clavo orbes Planetarum orbi Solis annexi ««LT^ti 
iimt, ii hic inquam eft proxime Solem 3 cur nonin ipfo Sole ? Si axis 
iiic feu pun&um affixionis circumit terram & proxime Solem & eo- 
•dcm plane tcmpore, curpropriam viam deicribk? cur non plane idem 
cum Sole iter obfervat? 

Omnino itaque concludo , iiquidem vefa iit univerialiter Tycho- 
κ ι s Β r α η ε fententia de fyftemace Mundano , fic ciTe accipiendam , 
ut centrum fyftematis Planetarumnon in ν ρ (cu iii s <s inipfiiTimo So- 
lis itinere verfetur.denique in ipfo Sole iniic,atque ad primam feu eccen- 
tri inasqualitatem a fecunda liberandam iit utcndum oppofitionibus 
Planetas cum apparenti loco Solis non cum medio. Quaiii rationem 
ipfe Brahevs poftremis temporibus nongravatim eft afnplexus . 
Videamtis igitur quid in eccentrico immutetur k Kurfum igitur (ut 
frim) cum Sol ett m linea β c ut m g, 6^ Ttanem in f o^ofitm funtto ρ , 



pcnftum fuit 
cenrruia iffi=. 
xionis. 




ertt ρ TlaneU Soli ipfi g oppo/itm . ttaque idem PlaneU locw apparebit fub 
Fixis per Imeam g v^fi^ue eaflt continua cum linea c ρ fi<ve cum linea cg, 
quia utraque unafaB&funt Imta . Vtraque igitur ratione PlaneUi vere exu- 
tm eii imqualitate fecunda . oAt cum Sol adfui eccentrici latusftu Ιυηή- 
tndmet medias^jenit ^differentia Jatis rnagnaintervenit \ Iverit enim aG ins, 
S 9 inveniatur linea medti motm Solk c ν in ariete & Imea <vifionis TUneta 
c ο in hbra pracise Mli oppofitu \ utfit ν c ο una linea . Cum igitur c s fipera- 
vent c Y,apparemigiturlocw Solis eHultra Oppofitionem cum Planeta.(um- 
que perhancmeammutationem centrumfyjkmatis Planetarufit non in vfid 
in s Planetain c ο fye&zito ,connexix igitur s. o.fignis eritcterraextra lme~ 
am s ο 3 quare vifio Planet&per c ο Imeam adhuc implicata m&qualitatifi- 
cunda . 'Neque c ο inpofienore tempore <verget in confequentia ut opponatur 
ipfic s ,fidafiendet <uerjits c v,quia motm Solis&una centrifyflematis PL•- 
netarii omniumque ejm partmm (itaquefj) ipfius ο Planeta ξ£ l centriec- 
centnci) eft alinea c ο 'verfia xfarfam &* multo celenorquam motus eccen- 
trici velPlaneta in ο circa l apunfto η 'verfminferiora. itaque ο motu non 
eccentria proprtofed extraneo retrahitur nonnihilin antecedentia 3 ut qmdem 
perfe conflau Planetas in oppofitione cum Sole effe retrogrados . Tempore igi- 
tur,quod momentum per c ν fignatum atttecedtt(fit autem c τ )cum Solvi-* 
deturm imeac q^Pmneta m ejm appsrentu loci oppofitoputa in ι videUtur. 



PARSPRIMA. 
& quiajam pomturm hoc cafit exuere in&qualimtem fecundam s ideo c^c ι 
erit Unea una, hoc eU 9 puntium α quo confiwgit eccentricitas ent in linea 
c Q^. Qm* igitur c ι vtfio Tlaneta retrogradi prior tempore eii ultm 
co vifionem pofieriorem ideoque magis m antecedentia <vergentenu > 
erit igitur & c o^ultra cv^ \j?a*mm centrum fyfiematis ultra ν 
<uetw . Et mm ex ύ ν fit fatL• ι o^jlm dtflam in conpquentia an- 
gulo oci 5 hnea <vero apfidum ν r> W ρ d ( α qua motus incipit ) ma~ 
nea$ in omni circuitu fiU ipfi paraUelos > apparet igitur minon tem- 
poris intervaRo fiatui TUnetam uheriw vemfle ctrca centrurru ο fy- 
ftematU quanru antea fub majori tempom miervalio circa ν centrunu 
fifiematu . 

Apparec kaqixe quid in hac recluohone ameclio acl apparentem, 
Solis motumin mocu apparenti eccentrico imrnutetuiv Nam in- 
g & oppoiito puiTdo verfante cencro fyftemaris• linea motus eccen- 
trici apparencis manet, , iri Q^promovetur, in oppoiito retrahitur, 
cum illic tempus miimatur hic augeatur. Atque ita hx lincx a pri- 
ftinis multum diffideiiD. Quare etiam 5 cum ex his aliquot locis vi- 
fis Plaiietas ( e quorum regione (upponimus invcniri centrum fyfte- 
matis nempe in ipfo Sole) nova 6c repeuta operacione cauias & men- 
furarrl inasqualitatis primaeinveftigamus, eiie&us operationis a priori 
multo difFert, . 

3\Qam quiapunMum affixionis ex -circulo ν 1 3 2# *po 5rahs v s 
^w circumduxit s jam in circulnm g s trampommus mmimwu m 
ipfum corpus Solis 3 quod femper in linea qu& ipfi c β paraMos eH ihaao 
c β fitpra BrahEanvm punBum prtflinum flat fcilicet fitpra v. v. 
m s . g . ut igitur d punBo aqualimtis manente ( iisdem fiiiicet momen- 
tis perc ν fignatis) & Planeta ιη ο & punBum ajfixionis in s effe pof- 
fit s oportet per pundur/u d^s <Vel g novarru Uneam dpfidnnu tmji- 
cerc^ > Quare ex demonfiratis capitis y ( qu& fupm in. expUcationt-> 

formn CoPERNicAN-ffi allegavemmm ) duftn d s W d g 3 & ' divifik 
in ea proportione^ in quan ρ j?l d v per l eff drvipi , utfit pnncium di~ 
<vifionis μ 3 & centro hqc l pun£io μ , intervallo 'vero quo prim y fcnhatur 
novus eccentricus : ille non tantum reddec obferyationes has pofte- 
riores ex quibus erat cxtrudtus , fed immiflus m priorem hypotheiirL• 
falvaturus eft etiam obfervationes pnus adhibitas incra praecifioncnL• 
quinqueicrapuIoruiTL• . 



Quaj vero computationes inftituentur extra iitum acronychi- 
utn & perpriorem & per novum hunc eccentricum, alicubi (nempc 
circa perigaeum Solis ) plus uno gradu diifidere poterunc , fi nume- 
ros familiares &c ftellx Martis appropriatos per BraheVm prodi- 
tos fequamur ι 



- 



Oemon- 



5 o DEMOTIB. MARTIS PARS I. 

Demonflrationem non efi opm repetere. Oelweatiofactlima eft infche- 
Cap. VI. ' ma t e Copermcano ,fi ex ν terra paraMon ψββκ erigas , inque ea intervallo 




β κ centrum eccentrici Solis meteris fitpra ν , & hoc centro eccentricum Solis 
'Braheanum traducas per κ } &deleas eccentricum terr& Copernicdnurru . 

Exposita igiturhachypotheiiumdiveriitateeanimque in primis 
inasqualitatibus asquipollentia^in fecundis discrepantia, primam ο ρ ε- 
κ ι s partem concludamus, quas (ii quid video) totius operis eft diffi- 
cilima ob labyrinthos opinionum pene inexcricabiles &C vocum a^qui- 
Vocationes perpetuas aut circumfcriptiones ta^dioiiilimas. Quas 

autemme neceilitas impulerit ut hanc do&rinam prasmittcrem , jam, 
ftatim capite vn patebit. Hebetior aliquis totam diiierrepoteftjdo- 
nec quas iunt faciliora apprehenderk. 



PARS 



*ι 



PARS SECVNDA 

D Ε Ρ R ϊ Μ Α 

MARTIS 



S Τ Ε L L 

Ι Ν & Q_V ALITATE 
Α D 

ίΜΙΤ ΑΤΙΟΝΕΜ 

νΐ TERVM. 



Cap.VII. 



DE MOTIB. StELLiE MARTIS 




C Α Ρ V Τ VII, 

Qua occaiione in theoriam MAR- 
T I S mciderim . 

J ε r ν μ e s τ 3 diviriam vocem , qua^ discere jubcat 
jhomines Aftfonomiam, in niundo ipfo expreiTanii 
?hon verbis aut fyllabis , fed reipfa &c commerifura- 
ftione humani inteHe£h.is fenfLiiimquecumferiecor- 
)pomm 6c affedfcionumcoeleftium•. Sedtamen etiam 
. fatum quodpiam occulte homines alios ad alias ar- 
__ ' tes impellitj certosque redditfefe^utpars funt creati 
operisiita & in pafte divinae pfovidentias eifc . 

Cum primiim per setatem Philofophias dtilcedinem cognofcerc 
potiiiiiihiverfam illam ingenti cupiditate fum complexus.nihil admo- 
dum de Aftronomia in fpeciem iolicitus. Aderac quidem ingeiiiiiiiLj 
nec difficulter Geometiica & Aitrononlica,qua^ fcholarum ordo fup- 
peditabatycapiebam , figuris fiibnixus &: numeris & proportionibus. 
Sed erant illa iieceiTaria ftudia 3 nihil quod inclinationem potiifimarrL 
ad Aftronomiam argueret. Gumque fumpcibus Dvcis W ι r τ ε m* 
β er g ι c ι fuftentarer , viderem vero cp.mmilitones meos , quos Prin- 
ceps interpellatus in exteras nationes mittebat, tergiverfari varie amo- 
re patria^ dtirior ego mature admodum mecum cortcluferam quocun- 
que deftinarer promptiifime fequi. 

Primafe obtulit funotio Aftronomica 3 ad quam camen obeundartl 
(vere dicam ) extrufus fum authoritate Praeceptomm ; non longinqui- 
tateloci territus , quem metum in aliis damnaveram ( ut jam dixi^fed 
inopinato Sc contempto Fiindionis 'genere, δ£ tenuitate eruditioriis in 
hac Philofophia? jparte. Hanc igitur adii inftruotior ab ingenio quam 
a fcientia, multum proteftatus me jure meo ad aliud vitargenus quod 
fplendidius videbatur nequaquam cederc . Quiham fuerint primo 
biennio iucceiTus horum iludiorum 3 ex Myfterio fneo Cosmographi- 
co apparet. Quos pra?terea mihi ftimulos M^stlinvs Praeceptbr 
meus adhibuerit ad reliquam Aftronomiamampledendam, leges ul 
eodem libello &: epiftola ejus viri, qusE eil Narrationi Rhetici pirae- 
iixa. Inventvm illud omnino maximi feci, multoque majo- 

ris , quod viderem & Mje s τ li ν ο idem tantopere probari . Neqoo 
tantum ille me exftimulavit intempeiHva le&oribus promiflione fa&a 
univcrfimei (ut ajebat) gperis vranici, qiiantumipfe ardebam ex 
reftitutione Aftronomiie inquirere ,an ihventum illud meum bmherri 
obfervationumfubtilitatempateretur. Jam enim demonftratuni erat 
in ipfolibro,coniiilere hoe intra fubtilitatem vulgatas Aftronbmia^. 

Exeo 



PARS SECVNDA. 5? 

Ex eoitaque tempore ferio de obfervationibus comparandis cogi- 
tare coepi. Cumque anno μ d xc vii ad Tychonem Brahe fcripiif- CAI \ vir • 
fem rogans ucfuam demeolibello fenteiitiam diceret, ipfeque reipon- 
dens interciEtera fuarum etiam obfervatiohum meminiflet,ingencime 
cupiditate earum videndamm inflammavit. Ac vero Tycho Bra- 
he ipie quoque magna pars fati mei ex eo non deftitit me ultro horta- 
ή utadfe venirem. Cumque me longinqiiitas loci eflet abfterritura, 
divinx rurfiim dispoiitioni aiTcribo quod in Bohemiam is venit . Eo 
igitur venifubinitium anni μ d c fpe Plarietarum corre&as eccentrici- 
tates addiscendi.Cum autemprimo o&iduo didiciiTem ipfum adhibe- 
recum Ptolem^o δ£ Copernico medium motum Solis 3 eifet vero 
apparens motus meolibelloaccommodatior(quodexipfo libropatetA 
ab authore impetravi ut mihi liceret obfervationibus meo modo 
uti. Erat tum ejus domeftico Chris τ ι αν ο Severini fubma- 
nibus theoria Martis ,quam cempus ipiidabatinmanus,eo quodver- 
farentur inobfervatione aciOnychiifmisfeuoppoiitionis Martis cum 
Solein c> grad.Leonis. Si Christianvs alium PlanetamtraotaiTet, 
in eundem&ego incidiiTerrL. 

Rurfus ergo divina dispoikione accidiiTe puto , quod eodem tem- 
pore ego advenerim, quo tempore Μ ar τ ι ille erac intentus.., ex cujus 
motibus omnino neceife eil nos in cognitionem Aftronomias arcano- 
mmvenire aut eaperpetuo nefcire. , 

Recvdebatvr tabula mediarumoppoiitionumabanno md lxxx. 
erat excogitata hypotheiis , quas easomnes reprasfentare perhibebatur 
intra duorum fcrupulorum propinquitatem in longitudine, cujus nu- 
meros velpaulo diflferentes capite ν ufurpavi. Apogasum inicio anni 
μ d lxxxv ponebatur in 13 grad. 45 1r1in.il. eccentricitas maxima, 
qux exfemidiametro utriusque circelli componitur, erat 2.016Ό quali- 
um femidiameter epicycli majoris eiTet 163 8 ο . Igitur in forma primas 
inEequalitatis Ptolemaica eccentricitas asquatorii pun&i erat 10160 vel 
eo paulo minus. 

Ex hac hypotheii extruita erat & tabula aequationum eccentri ad 
gradus fmgulos , δέ corre&i motus medii , additione faola ad Pruteni- 
carum motum medium unius fcrupuli & dodrantis. Etdiducti erant, 
hi motus medii, apogad, itemque &L nodi,perannos quadringentos, 
perinde uc inSolaribus &C Lunaribus motibus tomo 1. Progymnasma- 
tum faotum eft . In fola latitadine fub acronychios iitus itemque &C 
in parallaxibusorbis annui Chris tianvs harrebat. Aderat quidem 
hypotheiis &C tabella pro latitudinibus 3 ied non eruebatur inde latitu- 
do obfervata . Qux resipii in Lunares motus incubituro impedimen- 
to eraL . 

C ν μ igitur fufpicarer id quod res erat , hypotheiin non bene ha- 
bere 3 accinxi me ipfe ad opus fecundumprasconceptas &C in Mys te- 
rio meo Cosmographico expreiTas opiniones . Plurima fub initiuriL. 
erat internosconcertatio, an poiTct alia inftitui ratio hypothefeos, qux 

Ε 3 totlo- 



γ 4 D Ε Μ Ο Τ Ι Β , STELLiE MARTIS 

tot loca Planetae eccentrica adunguem exprimeret ? & an falfaeifepof- 
CAP.Vll.fctilla^qusEidhaotcnusperomnemzodiaciambitumpracftiti^ 

Oftendi igitur exiis qux prima parte praemifla funt, poife elfe fal- 
fum -eccentricum, & tamcn obfervationibus intra ν fcrupula & propi- 
usrefpondere, dummodo verum fit pun£tum asquatorium. Quod vc- 
ro.parallaxcs orbis annui attineret &C latitudines 3 eam palmam adhuc 
in medio ficam nec dum obtentam ab illorum hypothefi . f eliquujn* 



C Α Ρ V 

Tabuk TTCHONIS BRAHEobl 

Μ Α R Τ I S cum linea mm 

fgitiirtabula, 

Planeta? c^ motus in fuo eecentrico e certis obfervationibusao 
iiiftrumenta habitis refpeduvariammdispofitionii ι 





Tempus a^quale o* Long. obs.re- 

fpec.circulio* 


Latitudo 
veraobs* 


Long. obs. refpt 
6tu ecliptica? 




Anni 


Menf. |D 


Η 


Μ 


G 


Μ 


S 


, 


G 


Μ 


S 




G 


Μ : S 1 




ι 5 80 


Novemb. 


l 7 


9 


4 o 


6 


5° 


10 


Π 


Ι 


4° 


ο 


Β 


6 


46 


10 1 




1581 


Decembr. 


18 


I 1 


ι6 


\6 
2.1 


11 
9 


3° 
5 ό 


-S5• 

a 


4 


6 


ο 


Β 


16 


•4tf 


io| 




1585 


Januani 


Ρ 


1$ 


15 


ι 4 


3 1 


ΙΟ 


Β 


11 


IO 


Jj 




1587 


Martii 


7 


l 7 


zz 


3 


5 
54 


ΙΟ 

55 


ηρ 


3 

Ι 


3 8 


i i 
45 


Β 
Β 


Μ 


IO 


i0 L 




158^ 


Apnlis 


l 5 


x 3 


34 


3 


i« 


io ι 


vationem Pata- 
vinam a Magi- 


hj9} 


Junii 


8 


16 


Μ 


ii 


4o 

4 2 


i β 


5# 


3 
6 


55 > 

3 






Μ 

Μ 


2.6^ 


32- 


i 


K!) habitacum 
Gellio Safceri- 


1 $95 


Auguiti 


14 


1 


J 3 


11 


35 


ο 


χ 


I 1 


43. 


41 


fcipuio . 

K. obfervatio- 


l 595 


Ootobns 


z 9 


11 


11 


x 7 


5* 


5 


ν 


ο 


5 


Γ 5 


Β 


*7 




'ί- 


siem noftram 
( id cft Brahei ) 
Vraniburgi ha- 
feitam . 


l 597 


Decembi 


Μ 


M|35 


1 


34 


ο 


-S5- 


3 


3ί 


ο 


Β 


1 


18 


ο] 


1600 


iJanuani j 1 5? 


5)40 


8 


18 


45 


α 


4 


3° 


5ο|Β 


8 J 


18 


o| ( 



Emendatio medii motus long.tf» iiiventaeftadinitium annni mdlxA 
ad fummum minuto 1 ~ 3 quod redius per omnia confentire videtiir. §( 
Gr.5 min. i*utrisqueadpnmani fteilam ν more Copern'caaocompi 
antecedentiaremononem^qua^erat tunc P. 18 M. 2.4 ftiiife apo^i 
timo in 13 gr. 45 mio. a. 

Inventa quoque eccentncitas maxiraa, quse ab utriusque circekfec 
majorisjfive diftantiacentrorum a Copernico ufnrpara 16380* 
fuit opus , de refradione parallaxis adhibita Solans . 



XC lgltlK 






ss 



Ρ Α R S S Ε C V Ν Β Α, 
igitur eife ,'tit inquiratur y an non alicubiper ν fcrupula illi cum fuo cal- 
culo ab obfervatio-nibus diffideant * 



Cap.vh; 



Cepi igiturexplorareoperationisipforumcertitudinem, Exeo 
quinam fuermc m hoc labore fucceiTus/t^diofum & inunle eft repete- 
re . Perfequar autem ex hoc quadriennali labore illa tantum, qu* ad 
€0£ηίποηι•8 ηοΆΐχ methodum per tinebtint, •. 



V I I I 



& cottiputatarum oppofkionum 
botus Solis, ejusque examen . 

fuafupra, fuit ifta'•. 

oychiiiper amios xx(ab lxxx usque μ Dc)fedulo pcrnoftra 
r/utiiniubjecta tabula patet , accur&tareftitutio» 



■ 


Differentia 


iSimpl.Long.o*' 


Apog* <> 


Pra^cefs.ie- 
qiiin.iloitra 


Supput. 






Μ 


s 




(S 


G 


Μ 


S 


S 


G 


Μ 


S 


G 


Μ 


S 


G 


Μ 


S 






4 


10 


Α ' 


Ο 


V 


z 9 


4.6 


J 


Μ 


11 


4ο 


2-7 


5§ 


5° 


6 


5° 


4° 






) 


10 


Α 


Ι ι 


I I 


34 


^ 


3 


Μ 


11 


*7 


18 


ο 


3Β 


ι6 


ί* 


id 






c 

i 
J 


i* 


S 


! ^ 


11 


37 


4.6 


3 


Μ 


11 


5 5 


18 


1 ■ 


2-5 


11 


5> 


41 






10 

)5 


S 


5 


5 


17. 


4:6. 


3 


Μ 


*?■ 


3ΐ 


18 


4 


ΙΟ 


Μ 


4 


5° 






6 


l6 


53 


7 


3 


ι 5 


14 


ιό 


18 


5 


5 5 


3 


54 


33 






10 


10 


Α 


8 


7 


47 


JO 


3 


Μ 


14 


4 8 


18 


7 ' 


47 


ι# 


4ο 


2-3 






§ 


4S 


S 


|IO 


10 


, 55 


5° 


3 


2-5 


2-5 


ζ6 


18 


9 


4° 


Ι 1 


3 4 


36 









11 


Α 


1 

ό 


8 


16 


47 


3 


Μ 


17 


15 


18 


Ι Ι 


17 


ι 7 


57 


14) 






6\ ο 


Α || ι 


Λ4 


5 5 


47 


3 


Μ 


2•5> 


5 


18 


*3 


ΙΟ 


1 


32- 


10 




-■ 


,° 


145 


S^ 


3 


6 


46 


16 


3 


2-5 


3° 


£ 


J18 


*5 


5 


ι ?\ 


57| 





χι abundare a numeris calculi Prutenici fesquialtefo faltem minuto , vel 
Dl fecitautem tunc apogxi ejusdcm fitus ab ipfo calculo eodem tempore 
f r atis. Hinc colligitur juxta noftram ab illa ftella xquino&ii verni iiL• 
111 #ina Gn 1.3 M. 15 . Primo hic expofito in jpartc 15 gr. lomin. a. ul* 

ifanidiametro componimr P. 101 6 ο qualium femidiameter epicyeli 
: !i ^cn utraque tam ab ipfo quam a Ptolc m«o diiTentit i Gautum 5 ubi 



; ahei tabula 



Examdn 



S 6 DEMOTIB. STELLiE MARTIS 

EXamenmediommmotuumSolisinftituemus ad expreiTamomen- 

Cap.viu. tatempbris aequalis-,quot tabulaprofitetur.Eftautem ille locus θ medi- 

us,in ciijus oppoiito tabula c^ftellam inventam dicitjrefpe&u ecliptica? . 



! Annc 


\ 


! 


Medius lo- 

CUS Θ 


Vifuslocusftel- 
\x in ecliptica 


DifFerentia 




>\D 


Menf . 


Η 


Μ 


S 


G 


Μ S 


Μ 


S 


Μ 


S 






1580 


l 7 
18 


Novemb. 


9 


4 o 


8 


6 


4831 


4 6 


ΙΟ 


1 


11 


— 




1581 


Decembr. 


Ι 1 


l6 


9 


16 


5058 


46 


ΙΟ 


4 


48 


— 




1585 


3 1 


Januarii 


ic, 


35 


10 


11 


1 o|i 3 


ΙΟ 


ΐό" 





1.3 


* 




1587 


7 


Marcii 


l 7 


11 


1 1 


Μ 


5 


57 


ΙΟ 


10 


4 


13 




1585, 


YS 


Aprilis 


U 


34 


I 


.3 


53 


31 


58 


ΙΟ 


4 


3δ 


+ 




1591 


8 


Junii 


l£ 


Μ 


1 


16 


45 


14 


32- 


ο 


J 3 


14 






*593 


14 


Augufti 


1 


Μ 


5 


I 1 


34 


3* 


43 


45 


9 


9 


+ 




*55>5 


l£ 


O&obris 


11 


11 


7 


J 7 


S^ 


*7 


5* 


χ 5 





1 




- 


l S97 


Μ 


Decemb. 


l 3 


35 


5> 


1 


18 


5i 


Ι χ8 . 


ο 





5 1 


— 




1600 


19 


Januarii 


9 


4° 


10 


8 


18 


43 


ι8 


ο 





43 


— 





Vides hicmediumlocum Solis ab oppoiitione vifi loci Martis ecliptici 
abeileinterdumij^minutisjquodeft feretriplum ejtis quod per trans- 
lationem hypothefeos peccaripotuit. Quare noii conftringebat me> 
ipfomm hypothefeos certicudo ne aliam qusererem. 

Sedconiilio admifere hancdiscrepantiam.quodinde apparet, quia 
cumnodiiintcirca 17 gr. v.«o, limites circai7"gr. α. £20 utinfradice- 
tur,additiones &: fubtradiones funt fa&as potiilimum iri 17 grad. .sr, 
i5.gr.tp>,4gi.iH, 5 i7gr.i? 3 i3 gr.x,locisintermediis .• nullaeiii iigrad.a, 
18 gr.m,, nodis &C limite. Ergo caufa ipfis fuit, quod cxiftimarent, Pla- 
netam nonexuiiriaequalitate iecunda,niii Sol tantum a nodo disceifif- 
fet quantum Planetaiiifua orbita. Nequetamenconftansfuithoccon- 
iilium . Nam in 3 gr. -sr maxima debuit eiTe variatio fecundum hanc eo- 
rum mentem, quia °» eft viciniiTimus gradui 45 , ubi folet eiTe maxima 
hiecvariatio . Atin 17 gr.^ 5 minuta fubtraxere^in 3 .sr tantum 1 minut. 
Cujusrei cauiTa jam alia tabella fequitur comparans loca(ad orbitarrL• 
Martisredu&a) cum locis Θ mediis adhax momenta. 

Quare ne iic quidem o- 
mnem confecemnt difie- 
rentiarrb. 

Porro de hoc ipforuitL 
confilio disputabimuspaulo 

P oiti 

Jam etiam medium. mc- 

tum d* examinabimus: cujus 

gratia vide fequentem ta- 

bellam-.. 

Scrupula 



MediilociSolis 
fciupula 


Scrupula vifi loci 
Martisisoibi» 


Eiffeiemia . 




48. 


31. 


5°• 


II 

10. 


I . 


II 

5 8. 


* 


50. 


58. 


5 1 • 


30. 


I . 


ι8. 


Ψ 


IO. 


**-■ 


5>• 


50. 


ο. 


ΐ3• 


- 


5• 


57- 


5• 


IO. 


0. 


47• 


— 


53• 


31. 


54- 


35• 


Ι . 


3• 


+ 


45• 


14. 


41. 


Oi 


3• 


ΐ4• 


— 


34• 


3 6. 


35- 


0. 


ο. 


2-4- 


+ 


5 6. 


l 7- 


5 6. 


5• 


ο. 


Ϊ1. 


- 


18. 


51• 


34• 


0. 


5• 


,9• 


+ 


18. 


45- 


18. 


45• 


ο. 


1. 


* 



Ρ Α R S S Ε C 
Scmpula prima &C fecunda_ 
motus medii 



V Ν D A. 



57 



Computavi 
exBrahei tabulis 


Piofiientur. 


Diffeientia. 


2.p. 9 . 


ic,. 


II 

4.6. 


0. 37 


1 5 . 2.6 


■ 54- 


5 6. 


. 30 


57• 4 


57' 


4.6. 


0. 42. 


Ί,γ. \6 


^7• 


46. 


. 30 


5 2 •• 55 


55• 


7• 


0. 34 


4<£. 45 


47• 


5°• 


0. 45 


53. i8 


51• 


5°• 


. 32. 


2.6". 5 


2.6. 


47• 


0. 41 


54• 4§ 


55- 


47• 


0. 59 


45• 5S> 


46. 


16. 


0. 37 



Cap.VII. 



Parum igitur in longitudi- 
he media defidero . narrL• 
quodubique feredimidmm 
fcTupulum abundat,• 3 fieri 
poteft propterea, qiiod ego 
ex recentiilima tabiila mo- 
tus medios computavi , in- 
qua forte aiiquid eii immu- 
tatiim eertb coniilib . 



Sequitur tabula locorum eccentrico 
rumMARTIS. 



Tolerabiliter omnia locapraeter 
ζ 7 £. Nam accumulatur hic ex 
diveriis cauiis aliquafummula. 
Primiim loeus Solis eft ztfgrad. 
45 min. 14 iec. ir . Jam computa- 
tus locusorbita? Martis z£ grad. 
34min.43fec.iJi Etfuntilliadi- 
menda 10 min . lo fec , ex tabula: 
fententia , ut reducatur ad ecli- 
pticanx, . Ergo locus eclipticus 
computatus eifec 2.6 gr. 2.4. min. 
13 fec. £. difFerentia ab oppolito 
Solis 11 min. 11 fec. 



Con 


iputavt 


Frofitennw, 


1 Diffeientia 


ex Braheanis . 










> 


11 


/ 


II 




II 


45>• 


57• 


50. 


40. 


I . 


3 


5 2 -• 


59• 


5 1 • 


z6". 


I. 


35• 


?• 


47• 


S>• 


41. 


0. 


6. 


4• 


4-9- 


4• 


50. 


0. 


1. 


54• 


4.6. 


54• 


13• 


0. 


M : * 


54• 


45• 


40. 


2-3• 


5• 


38. 


35• 


55>• 


54• 


** 


0. 


3 7• 


57• 


57• 


57• 


14. 


0. 


2-5• 


3 1 • 


48. 


31. 


zo. 


0. 


31. 


45• 


19• 


4& 


16. 


0. 


57• 



C Α Ρ V Τ IX. 

De reduftione loci ecliptici ad cir- 

culum MARTIS. 

% Ed TEMPvseftutde hac redu6tione ad eclipticam vel 
orbitam Planeta? } qua: fundamenri loco eft 3 accurate dis- 

1131 p utemus • 

Primum hoc liobis refert hasc tabula ex obfervationibus: 
' iatitudinem Boream confurgere ab xviii gr. tf 5 m quo fuic 
vminutorumi inde maximamvifam iii xxi gtad.a : poft decrevilfe&: 

in ni pt. 




Locus eclipti 
cus Planctac , 
qui } 

Ei ogpomtm- 
locus orbita: 
feu locus 
tione 
confideiaEui 



" 5 S DEMDTIB. STELL£ MARTIS 

in iii gr. *υ fuiffe adhuc quidem iy gradiiumjiedftatim iii xxvii gr.j? 
Cap.ix, € fle i-QenJianam & valde magnamiv graduumj majorem etiam iil 
xingr..Xi Ex quo colligitur craifiori Miherva, nodum aicendentem., 
eiTepaulo ante xviiigf.V,defcendentem rrmltopoilingr.^.Ergo cir- 
ca xvn gr. ν &C xvn gi.«*» erurit riodi,circa xvn grad.il & ^ limites. 
Itaquecum planum eccentrici Martis fit inclinatum adplanum ecli- 
pticce,aecidetidem fere quodin afcerifionibus re&is partium eclipti- 
cx, ut arcubus viiis circuli unius non iidem arcus vifi de circulo altero 
reipondeantjiiiii qui a nodis incepti in limites deiinunt. Dico auterrL 
arcusvifos,quiahic oportet animo fegregare eccentricitatem Planeta^, 
&C perinde agere 7 ac ii iter Martis arque in orbe Fixarum eilet ac ecli- 
ptica illamque vere fecaret. Et quidem cum quasritur, quis fit locus 
Planetas eclipticus 3 Aitronomi iic eiim definiunt, eiTe nempe pun&um 
eclipticae,in quo circulus latitudinis (ad eclipticam re&us) per locurrb 
«ita corporis Planeta? fiib Fixis tranflens , eclipticam fecet. 

Patet igitui per denibhftrata Theodoiii de Sphasra, niii hic circu- 
lus per titriusque circuli ( eelipticas δί itineris Planetarii ) polos transeat, 
femper feotionibus fuis inasquales arcus a communi circulomm feCxio- 
ne numeratos interceptiimm. Et cum iitis circulus laticudinis ad ecli- 
pticam redfcus , ergo ίί non per polos orbicse Planetariar traniit , erit ad 
orbitam obliquus . Semper lgitur majoi' arcu5 eft inter locum Plane- 
tx in fua orbita & nodum propiorem qtiam inter locum ejus eclipti- 
cum&eundem nodum. 

Cum igitur Planetas obfefvaihiis, non prius nobis perfuademus 
SwS? 6 " certa eorum loca dermiiife 9 niii ad eclipticam eos retukrimus 5 indican- 
P ti« κ goc. ^^ ^ n ^ uq ecliptica; piindro inveniatur cifculus latitudinis per corpus 
Planetas tranilens. Ε 11 igitur lbcus eclipticus ob noihram memonaiTL• 
& captiim . Contra cum Planecam in iiia hypothcfi computamus * 
verfamur noiiin ecliptica fed in ipfo Planetae itinere quodeft ad ecli- 
pticam inclinatum. Vt igitur obFervatus locus cum eomputato 

poillc comparafi , opoftet aut prolongare arcum qui eit inter eclipti- 
cum locum& propiorem nodumiautdecurtarearcumquieftintercor- 
pus Planetai & eundem nodum,ut ex illo fiaclocus orbitaeex hoclocus 
eclipticas. Id autem fitYel addendovelmiriliendojprouE noduslocum 
Planeta^ vel anteceiTeric vel fecutus fuerit. 

Haric curam Ptolem^evs circa Planetas non cehfuic eiTe ne- 
ceiTariam : Copernicvs in Luna non neglexit : Τ υ c η ο Brahe fub- 
cilitatis caufa diligenter eft amplexus . 

Cjetervm in hac jam adhibita redudione duo habeo qux deii- 
■derem,quoriira utrumque eodem elencho & fchemate coarguo» 

SifA 



PARS SECVNDA. 59 

Sit α locus nodi fub Ftxis 3 α β arc-m ecliptka : eiquefla- 
tuatur aquatis arcm α c 3 6f fob c videatur PUn&ta . T)u- c AP - 1 x ■ 
catur &tiam ex c arcus perpendicularis in ecliptkam , qui 

Primum igitur<veter&t putarunL> 3 cum ζβΐ loats ecli- 
ptkm & ,c locus orbitA ipfins ι Planefa 3 tunc ejfe Plane- 
tam in oppofito Solk 3 cum is eil• tn ε Planeta in cfpefibi- 
to . At cabiilas conditores putarunt, iit fupra dicium 
eft 3 Planetam 11011 efle accuratein Sblis oppofico, niii 
ipii α c(viiibili diftanriae Planetas a nodo ) -«Equetur ar- 
cas AB,elono-atiooppoiiti Solis loci ab ecdem nodo. 
Atqui resiecus habet . Spectatur qtiidemmnc Pla- 
netaaccuratein Solis oppoiito^atnon eft : & comrao- 
ditas,qu«m ex oppoiltione Planetas cum Soie quarri- 
musjplasvinaturperasqualitatem ac &ab quam ipfi 
fperabant eam emendatum iri . Cur enim obfervantur Planetie 

in Solis oppoiito?Nimirumideo,utcareant tuncinasqualitatefecunda 
loiigitudims. Atqui oppoiltoSoIis in β & Planetain c vcrfante idque 
incer nodos &C limites , Planeta plus involvitur inasqualitate fecunda^ 
longitudinis 3 quam ii oppoiitus Solis effet in ε manente Planeta in c . 
Sit enim g Sol centmm fyfiematis Planetarn 3 m quo omn&s orb&s ecliptkairu 





neChtur η cum c : &expuntto ■afyeftetur g Sol in oppofito tpfim ε 3 Planeta 
vero ex eodem nfoectetur in c locofuofiib Ptxis in linea η c . EHigtturin hac 
<vifione Planeta certo in linea η c . Eft vero multo infenor Pixis . Sit in linea 
η c punffio ι : & ex g />«* ι ducatur re£iu 3 qu&inadet in arcum c ε , tctum e- 
mmplanum cehg eltfib arcu ε c . Sk locm incidentu Έ 3 ξ^ exKper fin β c 
ducatur tertimarcm α f ficans β c in d •. sffianifeflum eH 3 planumeccentrici 
Planet& ex η m c vifinon ordinarifab α c fed fub α f 5 6Γ" Λ/ά oppofito in ε 
<verfante Planetamfuturum verefuh f 3 ^b ^^ru /// β collocatohimc futumm 
fiib d ,fiquidem utrinque appareatfitb c . 2ί$ τ'<?^ α d brevior quam crura 
ifofielis β α c. ^r^o β oppofitpis Solis plns ab α remowetur qumn d locm 3 fdb 
quo Planetu efl 3 momento ab ipfis ufarpato . Sol igicur vere ultra oppo- 
iitum veri ioci Planetasftat. Athoceir contraipforum propoiltum. 

At nequefi orbita Planetae fub α c eilet 3 propterea ιρίι α c aequalis 
eiTet fumenda α β . ZN^ec emm 3 qma orbitu hacvere eiifiib α d , propter- 
ea ipfi α d <zqualis fitmi debet κ β . 3^am quia Planeta ideo in Solis oppofilo 
obfirvatur 3 ut exuat in&qualimtem fiamdam longitudinis 3 longitudo autem 
cenfmda in ipfagenuina TlanetAorbita <veleifuperftante AD,certe } mfioppG- 
fitm Solis cadM in arcum ad ipfam orbitam rettum per locum PlaneU du- 
£lum 3 hoc eft 3 nifi α d *fit rectus 3 non erit β opfofitm Solwjunfiw ipfi vfecun- 
dum lonntudinem . aAi vero fi α r> β redm 3 tunc α β eft longiorquam α d . 
non igitur tqualis . Plane itaque conyellitur illa a^qualitas arcuura α c 

& α β in tabula afife&ata. 

Quan- 



Cap.IX. 




DE MOTIB. STELL^ MARTlS 

Quanquam quod eflfeottitn attinet , iubtiliores func 
hx difTerentia^ quam ut discerni poillt . Itaque neque 
cgorefugio,quin oppoiltus Soiis ιη ε ilc > aef rcdo 
qui*re afe acuto exiftente , quamvis jam demonffcra- 
tum iit potius afe rcotum eiTe debere. Sedcontrano- 
vam iiibtilitatis affecuonem fubtilibus etiam rationi- 
bus fuit agendiirrL. Sequitur nunc etiam damnum 
ex hac fubtilitate ortumu. 

Secvndo igiturhocdeiidero, quodintabella redu- 
cendi rationfem non bonam fecuti iiint . J^(am da- 
to ε loco- Mar τ ι s ecliptico,& ε c latitudine vifii , compu- 
turunt ipfim α c longitudinem>& pofuerwvL• tunc Tlane- 
tam in urbitafita quantitiite α c α nodo removeri. osltqui 
orbitzt Planeta ( cujm primam in&qualitntem invefltga- 
mm ) non efifub κ c ,fedfub α d , utjam oflenjurru . ISlihil 
igitur attinet arcm α c ad inaqualitiitem prtrnam ,fid adulterM 'vefds Tla- 
n&ta elongatione* ab α . Etenim -vifi latitudo fi?iHc, <vera autem punSii f 
latitudofeu inclinatio line& g f ad eclipticam i/?EGP. Itaque etfifecunda in- 
<&qualitas longitudinis abfirbetur in oppofitione cum Sole , latitudinis tamen 
inaqualitas fecunda tunc efffere maxinia,& menfitra ejm efluiG angulm. 
Gluemadmodum- igitur tota latitudo ε c erfficit ut α c longiorfit quam α ε ar~ 
cubb: ita ξ$ pars hujm latitudmis vife f g 'vel hig, qu& eii ex in&qUalitti- 
teficunda , ejjicit ut eadem α c longior fit quam α f . longior igitur jufio . 
Atque hocpeccatumcontemninon poteft. excurrit enimad ixminuta. 
Potuit error vel ex eo deprehendi , quod angulus β α c , q-uem tri- 
buerunt inclinationi planorum eclipticx & orbitx Martis ,ηοη rna- 
net conilans . Id enim ex refolutione patet, ίί quantam additionem ta- 
bula eXprimit,tanto audurn ponas arcum α c 3 exque eo δε α c computes 
έ α c anguluni.Prodeuntenimahguliutinadje&atabellaiex qua appa- 
ret in femicirculo Boreali ipfosfere pofuiiTeangulum maxi- 
mx latitudinis Borealis 4grad. y y min.in Auftirali Auftrina^ 
6grad. Ί.6 min. Igiturplanum eccentrici in fubtenfa nodos 
cbnnedenteyqua; per SolemvelterramtraniitjeiTetquodam- 
tnodo infra6tum,quiaminusinclinaretur parsfuperior quam 
inferior. Quin imo totum iterfeiiplanum eccentrici Plane- 
tas eilet flexuoiiim , qualis eil ipfa via per vifas Mar τ is lati- 
tudines fub Fixis defcripta^qusecirculusnon eft. 

Hasc autem omnia iimplicirati motuum cGeleiKum funt, 
adverfa. quodexperientia multis exemplis doccbit, . 

Vera igituri'atio reducendi adorbitam eft ha^c 5 ut cognito ex ob- 
fervationibus eIoco Planeta^iil ecljpcica, qua^ratur angulus ε g f incli- 
nationis ejuslocijmethodo quannfra fequetur. tunc quia ε redus, ex 
ae&ef frrenfura anguli egf pcr dod:rinam triangulprum quςratur α έ } 
yel pro ε f adhibeacur eaf angulus perpetuus ι Cumque ex argumen- 

tis iis 3 



ο 


' 


4• 


5 8. 


4• 


5»* 


4• 


Ο. 


4- 


33• 


5• 


ι 9 . 


6. 


ΙΟ. 


6. 


ί6> 


4• 


3°• 


4• 


2ii. 


3• 


10. 




PARS SECVNDA. 61 

tis iis qux inferius explicabo appareat, angulum ε α f in ilella Mar τ ι s 
c([e non majorem igr.50 min.circiter, redu&io quoq; circa gradum45 ,Cap * X * 
a nodooraniummaxima noilfuperat 1 minutum 3 pro quo tamen tabu- 
la alicubi nx δ£ χ min. jubet addere.Quare ob hanc quoque cauiarrL, 
peccare poteil hypotheiis ad 7 &C 9 minuta> eo quod obfervationes, 
qux erant fundamenti loco , per hanc reduotionem nonnihil damni 
funt pai& . Quare multo minus quam antea impediebar ab inquifi- 
tione 110 va? hypothefeos . 

C Α Ρ V Τ Χ. 

Confideratio ipfarum obfervationum , ex quibus 

venatus eft Τ Υ C Η Ο BRAHEmo- 

menta oppofitionum cum me- 

dio Solis . 

ο ν pr^terevndvm erat iri tamfubtili inquiiitione quin 
ipfa fimdamenta penitus infpicerem . Et copiam mihi fe- 
cerat Braheus utendi fuis obfervationibus . Sic igkurinveiii. 

Ι. Anno μ d lxxx D. xii Novembris Hora χ Minuc. l 
reponebaht o* in 8 gr. 3 6111111.50 feciir, fine mentione variationum ho- QuKi«ic 
rizontalium *quo nomine parailaxes diumas &C refra&ionesin fequen- Τύ^.° ιαοα ' 
tibus intelleofcas volo . Hxc igitur obfervatio eft longinqua & foli- 
taria . Pveduda fiiit ad articulum oppoiitionis , ufurpatione motus di~ 
urni ex Prutenicis . Nam m Mjes tlino die xn in meridie a* ponitur 
in 8 gr. 10 min. n, die xvn rurfum in meridie in 6gr. 15 milL ir . Er- 
go mocus ν integrarumdierumeiTet igr. 55111111. in s tadio 1 gr. 51111111. 
Itaque die xvn horaconilmili χ Μ . l Mars debuic videri vel in 6 gr. 
41 min. 5oiec. n velin 6gr. 44111111. 50 fec: hora ix M,XL(quemTY~ 
cho ponit arcicuium obfervationis ) per 1 niio. 4 fecpromotiusjiiem- 
pe vel in 6 gr. 41 min. 54 fec. vel in 6 gr. 45 min. 54 fec. Ponunt 6" grad. 
46111111. 10 iec. ir. 

Videshanc oppoiitionem(quod fcriipuloiitatemattinet)eiTe paulo 
incertiorem,quod utatur diurno 11011 obfervato (ed aliunde mutuato, 
qui ipie apud diverfos authores per hos ν dies tribus fcrupulis a ie ipfo 
cMidet, . 

II.Anno mdlxxxii D.xxviii Decemb. H. xi-^reponebant o^in 
i6gr. 47111111. -srex obfervatione.Sequitur minutis46pofteamomentu 
oppoimonisaTychone aflignatum,quibus Planetanonintegrumfcru- 
pulum retrocedit. Ponic igitur Tycho 16 gr. 46" min. ioTec^ . Hic 
adjeotu fcheda^afFeol-abaturcorrediio per refractionem 1 fcrupulorum, 
quam puto fuiiTe rudimentum nafcentis tunc opinionis de refradioni- 
bus. SeclitLis aLitem eft locum obfervatumillibace. quare non coniide- 
rabat Planetam quaii qui locum permutet. nec opus eratjiitpote iru 

F Cancroj 



'«% D Ε MOTIB. S Τ EL L JE MARTIS 

Cancro extra refra&iones , & in medio coeli ubi in i? longltudinis 
Cap.x. p ara ll a xi s nulla eft. 

ΠΙ. Anno μ d lxxxv D. xxxi Januarii Hora χπ Μ. ο reponitur 
o* in ii gr. 18 min. n fec. a. & motus diurnus obfervationum collatio- 
ne / ruiti4niin.i5iec.SequitLiriTiomentLimoppoiinon]s H.xixM.xxxv 
perhoras vn M.xxxv. quibusdiurnus competit ymin. 4ifec. m ante- 
cedentia.Ergomomento deftinato fueric in ngr. iomin.30 fec.a.quod 
& aiTumptumeft. Nulla parallaxeos mentio . De refraohone non erat, 
lieceiTarium 3 quia <y altus & m μ . c . Itaque monitiunculam de refra- 
dioiie 111 tabula(jure) hegle&am invenio . 

IV. Anno μ d lxxxvii ad vii Martii H. xix M.x deduxerunt lo- 
cum o^ exobfervationibus,qiiod fucrit 15 gr. ioniin. 10 fec.irp.Hunc re- 
tmuemnt in tabula : tempusmuiaverunt in H. xvn M. xxn . DifFerentia 
H.i M. xl viii. perdiurnum 14111111. tocidem(nempei min.48-fec.;effi- 
cit fcrupula.noiiplus.DbbuiiTec igitur 15 gr. 8 min.32.fec. «p :quod & pro- 
pius acceditad oppoiitum Solis . Differenuanulliusferemomenti > 

V . Anno μ d lxxxix ad χ ν Aprilis Η. χπ Μ. ν magna diligentia 
coniHtuerantloeumo^gr. 58111117. nfec. m, Sc Coitexeruncperparalla- 
xin loiigitudinis , iit eifec 3 gr. 57 min. 1 1 fec. Superfunt horce 1 M. xxx ad 
lilomentum oppoiitionis ailignatum, quiperdiurnum izmin.retroa- 
gunc Plaiietamperimiii.zifec.utiitin 3 gr. 55111111. 49 fec. AfTumpfere 
3 gr. 5 8111111. iofec. Illudpropiux eft medio niotui Solis; 

VI. Anno mdxci d. vi Jun.H.xii M.xxponitur 0*11117 gn^mi.^ 
Superfunt admomeiitum affignatuni D. π Η. ι ν Μ. ν . Et diebus quatu- 
or invetitus fuit promoveri per 1 gn 11 niin. 47 [cc. Competunt igitur 
diebus 11 H. iv Μ. ν fcrupula 33? fec. i^ , Itaque ad momentum & in 
16" gr. 35 mm.31 fec. ?. Variationibus horizontalibus in longum 11011 eft 
opus,quia α" in m. c . & initio f. Tabula itfgr. 31 min. φ habet. 

VII. Α11110 MDXcinD. xxivAuguftiH.x M.xxxrefenmto»iniigr. 
38 miiii χ cum diurno 1 6ΊΉΠ1.45 fec.obfervato idqj circa nonagefimu ubi 
parallaxislongitudinisnulla. PraeceiTerat niomentum oppofitionisaifi- 
gnatumJiQrisiixM.xvii(eratenimH. 11 M. xin)quibus competit mo- 
tus 5 min. 48 kc. in confequentia. Itaque in iz gr. 43 min. 48 fec. χ ca- 
dit Plaileta. Et tabula ii gr. 43 miii.45 fec. habet. 

IIX.Anho.MDXcv D.xxxO&ob.J-LviiiM.xxnivenerunt 0*111/7 gn 
48min.V. cum diunloiimin^feCiPrieceiritmomentum aiTignatum 
horisxiM.XLviii 5 quibusdebeturmotuS(r»i'i/'7.inc6fequentia a utfiierit 
in 17 gr. 59 mi. 7 fec. V. Sed^pje&us eratin orienceobparallaxin. Itaq; 1ΙΙ1 
foifaiiexaliameridianaobfervationepoiiutin tabula17gr.56mi.15.fcK 

IX; Anno MDXcvnD.xDecemb. H. vin M.xxxfeiiielo^reponunt 
in 3 gr. 3 ο πιπί: js^iteruin 4 gr•. 1 min..2o:quoru medium eft 3 gr.45 -j-min. »5- 
SecutueftmomentuoppoiitionispoftdiesiiiRv.MiV.quib.exMagino 
competunt 1 gr. 15 miiiiin antecedentia.Ergo funTeta*in ι gr. 30-^111111.-2^ 
quimigr. x8 min. «s-reponiturintabiila. Caufaobfervationiscraifa:per 
radiu,extemporepatet.ExceiTerat Tycho exinfula,relidis innrumentis 

prxter 



PARS SECVNDA, ^ 

praeter radium: neque tameri negligere omnino volebat hanc ορροίΐ- 
tionem. Vtinam vero maniiflet haotehiis . Eximia ehim erat hujusop- ta>x. 
poiitionis opportunitas(necihtiahbminis«etatem adeo fasperecurrens) 
adparallaxes Martis probaridas. 

X. Anno μ d c Die |^ Januarii Hora xi M. l erat afceniio 
re&a Martis 

exiucidopeden 134 13 39 

ex corde α 1541737 

ex Polluce 134 13 18 

Hora xii M. xvii ex 3 ala^ «p 134 15» 48. 

Medium ex asquo &C bond 134 14 33. 

Hinc Μ ar s in 10 gr. 3 8 miri. 46" fec.fu idque H.xiM. xl tempore^ 
a^quato &ad Vranibvrgicvm meridianumreduitoiDieveroj—^f; 
eadem hora in 6 gr. 18 min. ςι collocabatur. Hinc diurnus prodibat, 
13 min. 44fec. &; adD. -g^Janiiar. H. ixM.xl locus in 8 gr. 18 min. 
45 fec. £i.uti&c jpbfueriint, . 

Porro hanc discrepantiam afceniionum re£tarumpoiui ideo , uc 
oilenderem etiam in ipfa obfervatione aliquot minutorum incertitu- 
dineiii ineiTe 3 niii ubique fumma diligentia adhibeatur nullis deitituta 
commoditatibus . Veneranc tunc inftrumenta ( nec ea maxima ) in. 
Bohemiamjnec dum iatis erant bene collocata & prascerea afteofca ab 
itinere. Sed tamenufu. venit faspius etiam in obfervationibus infu- 
lanis^ut afceniiones re&a? a duabus ftellis deduota? discrepent 111 fcru- 
pulis. De quo curri confulerem Christianvm , an bbfervationum, 
leu vifus imbecillitate accidere credere deberem ..reipondit non infilem 
hoc ejjt^ . 

Deniqve hocquoque hic eft iriohendunijprofiteri Tychonem in 
tabulajfeparallaxibus Solaribus ufum in corrigendis locis Martis. 
At jam ftatim patebit 3 lubricurri & imperceptibile eifenegociumpar- 
allaxeoii Mar tis . Parum tamen hoc efficic ad locorum hujus tabulaj 
certitudinem 3 quia & fere fempei in μ . c . poteft bbfervari vacuus lon- 
gitudinis parallaxL 

C Α Ρ V Τ XL 

De parallaxibus diurnis ftellsc 
MARTIS. 

nitivm novi meilaboris & reftitutionis motuuminde ubi 
1 jam ceiTavi. Nam exparteprimapatetjairumeiida quidem 
loca o* iub oppoiitionum. cLirri, ό verarum articulos ^fed ta- 
men iidiioil omnem exui iila^qualitatem fecundam , fed o- 
1 pus eiTe ut arcus in ecliptica hiimeratus reducatur ad orbi- 
tam Planeta^. At orbita Plailetas prius eft iiiveftiganda per inclinatio- 
nem plaiiorum δί per nodomm cognitionem. Ruriiim inclinatio &£ 

F ι nodi 




Cap.XI. 



64. D Ε Μ Ό Τ Ι Β. STELL^ MARTIS 

nodi nequeunt fineparallaxi diurna cognofci, fiquidem hiefciitgrandi- 
ufcula . Α parallaxi igitur incipiendum. eujus inquirendaemodos diios 
ponamL, . 

Prior modvs (ufitatus & cxteris) examinabitur in obfervatio- 
iiibus Braheanis. 

Anno igitur μ d lxxxii cum Μ α r s opponeretur Soli in Cancro^ 
incredibilem inveni diligentiam in obfervando, cum titulo Tychonis 
manufcripto , ρ r ο inqvirendis parallaxibvs Martis, 
fed ex qua aut plane nullam aut perexiguam elicueris Martis par- 
allaxin . Taceo quod ( more folito ) ftellam Martis compararant, 
ad ftellas ecliptica? vicinas & plerunque longe diftantes . Cum icri- 
tur Comparatione matutina» & vefpertinie obfervationis foleat inqui- 
ri parallaxis fteilse mobilis (Μ α r s enim Soli oppoiitus incedit motu 
retrogrado),hiiic fa&um, ut fere ab aiiis ftellis mane aliis vefperi Mars 
tuerit obfervatus. Cujus enim Fixx mane copia fiiit ( altioris quippe 
quam eft cr>) ea ίί fit eclipticas vicina,vefperi (Marte jam inplao-a 00 
cidentali verfante) autocciditaut ob refra&ionemineptaeft inhocfub- 
tili negotio. Aliaigituriubftituendafuit. Atfi ftellasFixxaiixaliisper- 
hmtentur,femperminoriideseft negotio quamfi eademretineatur. 

Cund aucemBRAHEvs paifim viris dodis aiErmaverit,exhujus an- 
ni obfervatis inventam eife parallaxin Martis notabiliter majorem So- 
larijEGo utoperationem feu calculum hunc penitiusinfpicerepoiTeih* 
totum librum diligentiflime perluftravi. Et inveni quidem tituluiri, 
quirationempiOfiteretLi^inquirendiparallaxinMaitisexilliusanniob- 
fervationibus . Seo. en rem inopinatam . Locum Maftis obfervando 
inventumaccommodarunt ad ichema Copernicanumoperofiifime Sc 
diligentiflime delineatum. In cofchemafe immariemfiimpferuntlabo- 
rerh omnia triangtila,quae Caufa duplicis epicycli 111 concentriconafce- 
bantur/olvendinumeris prolixiifimis. taridemquehicerat finis calculi, 
ut pronunciarent, parallaxin Martis vere fieri majorem Solari . Aliud 
igitur Braheus propofuefat , aliud miniftri calculi iiint exfecuti . Ille 
volebat^ut exmatutmis & vcfpercinis obfervationibus iriter fe compa- 
ratis inqiiirerent parallaxin Martis : hi vero inquiiiverunt 3 quantanL• 
parallaxiii faceret fcheiha Copernicaniim. Ari igitur ex hac fola fuo- 
rum miniftrorum fide Braheus de parallaxibus pronuneiaveric, incom- 
pertum eil mihi . 

No s ipfaobfervata (quantnm ad nfegotiiim noftrum attinetj con- 
flilamus . 

Anno μ d lxxxii no&e inter 13 & 14 Novembris diftantiie a Fixis 
easdemmanferuntdiveriis horis-. Hie igiturftatiohis terminus fiiit. 

Sequentis biduimotus fuit χ 1 & xv minutpruriL . 

No£te diei xxvi Dec. tranfiit inter fecundam _& feptimamn di- 
ftans(.p radium) a capiteinferioris Geminorum feu a fecunda igr. 2.5 mi» 
veli gr. itfmintfedafeptimaigr. ^min.vehgr./min; utlatitudofucric 

4grad. 



PARS SECVNDA. 
4gr.^ min. circiter . Hora igitur viiiM.xxvm diftabat ab oculo 
Tauri 44 grad. 41 min. cujus jatitudo 5 gr. 31 min. Auftralis , longitudo Cap.xi. 
4gr. ιι-ιηϊη. n anno mdc. HiiicMartis longitudo quaiiannoMDC 
i7gr.537min.-2r,hoc eft,cottipleto md lxxx n. 17 gr. 38111111. .sr, al- 
titudo 40 gr. 50 min . Extra refraotionem igitur. 

ViciiHm hora vn M. xv matucina diei xxviiDecembrisdiftabat 
a corde Leonis 36^.43 mih.cujus latitudo ogr. 16 \ rain.hincejuslon- 
gitudo μ d lxxxii completo 17 gr. 187111111.^5- ,altitudo i4gr.4min. 
in refraotioneigkiir. Ab lioraergo nx M. xxnxf vefpertina 111 horam 
xix M. xv per horasx M. XLVI7 vifus eftretrocedereper cj T min. 

Prodiurno,notatadie xxix Η. vn M. xlvii diftantia Marti-s 
apedeErichthoiiii Auftrali 1^1.38 fmin.Dievero xxxhora nxM. nx 
diftantia ab eodemfuk 15? gr. 13 -^min. Igicur hons xxiv M. xxi mutata 
eftper 15 min. Atquehic diurnus manik etiam die xxvn. Horis ergo 
χ M.XLvi7debebanturmmutaii- 2 :at vidimus tantum^min. Hasc 
expeiidamus . 

Parallaxis vefperi pra?cedente furgentem Martem orientaliorem 
(quia retrogradus) projickin ortiim,manecadentem & occidentalio- 
rem projicitmoccaium. Sicutigkurparallaxis Lunae diurnas motuiru 
retardat ad vifum: fic viciflun eademparallaxis Martis mocum retro- 
gradum accelerat . Si ergo fentitur parallaxis, permotum retro- 

gradum nimis auotum fentitur. Achic diminutus eft motus . Nulla 1- 
gitur parallaxis . VicilTim vero contraria parallaxi refraotio fen 

mr. Eit autem refra&io akitudims 13 gr.minutorum 4 ex tabella Fixa- 
rum,8 niin. ex tabella Solis rcujus minimapars cedit longitudini, quia 
Cancervaldeobliquedefcendit.Triumigituradfummumminutorum 
contigk refraofcio longkudinis , quas ad c> T min. addita conftkuunt. 
11 7111111. motum horarum x-J-refra&one libemm, qui iiparallaxi etiam 
caruiiTet,debuit eiTe min : 11 γ. Ergo exceiTus 1 f-eft parallaxis longitu- 
dinis utriusque obfervationis. quod eft plane minimum infidum &C 
contemptum quippiam . 

Dicx ν 1 Januar. aimi μ d lxxxiii vefperi hora νιι Μ . xxx Mars 
diftabat a lucido pedis Erichthonii 13 gr. 15» min. Altitudo fequente, 
mane hora ν Μ. ο a corde a 43 grad. 5 8 min. in altitudine 15 gr. Et 
Μ ar s per regulam apparebat exquiiite cum utraque ftellain eaderru 
re£ta. Itaque cum motus Mar τ ι s verfetur in hac linea , notavk Bra- 
heus dari hincparallaxin loiigiaidmis adhibito diurno Mar τ ι s. Hic 
vero ilc habetur. Die xvi Januar.hora χ 7 diftabat a lucida pedis E- 
richthonii 1 3 grad. 17 min . Die xvn Januar. H. x 7 ab eodem 13 grad. 
nf min. DiurnusergoeiTet 147111111. Vt igiturBraheomonentiparea- 
nius,conftituenda nobis eft diftantiapedis Erichthonii'& cordis Leo- 
nis a qu£einvenitur 6"7gr.nmin. Hinc ablatadikantiaMARTis a iucida 
pedisErichthonii ijgr.i^ min.relinquir Martis a cordeLeonis 43 gr. 
51111111. vefperi hora vn ^quannanehora vfuit43 gr.58 min.per 6mm„ 
auotior. Horas interfunt ix-. quibus de diurno debentur 5 7111111. Hic 

F 3 ergo 



€6 D £ Μ Ο Τ Ι β, STELL^ MARTIS 

ergoaggregatumutriusque parallaxeos ηοη plus o-^nifiquod ei tan~ 
Cap.xi. tum aceedit \ quanta eft Μ α r τ ι s refradio longitudiriis in altitudine 
15 gr. Hocvero vdde parum cft. nam Cancer & Leo obliquiifime de- 
fccndiint.&MA r τ ι s latitudo magnaBorealis efFecit.utMARs & cor 
Leonis fereeiTentin eademaltitudine. 

Die xvii Janu. vefperi Η. ν Μ. xx Mars apede Erichthonii z 5 gr. 
i6"min. Sequentis diei Xviii mane Η . πι Μ. ο . diftantia ha^c fuit 13 gr. 
9 min. vefperiH. vM.v fuit 13 gr. 1 |min. Itaquemotushorammxx 1 1 1 
M.XLvefti4^m.horarumveiO ix M.xl eft 7m.debuiteire6m1n.Re- 
tinemiisproparallaxi longkudinis non plus 1 min. Refradio nihil tur- 
bat. namutrinqiie Marcis altitudo fuic cireiter 3 ο gr. 

Sic a feptimairPL vn M.xxxiv diftabat fp~)i min. Hora matu- 
tinaiv M. lii diftabatabeadem 7 gr. 55)01111, Horis igitur ι χ Μ . xvni 
minuta 8 . uno minuto fumus mftru&iores quam antea. De hac 

ftella ( in axilla n ) ik fcripfit Braheus . NoM.propterea difianiiam &ab hac 
fiella accipio , qma curfw ejmquafiab eaparattaxm o* oflendat .Quoa trans- 
fcriberc volui^ut le<aorcertumhabeat,Braheo coniilium 11011 defunfe. 

xviiijan. vefperiH.viiiM.Liiintero*&: cor SL44gr.3iminut. 
Mane hora iv^eademdiftantia 44 gr. 2.7 jmin. Motus ergohorarunL 
viiM.Liiimin.ijy.SequentexixJan.H.viiM.iii fuit hax diftantia 
44g r -3 1 7 m -Horarumigitui- xxn M. xi motus eftio^m. Ethoris vin 
debenturmitiuta minus quam 4 min. Lucramur pro parallaxi circiter 
i~minutai 

Sedage computemusaddiem xvn Januarii.qiiancum debtierit eife 
aUgmentum motus horarii , ex parallaxi majori quam Solaris ufitato 
creditui\ Quia enim putamus parallaxin Solis eife minuta tria, ha- 
beat Μ α r s quatuor. 
^WMDLXxxmD.xviiJan. Rvm.xx H.xvm.o» 

LOCUS Θ j 2. 2. & J Zl SS 

Ejus afienfio reffa 5 05) 47 3°9 5& 

^Adde horaria tempord 75) ο τ. ζ < ό 

^Afcenfio reoL• medu coelt 18 47 174 $6 

Gmdus medri cceli ο 56"^ 14- ip «ρ 

1 1 5© Ζ 12, 

oAfierifio obliqua ortm 118 47 164 56" 

Gradm oriens 15) 41 α ι6" ο m> 

Nonagefimw ab ortu 19 41 ν ιό" ο α 

Inter grad.med, cceli& nonag. 18 45 ~Ϊ8 ϊρ ~~ " 

Intergrad. med. cceli ^'uertic. 44 5 53 43 Ergo 

/»ter verticem & nonage. 40 40 47 41 Hoc eft "~ 

^Altttudo nonagefimi 45) 10 41 15) 
Re^pondetparaUax-.long.horv^ 2! $6icc. 2/ 58 fec. 

Etjjma o* circa ο ο .s? ι ο θ -soErgo 

Inter^g < nonagefimunu 50 i^ 46" ο 

&effondet longitudinis parallaxu~~ 2. ο fec.inorcum 1 8"^«S«. 



PARS SECVNDA, 6y 

Sequitur motum & horarium iv niinutis debuiiTe videri inajoremillo 
quiexdiurnoproportionaliter fequitur. Quodcum obferyationes re- Cap.xij 
pudient,noneiHgitur σ» parallaxis tanta . 

Similes extant obfervationesaiino μ d lxxxv.m d xcv,& paffim, 
ex quibus parallaxis invenitur perexiguai faspe nuila . tyonnunquam δί 
m contranum rem recidiffe manu Br ahei annotatum fuit. Hicigiturpri- 
mus modus eilo parallaxeos o* inquirenda^ 

Jam altervm modum pulchrimdims caufa addam,iii quoBRA- 
heanis obfervationibus uti noii ροίίιιηι. Με ι s igitur dum utor, ex~ 
hibebo tibi fpe&aculum ridiculum, &docebo exemplo,ad quidBRA- 
heo opus fuerit tanta diligentia,inftrumentorum fubtilitate,miniftris, 
& reliquo apparatu . 

Duo mihi Funt iniburtienta, quibus utor ex liberalitate g . d.Joh. 
Friderici Hoffmannt L. B. Sextans ferreus & Quadrans Azimu- 
tJialis orichalcittusj i#e duum Femis ille trium & femis peduiri diame- 
tro in iingula icriipula uterque diftindus. 

Igimr hocipfotempofd μ dc iv.quodeparailaxibus cogito,(So- 
Jis magis an o*haud qucodieefe. nampoftulat Hipparchvs meusfuis 
etiam eclipfibus Luna* atfifubiidium.)coihmodilfima fe obtiilit occa- 
iio obfervandi, ii fub alio climate fuiiTet, Marsque altius paulo inceiTi£ 
fet . Mars namq; fimul in longum & latum immotus hxfit cira ~ Febr. 
anm hujus μ dc iv ,idque in jL quare ab exortu o* usque iii ipfum ο 
exortum continiio decrefcit angulus Horizontis curiiecliptica. Itaque 
fecundunu cap. ix Aftronomiae Opticat parallaxis ii qua eft latitudi- 
nis continuecrefcit. Ex incremento vero per paralla&ica; columnas , e 
regione initialis & finalis anguli ecliptica^cumHorizonte , qu^iito a co~> 
gnofcitur in fronte columnae parallaxis tota Horizontalis * 

Sequitur ieries mearum obiervationum . 

Νο&ε inter dies Jovis & Veneris ,qui faere ~ Febr. interea dum: 
Corvuscoelummediat 3 erat inter σ*& Spicam^ gr.44 min. intcr eun- 
dem & Lancem Boream 17 gr. 41 miii. inter ®» &■ Ardurum 19 gr.13 m. 
Vt autem probaretur sextans ,menii Fumus etiam qiiod eft inter Ar- 
&unim & Spicam 32.gr. 57 min - quodtamen debuit eiTe.^gr. 1 m. 45 fec. 
utpatetjiicakulus confulatur adhibitis feu afcenfionibus redis & de~ 
clinationibus, feu longitudinibus & latitudinibus, quas aifignavit Ty- 
c η ο iideribus hifce libro ϊ Progymnafmatum . Ergo diftantia? mei 
minores juito fuere per 4^-minuta, quibus correxi σ* a Fixis diftantias, 
ut fuerit a Spica c? gr. 4 8 min. 45 fec. a Laiice 1 7 grad. 45 min. 45 fec. ab 
Arcfcuro 2-5>gi*. 17 min. 43fec» 

Sumpii autetn & altitudinem o^ meridianam per Qv Α drantem 
31 grad.4minut. & Spica; 30 gr. 50 minut. quae cumhabcat declinatio- 
nem 9 gn 1 min . relinquitur Marti 7 gr. 4 8 min.dcclinario . Oftendc- 
bat autem AltitudoSpicae non fat bene habcre meum pcrpendiculum. 

F 4 nam ain- 



Cap. XI. 



Έ,χ afcenlione 
lefta Sc decli- 
natione ftell: 



6S DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL^E MARTIS 

nam altitudo iequatoris eft in meo loco 35» gr. 54 min. Itaque meridiana 
Spicasjogr. yzmiti. Martis }*•££• & min.Ex declinatione igiturtf»& 
diftanciaa Fixaprodiitejusafc. reota 

a Spica 305 $y ^6. 

a Lance 306" 3 17. 

DifFerentia ο 5 4ΐ• 

Medium ergo 30(3 ο z6\ 

Namcertusnon fum, annon regula mea^ferrea 6c ponderofa cum 

iit 3 impeturuens 5 iblutis trochleis 6cimpingensf quodfa&um aliquoti- 

es) pinnacidia loco moverit, q.uas funt liixatilia & exemptitia. S„ed 

exhac afceniione recfca primum ex tabula Tychonis afcenfionum re- 

IBbSi »" &arum excerpitur cooriensin fphasra reda 18 gr. 1 min. ο fec. ^.cujus de- 

jusdemdtTa'" cliiiatio ex aliaeJLis authbristabulaeftiogr.48 min.30; fec.MARTis ve- 

Ϊ5Γ "^" ro 7g r -48min.Ergoabeft abeclipticaviaobliquaincirculodeclinatio- 

nis per 3 grad. ο miriut.jofecund, Angulus vero,quem circiiliis decli- 

nationis facitcumecliptica^ex peculiari tabula eft ^8 gr. 59 min. ejus- 

que complementum zi gr. 1 rriin. Etin μ ε Aparalla&icafub titulo 60 M. 

invenio cregione 6% gr. 5^ min. Scrupula $6 fecund. 1 : Sub 30 iec. vero 

B^Studi- invenio z8 fec, At quia ego ih hac diftantia &< ab ecliptica ( quam appel- 

lobaiinlatitudinis) habeoter 60; ergo quod excerpii iiib 6Ό per 3 mul- 

tiplico. prodit mihi latitudo ζ gr. 41 min.31 fec. Idem labor e regione, 

2.1 gr. 1 min. oftendit mihi,quid loco coorienti iit adimendum } nempc, 

1 gr. ymin. 4 fec. Itaque Martis locuserit 16 gr.56 min.^. quantum 

etiam ex calculoj ciljushoc Opere fundamenta fum traditurus , elicio 

intra unum minucum ι 

Adprobandam vero latitudinemMARTis confului& diilantiam 
abAr&UK> J) adfribitaitelladongitudine& latitudine ex Tychone 3 6c 
loco longitudinis Martis jaminventoratqueisreponebatmihiMAR- 
tem m latitudinem ζ gr. 47 min. 48 fec. Prius ζ gr. 48 mih. 31 ifec . 

Diel^-Febr.transpofueramuspinnacidium^coepimusqueobferva- 
re Martem furgentem. AnnotataefuntautemejusabArduro diftantia: 
has 

zc> zz-f Puto nos abundare uno denario minutorum. nam 

2.4 flante vento tantummodo carboneardentelumen 

zo addiviiiones feceramus, ut illas hofci poflent. Et 

ii. tuncaltirudo o^erat 11 gr. Poit culminavit, 

dorfum Leonisin ak. 61.gr.5ymm. corre&operpendiculo. Oftende- 

batur igitur altitudo ^quatoris 3^ gr. 55. min. jufta proxime . Eo ar- 

ticulo altitudo Martis erat 13 gr. Repetebamus igiturdiftantiampno- 

rem 3 qua? prodebatur 

, ^ 4 Ergo procul 

? dubio prius * 

ο erac 
18 iz. 

Refraotio enim Martem horizonti vicinumprimumattollebatver- 

fus Ar- 



PARS SECVNDA. 6 9 

verfus Ar&uram , poil demkcebat^o* akkudinem aliquam acquirente. 
Sed ut tanta eifct uno momento varietas in obfervando, frigus & pene- Cap - x *• 
trantiifimi venti efficiebant; Nudis enim manibus fermm tra&ari, 
claudi trochlea nequibat , teotis non fecure firmabatur regula 3 quoad 
minutum notaretur . Vindemiatrix akkudmem oftendebat in me- 
ridiano 53 gr.5 min.paulo au&iorem jufto . SedSpica 3 ο gr. 54 m. intra u- 
numminutumjuftam.Martisculminantis altitudojigr. 6 m.ut antebi- 
duum, &C Arohiri 6Ί gr. 13 min. jufta . Hinc diftantiao* St Ardun collige- 
batur zcf gr, 1 8-J- min. per calculum . Cuiii igitur hoc tempore σ* fta- 

tionarius fuerit ieeundiimlongitudmem eofentiente PruteniGo δε meo 
calculoj nihil igitur ratiorie divagatioms in ecliptica potuk raucari in 
altitadine meridiana . Quare cumpenkus eadem manferit (nam de uno 
fcrupulo relinquit nosin dubiomitmmentummeum)altitudome'ndia- 
najneque latitLidinis ulla iilterea accidit mutatio, 

Die xxii Febr. vel 111 Martii probavimus SEXTANTEM,uti eo fu- 
perius eramus uiijinveniniusqiie inter Canem mmorem &fuperiorem 
hutnerum Orionis i6gr. 1 min. quam oftendk calculus io"gr.iminut. 
15 fec. Sicinter eundemCanemminorem δ£ Palilieium inventi 46"gra. 
12. f mi. quam Tycho in epiftolis indicac eife 46" gr, 11 min»Ergo cum. 
cuhninaret ν Leonis, firmataregulainftrumentifuper gradum 19 mi- 
nut . 17, minus diftabant Ar&urus & 0?» , ac iuper i5>gr. 13 f min. jairu 
pkis diilabantjdenique in i.9 grad. 15 min. culpari nihiipoterat.Secia- 
ta infperata nubila per totum coelum . Rediit camen mane ι ν Martii 
ferenitas, & cuna jam cuiminaiTet Antares, poiita regulafuper i^ grad. 
19 min . cernebantur ftella^ utrirrqiie a;qualkei%videbaturtainenadden- 
dum aliquid : fed per i^ gr. 10 min. jam nimiuni erat additum . Per- 
fe&a obfervatione 3 Saturnus antecedebat meridianum minus quam 
Jupitcr SaturnunL• . 

No6te qua: fequebatur xxix Febr. vel χ Martii, luxato intereain- 
ftrumentQjfuit hsec diftancia.pnmuminter 19 gr.57 min. &: i^ gr. 10 mi. 
femihora prius qiiara cor Hydraj culminaret . Rurfum explorantibus 
apparebatinter 15) gr. n min. &C 15) gr. 13 min. quod jarrl akioreiTet&; li- 
beraixfradionibus.Namperadahacobfe^ationehabebatakitudmern 
/p-^gr. Atpaulopoft(nefcioan kixato pinnacidio ) rtonpotuktole- 
rari tanta. videbatur enim ^5) gr.^ ^mm. Cauda £l quaii dimidio gradu 
aberat a m. c . Tunc akitLido & 24. ^gr. CaudaR eulminans intra mi- 
nutum juftam habuit altitudinem $6 gr. 44 min. Cum de diftantia 
o^ & Spica^ tertia pars tranfiflet meridianum , primo videbatur nobis 
2-9 g 1 "• ^ 7 min. non adniodum beneapplicato Cylindro^qui eratpra^lon- 
gus . Ergo paulo poft 11011 potuk hoc tolerari , fed videbatur requiri 
2β gr. 10 ~ min. quaii paulo niinus h Vifus eft autem c^ ab utraque Cy- 
lindri partc -. 

TQncinteio^&Spicam ^ gr.^^min. & minusquam5>gr.i7 min. 
Culminabat o" in akkudine 30 gr. /^-~min. 
Tiuic iiiter ^ 8c laheem Boream. /<fgr. ^r min * 



7o DE Μ Ο Τ Ι Β. STELLvE MARTIS 

Pro s εχ τ α ν τ ι s cxploratione capiebatur quod eft inter Spicam & Lan- 
Cap.xi. cem ^^ g r# ^ mim debuit autem eiTe 2.7 gr. 34 min. Sic inter Spicam δ£ 
Boream frontis *, 35) gr. 31^-min. debuit eiTe 3^9 gr. z^ 7 min. Itaq; quin- 
que minutis aburidavit s εχ f α ν s . Id autem &c calculus loci α* teftatur. 
Nifi enim diftahtias σ* a Fixis quinis miriutis miriuas,aicenfio re&aper 
Spicam & Lancem χ minutis discrepabit : at fubtra&is ( itaut examen 
jubet) 3 exa<aiiTimecoincidet,ieritque 105 gr. 17 min. 10 iec. declinatio 
7 gr. 35 fmin. quare locus itfgr. 18 min. 48 fec. =o= . latitudo 2. gr. 47111111. 
zofec. Vides manifefte lacitudiriem ; cum interim PJaneta xxxnx mi- 
nutis retroceiTerit longitudiiiis . Quod fi per hunc inventum locum o* 
inquiras ejus ab Arcturo diftantiam,prodibit 2.5» gr. cj^min, 6cinvitio- 
ib inltrumento z$ gr. 14 min . 

Cum jam cor Scorpii culminaiTet, diftantia noitra (ied jam luxato 
&C moxreftituto inftruniento ) fuit zy gr. 13 -i min . Rurfum igitur s ex- 
tantem probavimiis , qui inter polarem & caudam Cygm exhibuic 
44 gr. 45 min. fed debuit eife 44 gr. 3^ f min. Ergo priftina initrumenti 
conditio . Cum jam % uno gradu fuperaiTet meridianum, non tolerari 
potuit z_9 gr. 13 \ rnin. pius camen erat quam z^ gr. iz T min 4 proxime, 
i^ grad. 13 min. 

H&c igitur obfervationum feries . ex quibus amens iim ii rem fub- 
tiliiTimam extriicre nitar . Itaque non argnmenta fed exempla exhibeo 
alii diligentiori &:feliciori. Spero etiam le&ores naufea incertaruiiL• 
harum tanto magis expetituros Tychonicas certiifimas. Sed ad rem . 

^Primm & ficundus dm Mntum ad probandum ftationem motm latitu- 
dinis concurrunt. Vtnnque & ab Arciuro dijiitit 29 gr. iSmin. utrinque al- 
tm in meridie^2 gr. 7 rmn. *vel 6min* <iMe vero exercuere Μι dte* adfequen- 
tet rettiw obeunaos ,fi necejfaria inflmmenta fuijfentj . 

oAt 111 sftCartii cum os Leonis culminaret /difiantia fuit 2p gr. ij min. 
cum cor Scorpu 3 29 gr. 19 min.plm. Ergo interlapfo tempore muMta efi di- 
fiantia per 4.^ mjn. circiter. Et cum Arciurm & & eandempene longitudi- 
nem obtineant 3 arguit igitur hac diflantU mutetio parallaxeos latitudinis^va- 
riationem . ISlon ignoro 29 gr. 19 min , parum abeffe α 29 gr. 18 min* 

Cf hanc exanalogid diei antecedentis debere εββ diflantiam hora etiam confi- 
mili utpote ftanteMARTE. Scto etiam ,cumeB os Leonit ^m.c.Martem 
ejfe alturn 12 \gr. obnoxium adhuc refra&ionibus . Oe hoc Umen dicemus 
pofiea . JSiunc iflafane difiimulentur, ne exemplum nobis turbetur . Ergo 
cumfuerit altitudo nonagefimij7 1 ~gr.(circiter)culminante ore Leonis ^ultimo 
*uero 28- % poilquam culmmaff&t cor Scorpii , qu&ram in paraUa£iica,in qua 
columna α diflantia α <vertice 32 ^gr. in diflantiam 69 jgr. mututurareaper 
4-~gr• Iivvenio autem idfierifab columna 3 cujus eiifrom 9 min . EJfet igitur 
cP» parallaxis maxima 9 min. Etcumdiflantia &> £f terra hoc diefueritad di- 
fiantiam & ξ$ϊ θ ut 28 ad 60 (quodex cognitione antidpata hypothefium Τ γ- 
chonis ^Copernici εΓαβίοή JMinerva hab&tur) erit igitur permutaM 
ratio paraUaxeon 3 & Solu paraUaxis maxima circiter ^.mm. 24-fic qu&po-* 
niturj min. ofecund. 

Nunc 



PARS SECVNDA, 7 { 

J^Cunc autem perpendamm 3 quodMkKS in altitudine 12 -gr.fmrit in 
refia£twne 3 fi "Fixamm refi-aciwnis tabtda tikmM cohflruth TragA valeat . Cap • x L 
eafmt m hac aliitudine 4. min. 2ofec, minutomm , dequibm 2min. 18 fec. 
debentnr latitudim 3 quibm Μ α r s ArBuro facim eft propior . oAtfi Solis 
rejrattiones Mart ι quoque adhibehmm (quodfipim appar&t ) ilia in hacaL 
Utudine eil 8 min. 4J fic. minutorum, dupio major ,quare& * latitudwis par- 
attaxis duplo major ,& ^.min.jo fec . Hoc modo omnis vanet<u,quaYn ptA 
β tulit obfirvatio 3 d,uobm his dwerfis momentts ,efet afiia refrafiwne. Illo 
modo relmqueretur parattaxt lautudinu 2 mm . quantnm <variatur paraL•- 
xisfab columna, cujmfrom ν mmutii 3 ut Soli hocpacto obveniant umtUTru 
2 min. 2j fec. minuU maximA paralleos -. Ita rejraBto nobis terttam qnoque 
diem fafj?eofczm• reddidit cf dubiam 3 demque plane Inutilem . Scio 3 ckfru 
ttArcturw & Mars dtftetvtj 1 xgradibus-j,qm eii Utitudmis zArfturifopm 
Ltitudmem zMartis pars tertia 3 fien tunc 3 ut non ormk latitudmis refraBio 
detrahatur diflantm ^Marte, & ut paraUaxis plm variet Μ α r τ ι s U- 
titudtnem quam hanc ab Arttnro diflantiami Id autem ui pwexipmm, m 
majori metu d : ^imi/dandum duxi . Obfirvet qm fiibtilwribm mfiruBm esl . 
jam m quarm die nihil ' almd ' videtur agi quam deflruiomnis paraUaxis 
Μ α r τ 1 s . Oifiantia in mendtano debuk efe 29 gr. ρ \ min. tnflrumento 
corretto , ergo uitiofo 29 gr. 14 min. oAt invenm 29 gr. /j ~ min. ultimb , cMm 
major ejje debuit pamllaxis latitudinis (fiqua efet) & per hanc major ab Ar~ 
oiisro diftantia . oAb eo igitur tempore 3 qpio Mar s ad altitudmem njenit 
XIX Graduum 3 iwventu e& 29 gr. 12 \mm. unico fimpulo auttwr infine. 
quA admodum exigua ejfa pamUaxis •. Et qua Ijac ratio ? Qtm effet altm 
IXgraduum(culminante Hjdra)difiantiafuit 29 gr, 9 minut. <υιήοβ mflru^ 
mento , & tumen in rejraBione 3 poH tn alt. 2jgr, & ' prope μ . c . rurfum 29 gr. 
9 mtn. idqne bis 3 diverfis mumentk . aAn nihil hic refr&Bio potutttmtio , ut 
confiam ideo manfent arcm? An potim dtcendmn 3 me ( cum mihi viderer di•* 
ligentifimm ) errajfe obfervando ? prAfertim ob Cylmdn longitudmem , 

Ε χ η ι s tamen qualibuscunque obfervanonibus certum efficitur, 
parallaxes latitudinis Martis certo non fuiiTe majores 4 minutis, 
quantum inftrumenti incertitudo oecLipac. credibilius, valde exiguas 
effe. Infracapite lxiv habebis hujus reiplura argumenta . 

EiTe vero parallaxes Martis .majores parallaxibusSolis^hypothe- 
feos Tychoiiicx &C Copernicanae ratio afguit, ex qua facile Martis 
parallaxes compucari poiTenc, il de Solis paraliaxi certi eiTemus . An 
igitur incerta eifc ratio Solis alticudinem tk. parallaxes ex eclipiibus in- 
dagare ? Omnino quod quantitatcm paulo mcertior, quodremipfam. 
attinet certifllma . Non eft Sol vicinior 2,5© femidiametris terraj^ noix, 
tameninfinitis femidiametris abeft, At inter 700 & ιοοο femidia- 
metros ( qusnim fiimmarum illa in Myfteno meo Cosmoo-raphico, 
ha^cinobfervationibus eclipiium pro metis citimis & ultimis oiFerun- 
tur) nondum videtur certus aliquis numerus demonftratuSpUt in Hi p- 
parcho meoprobabo. 

CAPVT 



Cap.XII. 




7* DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL£ MARTIS 

C Α Ρ / Τ XI ί. 

Inveftigatio hodorum Μ Α R Τ Ι S . 

gitvr , etii noh defunt adminicuia inveftigandi Planeta- 
' rum ■primam majqiialitatem per obfervationes, etiam cum 
? fant impliciti inaequalitati fecundas: fequar tamen hac fe- 
) cunda parte authomm veftigia & obfervationes d^ow X ius 
* iidei faciendas "caufa , cum ipforum placitis aliqua contraria 
proiitear.ne quis mepoftdumetapropriasmethodilatitare clamitet. 

Et cum jampatueric, nihil in parallaxibus Martis diurnis a Ty- 
chone ufurpatis deiiderari poiTe quod ilt alicujus momentiipaulatinL, 
accedam ad reduotionem locomm viforum Martis ad Solisapparen- 
tem locam oppoiitum . 

Principio nobiseit opus cognitionenodorum. HosTycho Bra- 
η ε iic folitus eft inveftigarc . 

Infchemate capitis ηοηι,βί α locm nodi 3 ε locmPlane- 
t& in ecliptica anno mdxcVjC Iocpis PlanetA vifiisfitb 
Fixis in 17 gr.jtfmin.j fec. v,ec <vifii Utitudo ogr.jmt. 
ijfic. Borea. Pr&fappomtur autem angulus ε α c quamj> 
proxime ejfe 4-gr.j^. \min. quanm eH Ltitudo maxima Bo~ 
realis itidem obfirvata armo μ d lxxxv . Igitur in c ε α 
reftangulo ( <vel c β α i/ofiele. dijferentia enim nullim eii 
momenti in hoc negocio.) ex latere ce^ angulo ε α c m- 
quifivit longitudmem 1 α diflantU loci ecltptici α nodo . 
Ha?c operado hihil peccat, quia ε c parva eft &c pro- 
pinqua nodo . Demonftrationis vero ακςίζ«ά commen- 
dat aliam . Oidtum enim eft cap. ι χ angulum ε α c non 
ejfe conflantem : unde per dinjerfits div&farum oppofitionum 
latttudines dtverfi, etiam locapro nodo exibutitj. Neque 
enim ε α c tam eft magnm quam magna latitudo maxi- 
ma vijatquia α c inflexus efi arcm\neque etiam α cfidinterioraliqua{putzi 
α f ) 'uia eil• Planet&.qudis ex centro Solis videretur: quare neque necejfario 
α nodm erit } in hac quidem operationz_j . 

Aliter igitur ego nodos inveftigavi,idque ex ipiis obfervationibus 
ad diem quo in nodo eiTent . Quas methodus, etfi jam quibusdam pras- 
conceptis indiget & infra accuratiustra&abiturpartequinta,tameiL 
vel ob confenfum foium praslibanda eih 

Pra?ilipponebam autem,cum Flanetavere motuque eccentricoeft 
in nodo,nulla dispoiitione terras vel Solis iieri poiTe ut appareat extra 
nodum. Nam inhypotheii Copernicana hoc per fe natara? rerunL, 
eft confentaneum', ut motrix facultas Rellx alicujus non iit alligata ad 
obfervandani ftellam alienam(iri quarumnumero telluseit)fedcircui- 
tus iui proprias habeat ieges. In hypotheil Ptolemaica hoceilet, 
perinde ac ii diceres } epicyclum non reipicere ad lineam ex Sole per 

centrum 




PARS SECVNDA. 73 

ccntrum fuum venientem^fed ad certaloca fub Fixis, fub quibus Pla- 
netamin plano ecliptica: conftitiiat. In Tychonica eadcmdeecccn- Cap • 
trico dicentur . xn * 

Quod igicur prasfuppofui, id verum inveni per lias obfervationes . 

I. Anno μ d xc D. iv Marcn hora vefpercina νπ Μ. χ fuit declina- 
tio Martis cj. %6 . Sept. afceniio re&a 11.35. *° • Hinc prodit locus 14 . 
L•. ]6 r. latitudo meridianaj. 11 . parallaxi & irefraotione contraria& 
pariaproxime faciennbus ldeoquenegle&is. 

II. Anno mdxciiD. xxiii Januarii Veiperi IioraxM. χ ν fuit σ* 
in 11. £4. 30 r . latimdo ο. ί . merid. alcitudo Martis £5. ergo refraotio 
(ex Fixamm tabula) nulla. parallaxis quanta proxime Solis , quia di- 
itant fcxnli Mars & Sol, 6c igirura tcrra icqualiter fere abiiint. ced.it, 
autem pene omnis inlatum.Ergo circiter duob.minutis attollendus eft 
Man in Septentrionem. ut liberetur a parallaxi, ficque incidetin ecli- 
pticam. Nam vi Febr. jam circiter 71η Borealilatitudine fuere. 

III. Anno μ dxciiiD.x Decembris vefperi Mars fuitinnodo 
afcendente obfervatus. Nam poil corrcctionem variationum ho- 
rizontaliumretinebatnon plus o. o. 45 Borealis latitudinis. 

IV. Anno mdxcv D. xxvii O&obris horaxn M. xxlatioido 
Martis vera poft remocam parallaxin fuit ο gr. imin.io fec.Meridia- 

na. Die xxvin itidem remota parallaxi fuic latitudo ο. ο . 15 Septen- 3^4,.«,^ 
trionalis. Intermedio ergo * tempore in nodo evehente fuic . iio^SL 

Numera jam dies 687 revolutionis Marcis eccentricae a meridic Κ* Ρ .ι•*ι 
xxviii Oitobris retro incidet cerminus illorom in χ Decemb. anno v^m" 
xcnijcum noclre prxceaenti iuiiTet Mars proxime iiodum obferva- ™»«™« ίη "°- 

Χ Γ do fuifle die 

tus. Rurlum alios 6%j retro numera. qui deiinentin xxi 1 1 Januarii 
μ d xc 1 i,cum 111 ipfo nodo fuit obfervatus .Sitertio idemfecens^inci- 
desin ν 1 1 Martii anni mdxc 5 cum dic antecedeiite quarto habuiiTet 
aliquam. latitudinem meridianam, quam intra quatriduum reliquunL, 
confccit, ut circa ν 1 1 m nodum incideret» 

Ex quo iiiteliigimr : nihil referre , ubi terra ilt vel iub Fixis vel re~ 
fpeohi ad Martem : nihil referre 111 Ptolemaic α 3 ubi Sol iit refpeotu 
centri epicycli Martis 6c o* in epicyclo: nihil in TycHONicA,ubi cen- 
trum ecceiitrici feu Sol verfetur refpe&u linea? exMarteperterram, 
ut in planum ecliptici o* incidat. elTe enimfemper eandem diametrum 
nodorum in Coperni c o&Ptolemio feu femper fibi paralleion 
in Tychone : niii qtiod fucceiTii feculorum nodi parumper transpor- 
cantur. qui iiiotus intra hos ν ι aniios 11011 fentiebatiir. 

S ε d α g ε &C alteram oppoiitum nodum quaeramus. 

I. Anno mdxcv D. iv Januarii mancjcum o^ obfervaretur ho- 
ra vii M.x.in altitudine gr. 8.a Spicatrp&CordeH^vifafuitejus la- 
titado in ο gr. 3 min. 46" fec. B.. ipfe in 13 gr. $6min. 40 fec. $. Par- 
allaxis eil;parva,quia Mars cumSole diilansplus aterra quam Soljam- 

G plius 



2p. hoi 



Gap. 
XII, 



74 DE Μ ΟΤΙ Β. STELLi£ MARTIS 

plius duplo . Refra£Ho contra eitmagna: ex tabula Fixarum 6"minut. 
45 ieciex cabula Solis n~minut: quas omnis fere abitin latumpropter 
humilitatem nonageilmi. Itaque Mars verein Auilro aliquot fcnipiiiis 
(circicer laut 3 min. auceciam plus ) per refradiones Solis adhibitas . 

Π. Anno μ d lxxxix D, χ ν Aprilis noohijMartis latitudo vifa 
Borealis fuic 1 grad. 701111. vehementer au&a parallaxi orbis annui ob 
appropinquitatem Martis &C terrae.Poft dies χ xi latitudo decrevit ad 
exilitatem ^ Bor. Etii igitur ν 1 Maji paulo lentius decreicit, iidere a 
tellure abeunte : tameii pamm errabimus fi proportionaliter agamus, 
ut ilcuE 6Ό minuta diminutionis func ad ^-J-miimta reiidua 3 fic n dies 
faciamus ad liimieram dierum poft quosin eclipticam Mars incidic 
nam regula oftendit dies diios cum trience 3 ut ι χ Maji fuerit in 110- 
do . Numeratis inde ter 687 diebus porro jincidemus in mane 

xxx Decembris anni MDxciv^quo die & in nodo fuiiTeoportet,inde- 
que per ν dies usque in ι ν Januarii mane delapfum cffe in meridierrL• . 
Et quidem ex obfervatione ejus ad diohim ι ν Januar. aliquot ei fcru- 
puloram laticadinein meridianam dedimus . Saspius hoc eccentrici lo- 
co non eil obiervatus . Satis eil ceneri anobis illam obfervationem an- 
ni μ d xcv > ne a 110 bis diiTentiat. de anno vero μ d lxxxix nihil eft 
quod dubitemus. Neque te moveat, quod anno μ d lxxxix die- 

hus 2. f dedimus motiim ktitiidinis 6~ min. anno vero mdxcv circa 
iv Januarii, diebus ν non Coc damus. Nam ut in hoc Opere appare- 
bity latitudo per orbis annui parallaxesplurimum in conjun&ionecum 
Sole ( ut μ d xc ν ) attenuatur , in oppofitione (iumd lxxxix ) augctur . 
Convenit igitur,minoremvideri anno μ Dxcvmotumdiurnumlatitu- 
dinisjmajorem. anno μ d lxxxix. 

Q^v ο μ ο d ο jam habentur loca utriitsque nodi fub Fixis? Nimi- 
tum. ίϊ extabulis Martis (quas ideo prxiupponimus ) craiTa Minerva e™ 
liciatur utrinque mediiis motus Martis . Id iive per Prutenicas fiveper 
Tychonicas adhibica asquino&ii vera prxceiTionepraiftiteris>invemes 
anno md xci ν D. xxx Decemb t maiieniediumlocumMarcisini7gr. 
14^111111* *H,,anno mdxcv D. xxvtii O&obrismanein 5grad.3imin.V. 
Itaque apparet diametram nodorum non transire per ceiitmm asqua- 
litatis motus kd longe infra» Plus enira cft a jgr. 3 1 min. tf in 17 grad. 
I4^min.i^quam ab hoc in illum, 

Sin autem Tychonicis asquationibus fiieris ufus } addendum erit 
feic ngrad, 17 min. illic fubtrahendum 11 grad. 30111111. utprodeac illic 
16" gr. 48111111. x,hic 15 gr. 44γΐιιίη. ^ 3 loca Martis eecentrica coasqua- 
ta. Nodi ( ut vides ) fere cx centro fyftematis Planetarii funt oppo- 

iitiini6'7miri.v.m>.circiter/quod Ptglem^vs terram Copirnicvs 
6c Tycho BRAHEpundumproximeSolemdixerunt. 

Qvantvm autem mutaturi iimus in his locis nodomm, ubi trani- 
pofita theoria Solis a medio ad apparentem motum Solis a^quationes 
mutabuntur s infra parte quinta patebit. 

CAPVT 



PARS SECVNDA. 7? 

C Α Ρ V Τ XIII. 

Inveftigatio inclinationis planorum ecliptic^ 
&orbit£ MARTIS. 



Cap. 

Χ11Ι, 




Inclinatio 6c 

Jatitudodiffe- 
renter intelli- 
gantur. 
Jnclinatio de 



qui 
ediptica 
rcfponder,eje- 
fta. 



Ο d ι s & limitibus fuperiori capite ex fententia Brahei & ind °Z 
\ mea quam proxime inventis , jam etiam inquirendum eft, 
[ quantum vere inclmetur planum orbita:M α r τ ι s ad pla- 

I • • ί Γ angulo ad So- 

num eclipnca? . iem ve i c enir a 

Id ab ipiis obfervationibus deducere non itapromptum £H 
eft. Nam angulusmclinauonishujusconfticaiturapudceiitmmfyile- T°i p sTw ra 
matis Planetani, quod Coeernico &C Tycho ni Sol eft. S? ticum 

Ac vifus in Solem nunquam iiiducitur, ut ex eo hsecinciinatio fub Sffi? 
Fixis videri &meniiirari poifit. Ex alio vero loco (angiilo etiam alio) £p»' f 5" 
fpe&abitur maxima digreifio limitis ab eclipti ca . IhPtolemaica IwSSS 
forma videri poific expeditior ratio/ed non eft . Nam detnonftrabitur, ™.!?* 
planum epicycli manere perpetuo parallelon plano eclipticar. Pone, p«™°«» c «n 

1 • ■ ι • • 1 . . , ί ^ -t ^ in ccliptica c- 

ergo centrum plani epicycli ιη limite alterutro : iit Planeta in eadem li- £& eft 
nea longitudinis ex centro vifus percentrum epicycli: vei erit remoti- SSSiES 
or a vifu quam centmm epicycli a & iic diftantia ejus ab ecliptica minor Z££%t 
apparebic quam diftantia centri epicycli ab eadem ecliptica; vel erit ρ« η ί°«™ ' 
propiorvilui,&: hc major apparebic eo quodqii-aclrimus. 

In hacdifiicultate folaturnos hoc unicum, quodidcujus caufa in- 
clinacioneminter principia quierimiis non eft tale ut fummam fubtili- 
tacemdeiideret. Licebit igitur nobis uti modis iis qui de inclinationis 
quantitate teftimoniumeminusperhibent : quonim tres poiiemus. 

Apparet autem ex jam di&is ., tunc nos re&iifime adjutum in, ii 
obfervationem nanciicamiir ftelia? Mamsadtalemomentumjubi JVfars 
iequaliter & a terra & a Sole abiiftens iniea ex Soleper fedii&ain i6vd 
17 gr. avel^(localimitumjreferatur:in fonhaPTo lemaica, ubi 
centro epicycli in 16 17 a vel^ verfante Mars asqualiter ciim centro epi- 
cycli aterraabiit. Infolo Mefcurio hocproblema locumnonhabebit. 
e** c &> β Λσ/, α ierfa . confiituatur fitper α β tfifiele* acb 3 C^/iJf 

Ψΐαηάα locm 3 cpunttum ecliptic& pLm:ere£tnque perpendicu- 
lari c ε in orbitam tsMdfits, corpm ^kCartis in s.fit. Aiquali- 
ter igitur apparebit ε c £tf ex β Sole & ex κ terra iperfipat&t. 

Vi autemfiiatur, qua in diipofitione ^kCars aqualiter abfit 
α $ole& terra 3 noM quod quarido line& ex c Q^fCarte & α terra 
in β Solem cadentesfacwrvL• recium angulum cba, tunc c β bre- 
<vior eB quam ca, Itaque oportet Β α locum oppofitum Solis £f 
Β c locum <±Martis eccentricum minm dtfiare 90 gradibm , ut 
c α b 5 c b Α 3 aquefttur. Ergo bcmi? Sl vcrgente Solem oportet effe ultra 
/7 V ξ& ante 17 m> , Contrafi* cfit in 17 zz> Soldeba e£e ultra 17 m, &an~ 

Cj 2 tei?\$. 





DE Μ Ο Τ Ι Β. S Τ Ε L L ΛΕ MARTIS 

/τ?/7 tt.quibus circumfcriptionibus nobis defignantur ma* 

tutinieXortLisvelverpertinaioccultationes/extilesvelquin- 

tiles Martis ScSolis. 

Informa Ptolemaic κβο terrafit 3 α centruM epicycli, β 

<iMars 3 c α β non poterit eJfereBm 3 ut ca,cb ,fiant aqual&s. Imc^ 

anomaliam commumtionis oportet ejfe majorempo o-r. <vel mmo- 

rem 270 graduurru , 

Sietiam praxiiiuspaiilo cupisagere,aiTumeexCoi>ERNr« 

co velanticipata Tychonica refticutione proportionemb 
orbiumMartis &C temefin Copernico ] Martis Sc Solis [in Tychone] 
eccentrici&epicyclifm PTOLEM^ojcraifa Minerva ut 1515 adiooo 5 
&eamin 1(5,17 gr.aut 5 ad3-in \6 3 ij gr. ssutnad 8. 

Qumergo tnangulum α c vfit ifofceleitf ac,cb 3 crura&qualia, κ β vero 
jo 00 qualium β c duBn in i?gr. £i eft ia6<i\:qudium ergo (demijfa c Bper- 
pendiculari) ad dimidia de α β eiiiooo 3 erit α c 3333^. Qua inter ficantcs 
qmfita refert c α d vel cbd angulos 72gr.33 min. Sicin 16. 17.gr. zz,qualium 
α β ιοο ο 3 eft α c 13 7 j 3 (f qualium ad 1000 3 cH α c 2730 3 exhibens m tzibu- 
laficantum angulum &8 gr.j-omm. 

Verfante^ ergo β c ini^ 17 gr. £ivel circa 3 oporta α c <vifum locum Λίατ- 
tis & Anvijum Solis dtflare 7 2 \gradibm 'ivel iL• β c Ίηι6' 3 ΐ7 gr.zzverfante, 
has 68 ^gradtbm digredi oportet. 6t quia duomm (cab, c β α ) in I7gr. £ifam- 
ma etl• i^Jgr. erit α c β jygr. in 17.gr, a. Quareperlmeam α c Martem ve/ in 
22gr. np(SoleperAB injgr. $)%)elmi2gr. ss(Sole in3ogr, γ verfante )(he£L•- 
ri oportet . 

lu in 17 gr. zz 3 qmafimma ( c α β , c β α ) e& 137 \gr. erit agb 4.2 ^grad. 
Quare <sMartemper α c wlin 2φ\$ (Sole per α β in 16 gr. ^yoelm ogK γ 
( Sole mp gr. u i uerfante.)Jbe£kiri oportet. 

PrimumfierijpximepotuitamenleNov.annoMDLXxxviaVeiMDLXXXiix. 
Alterum Apnlianno μ d lxxxi, μ d lxxxjii,m d xc vi , μ d xc viii . 
TertiiimSeptembri velQ&obri μ dlxxxvii>m d lxxxix, 
Quartum Maj ο vel Junio μ d lxxx , μ d lxxxi ι 3 mdxcv,mdxcvii. 
Ad ultimurn cafum obfervationes idoneae defunt , eo quod Mars io, 
Ariete brevium afceniionuni (Solein π no&es claras efficiente ) obfei- 
vari vix poiTit^automnino videri-, 

AnnoigiturMDLxxxvni D.xNovembrismariehoravi-^vifuseftPla- 
netacr»in 15gr.31min.19» Gumlaticudine igr.rfmin.^kc.BorealhSole 
in iitio. Ergo quia Sol tantummodo ^i^gradibus diilac a Martc,- 
cum debeat diitare per 71 grad. uc triangulum ( quod requirit probie- 
majfiat^quicrurum : Mars lgitur adhuc longius aterra abeft quam. 
a Sole. Itaque minor apparebac latitudo ejus loci qtiam erat vera 
inclinatio . 

Sequenti ν D . Decem. manehora ν ι Mars vifus eftin 5 gr. 15) ^m-.^ 
cum latitudine 1 gr. 53 1 min. Bor. Sole k 13 gr. j? . Ergo quia Sol diftat a 
Marteper 73 ^gradus.digreiliopundiorbitai^ cunc Mars occupabatj 
paulouiinor fuit g ΐ . ^ ±. debuic ,n. inccrciTe 7°!, Nunc cum intcriit plus, 

minor 



PARS SECYNDA, 77 

minor evailt diftantia Mart ι s &c terras quam Mar tis&C Solis . major 
igkurapparentia inclinationis, ejus quidem pim&i deplano ecliptieai . Cap.xiii, 
At quiatamen ν Decembris Planeta mocu eccencneojam aliquoc gra- 
dibus fuperaveratlimitem, veras fuas ab eclipnca digrefliones iteruriL 
minuens a majoresigiturfueruntinipfoiimite. Quaretoilencibusfemu- 
tuo caufis maxima planoraminclinatio ent circicer ι gr. 50 min . 

Itaanno mdlxxxvi D. xxii Odobrismanehoraviiubaurorarrb 
inter MARTEM&corLeonisinterfuit 6"gr. 5) min.in coniequentia.De- 
clinacio Martis ab acquatore erat 13 gr. ο min. 40 fec. Borealis . Hinc in- 
venimr ejus yifa longicudo ο gr. 7 min. «p 3 latitudo 1 gr. 3 6"m. 6Tec. Bor. 
Sol ha*rebat in 8 gr.^diftans 6$ gr. a Marte.debuit plus diftare.Longi- 
or itaq; linea inter Martem & terram quammter Martem & Solem . Mi- 
nor itaque vifalacitu^io digreilionePlaneta^vera abecliptica6c quidem 
longe ante limiteirb . 

Die vero 1 1 Novembris mane hora ivf (Sole verfante in 19 7 >n>) 
gP• vifus eil in 5 gr. 5 1 min. np cum latitudine 1 gr. 47 min. Bor. Diftat Sol a 
Marte per 73 |gr,pene jufto modulo. Sedo*anteceditlimitem Boreum 
aliquot gradibus circitenogr. 17111111. Igiturjuilaferehujusloci latitu- 
do apparuit. Sedeain ipfo limite major argiritur quam 1 grad. 47 min. 
fcilicet 1 gr. 5omin.circitei\ 

Sequenci 1 Decembris mane hora viijdiirantia a^quatoria inter 
cor α & σ* fuit 15 gr. η, -J min. cum declmatione <f ogr. z~ min. Hinc 
inveniturlongitudo iogr^mi-n.jofeG.npJatitudo igr.i6inin,$o fee. 
Sol in 18 gr. φ , diftans 8 8 gradibus a Marte. debuit tancum 72. f gr. Qua- 
re minoreft fa&a linea inter Marcem & terram quaminter Martem 6c 
Solem: Sc digreifio ex appropmquanone majorapparuic qeratrevera. 
Minor igitur ejus pun&i digreilio abeclipticaquam zgr. χ 6" T min. & 
mulco quidemminor: at non ita multo major qtiam xgr. 47 min . Hic 
igitur quantitasinclinationis maxima: 1 gr. 50 m. eonfirmatur eminus. 

Vi-ceverfaanno μ d lxxxiii D. χ χ ι ι Aprilis hora no&is ιχ~ ob- 
fervatum,interMartem & CanemintereiTe ίο gr. 58 min.inter hunc & 
cor Leonis zzgr. 47 T min. Hinc invenitur iocus Martis in 1 gr. 17 m. 0, 
cum laticudine 1 gr. 50 j- min. Boreali . Sol erat in π gr. v, diitans a Mar- 
te gradib. 8 o. debuic 72.7 gr.Propior igitur jufto efto*. Eftigitur digref- 
iione vera ejus ab ecliptica major vifa latitudo . Scd d* amplius vigmti 
uno gradibus eft ultra limitem Boreum . Itaquein ipfo limite rurfum 
major iiecejus digrefllo ab ecliptica . Rurfumitaque tollentibus fe rau- 
tuo contrariis caufis inclinatio maxima eft igr.50 min, 

Sic anno mdxcviD.ix Martii vefperi H. viii vifus fuic in 15 gn 
45) min. n cum latitudine 1 gr. 45*7 mi.Bor.Sol in 3ogr.x 3 diftansalo- 
co Martis 76"gradibus.debuit minuspaulo diftare. ifaquepaulominor 
vera Martis ab ecliptica digreffio quani latitudo vifa. At neque maxima 
hax digreiTio fuitjcumnondufuerit^in liraite incra 15 gradus circiter. 
Rurfumitaqueilabilitureminus maximalimitis digrefllo i.gr. 50 minut. 
circicer. 

G | Jam ia 



7 8 DEMOTIB. STELLiEMARTIS 

Jam in limite altero 17 grad.ss etfl rariores funt obiervationes^ eft 
Cap.xiii. tamen i n promptu una . 

Anno μ d lxxxix D. xv Septembris vefperi hora vi i-vifus eft & in 
itfgr. 47 7 min. £ cumlatitudine meridiana igr. 41 -J- min. At corre&io- 
neadhibitaob reffadionemlnminisquamerat pailus inhachumilitatej 
erat iocus i6gr. 45 T min. cum latitiidine igr. 5x T mini meridiana. Sol 
erat in xgr.^ diftans 747 gr. partibus a Marte. debuit tantum 68 -j gr. 
Ergo vifa latitudo paiilo major eil digreifione ptindi ejus ab ecliptica. 
Illud tamennonomnium remotiflimum eftjcum aliquammultis gradi- 
bus iitante limitem . Itaqliehic quoque fe mutuo caufx tollunt. 

Sequenti 1 Novembris hora V17 vifus eftin 10 gr. $9~~fa cum latitu- 
dine 1 gr. 3 6 m, meridiana,Sole in 15) gr. uv>. Cum igitur jam non amplius 
6'igradibus a Martediftet.debueric vero 68 T gr . minor igitureft vifala- 
titudo quam veraab ecliptica digreifio . at iimul &C minor digreffio hu- 
jus pun&i quamlimicisjquiapundumhoc eft ultralimitem . Ergomul- 
tomajoreftinclinatio maxima quam igr. 36 min. 6c omnino proxime 
tanta quanta diexv Septemb. vifa latitudo,fcilicet 1 gr. 50 min. circiter. 

Expedivi modum unum. , in quo prasiiipponitur mediocriter nota 
orbiumpiOportiorquemobfervationescitracalctikimfequebanturifatis 
prompteinclinationemmaximamplanorum indicantes. 

Nvnc alivm fubjiciam 3 cui fele&ioribus &c rarioribus obferva- 
tionibus opuseft: quaj ii habeantur, jam fineulla prasconceptione pro- 
portionis orbium qua^iitum nobis proditur nullo etiam calculi labore 
implicitunL• . 

Cum duoplana fe mutuo fecant,,qua?cunque bina? lineasad idem 
punotumlineas fectionis in utroque plano ducuntur,re6tae ad feofcionis 
lineampunum &C eundem femper angulum concludunt . 

Sit planum ecliptic& α c ό β 3 orbita 

nJXCariis planum aepb 3 linea mutuafi- 

Bionts α β 3 & Solin K 3 terra in β : ξ& ex 

a&b ipfi α β ad reffos flatuantur in ecli- 

ptico ptano ac,bv,w orbit%a%ftartis ae 3 

β f . Stt Planem in ρ •. Erit limitis ε incli- 

natio ("eacJ t&qualis apparenti latitudini Planvta tn Ρ jcilkei fbd. Vt- 

de igitur >ficubi iineaB λ ideft Sole in i<f. 17 gr. ν r ueli6'. 17 gr. *ό verfantcjf 

accidat perfeiL• quadratura Solis Gf <^%Cartis : ubt inter lineam BAex terra 

per Solem (qu& hoc cafii itidem & lirieafettionis planorum eB)& lineam β d 

exterra per Jidartem eduBas nonaginta gradm fiu quadrans irtterft : quan- 

Μ ibi erit vifi Utitudo Alartis fbd, tanu erit & mclmatio planorum ma~ 

xima ε α c , quafflvis ibi loci m f Q^iCars non Untum ab eciiptica digredia- 

turquantumint. 

Primus talis dies occurrit xxn Aprilis anno μ d lxxxiii > quem. 
etiam jammodo ufurpaveram . Solin 11 tf quinquevel fexgradibusin- 
fra nodum . Terra igitur fupra lineam fedionis verfus Martem . Quo 

nomi- 




PARS SECVNDA, 79 

nominemajor juftofiet latitudinis apparentia, quia e propinquiore lo- 
co. At contra,cumnon interiint 9 ο gr. Soleminter6c Martem^hocno- Cap.xiii. 
mine rarfumminor jufto erit ha^c apparitio latitudinis . Si ponas con- 
trarias has exorbitationes fcmutuo tollercinclinatio planorum igitur 
proxime a^quabit vifam latitudinem. Viialatitudo fuit igr.jof mmut. 
Proxime igiturtanta planorum inclinatio . 

Anno μ d lxxxiv D. xxx O&ob. fele&a erat occaiio. Sed nulla 
obfervatio extat. Die vero χ π Novemb. fequente no&e hora 1 ~, Sole 
jam 14 vel 15 grad. delapfo infradiametrum feofcionis, terra vero tantun- 
demfublata(CoPERNico^veldiametro feotiomstantundeminterram 
demiirafTYCHONTjjvifusfuitt^ini^gr.^min.siilatitudineigr.ii^m. 
Boreali, Sole imgr.^ verfante. Hic pammperdeangulominutumob 
inclinationemlinea? vifionis Martis ad lineamfe&ionis . plurimum ve- 
ro is au£tus ex appropinquatione ad terram . Minorergo multo inclina- 
tio quam igr. iimin. fcilicet igr. 50111111. 

Anno μ d lxxxv D. xxvi April. Η. ix M. xlii vifus fuit o* in n gr. 
16 min. SU latitudo igr. 45) ~ min. Borea. Erat Solin 16V proximeipfutn 
nodum. lineayiiionis Martis pauloinclinata^cum o* iit ultra.i6"a.Ergo 
angulusinclinacionis maximas planorum pauloadmodummajorquam 
igr.45)-^rain.fcilicec igr. jomin.aiitpaulo quid amplius. 

Sic circaalterumlimitem anno mdxci D.xvi Odobris H. vi T ve- 
fpertma>viiiis eil o» in igr. 17 T min.;ss: cum latitudine ι gr. 10 ^mi.me- 
ridiana decrefcence.(nam prsecedente χ O&ob. fuit latitudo ±gr. i8 T m. 
&C π O&ob. igr. 38 T min. ) Sol in ζ f *»v fupranodum. Terra ergoinfra 
nodum verfusMartem . Itaque ex appropinquationemajorfuit vifala- 
titudo quam inclinacio plani ecliptici. Poft dies xiv Solein noduirL 
eompetentejfi iterumxxvni minutis decreviflet (quantum imminuta 
eft pr£Ecedentibus)xi ν dit bus,reftarent 1 gr. 45 min. At 11011 manetpro- 
portio eadem imminutionis terra discedente a iidere vel hoc a terra . 
Semperenim. in remotioribus minor eft imminutio. Nihil igitur hinc 
contra inclinacionem maximam igr.50 min. depromi poteft. quin po- 
tius ea eminus confirmatur. 

Demonftratio latius extendi poteft. Sit β α linea ex terraper 

corpw Solis duffa ϊη locum nodi 17 gr. ^, <vel>J:& ' (beoi&turTlanetaquocun- 
que z^odiaciloco . Latitudo igitur,quam hdbere viaetHr, metitur inclinatio- 
nempunBide planotantum c vere d.iflantis α limite quantum ^abefje ^viduur 
α limite . Spettetur &in β g . T)uc ei paralielon α η . Quantu igitur apparet 
latitudo in g ex β , Mnta eii inclmatio pundli η . Et β g 3 α η 3 <vergunt-> in 
gradumeundemfabFixis,quiaparalleli. Vt in obfervatione mdlxxxv 

D.xxvi ApriLquia Solin i6"V & o*in 11 gr. i6"min.a vifus eft cumlar. 
igr.4_97-min. ergo inclinatio inn gr. z6 minut.Sl motu eccentrico eft 
igr.4^7-min. Ac cumngr.idmin.a abiit alimitevgradibus,&: fmis 
gradus 85 parte—minor iit iinutoto } erit &C hicmaxima inclinatio par- 
te^-fui major,fcilicet 1 gr. 507-min. circiter. 

G 4 ΙηΡτο-* 



Cap.XIIL 




§o DE ΜΟΤΙΒ. STELLi MARTIS 

In Ptolemaica hypotheii demonftratio hujus reihincprocedit. 
Sit α terra , α β linea per Solem ξ£ ejm oppofitum in 17 gr. vw/*h; 3 ad //- 
η ea <vifioni$ aJ%Carti$ ,d ^bad rettw . Erit ervo α d in 17 στ. ζΐ vel xz . Et 
qu:a i> & 3 qu& ergo ex d exit parallehs ipfiz α (quia motw Sffiartis in epicy- 
cio motum Solu infuo orbefiqmturjperc centmmepicyclitram- 
ibn . Sit in ad,e punftum 3 & ipfi κ c aqualis α ε . Itaque quia 
Α c non ent in 17 a c uel^ 3 nonetiam tantumab ecliptica dtfla- 
bit quantum ε lim&s Borew . nec igitur d Mntum difiabii ab e- 
cUptica quantum ε , quia cd^ 3 omnia epicycli punfla&qualiter 
diflant ab ecliptica 3 cum planum epicycli ad hypothefium &qui- 
pollevtiam effciendam perp&tuo ponatur parallelum plano ecliptics. At 

quaiito d vel c minusab eclipcica diitat quam ε , tanto propiuseftDipfi 
λ quam ε , ucita diftantia d tanto raajor,&utraque eodem angulo ex 
α fpe&entur. Nam ut difiantia c ab ecliptica addiflantiam ε ab eadem . 
ficfinm arcus cb (hoceffi αό) adfinum totum α ε ex doBnna fph&rka m- 
elmatomm circulomm , eo quod ε c β circulm inclinatm fit fiper α β . oAt 
c & d difiawL, &qualtter 3 utjam diflum. Ergo ut diflantia d (velperpen- 
dicularis ex d in eclipticam demifa) ad perpendicularem ex ε :fic ad^ae. 
c Triangulo igitur α d d ξ$ α ε Έ,βιηίΙϊα eruivLj (cumfiwL• rethingula wd.e. 
punffis ecliptk&) 3 & Lterum proportionalium ,fid & concurrentia lateribm 
(a d , α ε )inplano ecliptica ab eodem ( a) punolo defiriptis &in idem longitu- 
dinispunttum ini7 a *vel ^ ^vergentibm. Ergo & α d , α ε Jmea in orbim, 
concurren£->:hoc efl 3 linea ex α terraper d <sMartem edu6m 3 in hocfitu inci- 
det in ε locum centri epicycli, quando id eH in Umite. Etfic idem erit angu- 
lus t$ inclmationis maxima limitis ξ£ vifi latitudinis Martis in hocfitu. 

Tertivs modvs cakulo Sc pratconcepta orbium proportionc 
indiget: quemtantuiTimodo deJibabimus propter confenfum. namac- 
curata £>C genuina ejus tra&atio refervaturin parcem quintam &C caput 
LXiiijnechic eft neGeiTaria. 

In tabuia oppoiitionum Tychonis fuic latitudo vifa in 11 grad. 
iiTmin. ει graduum 4 min.31^-. 

Sit α Sol 3 β terra 3 c Mars in eccentrico . Ergo linea α ε per β ter- 
rammter Ftxas excurrem incidet in eclipticam, α c in orbitum <sMar- 
tis . 6t cum <s5%Carsfitin 21 gr. £iproxime limitem 3 angulm ε α c pro~ 
xime erit maximm . Quemfic invefligo . Sit β α ίο ο ο 3 α c / ό'ό'^. , 
£^εβ c ^.gr.^2~min. Vt ergo acWeb c 3 fic^ α ^bca 2 grad. 
4-3 min. 27fic. quiablatm ab ε β c 3 relinquit angulum β α c qusil- 
tum 1 gr. 48 min. 43 fec. qui in ipfo limite eifet hinc circiter igr. 
4^ min . Sc nonnihil variatur , ίί proportio β α ad α c variatur , 
de quo infra. Hoc modo ex quacunque acronychia obferva- 
tione, cuJLis latitudo grandiuscula fit 3 inquirituipnmum incli- 
natio iiliuspundti orbita^jpoftinclinatio maxima^conilderatio- 
ne diftantia: anodo vel limite. Vtanno md xcm D. xxiv Augufti 
laticudo vifafub oppoiitionem cum Sole proditur 6gr.y m. meridiana. 

Mars 



Ρ Α R S S Ε C Υ Ν D Α ( $φ 

Mars in ii 7 gr.x. Sit igttur β α iooo s α c ijfy ex anticipato . P? 
igitwr c α adfinum cbe /πα adfinum β c α ^r. 2/ ;#/#. iofecun. Cap • XlII ° 
<p/ ablatus α c β ε relinquit β α c qu&fitum igr. 4.2 mm. lofec. Abeft 
'vero kcm ifle 26 circiter gradibus α ttmite, <f4.gr. α nodo. Vt igitur 
finu* 6/f.gr. adhanc digrefionem ab ecliptica igr. 4.2 min.fic finw to- 
tus ad maximam planorum inchnationem , qua^ prodit igr. 53 min. 
ubi de fuperfliiis tribus fempulis non eft uc innus foliciu . prode- 
unt enim ex iiifcepta proportione, de qua infraparte quarta. 

In forma Ρ τ ο lemaic α erit α terra 3 c centrum epicycli <s^)iCartis s 
Opundum imum epicycli eo quod a5%Cars in oppofitione Solis^jerfetur. 
Etqma ε α Solis linea in ecltptica efl^planum vero epicycliponitur par~ 
ailelumplano ecliptica , erit c d parallelos ipfi ε α . Ergd bac^acd aqua- 
les 3 mclinatio fitlicef eccenlrici £f epkycli. Sed & aqualis eii c d ipfi β α ob 
plenariam hypothefium &quipoUennam 3 welcerte>utinQQ?^KiQG ab ad 
Kcfic epicycli Ptolemaic ifemtdiameter OcadcA lineam exterra ϊη cen~ 
trurn epicycli . Ergo ^cda,cba, aquales, ^ebc^bad; &qHalei t iatitudo 
fiilicef apparens * 



C Α Ρ V Τ XIV. 
Plana eccentricorum funt ΑΤΑΛΑΝΤΑ. 

Imposvit Ptolemjo hypothefeos f\ix perplexita^ut 
f monftra multa congeiTeiit in do&rinamlatitudmum. Cum 
)enim perpenderetjplanum epicycli iil onmes partes tor- 
I qiieri, neque ftatim videret per illas hypothefeos (ux nebu- 
las,epicycliplanum eclipticx plano parallelon eiTej tripli- 
cem coniinxic latitudinem , & ut coiitraria contrariis fulcircntur * o- * videEpit* 
milino luxavit epafallelo iicu iimm epicyclum jnec ex fide obfervatio- ^-"^ 
num quasnoniracrebrashabuicnecexmenruraearum ubihabuit(quia &££?■ 
certitudini diffifus) mediocfitates elegit 3 extrema in errore ponens. foLuUlBie • 

Hinc videas nullam omnino in uiitato calculo fputa in Μ α g ι ν ι 
Ephemeridibus) contingere conjun&ionem Maftis L• Solis, qux non L«itndxnum 
iit ( uti dicunt) per corpus . Quod ii verum fic , fruftra natura tempera- 
mentum latitudinum confinxerit, ne corporalibus conjunotionibus 
cfebrocontingeiicibjiimi^eiTentexagitanonesfLiblQnanuravirtuturn. 
Copernicvs divitiarumfuarumipfeignarus Ptolem^evm iibi 
expiifnendum omnino fampfit^non rerumnaturam , ad quam tamen o- 
mnium proxime acceflerat . Quade re lege Rhe 1 1 c ν μ in narratione. 
Gavifus enim fuis appropinquationibus telluns ad fidera latitudinum 
fpecies augeri, 11011 tamen aufus eft reiidaa latitudinurn aLigmenta Ρ τ o- 
lemaica (qua; ha;c appropinquatio telluris nonaiTequeretur) rejicere, 
fed(ut & illa exprimeret ) librationes planoilim eccentricorum con- 
finxit^ quibusinclinationis angulus ( Ρ τ ο lem^o conftans δί fixus)va- 

riare- 




8t DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL^E MARTIS 

riaretur 5 atque is (quod monftri iimile fit) non adlegesmotuum eccen- 
Cap. tnc i proprii fed celluris orbis plane alieni . Vide Copernicvm 
■libr. ν ι . cap. ι . 

Cunihac impertinenti diverforamorbiumcolligatione cauiTamo- 
tus (incredulitatc mea armatus ) femper pugnavi , nondum etiam viiis 
obfervationibus Tychonis. Quoimpeniius mihi gratulor 3 obfer- 
vationes mccum invencas eiTe ftare, ut in multis aliispraxonceptis opi- 
niombus . 

Sed ne quis ob hoc ipfum mihi fidem deroget.quod obfervationes 
cum prasjudicio tradem 3 _ en jam folidiiTimedemonftravi librationesin- 
clinationum eccentri nullas eiTe. Tribus enim modis inveiligandas 
incimationis maximas propoims, ift primo Sol erat circa fextiles &C 
quindles Martis, hoc efttam propinquus conjun&ioni Martis quam, 
prope o* videri & obfervari expedite poteftj m fecundo erat in quadrato 
Martisjin tertioplane in oppoiito ejus. Atinomnibus tribus locis Sole 
verfante Mars in eodem ecGentnci fui loco confiftens unam & eandem 
inclinationcm limitis(i gr. 50 mih. circiter)in Boream &c in oppoiito lo- 
co tantundem in Auftrum prodebat. Sic capite xn Marte motu ec- 
ccntrico mnodis verfante appamit 3 quocLinque loco fuiorbisSol con- 
ftitiiTet(feu proximus Marci feu ab eo remotus)nullam unquam vifam 
eiTe Martis latitudinerrL . Et infra parte quinta pluribus probabitur, 
conftantemeiTedeclinationemcuiqueloco orbita: Martis ab ecliptica. 
Itaqne hoc firmiifime concludamus } inclinationcm planorum ec- 
centricorum adeclipticam (cur enim non in genere conclu-dam, quod 
ut uni Soli Planetas iniit caufam nullam habet? quamvis idem & in Ve- 
nere bc Mercurio ex obfervationibus demonftratum habeam ) plano 
nihil variari. Et qui Ptolemjevm fequitur^is hinc difcat,planum cpi- 
cycli parallelori eife ad planum eclipticx perpetuo . Nam id in limiti- 
bus centroverfante jam demonftratumeft. in nodis vero verfante cen- 
tro epicyclum plane in eclipticam omnibus partibus competerefupra 
cap.xuprobatum eih 

Jam quis mihi fbntem porriget lacrymarum,quibus ex merito fuo 
g.gj. depioremmiferabilem ApiANiindiiilriam^quimfuoOpERE C^esareo 
Ptolemad fidem fecutus tot bonas horas impenditj tot ingeniofiifimas 
meditatioiies perdidit, ut fpiris & corollis & helicibus &C volutis dc u- 
niverfo illo iiitricatiilimorum flexuum labyrmtho figmenta hominum 
exprimeret, qux natura rerum pro fuis plane non agnofcit? Sed often- 
dit nobis vir ille/e divinis ingenii perfpicaciiiimi dotibusfacile naturx 
parem eiTepotuiiTe. deca^teroanimumobledavit fuum praeftigiis hifce 
(in quibasnaturamipfam provocaveratjfortiflimefuperatis &infche- 
mataconjeotis 3 palmamqueindefamxperennis eiradeptus,quicquidO- 
peribusipfis fofcuha ifta dctrimeriti attulerit. De Automatopoeoriim 
vero Μνοτίχνί'α, quid dicemus.quifexcentasimomilleduccntas fabricant 
rottilas^utdeiatitudinibusihoc eft de figmentis humanis)in Operibus 
fuis expreffis triumphare preciumque eorum intendcre poiTent? 

CAPVT 




PARS SECVNDA, g 3 

C Α Ρ V Τ XV» 

Redu&io locorum viforum in nodtium extremis Cap xv • 
ad apparentis motus Solis lineam. 

α c peira&a inquifitioiie , '& demonftratis locis nodorum > 
, inclinatione planorum ejusquecbhftantiafqu'aee'rahtadfii- 
| turam redu&ioneheCefTaria),jam definiemus/qu^ loca brbi- 
, tas fua* PlanetapdifederitjCUm ei Sol ipfe e diametro oppo- 
' neretur. Omittipotiieruntamlus μ d lxxx&mdxcvii 

in argumentando, qttbd teftimohiuni nallum idbneumperhibeantde- 
ficiente obfervationum certitudine. 

I . Poiicb tamen quod anno u d lxxx t) . xn Novemb . Η . χ Μ . l 
Mars vifus iicin g.37 n, & quinque diemrn motus fuerit L^ : cum ita- 
que Sol^haeferictemporedidoift 0.45. 3^ *v&motus ejusaddiesquiii- 
que iit 5. 5 , summa utriusqtte motus fiet 7. o. Diilat vero Sol a Martc 
7.51. 14. Ε quibiis 7 gradus integri conficiuntur diebtis vfeuhbris cxx. 
In eadem igitur proportione reSduttin 51. 2.4 cbtificietUr horis χι ν. 
M.xli. Itaquearticulus oppofitioiiisfiiitdiexviirNovem. RiMxxxr. 
Locus 111 6". ^g n in ecliptica . Abeft auteiti hic ai^^ gradibus t ο . 
Cupio fcire , quailtd fiat longioi arcus orbitae a nodo usque ad afciiriL 
laticudinis per £. ig n contihuatas. IgitUrex Philippi Landsber- §§3» 
g 1 1 Triangulorum doofcrina ( quem virufri honoris & gratitudinis cauf- 
fa nomino * cjui optimas S£ aptiifimas fecures ad fubihruotiones Aitro- 
iiorfiicas incopia & e propinquo & vili temporis prero mihi fuppedi- 
tavit \ qua: citra illum. e tonginquo &C cum iiieptis ιτ mubriis magno 
cum opefarum impedimentopetenda^fuilieiit).tangeiislateris iomul- 
tiplicamsiil fecantem anguli L 50 inclinatioilis 3 abj e&is 5 ultimisyex- 
trefcit tantum i8fparciculis,quibus cilxiter 35 fecunda refpondenL. 
Mars igitut ftans e regione £ ig x, prombtiof eil in fua orbita per tf. 
Poneildus itaque in £. ig. j| UjCbiredimicula fane iionneceffaria. La- 
titudo i. 40 Borealis» 

ίΐ. Ahiib md Lxxxli B.xxiix Decembris hora nodis feqiientis xi 
M. xxx vifuscftMars in i^. 47 ^, clim eifet Solis locus verus 17°. 13. 
45 ^ . Transierat igitur articulus oppoiicioiiis . Fiiit auterri moriis Solis 
diuraus 61. ig.Martis ifsumma 85. ig . Et diftabaiit hoc niomento 
fidera peri^^j. Vt igitur 1. 15. ig ad xxiv horas , fic i^, 45 ad horas 
vii M« xxxit . Qu£ fiibduota ab hons xi M. xxx reliiiquunt articu- 
culum Verae oppofltionis die xxvin Deeembr. hota πι M. lviii poil 
meridiem. Locus 1^.54. ^s^m ecliptica,iSC perredu<5b[onem(qU9 
50 impetratjin 16-SU ^• Latitudo 4. ^. Borea ex fidetabufe Bra- 
ηεανλ bppoiitionum . Nam inter obfervacioiies diiFerentes invenio 
latitudinesfnbdepoft D. xxvi Decemb. 4« 6" vcl^. 1 ;iao6tevero poil 
xxix Dccembr. 4. g vel 4. ^t* 

IIL 



doiliina. 



S 4 D Ε Μ Ο Τ Ι Β. STELL^ MARTIS 

III. AnnoMD lxxxv D.xxxi Jan.horaxn Μ. o.vifusfuitMars 
Cap • in £i. ίδ. π. ξι. S.olin £i. L\. jfi.-a*. Transierat itaque oppoiitio vera. 

Diftantiai.j.io. FuitmotusSolis diurnus 61.16, Martis 14. ij.fumma 
gj.jfi.Vtautem 1. 15.31 adhorasxxiv>iic 1.3.10 adhorasxvnM.XLVi. 
quibusde motuMarns refpondent 18 proxime. Itaq; tempus xxx Ja- 
nuar. horaxixM.Xiv. LocusMaitisin ecliptica £1.36.1 ο ει. Pro re- 
dudipneminimiimaliquid. fubtrahitur,quia Mars jameft ultralimitem. 
Itaque extenfio arciis orbitas anodo fequente vergit in anteceden.tia. 
Verum quia tantura 4 aut 5 gradibus abeft Mars a nodo , plane infenfi- 
bilis efficiturfubtra&io. Latitudo exfide tabular Tychonic^ 4.32.. 
10 Bor. Nam obfervatio die xxxi Jan.hora xn dedit4. 31. Reiiduura 
Tychonici addidere ob parallaxin diurnam. 

IV. Anno μ d lxxxvii rioote quaS fequeb.atur quartum Martii ho- 
ra ι. Μ. χ ν 1 poil mediam nbitem inventus eft locusMartisex cordeil 
&: fpica Virgiiiis £<$". ίβ. ϊγ ψ , cum latitudine vifa 3. 3$. 16 Boreali. 
Quia vero Mars attoliebatur gradibus 3 7 ffupra Horizontem ,paralla- 
xis diumaconiideranda venit, adimitque longitudini parum aliquid,ut 
Jhoc nomine Plaheta iicin i6. i6 np cum latirudine paulomajore. Nam 
quiaSol pene duplo ejus diftat aterra quod Mars ab ea diftat, pene ita- 
que duplo majorerit Martis parallaxis quam Solis. & poiltaSolis^, 
Martis fietj circiter. Oriente autem 9 φ diftat nonageiimus a 
vercice 55gradibus>equorum Tegione fub tituio 5 in paralla&icanoftra 
exhibetur latitudinis parallaxis 4. Itaquelatitudo cx centro terraevifa 
fuiiTet 3i4i.ii.Borea. Id infra parte quinta iervietnobis adparallaxes 
Martis accuratius examinandas,ubi &c de julliilima inclinationc &: de> 
certiilimahujusloci dift*ntiaMartis a terra conftiterit. Verus So- 
lis locus in £3 • 5.9 • 11 x • Sequebamr igitur oppoiitio vera . Diftabant 
ildera per £. £6". 49 . Diarnus Solis 59 . fa , Martis 14 . fumma 1. 13 . ^ . 
Vchaecadxxivhorasjiic £.£6". 45). ad D. 1 H. xviii M.vn.quibus de 
motu Martis competunt 41. 7. Itaque tempus veras oppofitionis ν ι 
Martii Η. ν u M. xxiii. Locus Martis £5. 43. 'fo np in ecliptica. Sub- 
trahenda vero funt 55 proreductione ad orbitam . Fuitigiturin orbita 
£5. 43 ψ. Latitudo decrefcebat.Eratigiturpaulo minorquam^jS B. 
vei 3. 41 . per parallaxin correota . 

V. Anno μ d lxxxix D. xv Aprilis licra no&is fequentisxn M.v 
inventus eii Tlaneta in £. 58 . £0 hv cum latitudine i. 4. 10 Bor.decre- 
fcente . Fuit akitudo Martis ιιγ. ubirefradtio ex Fixis nulla, ex Solis 
tabella 3 7. Parallaxis vero duplo circiter major SoIari,nempe in hori- 
zonte ν lminutorum. Oriebaturvero £4 $. Ergo nonagelimi aver- 
tice diftantiaeil 64, exhibens latitudinis parallaxin diurnam $.ζ4..ψιχ 
an tanta fueric , infra ex accuraca latitudmum coniideratione appare- 
bit. Namlatitado tunc prodiret Borealis liberata parallaxi diurnafii 
nullamiitpaiTarefradionem)i. 5^.45 Bor. Et quia aititudo nonageii- 
mi £6,ideolongitudinis m horizonce parallaxis eft i. 38 . Diftat vero 
Mars anonageiimo 40 gradibus , a 4 w, in 14 ψ numerando> qtii fub 

titulis 



Ρ Α R S SECVNDA. ^ 

ticuiis tmin.jSfec. exhibent juftam longitudinis ι min. 41 fec. quibus 
Mars in confequentia proje&ior eit quam Γι ex centrp terra: fuiiTet in~ Cap ' 
fpectus s, idque pofito quod nullam fit refra&ionem pailus . At, ^ 

mihi probabilius eft 5 easdem cum Sole (majores nempe quam funt. 
Fixaram) refradiones fubiiTe, eoquod oppofino Solis & Martis 
cieac aerem , Fixx vero obferventur aere defaxatiiTimo . Scd ta- 

men fitfane reiradio nulla,& reponaturnobis Mars in $gr. 57111.1*,. 
Solerac eomomentoin 5.36". zo *. Jam ergo fuperavcrat Μ α r s 
Solis oppoimim gradibus ΰ ^. io, Diurnus Martis , ut patec ex 
collatione diei xiii Aprilis , eft 2.1. g: Solis 5 g . 10 . summa ϊ . ιό . fr 
Vchascadhorasxxiv^fici. 35,'. zo.addiem ι.Η. ν Μ. xlii. Er- 
go articulus oppoficionis fuit die χ ι ν Aprilis hora viM.xxm, 
P. M. Locus ιη 4. 14. 30 «*,, vel paulo ukerius 3 fi refradio contige- 
rit, aut parallaxis diurna prius niraium magna iit aiTumpta. Pro redu- 
ohone ad orbitam infeniibile quippiam eifet adimendum, cum vix 
xii gradibus abfit a nodo, fecunda circiter 14, qux iimt nullius mo- 
menti: eiTctque Mars in 4. 14 m, cum Iatitudine^ribusfcrupulisaudio- 
re quamprms . Etenim latitudo mde ab o&avo Martii dccrescebat, 
neque maxima fuit in oppoiitione. 

VI. AnnoMDXci node quas fequitur ν 1 Jutiii hora xnM.x χ 
mvcntus eft Mars 111 17°. 14. 4 i 7 ? C um latkudine 3. 55 fMendiana. ubi 
de refraotione quidem (qua: magna fuit , cum Mars m meridie non_ 
majorem 6 graduum altkudinem haberet) cautum ex tabula refra- 
dionis Fixamixi : parallaxeos vero nulia faota mentio. At Μαγ$ jarrL• 
diftat a terra dimidio diilanciaeSolaris. Quare parallaxis Horizoiins ut- 
tra tfminuta (poiito quod Solis fit 3 minutorum).quam camen omit- 
to : partnn quia refraotio ex tabula Solis (.qiiie ut dixi probabilior eft) 
fuppeditatur per 4 - auotior quam. ea quam IiicBrahevs uiurpavit, 
quib. parallaxispene tollitur.-partimquia Mars in meridiano & prope 
pun&um brumale nullam habmc longitudinis parallaxin- . ' Dc 
latitudme tamen videndum infra parte quinta, annon aliquot fcropulis 
minorfuerit, parallaxifcilicet Planetam nimis in Auftrumprojiciento, 

Fu1cS0l1n14.5g.1J n. DifFerentia inter fidera ί.ΐζ. ίο. Di- 
urnus Solis 57.gr Martis ( dierum quatuor ) ι°. ii. z Jf 9 quia χ Junii ho- 
ra χ ι Μ . l fuit m 16" gr. ζ mia. 18 fec. ? . unius ergo diei,i8 min. 11 fcc. 
Summa diurnorum i. 15. 2.0. Refpondent dies"i horaxix Μ,χχιν, 
quas ad diem viH.xnM.xx additaef quiafequitur ορροίίαο,Ιπιοη- 
ftrantD. viii H. vii M.xliii. Locus Martisin i^. 41.43 $i cui ad- 
duntur 51 fec.pro redudione ad orbitam , ut fit quamproxime z6" gn 
43 minut. $ . LacitLido fex fcrupulis major quam ν ι Junii, quia ex 
obfervatioiiLini fide hic crefcit latitudo usque addiem ab oppoiiuo- 
ne quadragefimum,& incer ν 1 quidem δί χ Junii tredecini fere fcrupu- . ' 
lis. Igitur negleotaparallaxi&ialva quantitate refradionis eiTet 4. ί 7. 

VII. Anno mdxciii D.xxiv Augufti hora χ M.xxx inventus eft 
Ioclis Martiseclipticus m n.j.g χ cum latitudine 6- 5. 30 Auftrali. Alti- 

H tudo 



U DE MOTIB. STELL£ MARTIS 

tudo tanta 5 ut variationes horizontales fe mutuo conficerent. Sequen- 
Cap * te xxixAuguftijioraxM.xx vifusMars 11111.15. 2.4 χ cumlat. 5.51. 15 
Auftrali . Decrefcebat enim vehemehter. Namante χ Augufti maxima 
fuir,quatuordecim diebus ante oppolitionem. Motus qumque dierum 
1. zi.36.6c diei unius \f. 3 1. Locus Solis die xxiv Augufti hora χ ρ 
ιί. ί. μ trp . Diftant iidera Γ. )j*}a\ Diiirnus Solis 53 . 10. summa di- 
urnorum i. 14.51. quibus reqtiirituradoppoiitionemdiei H. viM. lvii 
uc fueric illa xxvi Augufti mane hora ν Μ. xxvn r Locus Martis 11. 
\ζ χ. Laticudo £. ι meridianaproximev 3 iiquidem vere Yariationes 
horizontales fe mutuo confecerinc ; 

VIII. Anno mdxcv D.xxx Ootobris hora nxM.xxinventus eft 
Planetain 17. 47» 15 tf nonlonge anonageiimo, ut de parallaxi fecuriii- 
mus,quamvis & de illa cautum iit.Latitudo 0.5 . ioBorealis. LocusSolis 
i£. 50 . 3 ο m; . Diftant iidera 56"; 45. Diurnus Solis 1. o. ^rMartis il. 54: 
utcollanonecircumftannuobfervationum apparet. sumraa diurnorum 
1. 13. i^t.Quibus ίί dividatur diftantia iidcrum,prodeunt 40. ^jaiu, vel 
ΙιοΓς χνι Μ. χιχ . Itaq; vera oppoiitio D.xxxi Ootob. Η. ο Μ. xxxix poil 
meridiem. Locus Martis 17. 31. 40 tf. qui redu&ione nonindigetad or- 
bitam^cuinpenein ipfonodoverfetur.Latitudo circiter o. g Bor.Sed a- 
nalogiapra^cedentium&fequentiLimdierumdoceclac. 5. Bor. circiter. 

IX. Anno mdxcvii die χ Decemb. hora vm M. xxx iitfane (uti 
fupra) locus Martis 3gr.45f ^UocusSolisini^gr. 401111.53 fec^. Di- 
ilaiitiaiiderum 4gr.46"min. 17 fec. Diurnus Solis 61 min. lofecund: 
Martis 13. 40 ( nam anno μ d lxxx in π Fuit diurnns %\ 3 anno mdlxxxii 
in 17 -ΞΞ• fuit 14 ).summa ergo diiirnorum i. 15. ο . Quibus elementis 
oftenditurfequitempusverajoppoiitionispoftdies 111 horas viiM.xiv 
D.xiv Decembris mane hora 111 M. xliv. Locus Martis L zjj-^o. 
Reduotio ad orbitam ( ridicula fane hoc locoj, cum obiervatio ipfa ali- 
quot fcmpulomm incertitudinem habeat) requirit5xfecundacirciter 
addenda. itaque correotus locus zgr. z8min. ^s-, Latitudb ex fidc 
tabulas 3. 33 Borealis. 

Ejusdemnootisfqu£fequiturdiem χ Decembris)hora xii| 5 invenic 
Fabricivs in Oftfriiia locumMartis in J.4o^.^cumlatitudine ^.z^.B t 
Qua obfervatione inlongumquidemrespeneeodem recidit. Namho- 
rarutn 111 M. XLmotus eil3Yminuta:utita&C perBRAHEANAM obfer- 
vationem hora xn ^Marsin ]. 41 'ss eife potuenc , duobus fcrupulis ul- 
tra Fabricianvm locuiiL• . 

X. AniioMDcD.^f^jJanuariihoraxi M. XLtemporeVRANiBVR- 
go accommodato vifus eil Planeta in 10. 33. 4^ £i. Locus Solis 3 . 
ΐζ. $Ό\ψ. Diftant iidera 7* ιί. ig. Diurnus Solis ad dies aliquot fe- 
quentes eft 1. 1.3: Martis ij . 44; summa Γ. 14. 47 . Sequebatur ergo 
oppoiitio poft dies ν horas 1 1 M. xxn. nempe ~-^ Januarii mane ho- 
ran. Μ. π . antelucana. Mars in g . 33 a. Redudionenon eft opus, 
cum iit proxime limitem. Latitudo ex fide tabula^ 4. 30.50.B0n 

XI. Anno 



Ρ Α R S S Ε C V Ν D Α; g 7 

XI. Anno μ dcii D . |g| Febr. veipeii hora χ Μ. xxx inftrumen- 
tisTycHONicis(adjuvanteftu-diofo Matthia Seiffardo a Ty- c * p -*v. 
chone relido; accepi diftantiam MartisamediacaudaVrfemajoris 
n. 11. Cumque diftantia mter Cor a & Procyonis fuerit 37. ι£. ιό' } 
quae debuit eife 57. iy. 5o a hincintellea:um,abundarcSextantem i-imi- 
nutis, Correda ergo Martis a cauda Vrf* diftanna 51*15*-. Et cum la- 
atudo Fixa^ fit$£. il, ergo fubcradione fadrarelinquitur 4.1-i-, fiqui» 
dcm MarsjrasciscfuiiTctin eademlongittrdine cura Fixa-.Sed quiain- 
terfiuc difterentia 3 ^graduum(ut ex fequentibus obfervationibus ap- 
parec),corre6tiuncula cft adhibenda. Sit enim ab inparallelo ecli- 
j, pticx proximo 4. 43. jo,b Mars , c Frxa, & β c 5 l . 19 . ^, Di-^Zt"™ 
yifo fecante β c per fecantem α β prodit fecans c α 5 £. 14. q L11 iJ^gSSF 
latus a 56". 11 flatimdme Fixa:) relinquit 4°. g Boream vifam la- 
titudinem Martis . Eodem tempore invenimus inter 

Martem & cor Leonis 19. 13 ( corre&e ic,\ io|),mterMartem 
& claramala: Virginis n°. ιό (correde n\ 17-) .Exquibus duabus di- 
ftantus (mediantibus latitudmibus ftellamm & Martis) invcntaeftlon- 
gitudo Martisin 13°. 19. ^ np^cbnfentientibusvrcibus. 

Α l ι τ ε r hora χπ . Μ. χ l inventa eft aitkudo meridiana Martis 
duobusQuadrantibus 50°. i^qualiumcaudaLeonisj,?. 45. Exdeclina- 
tionibus igitur & afcenfionibus redis Fixarum & diftantiis noftris ex- 
tmiturlocusMartis 13.15i.30 vp. Latit. 4. 7. 55 .idquemodo Tychoni- 
co. clu modum almm adjunxi^confenfus oftendendi cauiTa, & utap- 
■parcrccquamvis demonftratio noncxquificiifima ficpoiTetamenalicu- 
bi compendia velcalculi vel captus noftri adhiben. nam minus operai 
eft in priori raodo quam verboruiiL•. Oriebatur 5 *, Vkagm > 

Icaque diftabat nonageiimus a veruice circiter 31° ~ . Et quia Mars am- 
piius dimidio ejus quo Sol abeft a terra abfuit, parallaxis igitur circiter 
5 minutorum cregioncgr: j£^(in Paralla&icanoilra) exhibetlatitiidi- 
nis parallaxin i. 41; ut fueritlatitudo Septentrionalis quantaex ccntro 
tcrrae fpedaretur 4. 10 i . Et quia aitkudo nohagefimi 57-, lonmtudi- 
nis igitur m honzonte paraliaxis 4. # Sed quia Mars a nonagefimo 
abeft 38 gradibus, refpondet hujus loci paralJaxis longitudinis z. 3^ 
qua liberatus Mars reponeretur in 13. ig Ψ proxime. Locus So- 

hs eo momento fmt 10 . i^. 4 £ χ . Diftancia fiderum 3 grad. 1 minur. 
i8fec. DmrnusSolisigr. omin. 4 iec:Martis ^min.jfcc. Nam 
111 11 gr. a anno μ d lxxxv erat 14 min. 18 fec: in 16" ψ anno μ d lxxxv! ι 
.erati4min. summa diurnomm 1 gr.14min.9fec. Sequebatarigitur 
vera oppofitio poft dies 11 horas 111 M. xliii. Sciiicet die XXI Febr - Η ττ 

ΜΙ τι r . „ IIIMairii A Α • -l i 

.xiiiantelucana,Marsin 11 gr. χ 7 ι Ώ ιη. 35 fec. ιτρ. Pro redudione 
ad orbitam aufcrenda 40 fecrutiit Marsin ngrad. 17 min. ψ latitudi- 
ne paulorninore quam. prius. decrefcebat enim latimdo. lgitur circi- 
ter 4gr. iomin. aut 4 gr. 7 ^-min. negle&a parailaxi. 

S ε d qv ι α obferyationc > a mortc Tychonis rariores a nobis 

Η % funt 



88 DE Μ Ο Τ Ι Β, STELL^E MARTIS 

iunt habita: nec continuatisdiebus v^lubet fecuritatis caufa confulero 
Cap ' etiam illas obfervationes a quas David Fabricivs in Fniia Orientali 
* iedulus Aftronomiae cukor mecum communicavit. 

Die χ ν ι Febiruani ftilo veteri hora ν matutina coepit diftantias 
Planeta; a cauda Leonis ob latitudinem, a collo Leonis &c vice verfa 
aclara Auftralis alx ψ ob comprobandam gemino argumento ejus 
longitudinerrL•. 

Poflim uti argumentatione Tychonis , qua uti folebat, tomo 
primo ProgymnasmaturrL , quando declinatio Planetas ( ut hic) de- 
fuic . Sed quia modus ille difFunditur in decem operationes, ma- 
lo brcvitatis cauiTa agere ut prius in meis obfervationibus. Nam nihil 
fubeilpericuli; 

Pnmum ala Virginis ad tempus noftrum eil in 4. 35-. 30=^ currL• 
Borea latitudine l. 5 . Ab ea invenit Fabricivs diftare Martcm iru 
antecedentia xo. ig. Ergo reponitur Mars proximc in 14. ig.jonp• quod 
pradfciendiim eil craiTaMinerva. paulo polt corrigeturha^c longitudo. 
Eft vero cauda Leonis 111 \ζ. 4 np cum Boreali latitudine ii. ig . EtMars 
a Cauda inventus eft diftare per g . 17 . Qua?ritur diftantia ejus paralle- 
li a Cauda , cum iit longitudinis difFerentia 1. 45. Divifo fecanteg .17 
perfecantemi. 45,proditfecans g. 6"arcus quaditi . Qui a iz. ig Bo- 
reali Fixas latitudine ablatus relinquit Martis Borealem latitudinerrL• 
4. ir. Hanc jamprocertaaiTumo,&:cum Fixarumlatitudinibuscom- 
paro fecundum leges triangulares. invenio longitudinem Martis exala 
Virginis 14. 19 y: excollo Leonis 14. ij.j^nprquorum medium efti4. 
ii. ig ttf>;ut sextans diftantiasjuftoaudioresprodideri^unde &latitu- 
do prodiret 4. 14. Borealis. 

Nocte quas fequitur xxiii Februarii hora xu obfervavitMartem 
a 5 Fixis ; a cauda Leonis &C Ar&uro pro latitudine 3 a ipica Virginis fe- 
quente pro longitudine vice ima, a collo &: corde Leonis antecedenti- 
bus vice verfa.. 

Mechanice feu conje&ando prasvideo Martcm incidere in ii-J -ηρ. 
&C invencus eftdiftare a cauda α ^. 14. Hinc latitudo ejus prodit 4. ^. 
Et j am per hanc &: Fixarum latitu dines additis diftan tiis^a Regulo 1 7. i<£, 
collo £l 17. 51 3 Spica37- igj Aroluro 44. ijrproditlocusMartisjex Rc- 
gulo ii;ii. zj np, ex collo fi 11. ιό. 5i J exSpica 11. 171 4onp. Rurfum 
(utvides^diftantiaipeccaiit exceiTu.Nama Corde & Collo truditurMars 
minusin confequentia,a Spica& Arduroin antecedentiaj &: magis ab 
ArotuiOi quiaismagnamhabet latitudinem Scptentrionalem. Medi- 
umfnegle&o Aroturo) 11. 19. 10 ip> eftquamproximeverumi Etlatitu- 
do quoque au&ior, fcilicet 4. 7. 40 Borealis. Igitur a χ ν Februarii 
hora xvii ad xxiii Februarii hor. xn per dies ν n horas xix motus 
eft Mars gradus 3 minut, ο . Horis c lxxxvii minuta c lxxx. Vnaho- 
rapropemodum unum mihiitum. Si etiam hoc perpendasjdiexvi Fe- 
bruar. parallaxin ( ii qua eit) ademiiTe, die xx 1 1 1 Februariinonnihilad- 
didiife longitudini . 

Et quia 



Ρ Α R S S Ε C V Ν D Α. 8 ? 

Et quia fequiturultimaobfervatio tempus oppoiltionis a meinven- 
tum diebus n H.xxi M. XLvn.addeigiturmotum huictemporirefpon- Cap • 
dentem i.^.prodibicloeus ίι.^πρ. Confenfus kaque pulcher- * V * 

rimus eft nec major eife poteft ■> quod foli iimus uterque nec iis inilru- 
di commoditatibus qiubus Tychg Brahe. 

^aticLido eciam diexvi erat 4.11, diexxxin 4. 7 f . Confentaneum 
igitur, ut intermedio die xxi eiTet 4°. ^. & per parallaxeos detra&i- 
onem paulo nfejor ; Scilieet & ego ponebam paulo minorem quanx, 
4. ιό -f-hoe eft 4. 10. 

XII. Denique amio μ dciv, cum jam fcnptiim Ephemerida ex- 
hibiiiiTem-, in qua Piaaeta node inter ^^f^g rcponefctur-inline- 
am cx Arduro m Spicam ; id quidem manifefte appaniic . Nam veipe- 
re viii Aprilis propendebat in ortum, ι χ Aprilis jamin occaiiim.Tunc 
sextante HoFMANNiinveni(coadjutoremeoJoANNE Schvlero) 
iacer Aroturuni & $picam $5•. ^defeuiteflejj. i\. Ergo abundabant/ 
1 -j. ftatim inter Ar&iiram & Μ α r t ε μ i$ . 43 ώ, Ercro corre&e zc, . 
41 . Gumque iit Ar&uri latitudo 31. i~ Borealis.relinquebaCLir latitu- 
dini Martis 1. 2,1-f , TuncinterCora& Martem 54. g*-f -*& ftatim 
inter Cor a & Spicam tantundem, debtiit autem 54. & Abundaflenc 
icaque ^ minuta -. prius tantum i^- •. Hax ambiguitas 4 minuto- 

ram irnde eiTet 3 discerni ηόη potiiit impedimentis obje&is, utpero-e- 
re -obfervaiido non potuerimus. Sit autem (ut prius) exceilus 2 '■%. 
quare diftahtia inter Martem & Cor a 54. tf. & peccatum circa Spi- 
cam, fofte qiiod pro Spica Mars refumptixs . erant enim propinqui 
invicenL . Prodit hiiic latitudo Maitis i . ii-f , iongitudo ig. 15 4. 
Hora habetur ex eo quod ciilmiriabat doriiim Leoms 3 cujus afceniio 
recta 1^3. 13 tempare obfervationis . Sclis vcro in meridic locus ig. 55-, 
Z4T) eujusafcenfio reda 1.7. 17 . Jj.Hinc diifcrentia afcenrionum^ 6 ;. 
45 -,'quae refolvitut in horas ix M/xliii, Oriebatur iif m,. Ergo 

nonagefimi diftantia a vertice 3°^ , diftantia Martis &C teme paulo ma- 
jor dimidia Solis St terr^. Paraliaxis ergo 5 tcirciter, & laotudinis j u 
18. Ergo Iibera latitudo i. 15. qua: an re6te liberata fit, infra conii- 
derabimus. Et quia altitudo noriagefimi 51, & Martis a nonageiimo 
diftantiajV* ergo loiigitudinte parallaxisj. |i. ElTet itaque Mars in 
ig . ii -^- λ. Locus Solis ad momcntum noftriim 15? . 10 . g v. Di- 
ilantia iideram 53 -f. Solis diuriius $g . 38,Martis it. 3^. Nam anno 
μ d lxxxvii in χψ e ft 14 , aiiiio mdlxxxix ih 4 ih, eft 11 . g . summa di- 
urnorum r. zi . 14. Quibus elementis cbhficitur oppofitionem veram 
praeccifiiTc horis xvn M.xx nempe die^^hora iv M t xatui ma- 
tutina . Locus Marcis 18 grad. ^j minut. 50 fec. ^ . Pro redudionc» 
ad orbitain fubtrahe }$ fecund. ciixiter, ut iic locus Marcis in 18 grad. 
37 minut. 10 fecund. ^. Latitudo exiguo major quam 1 of. ij m i 0e 
fed ncgleda parallaxi eft 1 gr. xi mku Borealis . 

Η | Atqve 



Cap. 
XV. 



9 o DE-MOTIB. STELL^E MARTIS 

Atqve hmc dvodecim loca eccentrica Martis(exuta iciliccL 
quo ad longitudinem omni inaequalitatefecunda ) omni poifibili dili- 
gentia conftituta fiint . Si quid me m tam fpinofo labore fugit 

etiamnum ( Ftigerat autem aliquando per o&odecim menimmfpacium, 
me falio fundamento falfo inquam applicatie obfervationi inniti & 
m yanum cam diu laborare),id equidem nulla ratione poiTum animad- 
verterc . 

Expo nam itaque locaomnia in fequenti tabella, idditis longitu- 
dinibus mediis ex Tychone (potui vel ex Prvtenicis vcl ex pecv- 
liari compuco, qualem Ptolem^evs prasmiiit fuis demonftrationi- 
bus : fed nihil opus . Nam il correotione mdigebit motus medius , poft- 
liiodtim eaminveniet. In prasfentia nobis ferviet nihilominus ad inter- 
ititia temporum metienda iloe errore feniibili. 





Stylo veteri 


Longuudo 


Latitudo 


Long. media j 




Arini 


D. "Menfes 


Η 


Μ 


G 


Μ 


S 


s 


G|M | 


s 


G 


Μ 


S 




I 


1580 


18 


INovemb. 


I 


ji 


6 


ι8 


^ 


n 


1 


40 


Β 


Ι 

3 


2-5 
9 


45? 

2-4 


3ΐ 
55 




II 


1581 


2/8 


Decembr. 


3 


5* 


16 


5 5 


30 


-ΞΖΓ 


4 


6 


Β 




III 


1585 


3° 


Januarii 


l 9 


14 


2.1 


3^ 


10 


α- 


4 


3 2 --r 


Β 


4 


ΖΟ 


8 


!5> 




IV 


1587 


6 


Martii 


7 


2.3 


2.5 


43 





ήρ 


3 


41 


Β 


6 


ο 


47 


4ο 




V 


1582 


V4 


Apniis 


6 


2-3 


4 


2-3 





w\j 


1 


iz~ 


Β 


7 


14 


ι.8 


2.6 




VI 


15.5,1 


8 


Junii 


7 


43 


arf 


43 





£ 


4 





Μ 


9 


5 


43 


55 




VII 


J 55>3 


Μ 


Augufti 


l 7 


2-7 


1 1 


l6 





X 


6 


1 


Μ 


Ι Ι 


9 


55 


4 




IIX 


x 55>5 


3 1 


Odfcobris 





39 


17 


3 1 


4°| V 





8 


Β 


Ι 


7 


Μ- 


2 




IX 


l 597 


ij 


Decembr. 


l 5 


54 


1 


18 


θ| -2ΞΓ 


3 


33 


Β 


1 


2-3 


ι Ι 


5^ 




X 


1600 


18 


Januarii 


14 


1 


8 


^ 


Ο 


a| 4 


30-f 


Β 


4 


4 


35 


5ο| 


XI 


l60 TL 


10 


Febmani 


14 


J 3 


1 1L7 


Ο 


ipjl 4 


10 Β 


5 


*4 


55> 3 71 


XII 


I604. 


l8 


Martii 


16 


2-3 


ι8, ! 37 


IO 


=Dr 


i|z<5" |-B 


6 


2-7 


ο 


11 



C Α Ρ V Τ XVI. 

Methodus inquirendi hjpothefin pro 
inaequalitate prima falvanda . 

tolem^vs libro ix Operis Magni capite iv primaminae-. 
qualitatem Planetarum aggreiftirus praemittit fuperficiari- 
1 am quandam declarationem fuppoiitionumquib. velit uti. 
; cujus fummihaEC eft : Cernimus Planetam in oppoiitis fe- 
' rriicirculis insequaliter immorari . Vt a £7 -sr per α iii i^,? 
minus eft fcmicirculo 5 a z£ ? jper as in .sr plus fcmicirculo . & tamen, 
inventus eit Planeta diutius commorari in illo quam in hoc , cum ex 
arqualitatis legecontrarium oportuerk. Nam a media longitudine 
z, 2.5 . ig in_9 . 5. 44 iimt £". 12!. z^ plus femicirculo , hoc eft plus quariL• 

dimi- 




PARSSECVNDA. $1 

dimidium temporis periodici Planetie. Ita a iL• ι£ χ per £i in i£. 17 «p 
eft propemodum femicirculusplus xi minutis .subtra&a vero lonoitu- Cap • 
dinemediailliusloci^n.^ . 55 ) ab hujiis longitudine (/. 14. 5^) depre- X V1, 
henditurintereiTe £5. 5 plusnempe dimidio.per 5. y.Planetaigituratrp 
per c^ in χ tanto brevius commoratur. Quod ii loca vicina iin- 

gulatim expendas,& arcus interjedoscum temjporibus feuarcubusme- 
dia: longitudinis compares, deprehendes Planctamin certo & imoloco 
fub zodiacotardiifimumjin oppoilto velociiiimum ,in mterj e&is (pro 
ratione propinquitatis ad alterutrum ) paulatim curfum intendere vel 
remitterc . 

Hascarguuntprimo motum Pianetx(quantumvis injequalis appa- 
reat) circulationibus tamen adminiftrari , quarum hxc cft iiicceifona 
moderatio atque in idem reditio. Namii Planeta redis lineis angulos 
conformantibusincederet(ut ii latera quinquanguli perambularet . in 
quibuscogitationibus olimfui J,prorationelinearum aliquando fubi- 
ta fierec commutatio motus ceieriorisin tardioremevidenti difcrimine, 
idquenon μηο fed pluribus zodiacilocis contingeretprolaterum mul- 
titudmo . Cum autem tanta ina:qualitas, poft remotam ina> 

qaalicatem qux ex Sole pendet, e.tiamnum reftetin motuPlaneta?: er- 
go fitnplicis circulipofitione ( cujus in centro vidis conftituatur) vel ad- 
miniftrari vel demonftrari non poterit. Poteft autem per compofkio- 
nem plurium circulomm vel quafi (utPTOLEM^vs libro 1 1 1 prami- 
ikjidque duobus modis quamiimpliciilime : vel eccentrici circuli vel 
concentrepicycli ufurpatione. 

Elegit icaque Ptolem^vs eccentricum pro prima ina^qualitate, 
diftindionis & captus juvandi caufa , eo quod epicyclus fecunda-inie- 
qualitati eifet necefTarius . Deinde hoc generale didum ruminans 

negat nudum eccentricum Planecis fuificere. Nara poftquam crebro 
exp'enderit,quid fieri confentaneum iic, circumcuntibus una epicyclo 
pro fecunda &C eccentricopiOprimainasqualitatefalvanda 5 coIlarisob- 
fervationibusappamiife,quodepicycli cencrum multo propius acce- 
datadterram in apogaeo, longius fugiacin perigaeo , quam iimplex ec- 
centricus ille,quiprimam inasqualitatempraeftatipatiatur : hinc conti- 
nuo fermone delabiturad menfuram hujus appropinquationis , refert- 
que fe deprehendifle , quod centrum ejus cccentrici qui epicycli cen- 
trum fert , iit praecise medio loco inter centrum vifus ieu terrae δ£ cen- 
tmm asqualitatis feu eccentrici inasqualitatem primam falvantis . Nec 
ulla demonftratione allata hoc tamen principio niticurin tribus fu- 
perioribus . 

CoPERNicvsfut fa^pe alias^hic quoque magiiinim. religiose fc- ™ r !i«m oe ad 
quitur accommodata fua forma ad hanc quoque menfuram . ca P utxix. 

Id vero nonimmerito mirati funt Aftronomi & fexore Mms τ- 
linijego quoque,uc vides iiiMysterio Cosmographico cap.xxn 
fol. 7^ . Casterum quod illo loco citati libelli putavi Ptole- 

m,evm cxca conjechira ufum ad hocftatuendum J idfecushabet.Potuic 

Η 4 enim 



Cap. 

X Vi. 



* cafui defins- 
»io eft initio 
cap, V. hujai 
lifeii. 



De Prodrome 
feii Myllcrio 
Cosmogtaphi. 



9* DE MOTIB. STELL£ MARTIS 

enim Jdcmonftratione optima ex obfervationc idoneaidevincere,utin- 
fra demonftrabo . tantumhoc in artifice deilderes, quodobfervatioiies 
illas cum demonftratione adpofteros non transrniiit. 

Cvm itaque tunc quiidem cxiftimarcm, hoc ρ*γ*ύν ώ?^ eife, vidc- 
rem etiam. a Cqpernico non obfcure addubitari,dum de mutataMar- 
tis eccentricitatediipLitat,numeris ejus abhacdimidiatione discrepan- 
tibus jcogitavi de Metho-do, quae me ad proportiomfem utriusqj eccen- 
tricitatis/quiaucdixiiion erac certum duplamciTe) cognosce-ndamper- 
duceret. Cumque Ptolem^evs tribus άκ^ν^ίβί? obfervationibus 

&: hac praeconcepta opinione de proportione cccentricitatum evince- 
ret &C apogasi locum^ corre&ionem longkudinis media^denique &: 
quantitatem eecentricitatum 5 vidi ε g ο , ίϊ probiema hoc enervaretur 
(iurrepto axiomate de propornone eccenmcitatum jvagum futuninL• 
&C cafus non unm^itaque quarta infuper obfervatione d^»w Z im viciiTmi_, 
firmandum . Hac igitur arte inftra&us anno MDcadTvcHONEM 
vem } lamisque didici, ab lpfo quoque inveftigatam non aifumptam, 
hanc proportkmem s m numeri ejus indicant . Facic enim ecccntrici 
^Copernicani) ccntrum diftare a vifu 1 3680 particulis, quarum a- 
liis 378opun6tumxquaIitatisablioc viciiFimdife.quodeiTet informa 
PToLEMAicA^ac fi diitantiam centrorum vifus -& eccentrid faceret, 
^oo,reliquam inter centram eccentrici &punclum atqualicatis 7560* 
Potui quidem & ipfe uti dimidiatione procerta,idque meliori jure 
quaiii pTOLE^vSjquiainMYs terio meoc&p.xri caufam ejusdi- 
midiationis Phyficam attuleram : verum ob idipilim ad Tychonemvc- 
neramyutexejus obfervacionibus in inea placita libello di&opromul- 
gata certius inquirere poifem . quod quidem feciiinc prxjudrcio & et- 
iamnum facio . Quod ίϊ fupervixero•, quoad Aftronomia fuam purita- 
tem &C perfedionem naneiscatur, ut in eauia f quam in illo libello ad 
ejus tribunal devolvi/pronunciari poiTicpolliceorieotorijme libellum 
illum rctra6taturum 3 &:confirmatis qua; veradeprehendi,reliquaquae 
fecus habent fideliter dete&umm. 

Sed ad rem . (entro β jcribatur ec- 
centricw ρ g lineoper^ diameter α- 
ρβανίτη η ι per aliquot annos quafiim- 
mutabilis . Hoc β periculum erroris 
haberet } non deeffent nobis media hoc 
quoque cavendi. In hac infra nfit a. 
<vifits;fitpra ^fit c centrum illudapud 
quod angulijfracw tempomm propor~ 
tionantw, cum eirca α ( ut paulo fii~ 
pmydiBum ) non proportionentur.Sint 
autem f . g. d. e. ebfirvationej qua- 
tuor per ambitum circuli di[pofit& ,βο 
quidem 3 ut PUneM exutus in#quali- 
tifteficmdaficappareatquafivifitsin ^futjfet. AW^/WPtqlem^vm 

iftddem 




XVI. 



PARS SECVNDA. 9i 

quidem α vere locmeil vijksfeu centrum terr&, apud Tycho nem vero & 
Copernicvm f uifitseBinlineas^ ) G α,ώα,έα,& α Soleff. Suprave- Cap • 
ro dictum eH^utraque ratione Phnetnm in&qualimte ficunda perinde exui. 
Conneohtntur autem punttuomriia cum omriibw : etfitAi in zh Λ np, α g m 
i-6- 43 $> α d in i£. i£. x ; ae in 17. μ f Κ i7/w ^*»/»r quatuor anguli 
circa α 3 »fi f α g ^Γ. ό j gad 75•. 33 , dae 65. 15-J- , ε α f iig . π -. 
Qmfunt corrigendi nonmhil ob pr&cefwnem aquindftiomm . Sub Fixis enlm 
Tlanemnon tam longe promofus ett ιη ε ultima obfervatione auamindica- 
turper hos numeros . (gjiare fae paulo ett major 3 reliqui mnto mmorcs. 8o~ 
dem modo ex fiibtrattwne longitudinum habentur & anguli circa c . 

Propositio. Oporcetjam angulos fah&pch tantos aiTume- 
re 5 uc iis pofitis &pimota f . g . d . ε . ftent in uno chxliIo , & β centrum 
illius circuli iic inter c . α . punda iri Iinea c a. 

Solvtio noneit Geometnca, iiquidem Algebra Geometricanon 
eft : fed fit per duplicem falfam poiitionem . Nam & Algebra hic nos 
deferit, quia nomina artis reftis communicata per re&as non derivan- 
turin angulos,niii forcaiTe quis univerfam dodrinam Sinuuminunam. 
hanc operationem conjicere velit. 

At vidc quid facere juifi iimus. Nam fi angulum fah aifumpferi- 
musjcum linea α f habeat locum certum fub Fixis, alterumquoq5 crus 
α h aiTumemr habere locum cercum fub Fixis . Efto vero α η linea apo- 
gan,CoPERNiCANA & Tycho nic α notioiie linea aphelii. Ergo iu- 
bemur aiTumere & ponere quod erat quazrendiim, Nam ut hoc aphe- 
lium addisceremus, hanc viam cepimus ingredi. Eodemmodo 

cum α η ( id eft c h) locum fub Fixis per hanc noitram poiicionem fue- 
rit adepta,transeatqueper c centriim icqiiantis circuli(ideoque etiam 
perinitium,aquo partes ejus incipiiint numerarijiitpc-te abapiideqiiie 
concipiatur fupra η ) 3 & jiibeamur aiTumere angulum fch, ergo &: c f 
linea nanciscetur locum in iequahtis ciicumferentia. Atqiu hiec eft 
longitudo media, qua: loco vifo Planeta: iii Ε refpondet, &; hujuslon- 
gitudinis medias notitiarri quaef ebatrius . Aifumimiis igitur prseter apo- 
ga^um 6c aliud quoque exiis qux qua^rebantur. 

Vervm enimvero ποη eft iiifolens neque Geometris neqj Arith- 
meticis neque Dialedicis/uti argumehti forma ad impoifibile ducen- 
tis,ut il videant exaiTumptis fequi aliquid abiurdu ea tanquam falfa re- 
jiciant,idque tantisper, quoad amputatis hoc paotoeXceifibus Scdcfc- 
dibus ipfa veritas (quas penes Mathematicas disciplmas inmedio utro- 
rumquelatitac)detegatur. Id autem fit iii prxfentiainhunc modum. 

Capiat linea c α nomen , &jh itA data . Quia igituraffumitur fcb 
^fah & per conjequens etiam reUquamm linearum inclinationes aducA 3 
ξ£ α c efi commune latm quatuor tnangulomm ^cfa, cga,cda,cea) 
quommfuwL• dati anguli \ igitur in menfitra ipfius α c dabuntur quatuor li- 
neA af,ag,ad,ae. Et quia tu nonjis quatuOrtriangulis fag,gad,dae, 
ε α f , Uterajamjunt datzi cum angulis adk interbina latera^nonigiturigno- 
rabuniur finguli exfingulis triangulis anguli ad bafij> nempe a fg,adg, 

ade, 



94 



D Ε Μ Ο Τ Ι Β. 



Cap, 

XVI. 




STELLvE MARTIS 

ADEiAFE. Sed AFG^AP Έ fi 

partes angult gde. ϊη quadrangu- 
lo vero defg, (fiquidem eftinferi- 
ptum circulo . quod eit hic inrer 
hypothefes .) convenit btnos oppo- 
fitos angulos ^gfEjGde )fimul 
aquare fummam duorwn re&omm. 
junttis igitur quos jam invenimus 
quatuor angulis fi ' fumma dijferatab 
hac duorum rettorum menfura , pro- 
nunciabimm afiumpta falja ejfe:five 
in alterutro ajfumptorum falfitas in- 
fit fi<ve in utroque. 
Retentoigitur altero fch efiamnum 3 mutmto vero reltquo f α n,rcdibi- 
turad caput 3 & denuo mqmretur fumma quatuor angulorum . Qu&filongi~ 
ma duobmrectis recejfmt quamfmnmaprior, argumento eft , mumtwnem t- 
■pfim f α η perperam ψ fufceptum . Contrarmm igitnr illifaaendum . Vtfi 
forfitun addidijjhyjam minuas : velcontra . Smautem propms adjuflam men- 
furam accepfti, m ma te ejfe mtelliges . Et tunccomparationefaofa ejm defe- 
ffw quifmtmprincipio ad eum quijam- refiat,eadem m proportione perges , 
augendo <vel mmuendo angulum fah. 

<tAt non ideo certum ett ficundam ifiam corretfionem tuls quatuor angu- 
lisjuflamflatim menjuram conciliaturam . Non enim arculanum augmen- 
tommeadem eii proportio qm refforum . Repetmdm tibi labor ent tterunu 
atque iterum,dum tuafitmmaqu&fitorumanguhrumfiti%o -uelproximeUn- 
ta. minima enim tuto neglwes. 

V β ι hocfueris confecutw , ut anguli f . d . ( ideoque & refidui G.k.Jve- 
refient ineadem circumferentia 9 jamporro & alterum eorum qmfeqmcon- 
<venit explorandum eff 3 utmmnjidelic&t β centrum iliim circulifletinterc.K 
in eadem linea . U^Qam de hocfitpra dtttum , quod J> τ ο lem jev s id omntno 
ajfumpferit,& rationes Phyfic* requirawL• 3 ut ibifit tardifimus motm ubifi- 
dm ab κ Sole diflat longifime ut m H . quod non aliter fieri poteii quamfi 
a. b. c .fint m eadem linea . Vt hoc inqmratur.jungantur (gkd^ml) 

notiyUt angulus gai nofiatur, &w gae exhocangulo & latertbm '(ga,a e,) 
qu&ratur latm c ε . In tnangulo igitur gfe angulm g ρ lijiatadcircumfe- 
rentiam . Ergo gbe angulus ad centrum duplm eil ejm. Primautem gfe 
invefligatusfmt per partej gfa 3 afe. Rurfitm igitur in triangulo gbe <zqui- 
cmro datur gbe angulm& g ε Utw. Quarenonignorabunturangidiadba- 
fin,& g β radiits arculi , tn proporttone κ c eccentncimtis initio ajfumptA . 
Et quiajam habetur bg^bge s phuf vero habebatur ag^age 3 fabtra- 
Bo tgiturK g ε α β g ε ( W viafim 3 fi ufit veniat )relinquaur agb. In tn- 
angulo tgitur agb dantur ag^eg^ interjeftw angulm agb. Qutfidis- 
crepat α c α g primurn a/[umpto,argumento eHjpfiim β contra quamfienpar 
erat cadere extra lineam c α . Rptrfnm igiturfalfa pronunciabimus aOumpta 
ι c η ^fah. <t4t quia retento f c n,mutato vero ρ α u,in almd et- 

iam ab- 



PARS SECVNDA, 9S 

iam abfardum imfingitur 3 faiicet quod d . ε . f . g .locanonquadrantjincir- 
culum ( utijamfupra hoc uju venerat, antequam ipfitm γαη tant& quantim- Cap • 
tis ultimo conftituemmus ) : patet igitur 3 etiam icnefle mutnndum . J\du- 
teturigitur 3 hoceH 3 alia affkmatur quantitas ipfim f c upro lubitu 3 ξ£ reten- 
M ea,perquatuor qmnque <velfex vic&s ^uanetur f α η tiintisper donec rur- 
fum quatuor anguli adi.O .junBifaciant duos reffos ; £f tunc per tnanmla 
gaEjGFEjGBEjBda, contendatUr adfecundam inqmfitionem ipfim bad, 
comparatwne ejusfaffia cum c α T>jam ultimo confiituto . Vbi rurfiim vide- 
bis 3 an longima^ero receffem an vero ad propinquitutem veneris , & fecun- 
dum qualitiites excejfuum vel defettuum proportionesque additionum fubinde 
ad caput redibis 3 donec bad tuntum deprehenderis quantum c α d <vel had 
in iUa vice ajfumpferas . Eo ubi perveneris 3 tunc dentque in triangulo bda 
dahis φββ d nomen rotundum ( centum millmm) &m eadem proportionc_j 
( mediantibw angulis J -qu&res ^ba eccentricitatem eccentrici ^ca eccen- 
triciutem aquantis. unde fiibtrath, β α reltnquit c β . Tunc^ de apoqd 
loco &de correttwne motm medu ( qu&inultima operationefiippofiieras)pro- 
nunciabis 3 quod bene 'habean£-> 3 quantum quidemhanc formam hypothefios 
attinet . 

Si τ ε hujus laboriofiE methodi pertasium fuerit, jure mei te mi- 
fereat>quieam adminimum feptuagiesivi cum plurima temporis ja&u- 
ra 3 &C mirari defines hunc quintum jam annum abire, ex quo Martcm 
aggreifus fiim, quamvis annus μ d ciii pene totus Opticis inquifitioni- 
bus fuic tradiiofcus . 

Existent acuti Geometr^ Viet^ iimiles, qui magnum aliquid 
eiTe putabunt demonftrare hujus methodi οίτεχνία,ν* Idenim dc Ρτο- 
lem^eo &C Copernico 6c Regiomontano obje&um inhocneoOcio 
a Vie τ α . Eant igitur & fchema Geometrice ipii folvant i & erunt 

mihi magni Apollmes. Mihi fufficit ad quatuor vel quinque con- 
cluiionesexiino arguniento(in quo quatuorobfervationes & duashy- 
pothefes infunt) extruendas 3 ideft, ad viam e labyrintho remeandanL•, 
prolumineGeometnco filum ατίχνον ( quo tamen ad exitum dirigaris) 
oftendiiTe. Si difrlcilis captu. eft methodvs , multo difficilior inve- 
iligatu res eft iine methodo. 

S ε c^y ι τ ν r nunc exemplum pr^ceptionis hujus in propoiitis ι ν 
obfervationibiis. 

ReduciintLir autem omnesloci caufapra;ceirionisadpnmam obfer- 
vationem . ubi longitudo vifain 15. 43 np, longitudo media^. 0.47.40, 
motus annuum Fixarum eil^i fecundajUtBRAHE ν s demoftravic in Pro- 
gymnasmatis . Ergo ab anno mdlxxxvii D.vi Marcii in annum 
mdxci D.vin Juniifunt ι ν anni tii menfes, qtiibus refpondet demo- 
tu pr^ceifionis 3. 37. Ei"go poneiidus nobis eft viiiis locus anno 
μ d xci 111 1 ζ. 39 . i3 $ 3 longitudo media 9. 5. 40. i§. Sic ab anno 
Μ d lxxxvii D. vi Martii in annumMD xciii D.xxv Augufti funtanni vi 
menfesv^. quibus competitmotus prajceifionis 5,30, Ponendusitaque 



Cap. 
XVL 



96 DE Μ Ο Τ I B, STELL£ MARTIS 

Mars m 11. 10.30 xjongitudo media 11. 9. 49.34. Deniqiie ab anno 
MDLxxxvnD.viMartiirnann.MDxcv D.xxxi O&obr. jfunt anninx 
menfes ν 1 1 fcre . quibus reipondet motus 7. rg. kaq; reponendus Mars 
in 17.14.2.1 tf>& longitudo media 1.7. ^.51, 

Ρ ο ν ε μ ν s autem primo apogaum *vel aphelium anno μ d lxxxvii ih 
ig. 44. ο ςι . Secundo ponemm longitudin&j medtasper 3. 15 amendas^ utfint 
longjtudinu medm £. 0.56 . 5^. _?. 5°. 43. 34. iLfyi, fo . 1. 7°. ιό . y, 




jEW/ Η C Ε 

CompL 
Pro angulis a^qiiationiiitL» 



&t qma, c η 
^ 3 C F 


«/ ig. 

0. 


44• 
50. 


α 

5 6 * 


Erit ρ c η 


31. 


6. 


5 6. 


«S/f ^#/<ί C Η 
& CD 


^ 18. 
9- 


44• 
49. 


a 

34 x 


jEWi- HCD, 

Compl. 


168. 

I I. 


54• 
5• 


2,6 

3 4• 


Sic qma c η 

& C G 


eil• ig° 
5 


44 
40 


α 

i8 £ 


.£Wf Η C G 

Compl. 


\%6. 

5h 


3• 


18. 
41. 


Sic qum c η 

& C Ε 


ett 18. 

7 


44• 
6 


a 

51 ν 



III. 

<i8. 



3 7• 2• 
ii. 5i. 



CF. 0.50.5^.^ 
AP. 15.43. O. np 



CG 5.43.34.^ 
Α G 2.6. 3^.13.^ 



CD cj.5i.50 X CE 7.IO. 7.V. 
AD Il.IO.30 X| Α Ε I7.14.H.V. 



CFA 5. γ.$6. jCGA c). 4.11, CDA -l.i7.40. |c Ε Α IO.I4.I5. 

Pro lineisex Α. 

Capiat α c nomen 10000 .Vt igitur anguli Aquationum ad α c >fic angu- 
li c ad Unetu ex α . Otvidendifimt igitur finm angulorum cinioooo mul- 
tiplicati perfinm angulomm &quationunu . 



Sin.FCH 5 3 16^3 
Sfa; CFA g^ 4 ^ 

447 Μ 



84380 
80505 



^75 
357$ 



z 97 

1^83 



AF 

5 



75 > 9 1 8 



Sin. GCH 

Sin.CGA j ^764. 

7881Ο 



1 1080 

11035 



45 



AG 



5° 



AD 



Sin.DCH J^^O j Sih.ECH ^2.^66 

Sin.CEA I7773 

88875 



7° 



A 4004 
16016 I4 
3114 
3103 



ae 
4 



3 



4 



108 
100 



80 



405)10 
3 5 54^ 



53*4 

53 3 3 



8c 



5 



^|3 



3 1 
Pro an- 



Ρ Α 

af 15-43 • °fti> |ag 

AG l6~.39.i3 φ AD 



FAG ^ο•56".ΐ3 

1Ί7 



Compl. 
metuum 



R S S Ε C V Ν D Α 
Pro angulis ad A. 

l6".35>.l^ ad 11.10.30 χ. AE 
H.IO.30X Α Ε I7.i4.ll V AF 



GAD 75.31. 7 
ΙΟ4.18.53 



DAE 65.1y.52. 

114.46. 8 



97 

17.14.11 V. 

15.43. onp. 



Cap. 

xvi. 



ΕΑΡ Il8.l8.38 
5i.4i.ll 



Pro angulis ad F. D. 
^W/ afcape^dgjAde φηί propemodmn dimidia de comple^ 
mentis angulorum α ad femicirculum : minor&s tamen qmad f $ <?# qi$odline& 
α GJ0703 α 132302 hrevwres funt inwenty quam α έ s 94-33: (f majores 
qui adD,eo quod dici<z lirie& ag^a ε^/ζ/• longwres quam α t>^l8oj2 . e^ 
r^w aSSi quatuorcirca α aquent quatuorreBos, igitur fjf eorum- complementzi 
ad femicirculum junfiim aquabunt quatuor rectos:quia quatuor Qmicirculi 
firnt otfo reffi. *Dimidiwn ergo de fumma complementorum pmt duo reoii, 
quantos opmmmfieri gfe,gde .junctim .Quantumergo qm adi, deficiunt 
α dimidiis Juomm complementorum ,Untundem oportet eos qui ad D,excede- 
rejua complemenm . At tangentes differentu angulomm ad bafes m hoc ve- 
neretnanguloYumhabentur.filatemm differentias dividas perjummas late- 
rum ,& quotientem in tangentes dimidiomm compiementomm multiplices. 
Ergofi btnadijferentU angulorumad f aquent fummarn ad d ,anmltK f cnm 
angulo d aquabit duos recios. 



Dimidia 



F AG 

44-31-48- 

9%171 



G Α D 

51°. 14. 17. 

1 19093 



AF 
Α G 



Oijferenti<& 
Summa 



594-3 5 

50703 



D AE 

57 x 5• 4 
156Ί71 



8730 

1 10136" 



AG 50703 
AD 48051 



AD 

Α Ε 



4505 1 

51301 



770951 



7 



101048 
99H3 



1915 

1103 



(Jluotientej 
Tangentes 



711 



%S..$ 1 I 

.9^755 



Ε Α F 

15°. 5 d.41. 

AE 5 I30I 
AF 59453 



I975IO 



6 759°\ 
592-53 



6 



6 



8357 

7907 
457 



4150 
100354 


7131 
11 175 5 




401416 


4 


670410 


6 


13584 

10771 


1 


41^90 
33510 


3 


55*5 
3016" 


3 


9170 
8938 


8 


45>7 


5 


131 


1 



7916 
98373 



*Tangentes 
Oifferent. F 



6U6 

885 

19 

7797 , 
4.17.30 



1684 
1 19093 



42-3 5 
156Ί71 



I I 

53 
6tf 



6"j82. 
48438 



.581 


|8rf 


6Ί50 


84 


774 


54 


311 


54 


103 


10 


46 


86- 


5 


Γ# 


7 


81 



34^5 

D.i-59• 4 

, 3-47• IO « 
Summa duorum ad d. 5.46". 14* 



1906" 
195 

38 



8* 

54 
71 
9^ 



S£i l 8 

D. 3.47. IO 



3H2- 
p. i. 47-55-* 

417^0; 

Summa duorum ad f . 6". 1 5 . 19 . 



Bkfum* 



CaP. 

XVi. 



S*dHCF 3I.3.35- 
Slnus 53081 

Sin.CFA 




85)45 

4475^ 



83 5^0 
80505 



3°55 
J.6&3 

371 

14 

AF 55,341 
A G 50740 



AF 



5 



4 



86oi 
ι ιαο'8ί 

77056-7 



7 



8 5>5 3 3 

88065 



1468 

1401 



8 



Tangentes 



$67 

37I3 

5>^373 

7813 



1 1 



6886 
78696 



3 
5>4 



F. 4, 



7686 

/ // 
13.41. 



GCI 53.7.2 
7^5)86 
Si.CGA 1576*4 
7 88lO 


AG 

5 


11 660 

11035 




7. 



615 

10 



ij« 



ag 5ο74σ 

AD 47815 



2-.9M 

9*555 
15,71 10 



^5300 
8 875)0 ^ 



Ergo hific apparet ρ ^ 3 τ> fiim- 
mam ejje minorem duob. rettis , quia 
minuenda dijferentia faperM ad- 
dendanu . 

Ghtantitas defeBm eH 14. 15. 
Sao vero ex mulnplict reiterattonc_j 
hujpis Uboris > additione 3 .10 ad a- 
phelmm fummas coire . Id probabo . 

Q^iCanebunt igitur anguli tzqua- 
tionum cum fuis finubw 3 ut & Un~ 
gentes complementomm dimidiato- 
rum angulomm ad κ . 



DCI II. 1. 14. 
1^145 

Si. cda 4004 
16016 



1581 
1 161 

10 



b. 1. 



3831 

/ // 
11.37, 




AD 



4 



eci 63*19.31 
5)1915? 

Si. cea 1 777 3 
88875 



ad 47$ I 5 

AE 51181 



4466 
10005)64 

4 
6 



66 $ ο 

1211 

777 



11905)3 
15)68 



86 
81 
40 

^ 2 - 



156171 

44 6Ί 
6150 
618 

93 

3 



84 
08 

71 
1 1 



6 ? 7 ί 
d. 3 . 55). 10. 

1.11,37. 



40540 
3 5 54^ 



4994 

3555 



ϊ 439 

LLi± 

l 95 



AE 



5 



α ε 51181 

AF 55)341 



706Ό 
ΙΙΙ6Ί1 

669733 




48438 

6-315 



1906 
H5 

9 

1 



^9 

68 

40 



F. I. 

4• 



3064 

45>* 8- 
13.41. 



Summa ad d. ^.10.47. Swn.ad*. 6- i-59- 



PARS SECVNDA. 99 

Hic fi4,mm& dijferunt non plm ί . 4$ . Ituquejam nimium promovimw 
apog<zum 3 atque idper 1 ζ alia eil retrahendum . Sed de tuntula differentia cu- 
ra eii non neceffaria . Componemus ittam ex aquo £f bono , ut in μ ε τ η ο d ο 
nofira ultenm progredi ροβιτηπ* . c Priu5'enim i cum peccaremm defeftu periy. 
15 ^fitmma differentiarum ad f £f jyfuit 11. χ. 44 .Jam 3 uhi exceffu \. ^pec- 
ca^vimm 3 fumma, h&cfaffia efi 11. 19. 4^. Cum itaqueji rmnutnfuerint in 
fiimma differentiarum 1 8 minutorum 3 ergo ι & minuta facmnt propemodunu 
j mimttum y utjuflifiimafiimma evadat iz. 13. 44 . cujm dimtdmm 6• 9 . ζ ζ 
eiifamma <velad f velad d . 

Pro Triangulis gfe 3 gb ε . 

InvKG dimid . complem .fuit 4 4 . 3 ί . 4 g . 

In έ ae z5.50.41. 

Summa 70.z1.15>. 

Hincauferfiimmadifferentiar. 6. ^.zz. 

Reflat g f ε 64. 13. y. 

T)uplum ergo erit in gbe ι ζ 8 . ζ 6". 1 4. 

Cujus compl. $ l -lh \&> 



Et quia g α d 

& DAE 



75.31. 7. 
5-5.I3.5z. 



Ergo gae 140.44. 59. 
Compl. 39• ι 5• J ° 



"Dimidmm 
Sr&t etiampnmo 
Secundo 



15.46.5 3. 

GA 5070^ 

5°74°. 



& AE 5Z3OZ 

5zz8i 



Oifferentia, 37 ζ 1 

Ergojam 5°739 5zz8z 

(jhtaritur igitur g ε , ex g α . ae. Uteribus 3 ξ£ gae angulo. 



Α 
Ε 



G 

A_ 

iDijferent. 

Summa 



S°739 
5zz8z 



154304 
1030ZI 



51175, 
41108 



10071 
9171 



799 



Oimid. (ompl. gae. 1^.37.30. 
^Tangem 356-58 

i45>7 



35^ 

141 

1 



7 



534 
dimid. complem. 

α g ε 19-5S-5 1 



5* 
63 

08 

49 

O.Ig.lI. 

19.37.30. 



Vtfinm α g Ε W α ε Jicfintu g α ε adcz. 
Sinus g α ε 6-3171 

ae 51181 



3163550 
1 16-541 

11654 

50(31 

Ι2 •7 
3307935-* 



*3 3°75>3 5| GE 

<SV»«f AGE 34088 | 

3067^1 i^ 



/ 



140015 

138616 


70 


1399 
1363 


4 


3 6|i 



Ergo 



Cap. 

XVI. 



ΙΟΟ 



Cap. 
XVI. 



DE MOTIB. STELL^ MARTIS 
Ergo in gbe 3 ut gb ε ad ge 3 fic β g ε ad β ε . 



43 4_94 Sinm cbe, 

5)7041 GE. 



3^1 1460 

304458 

1740 

4i 

4118701 



4118701 

783 17 fe^f GBE 

3^1^35 5 



301351 
2.345)81 



67370 
62.661 



E't quia fuit age 1_9.5y.51. 
Jamvero bge z5.46.53. 

Erit bga 5-51- i. 

Compi. 174. 8.58. 

Oimtdium 87 * 4. i^ 

^angem 15)57100 

*5>84 ί 

5^44- 

1564 

78 
58401 



4708 

4^5) 

ο 

BG 
AG 



3 



538^0 

5°735> 



c Different. 31 1100 
Summa 10455)5) 
105)15) 



1015)01 
5)4140 



I 30-17• 

87. 4. 

1 if.Xii 



z 9 

3 7 Β AG. 



876" 

8|^8|8_ 

35>4k * 
Vltima vice promovimm aphelium 
adhuc per 3.3. 
Ergoqum α η ig.47. g.a. 
ag itf.j^. 13.jp. 



Fmt η AGvel cag 1 17.5 1.15. 
£>gd β ^arumperegredtturlineam c Α w^ g :<pfci cag majorefl quam bag 
fcmpults 3 o. 3 g. Hocautemhabeo ex multipliciexperientia 3 quodperaddmo~ 
nem dimidrifcmpuli adlongrtudinem mediam, β inducatur in lineam c α . .SV- 
mulautem 3 ut quadrangulumflet m circulo 3 promovendum eiiaphelmmper L 
Jd lubet explorare 3 fimulque eccentricimem demonfirare . Cum ivitur ad- 
danturad c f &ficios s 3 ο :ad c η vero 3 1 : minuetur hcf per \ . 3 ο . 
Igitur hcf 31°. £. £. gci 53°. g. 31. Dcni.0.44. ε g ι 6g,ig. 1. 
Anguli uero tzquattonum per 3 ό augentur ξ£ minuuntur. 



Igitur cpa 5.g.i6T. 
*SV/z/&f η c f 53 044 
Sintts cfa 8^όΌ 



AF 



44800 



8144 

80645) 



180 
179 



08 



5 



CGA ^.4.31, 

8001 1 

I5758 

7~ 8 75>° 
1 1110 
1 1 ο 3 ο 



AG 



50 



GDA I.I7. IO 

15)101 

3^85) 

155)56 



3146 

175)13 



1 15)0 

ϊ I03 

*~*7 



3537 
3 151 



3 46" 
315) 



AD 



4 



CEAio.13.45- 

P^i3 

^75 8 
8875)0 



4113 



57 1 4 



AE 



5 



3 



3 Μ 

31Ι1 



Α F 
AG 





Ρ 


59101 




5°775 




8416" 




το 997^ 




769% $ 1 


7 


_ 71768 




6-5986 


6 


6781 




^599 


6 


183 




1 10 


I 



Α R 

AG 
AD 



S Ε 



5°775 
47887 



98661 

197314 



91476 
88796 



1680 

1171 
707 

6 9 6 



AD 47887 




Α Ε 5 13 11 




443 5 




100109 




41664 


4_ 


40084 


4 


580 


1 




6 



ae 513 11 

AF 592.0I 

~68~ 7 ^ 
111513 
669138 



18761 
1 1 151 



7 



7610 

6691 

919 

891 



T^dng.manent 98373 
7661 



6886 

59° 
59 



1 1 

11 
01 

98 



1 190 


91 


1917 


ifSi 


86 


1 161 


8i 


Μ 


81 


9 


03 



15 61 71 
44 i* 



48438 
6168 



6150 
615 

3 1 
l 9 



84 
08 



1906 

48 



18 
44 



7536 ^ 
4°• 18-36• 

Summa una 




6917 

3.57.14. 



Summa altera 6. 



19 06 

lNz 

1988 

i.4i. 4i. 
4.18.36. 
i.i 7 . 



Cap. 

XVI. 



*5Ιρλγ minutis abundamus , qu& tolluntur retrdctione aphelii per 3 g . j^? quia 
fmt in 13. 49. g si,jam erit ϊη ig. 43 . 30" £i. 




Probo 



1 3 



HCP 



Caf, 
XV L 



ΐοζ D Ε Μ 

HCF jl.L. 44. GC 



ninatio- 
incroru 
qiss 



5 3060 
4480 


5 


8160 

8064 


9 


196 

i 79 


1 



°TIB, STELL^ MARTIS 

I 53. 7.54, DCI ΐί>ί.1ΐ. ECI 68.17,13. 

35)^9 
1 55>5^ j 



170 1 

1 79\9 



8000 1 




*S75* 

7875)0 


5° 


Ι1ΙΙΟ 




1 1 3 1 


7 


1080 




;$4* 


6 


M5 


9 



3 64 | 



5,15)05 

1775 8 
8875)0 



V9 1 3 



3501 



1 16 

ϊιο 



7 



4115 
35516 



5 



5634 

53^ 



.307 
178 



59115, 

50769 



8450 
1099I 

j6<) 9 I 6" 7 Prius 7 



75084 
5-55)93 



5076^ 

475>3.i 



115) 



3. 



7 



1838 

5)0700 
J 974 



47i?3i 

4386 
100148 



5^1 l 7 
59^9 



i Prius 1 



6 6 



9°9 I \ 



864 
7*96 



8 9 



Of.2L 

■9*37) 



1 
7 



744 | 
.^ 1 17 

Btf S 2. 

V- 



65)01 
111536 
_4oo92 i|4 p " us 4 (^65) 1 1 6 6p"us £ 
37608 zo<?84 

4 ni54 



3 



3. o7 4 
75 341 
6ol 7\7 

sMs 



1 
6 



.^Sjoi 



z>#//. 






Tingentis 




lam 6. z.ijt ecce ^qvalitatem./^ 6.1.17. 




Ρ Α R S S Ε C V Ν D Α. IO? 

Rurjum ttaque quadrangulo in circulum inclufo quaratur s an^fit m linea c α ,& 
afimma y o°. ii . i^ supra confiitutu aufer jammventiim differentiam £. L ι 6 . Kema- 



nente gpe 64.10. 19 
Ttuphm 118.4.0. iS.gbe 
Complem.5'1. 19 . 41. 

Β G Ε 2.5. 35>. y I , 

Vlttmo g α 50765) 

fuit Α Ε 51517 



St. G Α Ε 6$ 171 

AE 51317 



manet -tnngens dimidti com- 
plemmti gae 35(358 



15 01 



** 



154800 

103086" 

5-171,4 

5*554 



17: 



3163950 3 3 10 148 

I 16" 5 41 3 4o 89 $. Α G Ε 



35 6 
178 



185)81 5_ο6"86Ί 

6 n 
442. 



,9 



50 



.3 3 ι ο 1 48 



** 



141138 
' ι Ι?ίϋΖι 

3 5 Σ 5 

3 405» 

ΙΟ 



5* 

2-9 

7 1 



535 τ- ο Ι 8• 2 -4= 



age ΐ5>•55•54• 



*1 



3 G Ε» 



Β G 5 3 8 ^ 



AGE 
Β G Ε 



3 05)700] 
1046*3 5Ι 2 - 
105)170! 

Ίόο43ό|9 

_5>4£_7ψ 

ίο 



^•55•54• 

15.3^.51. 



bga 5•43•57• 
(ompi.ij'4. ι 6• 3° 
~Dimid.%j. 8. 1^-. 
^Tangem 19971 00 
15» 6" ο 



6ι.5 ! 



ι ΐ5>8|ι6οοά 
35>5>4^j 



'<*Apheltum ig. 4^ . 3 ο . & 
α g ι6". 35>• ij- £ 

Ii7.5O.43• GAG-, 



ί-Ρ"4 )ο•3 5•2•^ 

J7: 8• ι• 
1 1 7• 4 3 • ^ 3 * bag» 
^ 1.1 6. 17. 



^Adhuc&per 7. 10 . egreditur lineam c α c verfit&-. 

Vnde intelligimm, quiapnm addmom 30 ^i /#0ftw» medium & %iai 
aphelium promovimw per -2.$. ig, «w r*?//^»* 7. 10. confumpturos additio- 
nepfic. ad motum medttim 3 & 2jfec. ad apheliurru . Tota igitur additio ad 
Tychonis longttudinem eiij min.jjfic. Et aphelium ponitur in 28 grad. 
4.8 minut.jjficund. &. 

In Um parvo autem errore nihil incommodi acciptt, qui m c α g tri- 
angtilo ex angulis & laterihm cogntik inqmrit β α 3 quafi β fit pmtise m 
Imea c α . 



/ + 



Sinm 



XVI. 



ιο 4 DE MOTIB, STELLJS MARTIS 

Ambga 998800000I 



£* p • Smm bag 8851 



1 1360 
8851 



1508 

17704 



Ergo β α eil• 1 1 18 3 <p<#//- 

^772 BG IOOOOO. 



7376 
7081 



194 



Vivero jjStf&BG ad looooofic 100000 ad ac. 
bg 5 3 86"6" 



46Ί34 

4305)18 



30411 

3479 
3131 



Ergo α c 1 8 5 6 4 

£f β c 7181 quali- 

unu bg iooooo. 



Sed ut omnis error excludatur , agamus proportionaliter. 
PrimofmtBG 5386Ό α g 50739 bga 5.51. 1. bag 6" 1.33.13 
Jv«» 538^6" 5°7&9 5 -43 -5 7• 61.1 ^.3 7 



Dijferentia 6 30 


7. 5. 11.46" 


Amplim tertiaparte 

pergendum 1 1 1 


BAG 6l. 8.37. 

1.15. 5•4 Ι •3 2 •• 


bg Gtfrr: 5 3 86"8 ag 50780 bgA 


5.41.31 


£7.50. 9. 


I OOOOO SmUfBGA 


99190 




bg 5386^8 


1 Sinm bag 


88414 


1 


46Ί 3 1 




iijj6 




430418 


8 
5 


8841 1 


30391 
16933 


2-93 5 
165 1 

^87 


3 


3459 






3131 


6" 


165 


3 


ii 7 | 4 


18 


1 


Manet igitur eccentricitas tota 1 8 5 64 


eccentnci vero 


11331 




& iequantis 




72-32- 



In porma Copernicana 8t Tychonica eiTet diame- 
terparvi epicycli 3616, majoris 14948. Vel fecundiim ea 3 qua^ 

in fine capitis quarti di&a funt, , pro iinu tangens fumatur in hunc 
modiira, . 



Invefli- 



ϊ• Ά R S S Ε C V Ν D Α k 




IOf 



i Cap. 
XVi, 



Invefligefur aquatio maxima adgradum notia^efimtim. Sit hcgjo. 

erit^cfmmangutiBGC^.i^i. St gbc 85.51. £ Et g Q99738. *&in 

forma Copernicana c flanfe ad centmmconcentrm ',erit g χ iooooo . Vt 

igitur^QKangulw&quatmnismaneatyidem Tychoni& Copernico 

in eadem proportione ' augendm 't& 

1 85 640 OOOO 



997& 



°59 ΟΊ - 

7979°. 



6Ί 1 1 
59$4 



C ο ρ ε r νϊ c ο - Τ γ c η ο ν ι c α eccentricitas com- 
pqfitz. Et h<zc in tungentibus exhihet 10. 31.33 
communem &quationis angulum ad gmdum ano~ 



128 
99 



Ergo miiioris epicycli diameter cof re&a 5^28. 
majorii; 145,88. 

Conferiftaomnia cum cap. v. ubi reftitunonem Tychonicam a 
medio ad apparentem Solis motum transpofui* •& vide qiiamiitexi- 
guum discnmeir•, 

Atqve hac methodq ex qiiatuor ΰίχξονυχί cns Marcis locis hy- 
potheiis prima3 inasqualkatis eft inveftigata . In qua boc cum Ρ τ ο le- 
μλο pofui ; loca omnia Planetas per coelum dispoiita.ordinari m cir- 
culi unius circuraferenda : item iis locis Phyikam retardacionem eifc 
maximam>ubi Planeta longiflime a centro teiTa: (fecundum Ρ τ ο le- 
M^vM)velSolis(fecundum Tycho nem & Copernicvm ) dieredi- 
tur : & fixum. eiTepun&iim , ad quodmenfura hujus retardationis ex- 
penditur. Castera omma demonilravi. iiquidem forma demonftran- 
di eft ad impoiTibile ducerc* , Vtrum autem hxc a me inter 

demonftrandum ailumpta vere ita habeant an fecus 3 id in fequcnti- 
bus patebit, «, 



Jam 




ιο6 D Ε Μ Ο Τ Ι Β, S Τ Ε L L ΛΕ MARTIS 

Jam etiamreliqua locao&o ad hanc hypotheiin confenfus caufa 
^• examinabo . Sed ut examen ilt univerfale &C legitimum,immisce- 

bo etiam apoga^i motum* Hunc igiturprius inyelHgabo. 



■ C Α Ρ V Τ XVII. 

Apogxi & nodorum motus fuperfi- 
ciaria inquifitio . 

α m certa erithaec inquifitioquamfuntobfervationes (imo 
vero traditiones PTOLEMAic^ceme. Absquehocartifice 
FiH&Vminus adhuchodienobis conftarct de his tardiflim is 
motibus. Adeo prasterillum nemo inventuseft, ex quo li- 
teras excoluere nationes 3 qui hic nos juyaret. 

Ponimushic quas apudPT olemi vm inveniuntur non undiqua- 
que certiifima : Primo , Fixas fuiiTe prxcise in iis zodiaci locis 3 ixi_. 

quibus a Ptolem^o coHocantur. Ptol. 1. vn + Secundo, veranL. 
fuiifeSolis eccentricitatem^quam Ptolemjevs prodidit 41 5 3 qualium 
femidiameter orbiseft 1 00000. Ptolem. Iib. 111. cap. iy. Tertio, 

apogieum Solis hxfitfe in 5 ^ n . Ibidem . Quarto.apogamm Mar- 

tis (motu ejus ad medium Solis motum accommodato) inventumiiL, 
Μ "f ^ 25 " • ^ to ^• ί% : x • ca P • v * Σ • Quinto , cccenrricitatem Martis fu- 

iife zoooo qualium femidiameter 100000. Ibideiru, Sexto^pro- 

portionem epicyclif PtolemJeo ) vel orbis annui ( Tychoni&Co- 
ρ ε r ni c ο ) ad orbcm Martis fuiile uc ι ο ο ο ο ο ad 15 19 ο ο . Quare qua- 
lium femidiameter orbi Solis vel orbis magni eft iooooojtalium erit> 
eccentricitas Martis 30380. Ptol . lib. x. cap. ν πι. 

Agemus ut capite quin to . Sit λ punctum 3 ex quo defcriptus 

eilorbis magnm 3 c punffum aquatorium Q^iCartis, β centrum orbis Solis. 
Et quia ABeflm^iijAc <vero in 2.5 4- ss ■> ergo c ab 
i•/? 5 ο . Et α β pomtur 4.133 3 α c <vero eamndem parti- 
1 umj 0380 . T>atis igitur duobm Utenbm & angulo com- 

γ prehenfi , hab&tur angulw c β α 113. ±γ. Et quia β α 

* ruergit m 5— φ 3 'uerget igitur β c (fiibtmffio angulo li^ . 

X7- )/« 1. 3 SL circiter 3 idque tempore Ptolem^e i. Simul c β eccentricitas 
aquantis poH transpofitionem ad verum motum Solis fuit iXjJj. Supra 
hanc inveni ex trampofitione Tychonicje hypothefeos 1834.2 : uno mu- 
Mto 3 quodpro quanntaie orbis aJXCartn IS1380' veriorem ufttrpa<vt jj2joo. 
Sed h&c obiter. Jam ad rerrL . 

Quia 



PARS 5 Ε C V Ν D Α ♦ 

TABELIA MOTVS APHE- 



107 



LIORVM ET NODORVM. 



De motu apheliorum . 

Quia circa tempora Ρτοιεμλι prascelfio 
^quino&iorara exorbitabat , ante & poft hulla 
plane fufpicio talis eit reiidua. Separabo hanc a 
& locum augis expendam ad Fixa fidera. Fuic 
autem cor Leonisillaastate in 1. 30 si. Ergopras- 
ceific aux Marcis feu aphelium hanc ftellam 17 
fcrupulis, anno Christi cxl circiter. Noftra 
xtate invenic Tycho Brahe iidus hoc anno 
Christi μ d lxxxvii in 14. 5 ει. cimi apheli- 
um proccifit in ig. 45 £l , diftans a corde Leonis 
per 4. 44 111 confequentia. quibus ii fuperiora, 
%j jungas,fumma ( ygr. 11 rnin.)eft motus anno- 
rum μ c c c c χ l ν 1 1 intermediorum. ab anno 
Christi cxliii mdlxxxvh. Motusigituran- 
nQiis eft propemodum ijfrmotus annorum trig.n- 
ta ζ. 19. Quibus iirurfum addideris motum Fi- 
xarum feu praeceifionis Tychonicvm, qui 
quamproxime aequabilis eft & temporibus o- 
mnibusffolo exclufo PTQLEMAico)idem,nem- 
pepro annisxxxminuta 15 fec. 3 ο , coniicies fum- 
mam μ. 59: annuum ergo motiim apheliiMartis 
ab asquinoofcio hoc tempore i. 4. 

De niotu nodorum. 

Cognationis caufa hoc quoque jam expe- 
diemus, quamvis non ita neceiTarium . Et quia 
Ρ τ ο lem^evs lib.xin. cap. ι . limitemBoreuin 

JVlartlS ait eile τκφ τα τίλώτεΐία, &Κ.αρ>ίίν% , iia^ioov τπρι το ^τπ- 

yiamnv* ruerit ergo iii ic) jss , (cilicet 3 \ gradibus 
anteCorsi. Quamvis PTOLEM^vslib. m.cap. 
vi. ob facilitatem calculi reponat limitem Bo- 
reum in ipiiiTimum apogau locum,icilicet iil. 
Z57 «s•. Ac hodie eil in ι &. ιό ει circitei^nempe 
7. 45 ante Cor a. Subtra&is 3°. 30 deprehendi- 
tur limes Boreus'& confequcnter nodi per 4 . 15 
retroceffiiTe a Corde ει. quod quidem confenta- 
neum eft δ£ Lunas motionibus } cujus itidem apogamm fub Fixis pro- 
greditur a nodi retrocedunt . Annuus igitur motus in antecedentia cft; 
10.34: annorum xxx eft 5. 17. Qua? aufer a motu prasceifionis 15. 3 ο . 
Relinquuntur io* 13. Ec totidem fcrupulis Martis nodi hodiernis 
xxx annis ab aequino&ialipunoto moventuritidem in confequentia. 

CAPVT 





Aphelium 


Limes <fc Nodi 




Anni 


M. 


s. 


M. S. 




1 


1 


4 


40 




z 


2 


8 


1 2 1 




3 


3 


1 2 


2 I 




4 


4 


16 


2 42 




5 


5 


20 


3 2-2 




6 


tf 


24 


4 3 




7 


7 


28 


4 43 




8 


8 


32 


5 24 




9 


9 


3 6 


6 4 




10 


10 


4P 


6 45 




1 1 


1 1 


44 


7 25 




I 2 


I 2 


47 


8 6 




13 


13 


yi 


8 46 




14 


14 


55 


9 ι? 




1? 


15 


59 


10 7 




Ιό 


17 


3 


10 48 




17 


l8 


7 


11 28' 




iS 


I? 


I I 


12 9 




ι? 


20 


i> 


12 49 




20 


2 I 


19 


13 30 




21 


22 


23 


14 10 




22 


23 


27 


14 50 




23 


24 


31 


15 31 




24 


2? 


3 5 


10 II 




25 


20 


3 9 


16 52 




26 


27 


43 


17 32 




27 


28 


47 


l8 12 




28 


29 


5i 


l8 53 




z 9 


30 


5? 


19 3 3 




30 


31 


59 


20 1 3 







Apbelium 


Limes&NoJi 


Menfes 


Secund. 


Secund. 


I 


5 


3 


2 


1 1 


7' 


3 


16 


10 


4 


2 I 


13 


5 


27 


17 


6 


32 


20 


7 


37 


23 


8 


43 


27 


9 


4 s 


30 


10 


54 


33 


1 1 


59 


37 


I 2 


1 4 


40 



Cap. 

XVI. 




Αηπο 158 



Aphel αηηο 1587 2. § . 4 8 . 5 ) 
Movetur annhintermedtis 6. Λ.2.. 

siphtLannofopra- λ 2.8.Α1 Τι 
firipto . ' ■* ' 

Longitudo media 1-2-5 '4.9• 3 * • 
Mde 

Corre&a long medl. 2 5 . y j . 1 6". 
Ergo Angtflut C 87 '. I I . I 2 t 

&»«* 5>^8 8o 

EccetricitMicjuantis. yi.2 2, 



Ο 



Anno 1581 



CAPVT XVIII. 

Examen duodecim locorum 

acronychiorum per inven- 

tam hypothefin . 

τ ar autem ea calculi forma, 
quamfupracap. iv explicavi 
quod iit compendioiior. Cer- 
tumautemeftin Copernica- 
na feu Tycho nica formanon 
fesquiicrnpulum (imo minus aliquid) vel 
lucratum velperditu ni,utibidem raonui. 



4•2.8•48•55 

4.2S 



Anno 1585 



4•2-8•48•55• 

i.i 4 



Αηηο 1587 



4' 

4. 


H4%-SS- 




0. 


4• 


2.8.48.55. 


6. 


0.47.40. 




Μ5• 



Αηηο 1 5 8 c> 



4•2-8•48•55• 

Ί.Ι5.. 



4-2-8. 5 ι. ίο. 

7•ΐ4• Ι 8-2.<ί. 

5-55- 




Vnno 1 59 1 

lMi-48-55• 
4-Ji- 



fz8.53.z7. 
5-43-55- 
3-55- 



Anno 1593 



4. zg.4g.55. 
£.48; 



4.18.55.43. 
H. 9.55J 4, 



Anno 1 595 

4. ζ8°.48•-55' 
5)U4- 



5 \47-5°' 
^6.54^3. 

5 3• 5' -37 
79961 



506Ί4 

6509 

651 

43 

1 



11. 9.58.59. 



11. 3.16, 



19174 






ο 7 1 3 ζ 

^5°5> 

07Z 

5 1 
3 



0.47.41. 



1z3.35.zK, 
6 1.47.44, 
1 86464 



11.50.58. 
168. 9. ■$. 
84. 4.31. 
963600 



3796430 
63 7 1 44 

477&* 

3186 
478 

Η 



I48506 

Ϊ6. 1.40. 

ο I.47.44, 



7167870 

477858 

Z3893 

4779 



4.Z8.58. 9, 

ι. 7.14. y. 

3'•53• 



1. 7.18, 4, 



Anno i597|Anno i6oo]Anno i6oi ! Anno 1604. 



4-Zg.4g.55. 

1 1.30, 



4.Z9. 0.15. 

z. 13. ri. 56. 
3-55- 



f.19. z.38, 
4.35.50, 

... hSS- 



11 1.40. 5, 
68.19.55 

. 9193 4 



65088 

1446 

651 

zz 

3 



67ZI 

0/1/ 

3. 51.14. 



107.48.5 ι. 
53.54.z6. 

137171 



0796430 
ζ 3 89 Z9 

5 575° 
o 79 6 

^557 
08 



767440^ 
8i.34.30. 
84. 4.31. 



1 17.50.z4. 166. 39. 1 . 
148.53. z 7 . 148.55.43. 



16.43.5 i.# 

leb. Z6.43.0. 



P# 



0.51 



IZ.I6.4I.X 
iz. 16. o. 



0.41. 



1 09 ζ 47 

47°•3ί•49• 
53.54.z6. 



101.z6.15. 
148.58. 9• 



17.31. 54•* 
ι 7 •3ΐ•4ο 



0.14, 



Ζ.Ζ3.15.5Ι' 



65. 443 4- 



SV7 1 



6yo88 

0713 

ο 7 ι 

5 1 



6593 

3-46-5 ' 



61.57-44 
30.58.51. 
60045 



477858 

003 18 
4ο 



47811 ^ 

15.33• 3 °'• 
30.58.51 



56.3 1.11• 
149* ο. ζ 5 



Z.Z8-3.-S 

ζ.ζδ. ο 



4• ^8•48•55 
13-43 



4• 4• 39-45 



i4.ii.5 3 



41180 



4- 18•48•55« 
ι 5 . 5 6. 



4- 18-48-55• 
ι '8:li. 



4• ΐ9• 4-5 1 • 

5.14-59-37- 

h5 5• 



4.19• 7' 6 - 
6. 17. ο. ι ζ. 



5. 15. 3•3•*• 



18918 

ο 7 ζ3 

145 

5§ 



Ζ985 

c ( </ 

ι. 4ΐ• 4°• 



ϊι. 40.13 - 
ιι.ιο. 6. 
10046 



1592-86 
3 19 



ΐ59•^5 
9- 4•ΐ4 
ιι.ιο. 6. 



15.58.41 
ζ 75 ι8 ... 



14464 

5061 

361 

14 
6 



ΐ99ΐ 

1°. g.igf. 



14.50.15 

7.Ζ5. 8, 
13011 



6. 17. 4- 7• 



57-57- *• 



84755> 



57856" 

Ζ893 

506 

.4.Τ• 



613O 

3.30.5Ζ. 



54-2-6". 9- 
17.13. 5' 
5*43 3 



079643 

2-3893 

159 

ο8 



398Ζ15 

079^4 

3ΐ86 

2-39 
2-4 



ζο. 14.10, 
1 49- ι•3 8 



°•3< 



8. 38.18. α 

8. 5 8- ο. 



O.lg 



1037° 
5°•55• Ι 4• 
7.15. 8. 



13.10.11, 
ΐ49• 4-5 ι- 



ι Ζ.Ζ5.1 3-ψ 

ΙΖ.Ζ7. ο. 



1.47- 



409618 
ϊι. 1 6. 3ΐ. 
17.13. 5» 



49-2-9-37- 
149-7- 6". 



18.36.43•=== 
1 8. 37• ι ο. 



ο.ζ7* 



Vides igiturjiludiofele^orihypotheiin hanc με τ HODofuperio- 
ή inveftigatam } 11011 tantum fundamenta fua quatuor viciifim pef cal- 
culum feftituere , fed.etiam reliquas omnes obfervationes intra duo 
fcrupLila tenere; quam qilidem magnitudinem femper ftellahiec in a- 
cronychio iitu amplitudine corporis occupat &C excedit . Quo argu- 
mento cogiiofcitur 3 il quis iiiperioreni ΜΕϊΗΟόνΜ repetat aifumptis 

Κ aliis 



Cap. 

χνπί. 



iiq D Ε Μ Ο Τ Ι Β. STELEjE MARTIS 

alns atque aliis obferyationum quadrigis , femper eandem eccentrici- 
tatem, eandem ejus iedionera, idem apiielium, mocumque mediunL, 
quam proxime proditumnL• » Pronvncio igitur, iitus acrony- 

chioshoc calculo tam certos exfaiberi quam certa: poflunt eife obier- 

vauonespcrSextantcsTYCHONicos.Quae(ucpr«dixi;obgrandius- 
culam corpons Marcn diametmm , ob refradiones & parallaxes non~ 
dum certiilime cognitas, m nonnulia fcerte dvorvm icmpulorunL ) 
ambiguitate verfantur. 

• Deniqve vides nihil obfuifle transpoiitionem acronychiarum, 
vifioniim a medio ad apparencera Solis motum, quo minus certitudi- 
nemcalculi Tychonici , quss raihi medium Solis motum deferturo 
pro argumento opponebatur , non tantum imitarer kd etiam JTupe- 
rarem, ♦ 

C Α Ρ V Τ XIX. 

Per latitudines acronychias redargutio hu/us hypo 

thefeos ex authorum fententia cohftitutse & 

comprobatx per omnia loca 

AKPONTXIA. 

ι ε r i quis poife putaret ? Haec hypothefis obfervationibuS 
>*χ.ξονυχΐον tam prope confentiens faliatameneft, fivebb- 
fervationes ad medium Solis locum iive ad apparenteirL, 
'£**$£ m^^m examinentur • Ptolem^vs id nobis indrcavit , dum bife- 
i^eifoVm» candam eiTe docet asquatorii puncii eccenrricitatem per 

SESTe. centnim efccentrici Planetam ferentis. Nam hic a Tychone Brahp 
5St & a M E cccentncitas ajquatorn punoh non fiut bifeda .*Copernico 
S%£ q uidem f eligio non fuit id alicubi negligerc . nam obfervationibus u- 
er t f"t«u &s eft οώηιηο pauciifimis , ratus fortaife fleque Ptolem^vm ufulrL 




«oftrTvcrO;. eifepluribusquam in. μ ag ν ο opere referuncur. Tycho Brahe hie 
iSS"Sb haeilt * CoPERNIC VMeniminiitatLis J propoi-tionem eccentricitatum 
detetrd^u coiiftituic hanc , quam requirerent obfervationes acronychia?. quatn. 
X?$S&-. cum redarguerent non folum latitudines οίκξονυχίοι ( nzm his aceidit 
^qufcTra etiamnum aliqua augmentatio ex inieoualitate fecunda orta ) fed etiam 
ίοΤαα^Τχ" & multo 4 uldem maxime obiervationes aliarum cum Sole configu- 
[SS rationum inaequalitate fecunda afFe&ai : hic ille fubftitk & ad Luna- 
centro orbu r j a conver f Lls e ft ? cum i nte rim ε g ο fu perveni k 



liq 
centro a.quan- 
tis ciiculi. 
Lib.V.cap.XVJ. 



Lib.V.cap.XVI. \ r - ο I > 1 

^eetiamcap. Methodvs autem , qua & ablolveretur univerfa tiieoria Martis 
libri: u,ut facile, ii quas prsmiila funt rice haberent , δί qua non rite habere de- 
monftratur, ha^c eii . 



PRIMV 



r μ 



PARS SECVNDA. iU 

Pr ι μ ν μ per latitudines ia iitu Λχξονυχί» . Sxponatur 
informa Copernicana Imea d ε inplano eccentrici <i5$Var- 
tis: in qua fit α Sol , d limes Borem 3 ε Umes^Auflrinm 3 vel 
proximm tiii punBm : & per α trajiciatur retL• η l compe- 
tem tn planum eccentria orbis terra . Concipiantur autetru 
ah^adi» unopUno circuli latitudmk :fic aLjAe; & fit 
terraanno mdlxxxvw linea α η fiilicef in β , anno <vero 
ΜΏχαιιβίίη line<z α l puntto c . Qjtia ergo ab^ad 
e uerguwL• in n°a 3 ubi α Solex β apparet in zl^^ice 'verfa 
'vero ζ & cmiix 3 ubi α Sol ex cterra ίηιΐχψ apparet 3 eft 
<vero apogizo Solis ^uicinior li np quam ii c» .• brevior igitureii 
β a quam α c . Excerpam autem has lineas ex folio 

c>8 tomiprimi Progymnasmatum Tychonis Brahe, 
& ponam ilias bene habere, quamvis infra (methodo 
nos eo deducente ) paulo alias eife demonftraturus 
iiiiL• . Ibi igitur exhibeturB α 5)7500, α c 101400. Fiec 
autem., in fecutura corre&ione β α paulo longior, &C 
α c paulo brevior,. noii tamen a^quales. Jam quia fa- 
pra cap. χ 1 1 1 duobm apr&fenti negoao diverfis modis bad angulm in limi- 
te circa 16 ςι fuit in^uentm 1. 5 ό arciter , ergo hic quatuor aut qumquegra- 
dibm α limite l.^\. Sed hbd njifa latitudo anno μ d Lxxxvfmt 4.31.1 o. 
Hmc datis angulis hgd & β α d , datur etiam eormn differentia bdai. 
41. 4 ο . Vt verofinm bda^ba notum ,ficfinus bda^da. Quod 

β β α ajfumitur ρ γ $ ο ο tprodit τ> α 163000. Sm tL• efl 100000 3 d kerit 
167200 . 

Sic cum fiwL c ξ& ε anno mdxciiiwx, difietque d» per 2 6gradm α 
limite, 64 anodo : ut igiturfiniw totm adfinum mclmationis maxim<z 1. co, 
fic finm 64 adfinum c α ε inclinationis hujm loci. EH igitur c α ε ι. ^. 
Sedlatitudo <vipi c s.fuit £. 3 . Ergo angulus α ε c *i? 4 . 14 . Kurfam />/- 
/#r , utfinm aec^ac ^c^^ >ficfinns aceWae. Qjtodfi α c ajfumitur 
1014.00 3 prodtt α ε /£?j <? σ y^r^ . fe /^ eU 100000 } h#c prodit 137380 fe- 
rc^ . Cum autem 2.1 ςι abfifab aphelw circiter ofio gradibm •> linea α d 

/w /£/0 <sr/>W(7 circiter ij particulis longwr ent (quod cmlibu diflantias ex 
iwuentu hypothefi ' computunti &in hos nmneros transfundenti patebit ) nem- 
pe tvelitfjijo <vel 1673 yo . Et cum 1 1 χ abfit α perihelio circiter 1] 3 α ε in ipfi 
perihelio arciter 300 particulisbrenjiorent^nempeaut 139000 aut 137080.1^ 
habetur longitudo linearum ad^ae/» ipfis apfidibm 3 quando junt partes 
ejmdem retta d ε .Junganturigttur da 16 '3150 W 1 6j 3 5 ο 

Et ae 139000 *uel 137080 
To^ igitur d ε 301150 i;^/ 304430 
Oimtdia dk 15 1075 w/ 151x15 
£^0 α κ eccentrkitits 1 1075 W 1 5 1 3 5 . 
^Transfnndantur hi numeri m prifiinos 3 ubi radim eccentnci fuit iooooo . 
Vt igitur IJ107J ad 1000 00 fic 1207J ad 8000 3 
Vel ut ij22Tj ad 100 000 fic IJ13J ad 994-3 . 

Κ ι Ecccn- 



Cap, 
XIX. 



XiX. 



xx» DE MOTIB, STELL^ MARTIS 

Eccentrieitas igitur eccentrici veniTime^indicibuslatitudinibus acro- 
xi i' n Y c ^^J verfatur inter 8000 & 2.943 > qualium radius orbis eccentrici 
eiliooooo. At hypotheiis ncitraex obfervationibus acronychiis 
longitudinum extruofca prodebat ccccntricitatem eccentrici 113 31, 
diverfam longe ab eo quod eft inter 8000 &c 9 94$ loco fere medio. 
Ergo falfum oportct elfe aliquid eorum quod aifumpferamus . Af- 
fumptuni autem erat: orbitam, qua Planeta transiret, eiTe perfe&unL. 
circliium : eiTe in linea apiidimi punetum aliquod unicum in certo &£ 
coirftante intervallo a cencro eccentrici, circa quodpun&um iequa- 
libus temporibus Mars aequales angulos conficiac. Horum lgitur 
alterutrum aut forte utruraque falfum eft. Nam obfervationes ufur- 
pata? falfa? non funt, » 

Valec autem eadem demonilratio etiam contra hypotheiinillam, 
quam conftituunt obfervationes ad oppoiitum medii motus Solis rc- 
ducte/quia latkudines tempore inter utrumque arciculum intermedio 
manent proxime cxdzm* Quare iis eccentricitas eccentrici oftendi- 
tur 5)^43 ,qu« tamen-fupra cap. v. ex reftitutions Brahe ana aflum- 
pta fuit 11600 vel in scquante Ptolemaico 11351, qualium totaasqua- 
torii pun&ieccentricitas 1016Ό vel 19763. 

Pro fchematis noftri transformatione ad forraam Ptolemaicam 
βΐΌΕ iinea iipfidum > α terra ,d.e. centrum epicycli infamma 
& ima apfide: & ex d atque ε punSHs educanttw verfits α tel- 
lurem recta paralleli ad β c planum ecliptica : in quibm fa- 
mantur df 3 ε g , rddii tpicycli, dqualej ipfi ba,ac;^ Tla- 
neU in f & g . ErM igifur pda inclmatio aqudis inclina- 
tioni bad,^ linea vifionis α f cum pnflina Β d paraUelos . 
Quare ^daf^hbd vifii latitudo eadem . Idem de tri^ 
angulis ace^eca congmis dicendum . Itafy demonfira- 
tio Q? quantitata lineamm correfaondentium e&de?ru. 

Occu-rret le&ori dubitatio, quare epicycli Martii ie« 

midiametrum faciam inaequalcm fibiipfi 9 nempe d f lon- 

giori ba ; & ε g brcviori ca, a^qualemi Refpondeo 

exparte prima, fieri hoc propter transpofitionem obfer- 

vationum ab oppofitione cum medio Solis ad oppoiitio- 

ncffl cum apparente Solis . Quod ii maneamus apud me- 

diummotuniSolisfpugnatenirri prxiens argumentatio 

etiamtunc^mahebunt d f '& ε g a^.qualeshticusqj falcem. 

Sed vide de hoc partem primam cap. ν ι . 

Vvoio\:vs\d.BKKaEA^K 3 relitioalteriitrotriangulo 3 put^ d β k,utfit^ter- 

ra immobilis , h$ol anno μ d lxxxv 5 continuetur α β 3 ut β nfit ipfi Ά c &qua- 

lis -.fitcfe η Solanno μ d c ι ι ι in ι i 19» : & ipfi α τ.βαί &qudis ξ$ paraiielos η ι 

iripartez easdem, ut fit Q^fCars perig&w m 1 , apogaw in d ; wliptica hbaj 

inclinatio bhi, β ad .• latitudo perig&a ι β A,apog£a d β η. Rurfim^ 

igitur fumm& d α ξ$ η ι prodibit eadem > cujus d κ dmidium ^ka 

tccentricitas . Sola differentia .haec , quod Ptolem^o pla- 

num epi- 




^ 




PARSSECVNDA, , I3 

num epicycli, Tychoni planum eccentrici , transponitur a Septen- 
trionein Auftram , & contra, manens iibiipiiparallelonrin Coperni- c * p • 
co manetutrumque eodemiltu. 

Interim & hoc nota. Compoiitam eccentricitatem invenerairL, 
capitexvi. 18564.. cujus dimidium yiftz, eft inter 8000 6c 5)5*43 loco 
fere intermedio. At docucratnos &C Ptolem.-evs (ut fupra di&um ), 
dimidium ejus quod ex atronychiis iitibus inveniretur dandum. eite^ 
eccentricitati eccentrici. Non igitur nihil fuit quod ipfum peraiove- 
rac : nec texnete nobis eft rcpudianda hasc bifeotio , cum de ea teilentur 
latitudines obfervata?. 

At contra il bifecemus invcntam 1 8 5 64., loca quidem circa longi- 
tudines medias eccentri acronychia fat pxxcisc reprsefentabimus,• ac* 
non aeque loca circa ocrantes & verius apiidas. 

Exempli caufafit anni mdxciii ορροβΐιο . aAnomalia.fimplex capitc^ 
pr&cedentefmt $. 11. 3. jgf. sJXCultiplicofinum 11. 3. i^fiilket 19174. M9282, 
prius erat in 7232 multiplicandm. prodtt finm 1 7 S Ό arcm Γ. i. \'i s 'fiu 
partis aquationis . quiaddttus ad 11. 5, i^ ejficit fcmi&qualem anomaliamj 
ζ. ΐ£.4• ig. r^w complementum 1 ^7. 55. 31: dimidmm 83. 57 . 4^. Ctyiffcf 
tangens 9 4.J j cirater 3 tn 90718 diBantiam penheliam multiplicatm & 
per 109282 apheham vwffim dtvijks producit tengentem 784.880 . Cujus 
arcns 8£. 44. 10. ablatpis α pnon §3°. 5 7. ^.relwqmt 1. 13 . i<$r <zquationis 
partem alteranu . §}ji<z additn ad anomaham femi&quatam^ & h&c ad a- 
phelium , refert Ψΐαη&ΐατη m 11. 13. 37 χ ; uhi dijfert α priori hypophefi tribm 
fcmpulis , & fit db obfervatwne habim remotwr . Oehmt enim ejfu 
i2gr. Hfmin. x. 

Idluculentim apparst in iy .sr ahno u d lXxxi ι . J^am adhibita bifi- 
Bione cadit <&%fcar$ m\j.^\ ss, dijfertque hic calculm α nofiro 7 -minutis 
circa ^gradum ab aphelio 3 ab ohfirvatione ^ero 9 mintitis . 

Atque ex hac tam parva difFerentia ooto miimtoriim pacet caufa, 
cur PioLEMiEvs ,cum bife&ione opushabuentiacquieverit punotoas- 
quatono ftabili. Namii xquantis eccentricitas, quantam indubie po- 
fcunt aequationes maximas circa longitadines medias^bifeceturjvideso- 
mnium maxiriium errorem ab obiervatione concingere vni minuco- JJSSw. 
rum,idque 111 Marte,cLijus eft ecce.ntricitas maximaj.minorem igitur m JKSS 
cxtcns. Ptolem^vs yero profitetur, fe infra χ minuta feu iextarrL• ^om^re* 
partem gradus obfervando non descenclere . Superatigitur obiervatio- χ*-*™™*. 
nLiniincertitudofeuiutajuntJlatitLidojhLijusealcLiliPtolemaicierrorem. 

Nobis CLim divina benignitas Tychonem Brahe obiervatorem 
diligentiifimum conceiTerit, cujus ex obfervatis error hujus calculi Ρ το- 
lemaici viii minutorum inMarre argiiiturjsequum eit^ucgratamen- 
tehoc Dei beneficium &C agnoscamus & excolamus. In id nempo 
elaborenauSjUt genuinam formam motuum cceleftium ( his argumeti-v 
tisfallacium fuppoiitionum deprehenfarum fuitlilci) tandem indage- 
mus . Quam viamin fequentib. ipfcpro meo modulo aliis pibo. 'Nam ii 
contemnenda cenfiiiiTem 8 minuta longitudinis, jam fatis correxiiiem 

Κ 3 (bifeda 



**4 DE MOTIB.STELLi MARTIS 

^ ^ (bifeda fciliceteccentricitatejhyporheiincap. xviinventam. Nunc 
xix. <l uia contemni nonpotuerunt, fola igkur haec odo minuta viam prxi- 

verunt ad totam Astronomiam reforniandam, funtque maL-eriama- 

gnae partihujus operis fada^. 




C Α Ρ V Τ XX. 

Ejusdem hypothefeos redargutio per obferva- 
tiones extra fitum acronychium . 

; ν nc adalterum argumentum accedam 3 quo falfademon- 
[ftraturcapitexvii invcnta eccentrici eccentricitas (non 
I obftante , quod veros exhibet longitudmis motus ) : nempe 
| ex obfervationibus aliarum cum Soleconfigurationumex- 
* tra oppoiiciones , quoties Planeta in apiidibus eccentnci 
verfans obfervatus fuic . 

Anno mdcD.^ Marai circa mediam no&em vifus eft Marsin 25,°. 
lir^cum latitudine |. ij.Bbr. Fmt ejus longitudo mediapernoftram 
addicionem corre&a 4.25?°. 14.53. aphelium vero in 4.25J.2.45. Igitur 
anomalia 0.0. 12 . 12. Qme requirit aequationem 1 fubcrahendam per 
hypothefm locorum eccentncorum fupra conftitutam. Igitur locus 
Martis eccentricus in 29°. 13 a : Solis Jocus in 15°. 45. 51 x. 

Infchematefit λ Λ/, β eStarj, c term.Entigiturexfub-. 
tmttwne c B (ij9°. 11 f ^ab (i^°. 13 a>/z^/WcB α 30°. 
6.j : exfiibtrattione vero c α ( 25. 45. 5 1 χ ) ^ G β ( ^ ^ 
$oss)mtTi c α i2°3. 2^35» / . Vt autem c β α adcA,J?cnc α 
<*</b α .ZT/? *#/<?;» c α difiantia Solis α terraex Τ yc η ο ν ι s 
tabula 99302 ( qm etfi vitiofa 3 mmen -ueritas hancinter 
& 10 oooo confifiu, ut infra cap. χχχ audiemm).Ergo κ β 
wter /^Tr/f^ £^ 16684-6'. 

In perihelio iumatur obfervatio a qua: efl habita 
anno mdxcii iD. xxx Julii fequentis no&is hora 1 
M. xlv. InyentuseftMarsin^.^' χ cumlatitudine 
6. 6"^ Auftrina. Longitiido media Martis 10. i£ 1^.3 g. 
Aphelium 4. i 8 °. 55, 43. Abeft igitur Mars a perihelio 
i. 35>. j.partibus, quibus per hypotheim fupra inven- 
tam competunt 32" xquationis iubtrahenda, uc fitlo- 
ciis ecccntricus Martis 10. 25. 44. 3 o 3 locus Solis appa- 
rensin 17. 3. ο a. 
Infchemate cuntinuetur bawd : ©'yfr α d //z 25. 44. 3 ο ^, ε d wa /« 
τ 7'39'3ο X : ErgotOA 21°. 55. o. 6t qma ed ij-.^^o χ 3 0Έ α i 7 °. 3 a, 
T AED %■ 2 •Ι•^ / • Vtautem eda^ea^aed ^ ad. Eil autenu 
ε a diflantta Solis α terra ex Tychonis λΛ/* 102689. vitiofa qutdenu, 
fidmmen certomajor quam /00000 . Srgo α d e fl inter 14.0080 ^136409 . 

Sed cum 




XX. 



PARS SECVNDA, II$ 

Sed cumflella zMartis i-gradibm difiet α perihdio 3 breviorerit α d in ipfi 
perihelio circtter ij . mque inter 14.0 ο oj & 13 frjp^. . Vtr&que vero cum a- Cap 
f>oge& tumperigeafunt augend& , eo quodh&per obfenuationes ad eclipticanu 
relatas computaUfiwL• . Itaque ad^ab fmt line& in pUno ecliptica . 
Qua de re cape hoc 

PROTHEOREMA 

SJEVIVS INFRA VSVRPANDVM . 

Obfervationibus ftellae MARTIS adeclipticam 

relatis , & per eas lineis m plano ecliptic^ mvefti- 

gatis, oftendere longitudiiiem linearum.qtia 

iis e regione in plano orbitx pro 

prise refpondeant . 

Exponatur bad linea inplano ecliptic& 3 & ' per h 3 qu& Solemfeucentmm 
mundi denotat 3 ducatur re£L• lamw plano orbita 3 utfiellafit in l £fu. Sit 
autem terra in c 3 ^triangulu c α β pars plani eclipiica 3 ad quod planum tri- 
anguli l β α intelligaturre£turn : & connetkntur pun£L• c. l.b : continuentur- 
que linea 'adfuperficiemfyh&r& Fixarum ,ab»^,al m λ , α c in κ -fintque 
κ β arcm ecliptica 3 β λ arcm circuli latitudinis 3 κ λ arcus tramverfiis . Igi- 
tur obferruatio lociflellafiib Ftxis refertur ad eclipticam 3 tradu£to arcucirculi 
latitudmis ad eclipticam κ β redto per locumflelL• vifitm: & trianmlum ci,b 
eff pars de plano iUim circuli. Sed Qf λ β ponitur circulm latitudinis ad 
eclipticam κ β reftus. Ouorum igitur circulorum ad, eandem eclipticanu 
redtomm plana ( c lb & l β x)fefi mutuo ficant per lineam l β . ^uareper 
χ ι χ undedmi Evclidi sfifiionis linea l β perpendiculam erit adplanum 
ecliptiaz c β α ejmque lineam β α 3 hoc e!i,LB α erit recius. Inventzi igitur 
longitudine β α ϊη ecliptka , ξ$ cogmto angulo lab 3 non poterit ignoran lon- 
gitudo l α qu&fitn. quod erat faciendtiJTu . 

Inpraefentiigiturnegotio , cum inclinatio fea angulus lab fit 1. 
4g hoc loco,ergo la eft in prasfenti dimenfione longiorper 2% parti- 
culas quam ea,&: AMper 71 longior quam aD. 
CorreotaeigiturApogeaefient 165762. vel 16692.8 al 

Pengea^ 1 40 1 3 7 vel 1 3 6466 α μ 

Summie 5°5$99 vel 303 55)4 lm 

Dmiidia 1 5 2.9 5 ο vel 1 5 1 69 j κ l 

Eccentricicas 1 18 1 1 vel 1 5 371 ka 

Transpofitis his numeris , ut ex κ l vel κ μ fiat iooooo, eccentricitas 
eccentrici eftinter 8377 ^- t 010 ^"• At noftra Iiypotheils poftalabati. 
11331, qux utramque illarum iuperat . Ergo falium poftulabat, . 

Necte movcat quod aitera ι ο 1 06 , qux extruota eil ex ufurpatio- 
ne ipfaruiTi ac&ae asqualium 3 propiuscule ad 1 1 3 31 accedit. Nam 
cumhic obferyatioiics ad Solis apparentia loca expenderim, eccentri- 

K 4 citatem 



Cap. 
XX'. 



πί DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL^ MARTIS 

citatem exipfo centrocorporis Solaris extruxerim: non eruntisitur α c, 
AE,asquaies . 'quare eccentricitas hsec multo minor quam 10106". & 
omnino eifet 8377,11 diitanria?Solis aterra 5)5)301 & 102.680 rite habe- 
rent,qiiasadhiberepiO iooooo,&,iooooo a demonftrationishujusne- 
ceflicas cogic At quiainfra hx Tychonici diftantia: corrio-entur 
& ad radii mediocritatem propius adducentur, ideo eccentricitas hic 
quaefitainterhos terminos 8377 & 10106" certo coniiitit. nempeap- 
propinquat medio totalis eccentricitatis 1 8 5 6" 4 prius inventx, fcdicet 

Vt eadem demonftratioetiaminPTOLfiMAicAfecundxinxqua- 
litatis bypotheilprocedat, age utpriori capite. Ducipfis c β , c α , 

ε d , ε α , majorisfchematis , parallelos ai,bi,af,df;£^ 
jfow ftfmz;^ /# α , centrum epicycli( t uerius , funttum circa, 
quod epicyclus routur 3 dtflam α centro epicycli tota eccen- 
tricitate Solis ) in d . β : Λ/ί?» in η . g : ut α η yfr aqualis & 
j parallelos ipfiz κ, & kg ipfi c κ : ut βί anomalU commu- 
tattoni* co&quata angulus η α d , g α β : eSfttars veropro β 
#z i,£f pro d /9 ρ .-erunt^ ipfis bi^dp {ItneismotwPU- 
neta in epkyclo) paratieU linea ( α g , α η j wwftar iW/ir . 
Cietera per fe patent,. 

Pro forma & hypothefi Tychonica fecundx 
ma^quaiitatis manetft α /«τ* , η. g , Sol: & ipfis ad,ab, 
paralleL• Qf zqual&s agantur, utfit aS^Tars iterum /wf^i. 
£Vw»i igitur& line&vifionisyL• f , α ι , λ^/*;» <p<e Ρ το le- 
mjeo , & paralleli linw vifionis ε d , c β , majoris fihema- 
m . §luare m easdem α SoUpartes <yer0PL• , &fitjnma li- 
nearum η f , g ι , aquabit priorem β d . eritypropter paral- 
lelas lineas demonftratio plane ea-dem qu& ab initio capitis. 
Eandem vcro demonftrationem viriofa: conftitutie eccentricitatis 
eccentricifut priori capitc)etiam reftitutioni BRAHEANA,quae nititur 
mediomotLiSolis,accommodabo,ne quis exiftimet hanc diiTonanti- 
arti ideo evenire, quod obfervationes a medioad apparentemSolismo- 
tUm perperam transpofuenm. 

Anno μ d c D. v. Martii fuit ex fententia Tychonis longitudo 
media Martis 4. 2.5?. 11. 3 : apogamm ίή 13° .41 a . Ergo anomalia iim- 
plex 5. 30 : qux requirit ex ejus fententia asquationem iubtrahendam 1. 
7. 11 , ut iit lociis Martis eccencricus 4. ig°. 3. 51, Solis vero motiis medi- 
tis 13°. 44. 3 1 . χ . In fchemate fi^perwrifit α puntium medii motm Solis y 
diftansa centro Solis topi eccentncitate Solis . Angulm iptur c β α zs.fi, zz. 
ξ£ β c α ii5 • 1 8• ?• Acque hic demonrcratio cogit tam α ε quam α c 

aiiumere xquales , fcilicet 1000005 «aanentibus qii£e a veteribvs & 
Tychone poilta funt,qux iiifraparte tercia ventilabunturrubioften- 
detur,paulo minorem eile diftantiam tcrra: a pun&o niedii loci Solis, 
hoc elt,cpicyclum Ρ το l ε μ α ι c vm vel annirnm orbem Copernico- 
T ych ο ν icy μ ιτοη ordinari acqualicer circa id pirn&um, circa quod x- 

quales 




XX. 



Ρ Α R S S Ε C V Ν D Α. I17 

quales anguli conficiuntur temporibus asqualibus. Sed jaminii- 

itamus fundamentis pofitis : &fit caiooooo: erit igttur α β 168760. Cap 

In perigaeo anno μ d xciii D. xxx Julii , cum fuerit longitudo 
Marrisex Brahei fencentia 10.2^. 12. 43,apogamm 23.54 fUergoano- 
malia fimplex igi.38• 43• quasrequirit arquationem 35. 52 addendartL . 
ItaquelocusMartis eccentricus 10. 2.£. 43.35 : i°cus Solis medius ig. 
24. 31 . £r£0 in fihemate ent eda 20. 50. 55 ,£^ ae d 158* 45 . ό\ &V 

iterum ea iooooo, quamvis infra, ( utjam diatum ) paulo major eiifutura. 
Ergo α d i37300.§luam minucs perij ,ut in ipfiim perig&um compefat : fit- 
que 137283 . Altemm < vero awgebis circiter ιοό 3 ut in apog&um ipffiimui?L> 
comp&tat : eritque 168860 . Vtmmque vero augebimus ( ut prins ) vb pUno- 
rum inclinauoriem ^adStk in apog&o 82,1η peng&o 72 : emntque abfolut& 

κ Β l6"8^42 

A D I 37 V7 

Β Β 306^25)^ 

β k 153 150 

ΚΑ 1 5 7^ ι Eccehtricitds ex punBo medit 
motus Sotis,fiu (informa Ρ τ olemaic a }in linea apfidumper centrum epi- 
ijcli dutki . 

aAt qualium BKeli 1 00000 3 taiium KheB 10312 . Requirebat njero refii- 
tutio TYCHONicAfA: acronjchm toncinnat% & capite ν i 1 r exhibim majo-* 
nm quantimtem ipfim β κ Jcilicet 12332 . 

Ostensvm itaque eft, etiam. Tyghonica reftitutioni acciderc 
hoc incommodijUtalia eccentricitaseceentrici prodeatexacronychiis, 
alia ex reiiquis obfervationibus. 

Incenm^tiam in hac reftitutione Tychonica OBSERVATioNEs 
ad bife&ionein viam pra^eunt. Τ γ c η ο ν ι s enim eccentricitas tota 
punotiaequatoriieit 20160, dimidium 10080 , vel in a^quantis Ρϊόιε- 
m α ι e ι forma 9882; Et hic iiivcnitnus 103 12 . Quod propius adhanc di- 
midiationem accedit. Accedet autem multo propius , & infra hanc de- 
fcendet (nempe ad juiliiTimam ^282) ■: ubi ac majoris fchematis hoc 
eil β 1 minoris &C finiftri & cum ea ab vel g 1 (diftantia apogcea) fue- 
ric rainutaj viciiTim ae dextri fchematis ejusque iEqualis &C vicaria d f 
iiniiiri &clim ea ad vel η f ( diitantia .perigaea) fuerit auota. Minori 
cnimparteaudajmajoridiminutajdifFerentiaminiiiturinterutramque. 

Cvlpam autem hujusdiscrepanti*einte'r diveirfos modos eccentri- 
citatis quaerendxfutidem memorias caufa fa^pius repetam) fuftinet, 
folam vitium aniimptionum s quae mihifuere confulco cum Tychone 
3c artificibvs hucusque eommunes»Nam hine certo oohcluditur, 
non eile certum &C fixum pundiim in eccentdco Planeta: ,circa quod 
Planeca perpetuo aequalibus temporibiis sequales angulos conficiaL. 
Nam illud omnino (iiquidem alteriim aifumptorum de circulari orbi- 
ta fideris recineremils) librahdum nobis eflet in linea apfidum furfum^ 
deorfLim . quod quomodo cum rationibus nacuralibus conciliari pof- 
iit j non video j 

Imo vcro 



Cap. 
XX. 



118 DE ΜΟΤΪΒ. STELLJE MARTIS 

Imo vero & alterum aiTumptomm infra cap . χ l ι ν deftruetur * 
nempe orbitam fideris non eife perfedLiin circuiiim,fed ovalem : ά 
longiffimam omnium efle diametmm apfidiuiL• 5 breviilimam vero, 
qux per centrum figurae traniit 111 longitiidimbus mediis . Mirum ita- 
■que non eil•, obfefvationes reiiquas extra oppofitionem cum Sole non 
confentire huic hypothefi capite xvi conftituta^ cum duo falfain eam 
aflumpferimus . 




C Α Ρ V Τ XXh 

Cauia, cur fklia hjpothefis verum prp- 
dat & quatenus ? 

Γ ο r r o quia ego axiomaKoc Diale&icorum , ε χ ρ α l s ο 
|Vervm sEqvi s yehementer odi , propterea quod eo Co- 
ί pernici (quem fequor magiftruminhypothefibus univer- 
Ifalipnbus fyftematis mundaiii .) jugulum petatur : opera^ 
"precium putavi le&ori oftendere,quomodo hic ex falib vc- 
rum fequatur . 

Pnmum jam vidifti , non plane verum fequi . Cum enim iter Pla- 
netie per Linurn eccentrici pianum duobusmodis coniideretur: nempe 
& ranone longitudinis fub certis gradiius & minutis zodiaci circuli , 
& ratione akitudirus feu diftantiie a centro mundi quod circumit, 
quam aliis zodiaci locis exhibet aliam; noftra falfa fuppofitio invexic 
quidem Planetam debitis/temporibus in debitaIocalongitudinis,at, 
non .debitameipneftitit altitudinem. Non igitur plane verum feque- 
batur ex falfa hac hypptheii . 

Deinde non ldeo idem eft efre&iis ( circa folam etiam longitudi- 
nem;& yera: .hypothefeps adhucincoghita: & falfe a nobisaflumpts, 
quod.ad fenium effechis i.dem videtur. Poteft enimminimum aliquid 
deeifc — Jr — r: 



e quod fenfus non capiaL , 




Occasiones autem 3 quibus fieri 
poteft ut falfa hypotheils veram iemu- 
letur incra fenfus iiibtilitatem circa lon- 
gitudmem 3 jam derrionftrabo . 

5Vr α centrum mundi reiki u ρ eji- 
ciatur in oppofitas z^odiaci partej 3 puM 
in 2 ρ grad. ςΐ&ζχ. Et efio , ut per <ve- 
ram aliquam hypothefin Ύΐαηεΐα dimi- 
dio fui temporis inter lineas α μ & α ρ 
veijftitu? αά fimfiranru , dimidio reliquo 
ad dextrdm >βϋ ut femper poii dimidium 
temj, / reflitutorn fit in lineis ( α μ, α ρ ) 
alternu : & hic parncularis ejfeoius <vem 

hypo- 



PARS.SECVNDA. I19 

hypothefeos Jhmatur exprimendm peraliam aliquam irwehtam hypothefin. 
Itaque qualiscunque circulm aut <via alia tortuojk jcribatur centro in linea 
μ ρ jufcepto , dummodo is κ centrum mundi compleftatur & α Unea μ ρ in 
duo aqualia ficetur. PiU quod eft propofitum , Planetz arculum aquabili 
motu (qm circa unum aliquodpunBwm in linea μ ρ fiufixum feu vamm re- 
gdarisfit)emetiente\utficentro KJcnbatur & &quditer moveatur ο ρ ctr- 
culm. Eft igitur aliquidomnibus his circulis aliisq; figuris commu- 
nc,per quodid obtinetur qaod erat propofitum,nempehoc : ut cen- 
trum mundi ambiant , 6c circa aliquod pun&uin in hnea μ ρ regula- 
riter eanc . Jam figura vel circulus hic vel ilk, punofcum arquaiita- 
tis hoc vel ilkid , ex iis qux fub eodem genere comprehenduntur, 
falfum eife poteil . At efficiebamus quod erac propoiiriim^non per 
hanc iaifam Fpeciem, kd per id quod in hae ufurpata falfa fpecie gene- 
rale verum inerat, + 

Progrediamur jarn^ β^ ut PlaneM pott quartas temporis in linw 
αμ,ακ,αρ, al <verptur , nempe exiflenttbm u κ % . mal. minenbns 
quamfrnL, recii anguli . Hic igttur pnor circulus ο ρ aberrabtt apud late- 
ra . Qttta enim ponebatur circa cmtrum α regulam , aBa igitur retta per 
κ 3 qu&fit perpendicularis adtdp, nempe ν x jfient^ μ α ν . μ α χ . menfura 
quarmrum temporis ♦ e/& proinde h&c hypouefis reponer&t PUnetnm in li- 

neS5 Α V j Α Χ .• <J/^/> //Ζ AJCjAL. 

Accum experientia tcftetur , motus Planetarum circulos certiifi- 
me afFe&are ( etii non plane eos forfitan aiTequantur,), fitque hujus- 
modi motuum natura , pedetentim intendi remictique , nihil adraitte- 
re fubicaneum : error igitur hujw hypotloefios 'circuli ο ρ α linea α μ pau/a- 
tlm incipiet, inde magismagisque augebitur,& in κ Yifiet maximus 3 iterum~ 
quepauUtim rumeic&t in α ρ . Ergo hypothefis aquabiUs & conctntnca 
ο ρ nmpiam plm peccabit quam /»ak,al, angulu kav.ux. qmfuwL• 
m <iMarte graduum \o\. 

Sit igitvr jamaliahypotheiis, qucEiicbisinfuperetiamiineas, 
AK-y α l, exhibeac. Rurfum autem varia^ eiTe po-iTunt hypothefes, qua3 
id eificianc . &(am pojfemtu connectere punoL• 3 ubi±K,AL tficawtj 

circuhm op.® 3 ubihac rettafecat retUm u ρ , ibi pomre pojfemw punttum 
&quditntis motm ctrculi ο ρ ,fic ut motm circuli ο vfiat m&qualis . tuncob* 
tineremm etiam lineas ak,al. Scd quia genius quidam nos jubec 

iimpliciiiima & aeqnabiliffima eligere , ideo quseremus circulum , qui 
circafuum centmm moveatur asqualiter, quinobis eificiat quod eft 
propoiitum, Conftitutis igitur partibm in α κ , α l 5 aqualibus ab α ϊη- 

ceptis ,fcilicef ak,al, connettantur punBa κ l, reftaficante uvtnc :&cen~ 
tro cfyacio c Kfiribatur circtdm eccentricus μ K>cujmmotusfit circacentrum 
regukris. Reprafinmbit hachypothefis Planetzm debito loco 3 inlweis quatuor 
am,an,akjAl, At non ha^c hypotheils fola fcd multa? aliae hoc 
poifent facere, , quia generale hoc habent &L yedirimuiii quidem., 

ucpun« 



Cap. 

xx, 



Ϊ20 



ΧλΙ 




DE ΜΟ.ΤΙΒ, S Τ Ε L L ,£ MARTIS 

utpunotum iequalitatis motusiit irili- 
nea,qiiie loca Planetae ifi lineas ακ,αι» 
incidentis connedat, ejusque eo pun- 
do quo fecat ha^c linea μ ρ. Cumq, 

ex pramifis abforpferit h&c hypothefis erro- 
rem omnium maximumhypothefeos prioris 
ο ρ 3 nempe kav,lax 3 circa quarUs tem- 
poris 3 nec novum errorem committM ( 'cum 
circa αμ,αρ ypriori &quipoUeM ) ; quarefi 
hitc hypothefis adhucpeccM 3 idmulto minus 
erit peccatum quam κ α ν . Et quiain c m, 
cn,ck,cl, ojficiumfecit 5 peccatum (β 
quodfapereft) recedetinquatuor loca inter 
jam dioL• intermedia >fiuc^ circa o6ta<vas 
partestempomm 3 cumtn cfit tempommen- 
fura. ^ifectis igitur mck.kcn. angUis ducantur per c du& riova linea 
ficante* circumferentiam in q^t. r . s : tirit circa hxc punoh errormaximm 3 
Jlquis eil. Referet autem /j£c hypothefis Planetam circa 'ottnvas temporum 
in lineas α q^a r . α s . α τ . Sitjam(ut in aMarte) ut non debeM Pla~ 

netapoB oBkvas temporis reflimtorii appdrere in lin&is aq^arjASjAt: 
fid iUicin lineis af ; ae 3 foperwribus 3 hic /»ag,aDj humilionbw . Ergofi 
priw error κ α vfuit 10 -graduum 3 jam error kaf vix erit paucorum fcru- 
pulorum . Deprehenditur antem in Marte <^a ρ vel r α ε £ circiter fcru- 
pulorum ,fed s α g vel τ α d circicer ig fcrupulorum; 

Tertio igitur Schxchypothefis corrigatur.'qubdutvarie(&no- 
minatim per librationem pun&i c in linea g α ) iieri poteft : ita nullare- 
ligione impcdimm , puntftim <zqualitatis cfixum retinerein difiantia ca 
oh angulum kav,© 1 Planeta i viam etiamnum retinere circularerru . Quz 
tria exarbitriofiifieptii , non demonflratione evitL•, cogent nos eccentrici cen- 
trum ex c punBo &qualitutis motus deprirnere in β , utfit η ι pro μ ν } & cor- 
pus Planeta ex q^r. s. τ . difcedat 3 manens tamen in lineis c q,ck > cs , c τ 
(quia apud c manet dimenfio temporis ) 3 vematfy in figna f. e. g. d. &fiant 
q^ er, sg 3 τ d tanta 3 ut qaf, ε ar fiant ρ fimpulorum 3 & sag , tad 
28 fcrupulorum . Hoc faoto abforptus erit &C ille error in oclavis 

temporum , & hypotheiis o6to locis juftiifimam exhibebit longkudi- 
nem . Quare iterum ii quis reftat error, is erit m {εάζάπχΐϊ tempo- 
rumjocis intermediis.Atquiatercius hiceccentricus hi tamprimb a> 
quipollet 111 locis am, α ρ 3 quam fecundo m locis infuper ak.al: nul- 
lum igitur novumingeric erroretn. Et quia fecundi eriror erat maxi- 
mus in oda vis temporum qui jam eft abforptus,reftabit igitur in fede- 
cimis de veteri errore error multo minor . Quod ii propbrtibne u- 
tamur: ut quia primi eccentrici etror fuit 10 jgraduum , fecundi errbr 
9 vel r8 mihutorum, nempe iliius ieptuagtuma & viceiima quinta 
pars , jam iterum tbtuplbs taciamus fecundbs errbres tertiorum : plane 

intra 



PARS SECVNDA. I2I 

intra fenfuum defe&um negocium coegerimus etiam circa fedecimas 
tc-mporis . Cap. 

XXI 

Ita vel ι α μ patet , quatenus & quomodo verum fequatur ex 
faliis principiis : nerape id , quod in hisce falfum 3 fpeciale eft &c abeiTc 
poteftj quod vero neceiTitatem afrert veritati , fub generali ratione ve- 
rum omnino & ipfum. elt . 

Denique uc falfa hxc principia tantummodoiunt aptacertis locis 
per totum circulum : ita neque verum citra illos ipfos locos omnimode 
iequitur, niii quatenus accidit luiic negocio 3 uc a fenfuum fubtilitatc 
differentia asftimari amplius non poiut. 

Ατ^νΕ h^ec eadem hebetudo feniuum tegit etiam hunc errorcu- 
lLim,quiin ootavis temporum fupereft.SupcreiTeautemficdemonftro. 

3\amfiex β rurfitmfiribatur perfeBm eccentricm ' 3 ut fifit^ Aquaka 'b d, 
BE,BF 3 BG \fecerimusque β c tuntam 3 ut q^a. f angulm imperatm exiflat: 
non equidem Aque arbitrio nofiro relinquitur 3 quantum exhibere "jelimm an- 
gnlum s ag . Fiet enim omnmo neceffarius . Veniat ex α perpendku- 
ris in qjr 3 quafit κ ζ . Sitautem α c (utfapra ) 18364. 3 qualmm c qjooooo* 
Et quia α c ζ 45 3 jW α ζ W ζ c f utraque harum partmm ) /j/^7 . JBVga 
ζ 0^113127 3 & α qjz £. 37. 5,0* Q^ Ζ gj. 11. 55.. ^W tungem 864092. 
Sumatur autem faz yfcrupulis minor. erit ejm mngent f l 84.4.900 . ,W 
qualium az eii 13127 3 erit ζ f 110910 . Quare qj- 2277 . Zf/? autem major 
Oj; <ρ^τ?ζ τ d . quodfw demonflro . qjr efl diameter circuli. aqualis ergo 
eH ipfis f β , β d 3 femidiametris junttis . Sed bp,bd 3 fimulfiimpt&fit?pL• ma~ 
jores quam f d . ergo & qjr major quam. f d . Communis auferatur f τ . 
Jidajor igiturrefidua qj quam τ d . Et tamen nos exabundanti patiemur 
Aqualem effe. Subtrahatur c ζ 13127 α c r 3 ut ζ τ relinquatur 86873. Igi- 
tur ex αζ,ζτ, nofcitur atz 3 eftque g. 35. 35 . , 7g##r ζ α τ gi. 14. 17 . 
.£> <p/^ ζ τ 86873 3 addam ei aqualem ipfi qj? 3 acfi ejjet τ Ofiilic&t 2217 . 
Ft&t ζ d 89090 . Sed qualium AzeH; 100000 3 fiet ζ d tzmgens anguli zad 
686291. Itaque hic angulm gi. 41.55. Sed ζ Arfitit $1.2.4.. zj. Ergo 
τ α d W s α g w/tftfr ^? ^«^w? ig . g. differentia 3 eo quod τ τ> fit minor 
quam 2217 . 

Ecce hic neceiTarium angulum Τ ad, qui debuit eiTe i7^minut, 
Itaque ii q^a f pro 5» minutis facias iz jfiet τ α d 2.4. Atque utrinquc» 
Planeta 3 fcrupulis fietaltiot" jufto . ^quatio ergo nimis videbitur ma- 
gna. quare eccentricitas nimis magna, Minuetur igitur pammper 3 
ut in lineis akjALj Planeta circiter 1 * £at depreiTior 3 atque in de,fg, 
totidem^fcilicet i^fcrupulis altior. 

Ita per hanc contempefatioiiem variarum caufarum fit s m errorc. 
altero altemm compenfante Calculus intra fenfuum fubtilitatem ad- 
ducatur^ deprehendique non poilit fpecialis hypothefeos faliitas, Ita- 
que gloriari non poffit ha^c vaframerecncala de veritate (pudiciiTima 
puella) in fuum lupanar percrada. Honefta qua^dam foeminameretri- 
cem praseuntem arde fequebatur ob viarara anguftiam dc turbam ho - 
minum: quam italti &C lippi Logicarum argutiarum profefTores, qui 

L fron- 



πι DE.MOTIB•. S Τ Ε L L JE MARTIS 

frontem ingenuam aperfricata nequeunt discernere, cenfueramerem- 
c α p.]. c j s c ff c pediilequam_, . 

A.tqve hjec proculdubiocaufaeftjcurcap.xviii in °ζ a ^ & 
paflim alibi adhuc unum & alterum fcrupulum deiit . Sed neque er- 
ror deprehendi facilepoifit, cum obfervationes ufurpatae non incidant 
in apiidas &quartas o&iavasque temporum. 

CONCLVSIO SECVNDjE PARTIS. 

HacteKvs itaque tradu&a fuit hypothefis prima^ ina^qualitati 
ferviens(inqua Braheo cum Copernico convenkjutriqj veronon* 
nihilin forma aPTOLEM^o diiTentiunt)amedio motu Solis.quem o- 
irmes tres autoresadhibuerunt ad apparentem motum Solis . Deinde 
oftenfum eft^iive apparentem motlim Solis & hypothefin cap. χ ν ι 
inventam fequamur/iive medium motum Solis & hypotheiirtcap. ν ni 
cx reftitutione Brahei propoiitam.utrinquefeqiufalfas diftantias Pla- 
netae acentro feu Solis (Copernico &^raheo ) feti mundi (Ptole- 
mjeo ) . Itaque qua^ prius ajdificaveramus ex obfervatis Braheanis, 
pofterius ex aliis ejusdem obfervatis rurfum deftruximus . quod necef- 
fario nobis contigit probabilia nontiiaHa fed reyera falfa ( imitaciono 
priorum artificum)iecutis» 

Tantvm qjidem oper^ datvm est ikif ΑΤΙΟΝΪ 

HVIC PRIORVM ARTIFICVM, QJV Α S Ε C V Ν- 

DAM HANC COMMENTARIORVJi 

PARTEM GONCLVDO» 




1*3 



COMMENTARiORV 

Ό Ε 
MOTIBVS STELL^, 






rt-t 



PARS TERTIA. 



iNVESTIGAfiO 

ICVND^E I 

O.V ALITATIS 

ID EST MOTVV 





VEL 




SEV CLAVIS 
ASTRONOMI 

PENITIORtS» 



rBI MVLTA DE CAVSIS 
MOTVVM PHY• 
S I C I S . 



L 2 




i24 DE Μ ΟΤΙ Β. STELLiE MARTIS 

C Α Ρ V Τ XX II, 

Epicyclum , ieu orbeni annuum , non ^qua- 

liter circa punotum xqualitatis 

motus fitum . 

ν hvnc igitur modum antecessor.es noftri primunL• 
iniEqualitatem primam menfi funt. Poirea calculo confti- 
tuto , qtii locum Planetae eccentricum reprxfentaret ad 
quodvis momentum > converfi funt ad inxqualitatem fe- 
cundam (quas a Sole pendet) explorandam j comparantes 
locum vifum feu apparentem cutti loco eo , quem eccentricus & ibla 
prima inasqualitas Planetae aifignarenc . 

Cum autemmihi hahc eandem femitam eunti anceps bivium ap- 
pameric fuperiori χι χ capite &xx j&obfervationes (fidiifimi duces) 
cum obfervatiohibus pugnare iint deprehenfas;cogitandumfiiitde to- 
tarationeitineris aliter inftituenda, methodo qux fequitur. 

Primvm hac parte tertiaaggrediarfecundamina?qualitatem i & in 
illa per obfervationes indubias demonftrabo vel confirmabo vel refu- 
tabo^quas hucusque in principiis pofui a dubio tamen aiTenfu. nam hac 
veluti clave inventa, reliqua patebunt. Pos τ ε α parce quarta ad inas- 
qualitatem primam accedaiiL . 

In mysterio Cosmographico cap. xxit cum Phyiicam cau- 
fam asquantis Ptolemaici vel iecundiepicycli Copernico-Tycho- 
nici redderem/mihi ipii objeciinfine capitisrquodii caufa ame alla- 
ta genuina eiTet , omnino per omnes Planetas valere debuerit. Cuiil 
autem tellvs, una ex iideribus ( Copernico) - } vel Sol (reliquis) a £c- 
quante hoc haotenus non indigiierit,fpeculatioriem illamincertameiTe 
volui,quoad Aftronomis amplius liqueret. Sufpicionem tamen con- 
cepi,fore &huictheori£efuum aequantem. PoirquaminTYCHONis 
notitiam venijfufpiciohaec in me cohfirmata fuit. Nam Brahevs in 
literis anno mdxcviii ad me in Styriam miifis ha*c verbaponit, : 

Orbis annuus juxtn Copernicum , W epicyclm fecundum T^tolemmrru , 
non <videtur ejmdem femper magnitudinis , quoad tpfam iccentricum colla- 
tionefaoL• \fid alterationem adductt in ommbus tribm fiiperioribm fenfibi- 
lem 3 adeout angulus dijferentuin JMarte ad gradumunum min.^jexcracat. 
Idem eodem tempore in appendice ad Mechanica feu iiarrationc 
de fuis ftudiis perftrinxit. Nec multo alia verba tomo 1. epiftolarunL• 
fol. 105». ubi exiftimat 3 caufa eccentricitatis Solaris immisceri quan- 
dam ina^qualicatem etiam eccentrici asquationibus & iitubus acrony- 
chiis. quod parte prima refutatum quidem eil,non redundare in iitus 
acronychios, vel certe minimum aliquid 5 at videtur percorrectionem 
quaiidamdequadrangulationibus Martis cum Soleintelligi debere. 

Jam 



PARS S Ε C V Ν D Α. I2f 

Jam tvm, cum orbem annuum audirem augeri minuiqiie , di&a- 
batmihigetiius,idphantasma oririexeo 3 quodorbis anhuus Coperni- 
ci vel epicyclus Ptolemji non iequaliter a eentro illo diftet , circa 
quodajqualibus temponbus xquales conficere poiiitur angulos. Nam 
quas caufa Phyiiea,augeri & minuicircuitum ccntri systematis Pla- 
necarii^TYCHONicijvelcircuimm terr^ CoPERNicojvelEPicY- 
clvm fidus geilantem (Ptolemao jPqua: haec inquam in Aftronoihia. 
fineexemplo novitas > iine verifimilitudine abfurditas ? Quin potius 
credi par erat , alibi Solem ( Copernico ) vel centrum fyftematis Pla- 
necarii (Tychonici) vel corpus PlanetieCPTOLEM^o,) afufcepto ar~ 
qualitatispuil&o(quiescente apnd Copernicvm & Τυοηονεμ,οιγ- 
cumeunte in eccentrici circumferentiaapad PTOLfcMjEVM,)lont>iu$di- 
ftare.alibi breviusratque id proculdubioin iinea apiideni. Atquehuk 
rei commodam occaiionem videbatur fnppeditare meailla ex mys^te- 
rio meo Cosmographico derivata fufpkio, finempein theorianL 
SoLisfveltheoriam ut ita dicam epicycli PTOLEMAici)£equans 
introduceretur . 

Efto ut incipiat iniequalitas iecmida a linea medii niotus So lis , uc 
ha&enus placuit artificebvs fnc quismeara novationem.qui .appa- 
renti Solis motu utor, m hocnegocio fufpe&am habeat),^^;^^^ 
infchemate pr&pnti eccentncitas Planeta aptid CopernicVm, non α ccntro 
Solis α ,fid α c pnndo circa quod regularis tjft ponitur terr^ motm . Id 
<vero puncium cfit non orbuterrem d ε fid tantum a-qualiiatis centrum 3 lon- 
gms ab α So le diflam quam β cmtrum orbis terrem ε d. Dico his con- 
ceiliSjobfervationes tales exhibitum iri.ex quibiis quis (ufpicari poifit, 
orbem annuum d ε augeri minuique . Erigatur ex c perpendtcuUris ipfi 

d E 3 qmfit c f :e^y& Marti s/A £*r m f 5 
& cmm Τ ε r r α efi in d 0* r/uw /» ε ; & conne- 
ofatur f cumpunttis d . ε . |£f^ ' e ^ c eHpun- 
tium &qualu motm terrje λ» d ε 3 ertt fcd, 
pce, anomalia commutntionio •,& (ut ponimus) 
&qualis utrinque. QjmdfiigUur dqualej ejfent 
CD 3 CE (ut haBenm putubatur )$tmc ^dfc 
& ε f c angultfeu pamUaxes-orbis ejfent 'utrincL, 
apud utramque anomaliam commututionis s a~ 
quales . At qma c ε major quam c b s majoret^ 
iam appafebtt angulus cpe angufo cfd, Pn?- 
Wtfr^ /& ^»/ non dttendit, hanc amplificationem contmgere mntum tn ε vel 
^icinis locis >& coritrariam diminutionem Μ d lococontrariountumycenfebit 
totum orbem annimm mterdum fieri ' amplwrem ^menfara c ε ; interdum an~ 
vuftiorem 3 m€nfitira c d :J?pterea quodtaUs aliquiscum ha£tenm ufitnta Aftro- 
nomiapr&fi&ppvnit 3 c pimffium dqualis motm ejfeidem ^centrumcircuii d ε . 

In formaPTOLEMAicAyfr terra m cdmed medii motm Solis >ck , 
c l 3 pro eo quodprim CopEr ν re ofuerant dc^ec: &fit centrum 3 circa, 
quod motm epieyclicm regulam eff 3 ρπέ:^ ipfi% d &qualis & 'paraMos ι κ, 

L 5 ut duoL• 




Cap. 
XXli. 



Centtum iy- 
ftematis Pla- 
netarii eft co- 
munis feaio 
lineamm, quac 
per finguloiu 
Planetarum a- 
pficies tradu- 
cuntur. Atqij* 
id punclum 
eft ve! ptoxi- 
mecorpus So- 
lis , ut δ Κ A- 
HEO initio 
placuit.veiiu 
ιρίο centro 
Solis, ut EGO 
conigo . 



Cap, 

XXIV, 




Μ Ο Τ Ι Β. STELL^E MARTIS 

Κ ut duBa c ifit parallelos ipfi df^ch ipfi ε s . 
/7 ^ramUta enim ε terra y?# <z/^& />z c cen- 
trum mmSjUt Ρτοι'εμλο placet jransfertur 
&έ cfin-H. Sic propter translatum b in cjram- 
ferturvin i. Ptolem^vs ergo exifiimam 3 f 
punBum 3 circa quodepicjcli ι η #?<tf^ aqualu 
4 *# j^£ *//«*>» centrum epicjcli ι u 3 ommno f ι ^ 
Π ρ η ^0/?/> dqual&s : propterea^ in anofaalia coa- 
/ 'quata utrac^ tnm hfc quam ipc 5 hoc efi {fi~ 
cundum hocfihema)tam 9 6 quam zjo 3 unam 
& eandem fiatuit &quationem epicfcli 3 nempe &- 
quaL• angulos hcp^icf. Qupdfi obfervatio tefi&tur majorem efencv 
quam 1 c υ 3 tum centrum epicjcli non eritin f punSio squali* motusfedm g 
*uerfa η : ξ£ pofito 3 quod f niioilominm centrum epicjcli ejfe putetur 3 omni- 
no epicyclw mfftri ejfe videbitur in anomalia 96 ctrca η 3 minutm in 170 
cirm 1 , <sMarte motu eccentrico {hoc eii 3 Imea cijm eodem loco Kxarunu 
*verfante utrinque . 

In forma Tycho nica maneai c terra , b ε circulm So lis , centrd 
Β ,fid &qualitatis centro hifintquelmea quibus ΎΙαηεϊα videtur ( fcilket c 1 , 
& c η ; e&dem qua ϊη Ρ τ ο le μ λ ο . Igitur exu&i deocendant tpfi f cparaL 
leli η l , ι κ .• ut κ a" l/&/ centmmjyflematis ΨΙαηααηϊ, cujm arcuitus cen- 
trumfit μ ^uerfm perigmm Solis 3 M quanto β wr^z centmmcircuitusSo- 
11 s /ra/*r opiriionem d&scendtt infia α pumtivum centmm ejmdem ctrcuitm 
SoLiSy tunto&yi centmmcircmtm KL(m quo punffum invenitur ,a quo 
confargit eccentricitas ) descendat fub t-.fintque aqualesk c^bm. Erit linea 
coaquati motmm eccentrico (fcilic&t κ 1 , l ^)poiiintegrasPlanaA reflitutio- 
neifibiparallelos . Sxifiimans tgitur Tycho c terkam ejfe m medio ar- 
cuitm κ l deferentis eccentricos Platiefarum , angulos ciit.cHi, faciet&qua- 
les 3 quando clh.cki. comrnutntionis angulifant aq^uales , Gjuifideprehen- 
dantur inaqualej, ^chl major 3 erit & c l major quam c κ : tk. κ l orbis 
deferens centrum fyftematis videbitur in l crescerciiiK imminuiieo 
quod. non creditur, μ centrumorbis qui defert fyftemata Planetarum 
eiTe extra c TERRAM^circacujusccntrtim motus illius orbis eft a^qualisi 
Nam adtegendamveram caufam hujus diveriitatis/nempe adlibe- 
e randam fufpicione eccentricitatem Solis ,multum cbnfertj quod hoc 
£ pado^ ibi brevis fit c κ diftantia centri fyitemam a TERRA.ubi longa, 
«iBra? fit c έ diftantia SoLisa terra^ Gontra 3 illa c l longa, iibi hax c d 
£:Sde h Si brevis, 

fyftcmaie , & fi fimnl medio mdtu Solis utamut ; tunc illi epicyclus, huic circuks deferens fyftetnm P!anetaria,fii eccentrkus , cums apogium vereit in oartei 
*poga;o SolispKcisecontiariasiiccentricitas vero cjus.ut infta fequetur.pncise iquat eccentricitatem Solis veram .feudimidium hailenus ctedL. 

Caufa converfarum iil hunc modum apiidum hxc eft. Terra e- 
nim Co pernico perambulac contrarias partes Soli Tychonico 
&epicyclo Ptolemaico:& vero d c,ce } diftantia^ terr^ aSoLE, 
Solis aTERRA 5 & Mar τ is η vel 1 a centro f a^qualitatis epicycli , 
fubtendunt angulos per oranes tres formas ejasdem quantitatis : er^ 
go δ£ diilantia: Solis&Terr^ Copernig an^ inGontrariaspk- 

gas trans- 



Notamihihoc 

Si vera eft ge- 
neralis Ptolc- 



PARS TERTIA, i2 7 

gas transferentur aBRAHEo& Ptolemjeo, nimirum c ε in c l vel 

FH,& CD in CK VcIf I» Cap. 



xxiv. 



V τ igitvr hanc fpeculationem bbfervationibus vel confirma- 
rem vel convellerem^hanc viam iniiitebam. Cum apogamm Sous iit 
in l\ £s 9 quxiivi ah extaret obfervatio > cum & ratione primas ina^qua- 
litatis eilet bis in y 7 ^vel r : Sol vero altrobiq; in 5^ Jso,deinde injif, 
Atqui hoc noneft poffibilej ut fiat intra tam breve (χ χ vel xxx anno- 
rum ) fpacium . Motus enim periodici Ma-rtis&Solis funt incom- 
menlurabiles>nec utiquam iitnul m fuas quartas vel oppofita incidunt, 
poft peraofcos altei-utrius circuitus integroseorumque dimidia δέ quar- 
tas. Oportuit igitur eligere q-uod fuit quasiif ο proximum , dc multos 
coiiftitiiere dies per hos χ χ annos 3 quibus Planeta eil obfervatus , in-, 
quibus anomalia commutationis coa^quatas effet 90 vel 170 vel jproxi- 
me tanta, Μ α r τ ε in 6 ν vel -=0= ( vel circa) verfante . Poilmodum il- 
los dies omnes oportuitin catalogum 'obfervationum Μ α r τ 1 s immit- 
tere/ut viderem an etiam lis momentis FuiiTet obfervatus . Quod niii 
Frequentiifime FuiiTeto* obfervatus a diligentiffimo Tychone Brahe* 
tam exquiiicafuit ha?c eledio^ucvoci composfieriiionpotuiifem. Cum 
autem TYCHopofuiliet apogamm. Martis in 13 =J a> requireretur vero 
locus Martis per seqtiationem eccentri corre&us 5^ =0= : ergo anoma- 
lia coxquata requirebatur 41. Et cum exipiius tabula coaequata? 42! re- 
fponderec aequatio g. 15 ~: ergo requirebatur anomaliamedia eccentri 
50. i^rper quam oitendebaiitur iiiihi duodecim articulitempbramper 
annos viginti a μ d lxxix 111 mdc . 

An aiitem ex his temporibus alicui eifec anomalia coasquata coitl- 
mutationis femel ^o 3 itcmmzyo' y vel quantoillamajorfninorvejtanto 
hasc minor majorvejiic artificioFe Fuit indagatum. 

VnaMARTis revolutio dies habet 687^11^ Solis habent73o~» 
difFerentia dierum 43 \ , quibus de motti medio S ο lis refpondeiit 41» 
54. i|> Taritoigitur variatur anomaliacommutationis adfinemcujus- 
libet revolutionis Martis . Quando igitur iiitra uriuin. biennium 3 qtia> 
mnturduas commutationis anomalias afiquales invicem 3 Marte eodem 
utrinqueeccenciici loco veiTantejoportet ut ille uterque eomtnutatio- 
nisangulus iit 21. 27. Intfa ivannosreqLiiritur 41.54: incrafexaiinos6'4» 
12 : intra octo annos 85. 4^ . Et hos poftulabarnLis 3 ii fieri potuiifet ^ o. Ei> 
go binasiloftras obfervatiohes quxrere oportebat diftantesannis o6to» 
Talis vero obfervationum biga noi1 repeiiebatur in catalogo habita- 
rum obfervatioiiuirb » 

Converftis igitur funi ad diftantiam fex annoriim 3 invenique tan- 
dem/quodaiino mdlxxxv D.xviii Maji & anno mdxci D.xxii 
Januarii extarent obfervatioiies idonea?. Nam correipondebant anno 
mdlxxxv D.xxx MajiH. ν & mdxci D.xx JanUariiH. o.Vtrinque 
Martis longitiido tnedia Filit g". 11.43» -^E^uatio Tychonica ^. 14. 51 
auferenda. Ergo a* ratione ecGcntriciin 13°. ig. 1 ^=o=. Commucatio co- 

L 4 a^quata 



J2S 



DE Μ ΟΤΙ Β. STELLiE MARTIS 



Cap. 

xxii. 



aequata anno μ d xcv erat g . 4. 13. 30, qua arguebatur , more Ρ τ ο ι ε- 
MAico.PLinetanieiTe ultraperigaumiepicycli^-^•^. gfadibus. Sic 
cornmutatio coa:qiiata anno mdxci erac 3. 15. 35-. 30, qua arauebatur, 
Planetam eife antc perigaeum epicycii 64. 13 . 30. partibus. ^Equalis i- 
gitur atrinqLie commutationis -angulus in fchemate, f c d & f c ε , vel 
c f τ , c f h . Erat autem anno μ d lxxxv Soi in ig° n xvm gradibus 
ante apogxum, anno mdxci in j & xxxm gradibus ultra perigjeum . 
ψιχ inasqualitas caveri non potuit, . 

Jamad obiervationes anno md lxxxvD.xviii Maji horax-f nodis 
vifus eft or» in 0.50.45 Ψ cinn lat. 1. 1^. 30 Borea . Maginvs refcrt ll- 
lum 111 1. 5 ψ ■. abundat igitur 14.15 . minutis. Ergo cum die xxx vefpe- 
ri hora ν referat illum in ^.43 np 5 rurfum auferemus quodante diesun- 
decim peccabattir 5 retinebitque £. 34 ψ. ubi paucula fcrupula pone- 
mus in errore , quod longa iit dedu&io per dies χ 1 1 , nec diunuis iderrL• 
vere iic,qui hicex Magino adhibetur. Vtxvm Aprilis prascedentc 
horaxinveritQS eftcy in 17. 377 a,quem Maginvs ponit 111 ig. ο a. 
Dirferentia -l-l- . quas difTerentia usque ad xviii Maji per dies xxxi 1 1 
imminuta fuit ad modulum 147. Si ergo agaraus proportionaliter, 
ut quia de differentia per xxxi 1 1 dies evanuerant ooto icrupula, iii_. 
eadem rationeper dies fequentes xi 1 evanescent 1 1 1 fcrupula, Dif- 
ferentia igicur die.xxx Maji erit ιι~. Quare Mars correotius 
in 6" grad. 37 minut. nj>. 

Sic anno mdxci D. xxii Januarii mane hora vn diftabat 0* a Spi- 
ca np 34,31.45 Gum declinatione 17. 15 Auftrina,in altitudine i^. Er- 
go poft cautas variationes horizontales declinacio 1 7°. 30. Hinc aicen- 
iio reofca 130. 1-3, 11. longimdo 11.33 Ί?• latitudo 1. 0.30 Borea. Diftat, 
vero tempus a noftro 1 die Xrx horis, & diurnus ex Magino eft 33. 
Ergotemporiinterje&o debentui^. Relinquitur ergo Jocus Marris 
ad xx Januarii hora ο ( quod momencum priori reipondere dixeramus) 
11.34 «V. 

Etquia ex Tychonis reftitutione c f eft 13°. ig ^fat certo, 
d f vero vel c 1 anno md lxxxv 6. 37 τψ 



* f laceffio 
tempoiis inter- 
medii non cf- 
ficit s minuta. 
Hic igitui cft 
neglcila „ 



Ergo d f c vel f c 1 erit 

Sic quia rurfum cf eft anno μ d xci 
ε f vero vel c η 



13°. ig-/* 

II.34 wo 



Ergo efc vei 



fch ent 



38. jj-. 



Ecce magnam difrerentiam profthaphierefeon orbis annai y cum ta- 
men anomalia commutationis utfiiique eandempolliccatur. Cau- 
fam indicat nobis hypothefis Copernicana, Τ ε r r α in d &c ε 
pucabaturiequaliterdiftarea c pun&o asqualrs motus: invenitur ve- 
ro diftareinaequalitera ut centmm ejus circiiitus iic m β veriiis α So- 
lem. Per aequipollentiam igitur epicyclus Hi in forma Ptolemai- 
c α non asqualiter circumjecius eft pundo f > cujus viam eccentricani^ 

iiobis 



Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α. Ι2$> 

nobis acvonychix obfervationes defcribebant, δ£ circa quod motus e- 
picycli regularis eft. Etvergit g centrutn epicycli ad ε inpartesperig^i c * p • 
Solaris. In Tychonica iimiliterK l deferens systemata Planeta- 
ria non asquabiliter ambit c terram, circaquammotusillius orbisre- 
gularis eft , fed vergit μ centrumcjus circuitus in partesperigxi Solis. 

C Α Ρ V Τ XXIII. 

Cognitis duabus diftantiis SOLIS a TERRA 
& locis fub zodiaco & apogaso SOLIS, in- 
quirere eccentricitatem vise S Ο LI S (vel 
TERR^ COPERNICO 




ι ν c ν ο β r s ηοη eft difficile 

, &C menfuram tentare lineas β c . 

&§ Sit enim f c ιοοοοο . Etquia dfc 

eH 3 £. 51 . & f c d 64. 2,3.30 ; er- 

* go refidum f d c eft 73 . 45. 17. 

Et utfinm hujm anguliad iciooooo >ficfimis 

d f c ad d c 6Ί14.8 . 

Eodem modo quia ε έ c 33. y | minus, & 
έ c ε 64. 13 . 3 0; <?rii ρ ε c 7 7. 3 ί . ο plw. 8rgo 
ε c 63186 rninpts. 

Exponatur orbls terrj ned.wwcbm 

/*#&* apfidum , £f ν penhelmm , r aphelwm, 

β centrum , cpunffium AqualiUitis motns, ε . d . 

/0«^ duarum obfimjationum , quA conneihin- 

tur cum c ^ tfw β . £# /V/>^r ec^cd/w 

iudem numeris cognita^ notm angulm ecd, 

nempe 118.47.19. (ontinuetur ε c : 0" j*s iw/z 

fjr d perpendtcularis descendat ~d ο : ut & m 

DjEj auA perpendiculares ex c. b. qu&fiwL> 

cPjBt^. £!fif ^/>^r DC051. 11.41 ^cdo 

33. 4.7.19. Quare qualium d c tfiijJt 3 erit d ο 

^&oO ^co 38305. quA appofim ad c ε <^fe ε ο 1014.91. Ex datis au~ 

tem do,o Έ 3 άηα rettum habetur deoij.^.io. Quarev» ε JUi2j. cujw 

dimidium eii d <\jcilic&t y 6Ό 62 \ , ^#fc* db,be 3 AqualeJ . Et quia d ε cjfo/> 

ij.^.iOjmhDcW fdc i<£. 3. 11. Quare qualmra d c 6Ή4.8 >taUum cp 

jfe 26858 , & ρ OJ4-PJ2 . ^#<e <*^ΐτ ^ qjd . relinqmtur ρ q^t/jo -f . i$7z<r 

y^w d\*r cognita inclinatione linearum ed^n cfacile habetur longitudo c β . 

J\(W <p/^ cRfi? //«<?* ^W/ //z 5. 30. £ 5 cDwfl 17.31 j? a <pw Λ//'» 

1 7 . 51 π : mi d c r 1 7 . 3 g . iW ε d c jfe 1 <£. 3 . 1 1 . Ergo faffia fubtraftione 

relinquitur dittnrum linearum indmatw g. 15 . 11. aAgatur ex ρ //y?c β 

paraMos ν s . quA aquabit cb.^cp Aquabit bs. L• tnangulo igitur ρ q^s 

reChn- 




ν -. 



Ι }β 



Caf. 
XXIII. 




D Ε Μ Ό Τ 1 Β . STELLi Μ Α R Τ Ι S 

re[iungulo,ut finwtOtw ad mngentemf5 * βΐαη- 
tem angidi qjp s g°. 2.5, 11 ,fic ρ o^ognm ad m 
I&7 > & s ρ /z^ <p<e <fi? c β . £t ψ4ΐα dquales 
ρ c & s ^falicet 26389 : appone igitur qs ; t?ro~ 
dibtf q^b 27025 . //z reofa?7gulo rgjtturiy c^b *^- 
tislateribm arca reoium,dabitur ^db 62237. 
6rgo propoftw dbWbc frad// ad eccentricita- 
tem qu&fitam) eii eadem 3 qu& 62237 ad 114,3 . 
\ r t autem 62237 ad 100000 ,βο 114.3 ad 1837 . 
Hac iandem-eH eccentricitaj qmfita . Fieret autem mmcr ,fi pmveftonem &- 
quinoctiomm curaremus, quia tunc c ε τηιηοτϊ 

ExiiisitaqUeduabus obfervationibus δ£ aiTumpto vero loco aphe- 
lii Soiis , extruitur diftantia punoti nbitri xquatoni c vel ρ fqtiod cen- 
trumputabaimis^a vero centro orbitie β vel g vei μ .fcilicet iS^qua- 
imm radius ejus orbitx eft rooodo. Tycho BRAHEveroeccen- 

tncicatemSoLiSjhoceft.diilantiam c fmrioti a^quatoriiab α centrocor- 
poris Solaris (m CoPERNico)vel diftantiam α ριιηέΗ asquatoriimo- 
tusSoLARis a ccentroterrx(inTlrcHONico-PToLEMAicAfiippoiitio- 
ne) invenit$584.cujusdimidium 175) ζ parum admodum ab 1857 diifi- 
dec. Confentaneum igitur eft , dimidiationem ecceiuricitatis in, 

theoriaSo li s valere,qu£epriusedamcapite xix &xxin eccentrico 
Martis valuerat. Nam obfervationes a meadhibita? nori iiintadeoicru- 
pulofasfpropter longas dedudiones , & ufnrpationem diurni contro- 
verii)ut de xlv partic ulis centiesmilleiimiscerti quid defmirepofiint.• 
uttaceam prxceiiionem temporis intermedii neglectam in motu ec* 
eentrico Martis & Solis. 

Qnx hic de circuitu tellvris demonitrata funt , iimili plane ra~ 
tione& de epicyclo Ptolemaico &C de Tychonico deferente sy- 
stematis demonftrari poiTunt; tant^mmodo, ut in fchemate apiides 
in contrarias partes eonvertantur* 

Suppofui autem hic δ£ apogarum Solis 3Tychone loco juitb 
coiiftitutum, & orbitam Sqlis (feu terr^J quam corpore peragrat, 
ordinari in circulo. De quoetii analogia ad Plaiietas cxteros diverfum 
teftabitur infra cap. χι,ιν: exilitas tamen deflexus piane nihil iiofce 
demonftrationi incommodaL » 



C Α Ρ V Τ XXIV, 

Evidentibr probatio , epicyclum feu orbem 

annuum elTe a punfto xqualita- 

tis eccentricum . 

m c igitvr mitia fueruuthujusinquifitionisi timidailla Sc 
tammultis caucionibusoperofa, ut asqualis habereturex u- 
troque latere anomalia conimutationis. 

Jam 




Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α , ι ?Ι 

Jam pofcquam femel hujus rei periculumfecimus,audacia fubveoti 
porro liberiores eile in hoc campo incipiemus . Nam conquiram tria vel 
quotcunque locaviia Martis , Planeta femper eodem eccentrici loco 
verfante: & ex iis lege trianguloruminquiram toridempunotorumepi- 
cycli vel orbis annui difrahtias a pimoto asquaiitatis motUs. Ac cum ex 
cribus pun&is circulus deici"ibatur> ex tnnis igitur hujusmodi obferva- 
tionibus fitumcirculi,ejusque augium, quod pnus ex praefuppoiito u- 
furpaveram , 6c eccentricitacem a punoto «qualif atis rnquiram•. Quod 
iiquartaobfervatio accedet, ea erit iocoprobationis. 

PRiMVJWtempus eilo aiino mdxcx D. V Martii vefperi H.vii 
Μ. χ eoquocltunc o* latitudinepen6raruic 5 neqilisimpertinencifuipi- 
cioneob hLiiiih implicationeminpercipientiadcmonftratione impedia- 
tur . Refpondent momenta haec , quibus o* ad idem fixaram punohim_> 
redit: Α. μ dxcii D.xxi Jan. H. viM.xli: A.mdxciiiD. viiiDcc. 
H. vi. M. xn : Α. mdxcv D. xxvi O&ob* H.v M.xliv» Eftqj longitudo 
Martis primo temporeex 



Cap. 
XXIV. 



Tychonis reftitutionc 
i. 4.38. 50 : fequentibus 
temporib. toties per r. 3^ 
au&ior. Hicenim eftmo- 
tus pr*eceflionis congru- 
ens tempori periodico u- 
nius reftitutionisMAR τ is 
Cumq; Tycho apoga^- 
um ponacin 13° |a> a^qua- 
tio ejus erit 11. 14.55 •" P ro ~ 
pterea iogitudo coiequa- 
ta anno μ bxc 1*1.5.53. 45 * 
Eodem vero temporc 
&C commutatio feu diflfe- 
rentia medii motus So lis 
a medio Ma-rtiscolligitur 
10. ig.ip^rco^qiiataleii 
difFerentia inter medmm 
Solis&Martis coxqua- 
tum eccentricum 10.7.5,1'. 

Primvm haecinfornii 

GoPERNICANAUtiimpli- 

ciori ad-fenfumpropone- 
mus. 

Sit ct punffum &qUa- 
litatls circmtm terra , qui 
■putetur efie circulm J^yex 
α defiriptus : & fit Sol in 
partej β,Μίαβ linea apogd 



CoB\ERKicr 







MOTIB. STELL^ 



Cap. 



Cofvernici 




'ven 



rgat 



m 



Μ ART I S 
Solis 

hunc gradum cap. 

xxv /^r^ inqui- 

fiturifiimm quafi 

incognitum. Stfit 

TERRA J.MDXC 

m$ 3 anno uoxcii 
in r\ 3 anno mdxciii 




iMOMDXCV 

jEif anguli 

qUales 3 quia cl eii 
punttum aquali- 
tatis 3 £tf periodica 
nJXCartis tempora 
pr&fupponuntur a- 
qualia. Sitq^ Ψΐα- 
neta his quatuor 
ruiabpis in κ 3 ejnsc^ 
linea apfidum α. λ . 
Eft ergo angului 
3- ctx fecundunu 
indicium anoma- 
Ua commutationis 
co&quat& 117.5.1. 
§luod 'vifitnu 
locum afflartisat- 
tinet 3 isdie iv an~ 
tecedente hora β- 
mtlifmt ζή,.ζί τ. 

dturnus ejm diei ejfet 44 . Srgo adnoflrum tempm vifiisfmt in ι].ζ<γ. qui 
eHfitus lineA B-x. . Sed ol κ tenditin 15. 53. 45 ν . Ergo S-Kcteff 20. 47. 45. Re~ 
fiduu* igitur a. 3- κ ad duos reoios eft ^Lj.i 4 . 

Vt igiturfinw ct3-x.adoL}t 3 quam dicemm effepartwm 100 000 :fic $■ κ α 
adS-ct qudfitum. 6H ergo $■ ct 66774.. 

Quod ίι raiqiix « ct 3 s cl 3 .£a/ejusdem prodibunt longitudinisjfal- 
ium erit quod fufpicor: at ίί diverfaz, omnino vicero . 

S ε c ν ν d ο igitur 3 anno uDxcuad noflrum momentum efi longitudo 
co&quatd 1.1]. $'$.i.y.commutatio co&quata g. 14.10.34. hoc eft , ιιάκ -angu- 
Im eff 34. 1 o. 34. F//£y *■/? dte xxmjanuar. Η. ν 1 1 . Μ . xv in 11. 34 7 τ 
correffione per paraUaxin adhibita . Et eii motm bidui ejw ii"i'y. JE?g0 ^/ί• 
χ χ 1 W vnM.xvwi ο. 9^ύ eff vifus . Refidua jcrupula hora abjici- 
awL> dimidium minutum . Ergo angulm η χ α e Β j 5 . 4 £. Α > & α * Κ 60.3.3, 
ξ& αν 6γ 4^7 ' jamlongiorquam :&&-. Sanequia Soiverfa perigxum dejcen- 

dit 3 & 



α η \6γή.6'γ 
αζ6γ4γ§ 



-17-iJ * 

Eil ergo longiifima &g, qtia* feproiima periga^o So lis i'breviifima a^ 
qua^ etiam remotiifima a perigxo So l 1 s; & fere ixquales <a£ ■& a^quia 
etiam pene a^quaiiter abfunt a perigxo . 

Ets 1 vero a. flongior eft patilo quam &» qiiie propiorperiga;o: 
id tamen exilitad ailguloriim iii ftribuendum -eft,per quatn fatiletam 
parvLim aliquid peccatur. Efgo circulus £γ, qm deicriptus eft a Co- 
pernico εχαριιηόυο squalitatis mociis t-errje > non eft icer terr^: 
fedeftalius quispiam circulus &:»s£,m quo terr α verfatur; cujus ccn- 
tmta vergit in easdem parces*, in quibtis S ο % eft > fcilicet in β . 

In formaPTOLEMAicA^i tellvs m A^SoLisfyhara EOlT 3 ctn~ 
tmm epicycli putativum , id mmpe } circa quodepkyclm ipfi putatt<vm Δ Γ, 
asqualis theorias Solis. qtiod ad omnimodarti aequipollentiam interhy- 
potlrefes Copernici &c Brahei eft ileceilarium fadu: etiiadpra> 
ientem demonftrationem nihil referc, in quacunque pfoportione fint, 
orbis Solis & epicyclus Planetie; dummodo a^quales habeant refti~ 
tutiones . Λ/Λρ* ΑΛ linea apfidum ζΜΆκ tis > ■«&#£> AK, ΑΑ,ραταΙ- 
leli prioribm α κ , αλ 3 /*ζ C ο ρ ε r ν ι c α ν α forma . Educantur ex Α centro 
r2RRM,lmex ΑΘ,ΑΗ,ΑΕ, AZ, paral/elt prioribm α. 3- s αη,οίξ,&ζ, & α- 
quales O utfit <s5%tars anno mdxc in θ, koxcn in H, &dxciii/#E, 
mdxgv in Z: & firnulmedms Sglis motm iis temponbm ordine fit Α T s 
Α Ι , Α Ο , Α Η , utfi?vL> Κ Θ ξ£ Α TparaMi , ξ^βο rdtqiu 5 pro ut notwn efi 
dePTOlEMAiCA hypdtiefii 'Connexur igitur Θ . Η . Ε , Ζ . cum Κ 3 demon- 

Μ firabi* 



χχιν. 



Ρ Α % S Τ Ε R Τ ϊ Α. Ι33 

J;/ , 3* τ ε r r α tx 3- in 5ΐ trampofiui eil 5 r/rr^ ^/^^j part&s So l ε μ invenit ul- 

tra β 3 in appropinquantipuncto . c A ρ . 

Terti o 3 anno u d xciii adnoflrum momenfum eB lo??(rjtudo 1. 15. 55•. 
56Γ co&quata ,commututto coaquaia 7. 11. i^. i^,hoc eil iaix. 41. ΐζ.ΐζ. 

Obfirvattts eH die χ Oecembris hora ν 1 1 CL^T. χ χ //ζ 4. 4^ «y cauta 
paraUaxi. aJXCotm bidui ejm eil• 1. g . 6j^o ν ι ι ι Oecemb , hora ν 1 1 ζ5%Γ. χχ 
*υιβΐ4 in 3.37 τ : '^^ ^^° «<?y?r^ ν ι C^fT. χ ι r m ] . .3 5 -f τ . i7wr 5x^4 £. 
2.1. 3 ό 5 ^ 5 κ g α c> ^• 11 . 14 i & α 2 67794- rurfum longior 5 /&*/£ βΓ propior 
perig&o Solis. 

s QL A rto ' ^^^^ moxcv ad nofirum Momentum efr lofigitudo co&qua- 
ta 1. 15. $§.}o,-commutatto 5. ig. ii. 55 ,/w ^j? angulm χαζεΠ ι. jg. j\ 

Obfirvatm eft die xxvn Oc7<5^. Zwv* χ 11 β^Γ. XX //? ig°. 51. 15 Yretro- 
gradm . oStytottis dmrnw eff %\ . Ituque die χχ ν ι /ww χ ι r 24. xxeff in 1 cj . 
15. 1 5 V : ^r^ i;<fw ^r^ m 19. ii. 35 ^. /jr/ftw α» ^ 3°. 13. 5 ^ λ ζ* comple* 
mentum 5, ί. \o ξ$ &ζ 67^-78- Sed periculofa eft ii£Ec ultima ope- 
ratio ob parvos angulos crianguli, in quibus ii icrupulus unus &C alter 
in obfervando , vel in computando loco Mart 1 s eccentnco ex Ty- 
chgnis hypotheiipeccatur-, proportio angulonim facile mutatur ad 
fenfum . Sed jam omnes quatuor lineas bculis fuhjiciam-. 
So lis medio loco in 2.L59 χ \ol3-\66jJ4. 
io. 6 



Cap. 

XXIV, 



Μ Ο ΤΙ β. S Τ Ε L L ΛΕ MARTIS 

flrahitur(ut prim) 
tisdem pUne nu- 
memjineis £f an- 
gulis , has lineas 
pmter opinionerru 
effe inaquales , ac 
proptereaMartem 
non in circulo Γ Δ 
^erfari, cujm fit 
centrum in Κ pun- 
όϊο <zqualitatis mo- 
tw ? jedm ΖΕΗΘ 
circulo , cujus cen- 
trum α Κ <verfiis Β 
'vergad , propemo- 
dum in linea Κ Β . 
qm fit parallelos 
line&ex Α terra 
per perigmm So- 
lis duoL•. 
Vergit igitur a- 
pogamm. epicy- 
cli 111 perigacuriL• 
SoLis.Ecquia e- 
picyclus propter 
omnimodam a> 
IS Βκ/α*Ε quipollentiariL• , 
utjam didujpo- 
nendus efta^qua- 
liscircuituiSolis, 
&ZK parallelos 

ipfi Η Α,&ΕΚ ipfi Ο A,& HK ipfi Ι A,& 0JC ipfi Τ Α ;• igitur etiam ipfas 
HAjOAJAjTA^ inaequales eiTe veriilmile eft.• &c pun&um medii loci 
Solis^Braheana notione centrum epicycliSoLis Jper circuitum a 
punoto aequalitatis diftare inasqualiter. Quod obiterinterjeci. nihil .n. 
facit adpriefentem demonftrationem 3 niii quod eam extendic amplius . 

In forma Tychonic kfit α terra s £tf ex eafcribatur So l ι s con- 
centncm c d , quiputetur ejfe deferem s υ s τ ε μ α Planetarum 5 cufft fit α 
■punttum aqualitatis motm concentrici Solis. Ent itaque SoLtpfi in alio 
eccentnco arculo . Sit ejus centrum ab α ^uerfm partes β . Sit autem α l re~ 
gula line<z apfidum Martis 3 ut linea apfidum arculatione & transpofition(t_j 
fui eccentnafemper maneat pafallelos ipfikt. SinL• autem linea medii mo~ 
tmSo-Li s-adnoflra quatuor momenta ahjAt,ae,a$ : & ex α ejician- 
tur linea vifionum Μ artis , proutfupra defcripu fu?vL• 3 in hunc e ueliUunu 
Zjodiaci gmdum vcrgere. Et qmapomtur Mars o?nnibm quatuor <uicihm 

eodem 





vamt ιτγατεμ autem eccentricitatis & iitum apogaei 
I probabo jam poriroin unico circalo omnibus tribos foi> 
mis apto . Facile enim apparet, rationes eiTe tantummo- 
do oppoiltas . ut iii forma Copernicana linea lon- 
. gilfima vergic in Geminos , in reiiquis formis vergit in_. 
Sagittarium : propterea quod Copernicvs vifum verfus centrum 
dirigitj reliqui a centro. Quafe etiamCoPFRNicvs trans centmm in 
partes zodiaci easdem viiiim dirigit cum caeteris . 

Exponacur circulus 3• jj s £ centro β , itL• 
quo a ftiicepto pundio α iint data^ lineas 
&.&)ΑΥΐ 3 Αί3*χ>ζ> ut prius 5 & anguli infuper 
circa & dati 5 efi; enim quilibet eorum 41. 
51.47. Quxritur& quantitas &$,&: cafus 
ejiisiineic inter Fixas feu reipechi castera- 
ftim linearutn. Sumantur .9• >j s δ£ 

conne&antur invicem . Nam tria pun&a 
fufficiunt ad hoc inveftigandunL•, 

Μ ζ Pri- 




XXiV. 



Ρ Α R S Τ Ε R Τ ϊ Α. J3S 

todsm loco eccentrki : quare difiahiia ejus α pun&is medii loci Solis &qua- 
Iss emnt ornnes & paralleli . SinL• gh,ft 5 ie,ks, omnts ACfttaUs , & an~ c * ρ. 
guli lhg.ltf.lei.lsk. aqualed priori ΛΑΚ w /λακ ,fic ut Mars ad 
noflra momenmfit in g. β . i » κ . Et uc obiter moneamj ha^c quatuor 

punofca g.f. i.k. faciencin rei veritate arcumplane sequalem & asquali- 
ter iitum cum priori arcu Θ Η Ε Ζ in forma PTOLEMAicA.-quia nulla 
amplius eft difFerentia 3 quam quod Ptolem^vs epicyclum cheorias 
Solis asqualem in eccentrico circiimfert , Τ γ c η ο eccentricum iii_, 
theoria Solis feu in «equali eirculo ipfi epicyclo Ptolemaico. 

Kurjum igitur manentihm tisdem angulss £f numeris demonflrabitur 3 
quod line-a ah^at,ae,as 3 pr&ter opinionem fint in&quaL• . Itaque 

punotumiUucJeccentrici, unde confurgit Martis & oranium Plane- 
tarum eccentricitasfquod jam ponitur m linea medii motus Soli s fe- 
cundum mcntcm artificumpriorum) non circumit iri illo circulo r> c } 
circa cujus cencriini α sequales fack angulos a^qualibus temporibus; 
fedin circulo η τ ε s,cujus ceritrum a β centroeecehtrici Solis vero-it 
in partes eontrarias,ut ha&enus craifa Minerva ex ipiislineisappamit. 



C Α Ρ V Τ XXV. 

Ex tribus diftantiis SOLIS a centro MVND^ 
cognitis locis iub zodiaco Λ inquirere apog^e- 
um & eccentricitatem SOLIS vel 

TERR 




DE MOTIB. STELLJE MARTIS 
Z^. Primum in triangulo 3- ct η dantur latera 

xx V. / \^\./ \\\ & angulus comprehenfus , quajritiir $n , ο- 

ftenditurqjlege triangulari 45)162 inpriori 
dimcniionelaterum α 3- &C a.n. 

Secundo,in triangulo asS-quasritur an- 
gulusces^inveniturq; 6§. ιί. zg. 

Tercio,in triangulo5-ctg quaeriturangu- 

liisaeS-, invemturqs 4^.35). ιό', qui ablatus 

abaewreiinquit 11.33. i£ Eftqjhicangulus 

#s»adcircumferentiam. Duplumigiture- 

Jus43^<ί.3lCΓit^•β»ang;^lusadcentrum 3 quiaiβponiturelrecirculicen- 

trum. lnS -βη igituriibfceleangulidanturcumlatere3-epriusinvento. 

Quasritur5-j3 ampIitudoradiicircuIi,inveniturq i ^6'^2.3. EtquiajS^ 

efttfg. i^ ; 44:priLis vero, cum $■ t> quasreretur, fuitA$•» 69.1%. 4^: ergo 

βθ -aeft o. 51. 1. Igiturin trianguio£.9-a exlateribus & comprehenfo 

qusriturS-a/S &αβ. Inveniturautern angulusS-a/S^y. 50.30, utvergat 

a ^ mi 5-8-3°- n: quiaot^vergitini^55\^.TYCHoveroponitapoga;um 
S ο l 1 s in 5^. Vides igitur hac ipsa iiberrima inquiiitione ad verita- 
tem Τ γ c η ο ν ι c α μ nos accedere intra gradus 10 . Invenitur autem 
Λβΐοΐ3. Qupdii^accipiatdimenfiDnemiooooo^ajefiet^o. Ec- 
centricitas vero tota S ο l 1 s eft 3551. dimidmm iy 9 6 vel 1800. Hic 
igiturpauIominUsdimidioeccentricicatisSoLARiseccentricitaticircu- 
li noftri vindicatur. Sedmemineris, obfervationes circaminimapeo 
care aliquidpofle: & ufurpatam ex 1 yc hone longitudinem mediam x- 
quationemqjcontrovcrfam.Quodfacilepatebicfieandemoperatione 
&perS-ijf &per«g^&per^gffuerisexfecutus.Namtotvicibusprodit 
aPpauloaliaquanritate,caditqjinlocumfub Fixisultracitraq; 5 τ f .sr. 

Infraigiturmajoremcircahocadhibebimusdiligenriam. Namfe- 
piusluculenta demonftratione dimidiumeccentricitatis Solaris in- 
venietur & apogaeum proxime Tychonicvm* 

Dcmonftratum eft igitur in forma Copernicana, centrum cir- 
cuitus terr^e eiTe medio locointercorpus So lis &pundumxqualita- 
tisilliuscirGiiitus : hoc eft terraminfuaorbitainasqualiterincedere 5 tar- 
damfieri ubilonge a Solerecedit, velocemubiappropinquat. quodeft 
Phyficis rationibus & analogiic Planetarum cxterorumconfentaneum . 

Eodem modo demonftratum eft in Ρ τ ο l ε μ α ι c α forma, epiey- 
clum a pun&o, circa qiiod ejus motus iequalis eft , e{Ccccccnmc\im 9 &c 
eccentricitatem dimidiam de eccentricitaceSoLARi vulgariterinvcnta 
&C in partes contrarias . 

Denique in forma Tychqniga demonftratum eft,pundumaqiTo 
■confurgunt eccentricitates Flan-etamm , non moveri in concentrico 
S ο l is, fed a terra, cirea quam regulariter & iequabiliter volvitur 3 
inasqualiter per ambitum abeiTe : & verfus perigieum quidemS ο lis 3 
longms diftarej verfus apogasum.breviiisj iteuim dimidia eccentricita- 
ceSons. Cum itaque hic epicyclus Ptolemaicvs & hic defcrens 

Brahe- 



XXV. 



PARS TERTIA, i 37 

Braheanvs tantam habeat analogiam cum theoria Solis , verifimile 
eft maiorem etiam habere : hoe eft 3 So l ι s quoque eccentricitas vera. Cap ' 
tantum dimidia ent cjus,qux computatur ex asquatione maxima : ieu 
quod idemeft> Sol uteuir aeqLiaiite^ cujus eccentricitas eih dupla ad ec- 
centricitatem eccentrici . 

Fateor argtimentationem hanc de forma Ptolemaica &c Ty- 
chonica paulo imbecilliorem eiTe; quoad cum aiithoribqs motu So- 
lis medio utimar. Fietitaqueilluftrior, ubi jam rationibusiispermo- 
tus,quas fupra cap. vi recenfui, motum Planeta* ad So lis apparentem 
motum cxpendero * 

C Α Ρ V ϊ XXVI. 

Demonftratio ex iisdem obfervationibtis , epicy- 

clum a punofco affixonis ieu axe , & orbem annu- 

um (& fic etiam viam TERR2E cirea SOLEM* 

vel S Ο L I S circa TERRAM) a centro corpo 

ris SOLARIS vel TERR^, efTe eccentti- 

cum, dimidio ialtem ejus, quod TTCHO 

BRAHE per sequationes motus 

SOLIS invenit * 

,Ερεϊ ε Uy's auteiH ipfas obfervatioiles diligenter: Anno 
mbxc D. iv Manii H. vn M. xs invehtuseft diligentiob- 
I fervatione & calculo in 14. 11. 5^ τ cum latitudine 0.3.10 
Mer. Ea hora octidit g V. Itaque o* humilis admoduiiL•* 
Quareper refra&ionem iiiblevabaturin confequentia,- ut 
conferitaneuttt iicjfine refraoHone appariturum fiiiifs in 14. 10 r. Par- 
allaxis vero ejus normiii exigua eiTepoteft prascipueirilongum. nam α* 
SoLi vicinusjideoque a terrte eentro longiifime receflit. 

Aiiho mdxcii D. xxin jailuarii hora vn M. xx ex unius faltenv 
ftella^ remotioile a Μ α rt ε ilne alterius tcftimonio repertus eft o* in ii. 
31*44 r cumlat. o. i.j^fmerid. Itaque per varietates horizontales ni- 
liil mutabiimis 3 fufpicantes tamen unins vei alteriiis fcrupuli incerti- 
tudineiTb . 

Anno mdxciii D. vixDecetribnsH. νιίί Μ. o. inventus efto»in 
3* g".5o τ fme perictilo variationUm horizontaliiihi, cum latittfdine 7.9 
Mef. Asceniiore&a tamen a tribus ftellis extrii&a discrepabat 4 miiiu- 
tis : 6c fumptum pro vero quod fiiit medium. inter extrema . 

Amlo μ d xcv D. xxv Gotobris hora vin Μ. χ obfervata eft Pla- 
iietae diftantia a tribus Fixis, δ£ unanimi confenfu inventus eft Planeta 
in 10. $9 i 15 cUm latitudine 0*11*41• Mer* 

Μ 3 Redu» 




Cap. 
XXVI, 



DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL^ MARTIS 
Reducemus autem tria fequentia tempora adprimum. Quare quo 



loco eccentricifuito*, Anno 
eodem redibic fub Fixis , Annis 



155,0 



[591 



i'm 



595 



D. 4Marai 



iojaniiar. 6 



jDecemb. 6 



l H 7 |M.io 

45 
ι ϊ 



^Q&ob. 



5 



45 



Motus tridui & 55 minutonimunius horasanno m^xcii eitac^dMT- 
ginvm £.^.4. Ergovifusefto^adnoftrumtempusin^. 13.4ο'. An- 
no μ d xciii motus horarum 1 M. xlv ex diurno χ eft L 25 Itaque 
ad noftrum tempus locus Martis prodit 3. 4. ij r . Sic anno μ d xcv 
motus horarum 2. 15 ex diurno ii. 11. eft ί.\% . Ergo ad noftrum tem- 
puslocLis MARTisprodit i^. 41.35) v. 

Sequitur ergo tabella locorum 

Martis exobfervatione.5 SoLisexcalculo Tychonis. 

2-0 V 2 4 °. ο. 25 Χ. 

Η ν ίο. ι 7 . 8 ^. 

4τ•ν ζ 5 • 53- *4 r. 

4 1 * 11. 4 1 • 34 **. 

J α μ qv ι α propoiitum nobis efl; explorare, quantum τ ε rr α ab 
lpfocentroSoLis diftiterit 3 prius oportebit nos uti hypotheii ex op- 
pofitionibus cum Soli s apparenti loco/upra cap. xyi extrii6ta 3 adin- 
veftigandum iitumlmea:,quie ex centro Solis per corpus Martis 
in zodiacum educicur. Invenitur autem illalinea anno md xcv D.xxy 
Odob. Η. ν M. xlv in 1 4°. 19. 52 v. Ergo temporibus tnbus reliquis 
toties per i. 3^ eft loco anteriori;nempe anno md xciii in 14. ig. 1 ^ # ; 
annoMDxcnin 14. itf.40 V:annoMDxcin 14. 15. 4 y. 

Fiat fehema primum in forma 
COPERNICI. 



155*0 
I 59 2 - 
1 S93 
!595 



24. 

9- 

3- 
15,. 




Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α. ι)9 

Etfit ctSoiis centrum: β centrum eccentricl Mar τ ι s per ο tradutti : 

χ centmm &cfua,Utntis motui eccentnco Mar τ ι s :ycentrum eccentrici ter- 

r^ :<Λ g. ζ jj, quatuor loca terrje , oppofita locis Solis apparenttbm : 3-locm 

Martisw eccentrico fito . Connefiantur puntL• omtiia cum ommbm. 



Igitur in S"a3- triangulo 
quia ^cteil• 14. 
a 5 l•* 14. 



o. 

10. 



15 X 

ο Τ 



Angul.ergo^a.3• 30. 15?. 35 
Et quia ^S-eliz^.. 10. ο τ 
©* a.3- 14. 15. 4 ^ 



GrgoanguLfrSroi. 19. ^. 4 
Ajfumatur &$■ 100000 . qritur ct frq\ 
docirinam, triangul.prodit (i'74.6'7 . 



*£ 



Eodem modo in triangulo g & 3- 
qma g α 10. 17. g j» 
-£/" g 3- 5) . 14. ο τ 



Ετσο 


«.g^ 


59- 


6\ 


i l 




£jf ^ρΛ# 


gS- 


9- 


14. 





Ύ* 


_e^_ 


α3• 


14. 


16. 


40 


V 



JErg-o g 5• α 3 4. 51. 40 
Prodit igitur g α ό'ό'ό' 3 1 . 



/« triangulo ζα.3- 



quta 



ζα. ι 5 . 

ζ* 3. 



53• 
4. 



14 

30 



urgtf α fS- complem. 81. 4 8 • 54 
0" λ3• 14. 1 8. ι6" ν 



ujgo ζ > cl 4 1 • Ι 3• 

Proditigitur ζ α. 664.2.9. 



4 6 



Oemque in triangulo η 3- α 

quia υ] α. 1 1. 41• 3 4 *° 
^ «θ" IC). 42.• ο ν 



Ergo ctn 3• complem . 8. ο. χ6" 

6tqman3• 19. 4 1 • ° ^ 

^ α θ• 14. ΐ5>• 5 Ζ ^ 



Ι ^Prodit igitur η α 



$. 11. 8 
67110. 



Ε c c ε ί /#/' diflantias centri Solis a terra infasciculo S"ct 6-74.6*7 

g Λ otftf^ 2. 

ζα <3 04i<9 

») Λ 67110 
Tentabimus } quanta exhisce diftanciis extraatur eccentricitas. Nam 
fiSoLis theoriacaretasquaiite, eccentricitas hujus circuli prodibit, 
36Ό0 proxime : pfopterea, quia uii futnus veris feu apparentibus locis 
Soli s , quorum arqualitatis punohim tanto fpaciofnempe $600) & cen- 
tro mundi diftare neceife eft 5 uc Β r α η ε vs ex obfervationibus SoJari- 
bus probavit. Sin autem minor prodibit eccentricitas & quam 

proximedimidiaBRAHEAN^.vicimus & evicimus,£equalitatis lllud 
pun&Lim^quodBRAHEvs invenit, non eife centmm eccentrici Soli s. 
Vtdes autem(ut obiter admoneam ) primo intuitu , α (^ejfe Ιν?υϊβιιηατη 9 
utpote circa perigaum Solis \poii cl g longiorem 3 utpote in zz 3 j^.gradibus α 
perig&o:tum a.v\ 3 utpote j -4. gmdibus α perig&o : denique longtftmam a. i^quta, 
80 gradibm abesi α perig&o . oAc cum α ζβί pene in perig&o , erit igitur exi~ 
guo longior brevifima . Sic cum a. ^fitprope longitudinem mediam.erk pau- 
lo minor mediocn difiantia . §luare eccentrtcitas prodibit paulo major quam 
iojg . qus differentia eH inter I a. & ζα . Etfi } ct juscipiM dimenfionenu 
100 000 j tunc iojS <valebit 1339 : & tantnfere, nempe exiguo major, evadet 
eccentricitas . Id autem multopropm eft dimidia Tychonicje 1800 quam 
integra 3600 . 

Μ 4 Gadem 



Cap. 
XXVI. 



14© 



DE MOTIB. STELL^ Μ Α Hj I 



Cap. 
XXVI. 




Eadern de apog&o S ο ι ι s dicenda . J^Qam qwa (cteft bre^uipma , er<ro 
perigmm eH circa x\. ^ $. Et quia g ol brevior quam ά cl, igitur perig&urru 
eiiproplm apud 10.17;» ψΛΐη apudii. 4.1 ^.Medmm autem eTt 2.5.57 ^ 
Ergo perigmm efiultra 1]. 57 φ ante 10 . 17 xzfiilicet in φ . 

Hjec in folatium fequuturi laboris pradibare volui. Jam enim; 
via Geometrica locum apogad 6c eccentricitatem inveftigabo . Et 
quia triapun&a ponunt circulum^utar initiopun&is £.ζ.γ\. 

Igitur argumentor utfapra cap . χ χ ν . Cum puntin Λ £ « . ponantur in 
eadem circumferentia cuim y centrum , erit igitur angulm frn '^dimidiunu 
de angulo ^y ζ 3 hujmque menfara arcm fr ζ. Quare proportio dabitur NaJ 
fry radium 3 & adya. eccentricitutem , cum ^cty angulo : quia ay in apfi^ 
da* dirigitur, aAd cogmtionem fero anguli <^n ζ& imea £ζ } opmnobis eii 
folutione trium triangulorunu . 
^Primum in £α.ζ, quia ct frin 14. ο . zjf χ 
& αζ ij. 53.14,?. 



§1^ατβ^ΰίζ 88. j. 1 

tt/idde 3 . 11 obprdce/?. 88. 10.13 

Ouo refidui J\ ζ. gi. 4.9. 4. j 

Oimidium 45.54.54 

Ejtts ungens 1031.4.6. 



& α ζ 66419 iwvmi- 
tur angulm & c^ 45 . ι 7'. 1 i 3 ejuscL 
Fmu5 7 1 17 1 \ exquo & Utere α ζ 
invenitur <? ζ 95159. 



Sccundo in Λα * quia ct <l• 



14. bi 15 χ 
1 1.41. 34HV 



^Adde ob prxcefwnem 



1 ? 1. 1 1 



4. 



51 

4 S 



I3L 13. 35? 

'JDuorefidui^. 47. 36". χ 1 

Oimid. 13. 48. 11 

l^angem 44110* 



Hmv& &.$" 67467 

& an 671.10 iwvenietur 
angulus an^ 13°. 51'. 6. 



TertiQ 



Ρ Α R 

"Tertio ίηζ&η y quia α. ζ 
& ctYi 



S Τ Ε 

15.53.14 φ 
1 1. 4ΐ• 34 **» 



R Τ Ι Α 



ΐ4ΐ 



Srgo ζα η 44• ι t • 5 ° 
0£ ρτ&εεβΊοηβπι adde 1.36" 



Cap. 
XXVI. 



Ζ)^0 refidui ζ. υι . 
Otmid. 
T^angem 

(jlma ergo olK\^ 

& &Υ)ζ 



44.13.1d 

135.4d.34 
d7.53.17 
146". Ι ΙΟ. 

ΐ3•5 ί. ο 

d 7 . 3• 1 - 



£T/W ξ$ ex ct ζ 664-2-9 

& αη 6γζζο w<ve~ 
nitur α. η ζ 6y. y 1 1. 



Ει quia 



Ergo £γ>ζ 43 - 12 -• 1 2• 

Qjtarc^ <^γζ 26. 14• 14 

Refidui duo £.ζ. 93-1 5-1& 

Dimidium γ<^ζ 4^• 47• 4^ 

Cujusfinm jz^^h Htnc& pert^ 
invenitur ^y 6 8 1 4 1 . 



ydV 46-.47.4a 



£r^<? y^ct i.io.id 

Kefidut duo y. a. 178*. 3 5). 3 4 

Oimidiwru 8 9 . 1 5) . 47 

Tangem 8540000 

SUmatur y^ejfe partium 1 000 00 

erit earum partium ck^ 99011 . 

ihnc iwvenitur $"y a. dg°.i<$~. 7 

utfitcLytn 15.3 4. 1 8 jb 
.Swwfcf wrtf cT x ay 5)3000 
'& finus y$OL 1340 0/^?/?- 
'dunL> cty eccentncitatem 2516'. 
Atquiprius diotimij eccentricitatem ex^&£prodirepaulomajo- 
rem quarn i5 35>,poiitoquod f fitproximumperigaro. Cumautemhic 
fpro ^incollegiQmafcito^prbdeateccentncitaslongemajor^innuitLir 
igituiYquanquam per erroremj eile aiiquamin pcrigaeo, qua: iit ipfa ct ζ 
adhuc brevior. Propcerea uc hasc in perigaso brevior efle poiTetquam 
α ζ, perigamm in id ze transpoiiumi, ht>c eli longius ab a£perhancar- 
gumentarionem remotum. eft. 

At quiapraefcimuSjSo Lisperigaeumnoneiiein idoefecl m die, o 
portetut fic caufa errorculi injjpun'do,6clinea ctn nimislongaj ex qua 
£aotum a ut circulus £ s. >i. prodiret nimis amplus , & <^y radius ejus nimis 
longusjpropterea yctnimisionga^ &y recta alinea^w difcederecobii- 
queautem apundo ζ: itaq; jam y α lineavergatnimisinconfequentia. 
Manentibus itaque £ζ, ponatura» abbrevian . tuncycentrumadline- 
SLm^v reilaaccedetj δ£ fic^yRet brevior. EtqmayacceditadcNper- 
pendicularicer , difcedit igitura yapraefente, obiique. Quarereotaex 
ctpernovumpoiitLimipiius y eje<5ta a inclinabiturin anterioraverfus <J\ 

Vides igitur, per abbreviationem ipiius an nos utrinqiieJLivari.Ab- 
breviatui" autem α», levifllma mutatiuncula propter angulorum parvi- 
tatem.-nempe fi Planeca dicatur vifiis eifeloco paulo priori per lineani 
ex $■ infra » demiiTara * Vtfifit vifits locu-s & 1 9. 4 ο V , & complemen- 

tum <tn$- 7. 58- id^ £^ »-9" λ 5• 2•ό. 8oj <?πί α» ^7<yo . tsfftTutzinturigitnrfi- 
cundum^ ' tertiumtriangula^fit άυι^ζ}.^. ο,ξ& α.Υΐζ6γ. 15. 3^'• S^ are 



14* 



D Ε Μ Ο Τ Ι 



Τ Ε L L 



RTIS 



Cap 

XXVL 




,/ 



&γ£&ϊ.ιό.ϊι. hinc 3" γ 67892. Et qualium hac eii iooooo 3 taliunu 
erit ul^ 994.16^ ' ^ya. 73. 2.4. 35» . Imque perigmm in 10.35- ~p 3 & ' eccentri* 
citasadhuc 2100 circiter. 

Sicut igitur cumaccelTione adverum perigaeum decrevit cccencri- 
citas : ita ubi plane ad juflum peiigaeum acceiferimus, plane etiam ad 
dimidiationemeccentricitatis accedemus. 

Sed juvat tamen &C hoc inquirere 3 quantum proiiciamus mutatio- 
ns linea^ aS-tnempe tinius fcrupuli additione adlocumMARTis eccen- 
tricum computatum jmanente viiione anni MDxcvfhoe eftpun&i « ) 
immutabili-. Promota igitut ctS- 3 fi 'manerentj h& zpfi linea e vifionum 

jj S- 3 £$-,& reliqua ,fier&t ut a.$-ficaretur abvS- loco fiiperion quam eii 3- : w* 
άβΐηι α ζ& ξ3 jociis ficareturloco inferiori quameft $-. Ita ct $ non retineret 
eandem longitudinem . oAt quia ponimm Μ λ r τ ε μ effe omnibus quatuor 
vicibus in eodem kco eccentrici , erit etiam omnibus quatuor njiabus 3 ipfius 
α 3- eadem bngitudo . Quare ut idem fit punBum fettimis Sr 3 & tnmen- 
linea vifionis in priflina <verga?vL• loca zj)diaci, oportebtt ipfin $• paraUeluwu 
ducerepaulo inferiorem 3 qna minuatur olv) : vkiftm ipfi ζ$ exteriorem &par- 
allelum 3 qua augeatur ct ζ: & fic reliqu/z . Igitur totm labor efi rep&fen- 

dm α principto . Erit emm ^S-ct 19. $& 4, s.9*a 34.53. 403 ζΒ -ct 41.14. 4^, 
D B-ol 5. 11 . g. Quare ^a. 67J72 3 ε tt 6666ο 3 ζα 664.JI 3 η α. 66963 . Hinc 
α^ζ^.τ.έ:^ 3 αη^ι.].$4'^ο,α.ηζ6^.ζό.^. Εί^ηζ^^έ- ig*©* ^*ϊζ 
§ £. 5 ί . 3 6 i y ^ ζ 4 6 • 3 3 • 4 ^ j & Ύ ^ <*■ ΐ • 7 • 5 • < ^ 5Γ an g u ^ m ex almpnnci- 
piis . Oivtfe vero α. ζ perfinmn α^ζ, quotiente multiplicato in β- 

nwn $a. ^prodit ^ ζ 9J2J2 . §lup rurjum divifi infinum ^y ζ, & qwo- 
tiente muitiplicato per βηϋτη ^ζγ -yprodibit <^ γ 67823 . Hinc angulns 
^y ct yagr. 37 rnin. ^oficund. & perigtiium in 7 grad. 23 min. ~p. eccerl•- 
tricitas <vefo 1880 circker, ucpiane futura iit 1 800^ ii pcrigasum in^ £ 
referatuijidque per utriusque caufa^ commixtioiienx, » 

Nam 



XXVI. 



PARS TERTIA. 14} 

Nam ίί jatn faltem dimidium fcmpulum adimas viiioni anno mdxc v, 
fcopum cenebimus. Vnum autem fcrupulum m aequationibus eccen- c *p 
triperhypotheiincapitis xviinventis abeiTefacile poteft. 

Quia vero facile peranhiim μ d xcv peccaturjhoc jam miiToopc- 
remurpertriareliqua J\g.f. pun&a, manente ultima correotione loci 
eccenmcii ubi nova fiiint triangula dVs. sa£. 

J\Qam quia a. $ 14. o. 15 χ Hmc £f ex ol^ 6j$ 1 1 

& clz 10.17. 8 α; & az 66660 

Anguius ergo JV g 43.43.17 iwvenitur a. J" s 6j. 11. 35 

Obpracefi.aquin.adde 1.36" Srat vero& πιαηαα^ζ 45.1^.37 

©* gy£ 43. 31.56• 



iS/i• ^»/^ α s 10.17. 8 ss i#/zi• ^ **■ λ g 66660 

& α-ζ 15.5 3.13 ? ^ α { 66Ί51 

Angulmergo εαζ 44.13.44 invenitur αζί 6%. 0.34 

JEquin. pracefw ϊ.$6 oAdde ad &^ζ 4.5,2.6.57 

44.ic.io oAngulum <^α.ζ 88.10.13 

133.36.50 

& qkia^^manetut prim 931515 6W/ - λ £^ 46". 13. 10 

<fe//S ergo finu γ <^ (^perfinum. S" γζ, Ergo ζζ£ 11.3 7. 14 

£^ quotiente in <l• ζ multiplicato 3 &* gycT^ 43.14.48 

^/Wtf y^ 67X7 3 * Tromdc-s- ^y ζ $6.4.6.4.4. 

Sed d^ 6 7 5 11. a 5 7 ^C4^-3 ^.3 8 

iJ/zw £^ **r y ^ invenitur ^yct iManet <vero α<^ζ ; 4.5.2.6.57 

75. g. 40: & perig&um in Srgo y^ct 1.10. 1 

8.51.45 ~p quam proxime utprim : eccerttricitas paulo plw 2000 attenu- 

anda ( ut prius ) mque ad 1800 ,fi perigmm referatur in y\ f. quodfit per 

prolonorationem ipfim an. ^rolongatur autem cti s fi dicamm Planemm nji- 

fum ejfefcrupulo uno atquealtero ante 5?. 14 τ . tunc emm ex %punBoperc&- 

term obfervationum lineas confiituto 3 duceretur aliqua exterior ipfi S- & 

'uerfits $• ζ. 

Si vcto quis hanc libertatem mutandi minima in datis, fufpe&airu 
habet j exiftimans eadem libertate mutaildi ea, qua; nobisin obferva- 
tionibus non piacent> etiam totalem Tychonis eccentricitatem tan- 
demobtineripoiTe:hujusmodi igitur aliquis periculumfaciatjO^: ubi 
fuas mutationes cum iioftris comparaverit, judicium feratj utra muta- 
tio intra fenfuum defectum coiififtat. quin etiam id caveat , ne fiducia 
Uniiis hujuscemodi proceiTus elatus^in caeteris poftea fefe tantoturpio- 
rem dec, diverfiifimis So lis apoga:is invencis . 

Ego certe omnia mea prasjudicia & aifedatioiles hic in aperto pofui> 
ut magis metuam ne importunus quam ne parum fidus ledori videar. 
Porro &hoc obiter dicendum infutumm ufum,fi γ ^fiat 100 ο ο ο, 
proditimim α$ 147443, 6^: majorem etiam> ubi qux adhuc defideran- 
tur, rede habuerint, * 

Denique 



ί44 



DE ΜΟΤΙΒ. STELLiE MARTIS 



Cap. 




Denique nc iim multus , ii a$ fit 147700 } & eccentricus locu * 
Martis anno MDXcvin 14. 2.1.7 Va& eccentricitas terr^ 1800, &C 
iterTERR^ ovale, utdiceturcapitexxx Scxliv: prodibunt vifiones 

2.4. 2.1. 13 rD^.ifzo 
9.13*2.0 τ 5>• 2 -4 

Concludohaevice,aS-eiTecirciter 147750* 3. 1.30 τ 3-4-r 

IC). 41.40 V 1^.41 

Ε τ sic demonitratumeftj&y eiTe ciixicer 1800 ,cum debueric 
eiTe 36Ό0, ίϊ Tychon ι s inventa formaj Copernican^e 6c apparenti- 
bus Solis motibus accommodentur. Itaque π pun&um a?qualiratis 
motus terrvE in Imea αττ quaerendura^utyTT^yoi.iint a^quales. Mota 
enim terra circa ττ aequaliter , hoc eft> JV s , β ττ f, £V », exiftentibus ae- 
qualibus, ftabunt observata Tychonis circa Solem, eritque ττα 
36Ό0 : diftante vero terRa in puii&is Λ s. £. ». a pun&o y asqualiter, 
ftabunt etiam observata in Marte ι 

In forma PTOLEMAicAduplexeiTepoteftdelineatio. Pti* 

mum dnim terra fuccedat in locum a. corporis Solaris : & tunccx α 

7TS&» ejetta h ne& vifionum 3 paratteli ipfis <Ρ3-,ζ3- 3 ζ3-,ϊ)$•:βσ #f cJ\ g . £. » . loca ter- 

'**• rje Copernicana concedant m umtm locumr έκκμ Ptolemaicvm: 

Μ α r τ ι s vero ftella 3 qu& apud Copernicvm wm«?^ confliterat ,jam cir- 

ca $■ in quatuor loca ι.χ,.λ.μ. arcumponatur . Cujus circuli deftnptio hmc . 

Per & ducaiurfitrfiun parallelos ipfiyca & Aqualis , & ν • & ceritro v 3 fj?acioy$ 3 

jcribatur circulm ι.κ.λ.μ. Itaque in eccentrico 3 quem prius Planeta corpore 

peragraverat apudCo ν erni cYu 3 jamcircurmt 3- 3 quodvy nctvm aff i- 

r fo n nu Qra * ffi * x J ° N l s dicere pojfumus . Sic epicyclo arcumlato 3 ν cenirum circumagetur 

ϊ«« circa 3- , utjamfit intra B- ctjam extra :fed Β- ν ,fimper fibupfi & linea cl y par~ 

attelos: & epicyclus neque circa S- ubi affigitur 3 neque circa ν centrum,oiquali- 

ter movebitur 3 fed circa ofaperws 3 ut 3-ofit dupla ad S-v ' quiafic £f terra 

circa π Aqualiter movebatur 3 non circa γ centrum orbis, neccirca Solem w <x. 

Harc 



Vid< 



Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α•, ι 4 ? 

Ha:c iic inepicycium PTOLEMAicvMredundare,re£e demonftran- 
tiir : At ex epicycio in theoriam So lis /fequuntiuyaon niiiperveriii- X ^ AP * 
militudinemex Ptolemaicis placitis concinnatanL•. Stenimhis 

itahabcntibm ιρβ α. π aquatU r-confkttuatur ctT 3 m ejmdem ltne& partes ορροβ- 
tasyit rfit centrum aqualitutis fnotus Solis 3 quod α r τ ι f ι c ε s crediderujvL• 
ejfe centrum orbitA Solis. £rgo S-vo tineajemper parallelos ent Imea apog&i 
Solis clt .Quod fi ' parallax&s diurnas Mar τ ι s 3 m eapfoporttone adparal- 
Uxes Solis , in quafunta Tychone prodtt& 3 r&tmendas arbitrarU\ erit 
t κ λμ. etiam aqualis theorttz Solis :propterea & 3* ο &quali$ eccentricitati 
punffii τ 3 circa quod S ο l mov&tur aqualtter . $ed& in partes easdcm monje- 
tur ιχ,λμ,ΐη qum ipfi S ο l infito circulo fectmdum Ptolem^vm:^ iisdem 
temporibu$ 3 twdem velreftondentibus in locis 3 uterque reperiuntur\ So l injuo 
eccentrico j^Planetaw fito epicyclo j fic ut line& ex rper S ο l ε μ £f ex ο 
per Planetam perpetuofiwL• pamlleh, docen te itidem Ptolem^o. Ca- 
teris ergo ommbw confentientibus,cur non & hoc confintiat ? ut qma ίζλμ 
non circa ν centmmfid circa ο punSium fuperim ~ <zqHalttermo<vefur 3 quodhoc 
loco demonfiratum efi transpofitit eccentrici terres τ ri sinepicjclum\inquo 
fro cl punBo naffit fimius -3- • pro y 3 ν '& pro π 3 ο -fic vttam mSoLE ipfih&c 
finL• divifejui ut ctr eccentricitiis 3 quA ex Solaribm obfervationibtifinveni- 
tur, bificandafit in ξ , &fit ξ centrum eccentrici Solis λξα-υ? nam tztli pro~ 
cejju Ptolem^evs utitur , ut appareat 3 fi apparentibm Solts locw ufiis εβ 
fit 3 omnino etiam eadem eccentncitnte ufiimmfmjfe. in epicjclo Planetj,, 
quam in S ο l ε deprehenderat . Teflannbtes igitur observationibvs^ 
duplici epkycli Ptolemaici eccentricitate ( quia propter lincarum paraUeli- 
tatem x ut diBum 3 eadem trianguia manent 3 quA erant informa Copernica- 
n α )jubet nos Ptolem^i gemui^etiam Solis eccmtricitMtem bificare ? ut 
βε ltne& Κι,ξκ 3 (τ7\ 3 νμ. paralleli maneawiLj . 

Hacitaque ratione etiam Ptolem^o perfuadebitariitTeccentn- 
cita-tem motus Solis a Tychone inventam bifecandam eirein|,uc 
So lis orbitae cencrum fit in ξ 3 asqualitas mocus in r ■. 

Hxc igicur argu-mentatio in forma Ptolemaica (uti modo dici 
coeptum) non eil nrtnior quam compages ipfamiindi Ptolemaica• 
Namquiahoc Ptolemio credic,in rnbus rLipenoribusineiretoudem f"g,^52; 
theorias epicyclorumiad amulfim asqualium theorix Solis 3 in qaan- Viaiem3i * 
titate δ£ qualitate cum liiiearum tum motuum omnino ornnium; idem 
unam hanc diiTonantiam non admittet,fed exepicyclo lubensintheo- 
riain Solis, tanquam a fpeculari imagioe ia ipfam faciem, derivabit 
hanc quoque bifedioneni,. 

Tandem vero ubi liypotheiium comparatio inftituta fuerit, appa« 
rueritque quatuor ( imo fex 3 uc alibi dicecur ) cheorias Solis ex una 
theoria τ err^e , tanquam plures itnagincs ab una facie fubftantiaii a 
descendere poiTe : Sol ipfe vericatis clariflimus, omnem hunc appara^ 
tum Ptolemaicvm ceu butyrum colliquabit, &C Ρτοεεμ,ει aileclas 
partim in CoEernici partim in Brahei caftra diilipabic, 

Ν Qvm- 



14-6 



DE MOTIB, STELL^ MARTIS 



Cap. 
XXVI. 




Qv^rat hic aliquisj cum epicyclus Ptolemaicvs tria habeat, 
pun<5tanotabilia5 ν centrum, -9-punotum quod diximus affixionisj &C ο 
punctum circa qtiod motus ejus asqualiseft; di&um vero iltjlineam 3-o 
manere ϊρίϊ α. τ parallelumper oranera circuitum : quales ergo circuitus 
defcribantur a reliquis duobus pun&is ν &C ο ? oAd hoc declarandum 

ducantur ex ξ & τ 3 ipfi ct β } item ex β,χ, ipfi ct r,paralleli , eoutque donecfi 
mutuoficuerintj: & Itneamm ex | & ββοϊιοβί φ ,ex ξ & χβί -^,exr£f 
ββί r,exr& xfit ω . Quemadmodum igitur punffium $• decurrit in eccen- 
trico 3 qui defiriptm ex β , regulariter mo^j&tur circa χ 'fic ν decurnt in eccen- 
trico, qui defiriptus ex φ 3 regulariter movetur circa ψ • & ο decurritineccen- 
trico tertio prioribwfimiliter <zquali 3 qui defiripius ex ς , regulariter mo^uettsr 
circa ω . Omnmm vero trium horum eccentricorum idemfub Zjodiaco eil a- 
•poff&um , eo quod lmea 3 a. χ,ζ'^>τω 3 paral/elifipttj . <tAt de nullo proprie u- 
farpari poteH vox apogd,praterquam de primo , puncti 3- -quia ejm linea a- 
pfidum α β χ per ipfam terram ducitur , qu& in α pofiu fmt } non <vero 

Verumquidem eft,ex α terra ejici poffe •per centraduorumreliquorum 
eccentrkomm φ & <? reihis 3 qu& dicantur Unea apogd proprie 5 qu& tn anie- 
cedentia cadent apogd α. χ -puM &Φ m 2^.ζΐ 3 α.ς tn 19 £l circiter > oAt tunc 
L• line& non transtbunt per cujmque eccentrici punLium &qualimti$ propri- 
um . Itaquefi quis aPTOLEM^i fetkitoribw non vult epicyclum affigerc^ 
eccentrico in punffio B• 3 fed mavult eum aUigare in centro ν 3 μ cog&iur uti 
duabmlineis apfidum 5 altera α, Φ eccentrici 3 reliqua ci ψ aquantis 5 & eccen- 
tricitatibus α. φ £f α. ψ . quodquamfit mtricatum €f incommodum ( de ab- 
fiirditttte enimfat djiium eil capitew i.)jiidicet hujmmodi aliquis . 

Idem ent , β quis *velit figere epicyclum eccentrico in puncio , ctrca 
quod epicyclw aquaUter vofoitur . JsQam tunc eccentricw , deferens 
puncium o 3 habebit duo apogsa & eccentricitates 5 aiterum centri m 

Unea 



Ρ Α R S Τ Ε R Τ ϊ Α. ι 47 

linea α «■ , alteram puncti mqualiuitis in linea α. ω. ReflM igitur velepicy- 
clum in &figere 3 <vel eccentricorum 3 qui punEkz ν & % deferuivL 3 apogaa im~ Cap « 
proprie fiimere 3 & eccentriciuit&s computare α punctvs ξ . τ . non ab & τ ε r- 

Atqve hactenvs prima delineatio fiiic in Forma Ρ τ olemaica. 
Alterapoteft inftitiii iic/ucloca terr^ Copernicana^.s.(.«. 
concedanc non in ct fed in γ , iic ut in hoc fcheraate non ct fed γ deno- 
tet terram mundi centrum . ubi cpicyclus etiam, &C ipiius punoto- 
rum $•. v. o. tres eccentrici ,iicu fuo emovebuntuiyfpaciolo ct γ • eritqne 
mera a^quipollentia . quam iiiperfedeo ulterius explicafe ? ne nimiuriL• 
leotor confundatur. nam ha^c quidem ftientio taiitum fitpropter fcio- 
los auc curioios . 

In for μ α Tychqnica nulla hova delineatione bpus eft. Bre- 
vifTima indicatio fuflicit. ^Pomtur punBum affixionis eccentrict quatuor 

fitibus diverfis in λ. ξ. σ\ υ, ut ^Planetdfit in ι. χ.. Κ. μ,, & paralleli ι λ 3 χ.ξ 3 Α<Γ 3 μν 3 
& 'Β- α. Tycho igitur cum dixijf&t , centrum circUli Μ α r τ ι ι 3 quem ipftL> 

facit deferre dupltcem epicyclum , circumire in concentrico S b l ι s dqualiter 
circa a. 3 idque wPtolem^i gratiam \fuit una cum Ptolem^o C^Co- 
pernico α Με permotm parte prima cap . vi 3 ut illud fiu concentrici cen- 
tmmfeu eccentrici punctum ajfixionL• potim in ipfiftmo centro corporis So- 
laris qu&reref yidque rationibtis PhyficL• 0* ofienpi popibilitute Geometri- 
ca. qmbm αεεεβιί cap. xxnCfxxin ^ualidum argumentum 3 quodmfihoc 

fiat 3 etfi obfirvation&s admedium Solis motum referantur 3 ep'icyclwV ι o- 
lemaicvs & deferem Braheanvs fiant-j eccentrici 3 in plagas eccentrici- 
tati Solis pmcise conirarias . Fortwra autem & expropnis Β r Α η ε ι obfir- 
'vationibus dedutfa argumentn defirendi concentrici Solis pbUicitm Junu , 
& infequentibm cap. l 1 1 . lxvii. producam . oAtquijam eil probatum hoc 
capite xxvi. hoc centrum concentrki Mar τ ι s {feupunffum α quofurgit ec- 
centricites Mar τ ι s ) non imjemri in eccentrko aquali 3 ex rpuntto &quali- 
tatis So lis defiripto, quod Brahev s cum authOnbwmutzmerat ,fidinec- 
centrico ex ξ, quodeft medio loco Mterct&r. 

Ergo fi centrum concentrici & circUmit cumSo le 3 circumit vero in ec- 
centrico & ξ defiripto, So l igituripje circumtbit in eccentrico ex ζ defcripto. 
<*At motm ejm eff regularis arca τ. Sccentricitas igitur Solis clt bifecanda 
eft in ξ. Noq eftenim veniimile,centroconcentrici Martis & So lis 
pariter circumeiintibus 3 pariter ih apogamm incidentibus, pariter apo- 
ga^um transponentibus ? pariter tardis vel vciocibu.s 3 pares ambitus de- 
fcribentibus 3 fieri pofle ut circuii eorum diverfas a terra egrefllones 
in plagam eandem faciaiit, , 

Atqve ha£tehus hailc demonftrationis formam in tribus hypo- 
theiibus propofuiffe fufficiat. In poiterum quoties eadem demon- 

ilracione opiis £uerit 3 utar folius Copfrnici tit iimpliciori forma a nt, 
nf mium prolixus iim . Jarri auteni vidit ledor induftrius> quomodo 

Ν 2 qucd- 



i4« DE MOTIB. STELL^ MARTIS 

quodciinque iiorum fchematiim in formam vel PtolemAicam vel 
Copernicanam per lineas parallelos transformaripoiliL. 

C Α Ρ V Τ XXVII. 

Ex aliis quatuor obfervationibus ftelta MARTIS 
extra fitum acronychium ιη eodem tamen eccen- 
trici loco , demonftrare , eccentricitatem orbis 
TERRiE, cum ejus aphelio , & proportionem 
orbium ej us loci , una cum loco Μ Α R Τ I S 
eccentrico , fub zodiaco . 

agtenvs fete ufi fumus aphelio Martis, una cnm cor- 
reotione motus medii &; hypotheii a^quationum fupra in- 
venca . qux ii unicum fcrupulum in definienda longitudi- 
ne Planeta? fub zodiaco peccent^ut fieri facile poteii,mul- 
tum nobis in hoc negocio incommodanc. 
Itaque jam. hic nihil ailumemus omnino , niii periodicum tempus 
MartiSjIii qLionullumpotefteiTedubium, &C loca Solis fub zodia- 
co,ex calculo Tychonis. Eccentricum quidcm locum ponemus ut 
in demonftratione ad impoiTibile ducente fieri folet : fedeum ipfumre* 
petita poiitione demonitrabimus, 

Obiervationes hx funt . 




A. MDLXXXV.VII 
XII 



ι i.z6 iii 15 .$$ slLat.f.33 B. 
10. 8 in 18. ^^-aLat.i.x4^-B. 

9.40 in 18.11-^-np Lat. 1.55-7-B. 

57.30in17.11 np Lat.i.43^-B. 



Maji 

Maji 
A.MbLxxxvii.xxvii Martii 
1 Aprilis 
A-MDLxxxix.xii Febr. mane 5.13 in 8.48 ^Lat.i. 9 B. 
AnnoMDxc. xxvmDece. mane 7. 8111 8. 6 n^Lat.1.14 B• 
AnnoMDxci. ν Janu. mane 6.50 in 1 1.44-^, Lat. 1.13-5- B. 
Cumanno μ d Lxxxixuniciis tantummodo diesiit^qui adcasteros 
applicari poifitjante & poft diu nihil obfervatum i castera tempora ad 
hocrediicailtur:eritqueCataloguseoriim,una cum apparentibus locis 
Solis &C Martis , &C cumloco eccentrico Martisj iitc,: 



Tempvs 
χ Maji 



18.11 



mane 
molxxxV. x Maji H.vi. xi 
mdlxxxvii. xxviii Mart . Η . ν . xlii 
mdlxxxix. xii Febr. H.v.xm 
mdxg. xxxi Dece. H»iv.xliv 

Fiatfihtma ut prius 3 in quo a, Sol , β centrum eccentrki terr^, 
ζ.£ί.γ. quatuor loca τ ε r r μ , ν locm Μα r τ ι s infao eccentrko ; & conne- 
thmtur pmifa omnia cum omnibus, Ex datis igitur 

srunt-i 



SOL 

i 9 . 6±f 



Mars 



Sit in eccentiico per po- 
ikiouem ptimam. 



5.II. 1Ί 

8.4^^5.15.14 | 



ARS TERTIA 




emntj anmli co?mti 



az η 151.11^36 

«^JJ Ii4.53.i5 



.»g 17.11*58 

LJje^ 33.2.3. I 
fitHy 34.10.10 



i7/>/r dantur 
αζ 61117- 
ct g 61675 

cty 6015*1 



methodo capi- 
tis prascedentis 

xxvi. 



^^ quiafiiper ζζ arcuflamt-j duo atiguli dd circumferentiam circulipet 
xxi tertii ε v c l id ι s 3 fiilicet ζ^ί .ζγ$' oportet hos aquales effe.&ut aqualeo 
ε<ναάα?ΐ£-> 3 tantisper α η fiper afiib z^odiaco ante retro^ motzinda efi. Et qa 
w hac prima pofitione ipficw locmfub Zjodiaco datm eH\ ergojpbetur an ζ^ζ, 
ζ γ g 3 poflinL•» aqualei ejfe : tunc conflabit pofitionem ipfim α η rette habere , 
Gluatuor igitur triangulorum (αΛ JVs. $αγ> ζαγ. 
totidem mguli qmmntur •, nempe ζ^α. ζ<^α> iy&. ζγ&> 
ut habeantur g ^ ζ. $γζ. 

oAtqui in quolibet horum triangulorum danturangnli ad ctperloca So- 
lis ^atTychonEjC^ correUionem per pr&cefionem &quino£liorum » Late- 
ra vero ittum angulum comprehendmtia jam modopi?pL• imxntu. Brgo & 
anguli dabuntur* 



Έ&% ζ*ϊ 85.17.17 

iCL^ 43.IO.IO 

€cty 87.46148 



Ett»ve-sfi&6- 9 . 37 . ίί ^-^ 

fycii5.18.30 -5 ^ y J r J 

K, 3 C™ 



CapI 
XXV XI. 



ΐ5θ 



DE Μ Ο Τ Ι Β . ST ELL JE MARTIS 



Cap. 
XXVII. 




Limatiohypo- 



Cum ergo non penitus prodierint &quales hi anguli 3 ficundapofitioneufa 
jum 3 promota an (ub Fixis peri. 6t invenii £ζιί. ^.6.cj 3 eyct 11.11.14, 
different&s minutis 18 \ quodeii duplum prioris discordantU.unde intelleffumy 
non promovendamjed retroagendam owin antecedentia. 

Tertio igiturpofito Mar tis eccentrico anno mdlxxxvwj.io.ia 
xvnnTod" 5 P r °dHt ί^ζιί. 15, 54> gy £zi. ij. 54. Oifferentia adhuc L 3 quam tutonegle- 
longitudinis . xer imm . PiOportioiie tamen uii intelligimus , anticipandum 

hoc loco Martis eccehtricum per 17/uti prius capite xxn in ορρο- 
ί!^ femicirculo per ί fuit proraotus : quoiiim utrumque fk per au&io- 
nem eccentricitatis &: nonnullam retraotionerri apheliii 

Jam pergamus ad inquifitionem reliquorum . Et quta uterque 

angulorum qu&fitorum decrevit 3 decrescent igitur amplim per retraciwnenu 
ipfius αν. Sitergo uterque 11. ij. & ζ β g 41. i<f duplus ad centrum. Qua- 
re ζί β 68 gr, 47 min ■. 

In ζΰίί triangulo eiiangulm ζα. g 41. £. 57 ':& latera dantur ex novd 
correttione 3 utfit α, ζ 62177 3 cts 6ij2j circiter. ffinc ζζ ct datur 69. 45 . 1 , 
& ζζ 4.4.J18. Saderft <vero ζζεχ angulo ζ β i (cujm ^ifubtenfa ) eii 72379, 
qualium ίβ 100000 . 8rgo qualium ίβ 100000 3 tntium α η esi 162 818, & jd- 
eo CLH00174 ' Subtraoio vero ζζβά ζζ&,ΫβΙίηηΜίΜβίά. ο. $£. μ & β α. g 
8 3. 3 ο . Quare aphelmm ϊη ι ο. ι^' f , eccentncitm vero α, β lojj * 

Ruriiim 



Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α, ι 5 ι 

Rurfum admodum propinque dimidium ipiius 3 6Ό ο attigimus. 
quod proculdubio plene aifequemur>ubi &C ipiiilimiim apogxum at- ^ AP 



ngenmus . 



Sciendura tamen eft^ii ponamus viam terr^, non eifeplanecir- 
culum/edangtiftiorem ad laterajprodire hic ctn paulo minorem quam 
ι6μοο. Et tunc i-^fcfupulis ablatis a Ioco eccentrici, 6c ufurpata ec- 
cenrricitate terr^e 1800, &; aphelic^ f , prodeunt hx viiiones 



Oebuit ι6"•547 



2-6"•55 α ) S-^r 1 ? 



S.Ii 






§.45, m, 

8.48 
Confentitha;cpoiino etiammeisobiefvatis anno mdciv D.xxix 
Febr. vei χ Mart^quem diem fequente no&ejculminantem Martem 
inveni meis inftramehtis in i£ ig 7 =o=. & his aiTumptis calculus ipfum 
refert in ιξ. iy{^= .Fuit autem H. vin 7 paucis horis ante obfervatio- 
nem mrfum in eodem loco eccentrici . 

Ca^terum quia hic Mars obtinet latitudinem>igitur an modo in- 
venta,eit diftantia>? purioti in plano eclipticas a centro Solis , in quod 
pimotum perpeiidicLiiaris ex corpore Martis demittitur , ut fupra 
monitum capite xx. Vera autem ipfius corporis Planet^ a centro 
Solis diftantia paulo iietlongior per 37 parciculas. 



C Α Ρ V Τ XXVIII. 

AiTumptis non tantum locis SOLIS fub zodia- 

co, fed etiam diftantiis SOLIS a TERRA,per 

eccentricitatem- 1 800 extmotis ; per aliquammul- 

tas obfervationes Μ Α R Τ I S m eodem loco eo 

centrici verfantis videre , an unanimi conienfu ea- 

dem diftantia MARTIS a SOLE, idemque 

locus ejus eccentricus ubiqiie eliciatur. quo argi> 

mento comprobatum erit , eccentficitatem 

SOLIS 1800 juftam eiTe & re&e 

ailumptam . 

ε mirere ledorjqiiodjamtertiaviceeccentricumiocurn 
[Martis nonpra^iiippono, Lit is exhypotheiiacronychia- 
; rum obfervationum fupra iilventa extruitLir. Nam dixi hy- 
potheiin,illam eife vicariam tantum,non naturalemjicaque 
" tatitamejus eirefidemiquantLimabobiervationibuscogitur| 
Sc poifelocis inter obfervatioiles intermediis nonnihil exorbkare.Pras- 
terea expedit nobis varias habere demonftrationum methodos ad 

Ν 4 manus, 




XXVIL 



tfz DE MOTIB. STELL^E MARTIS 

manus,quibus diftantias Martis a Sole undiqueper totum circulum 
xxviii tuto ex P^° remils • ^ c ^ c q uo q ue nova forma lequetur. 

Obiervationes hx funt . 

D. H. 

Anno mdlxxxiii. xxiiApril.ix-^-fiiit iri 1.17 a Lat. 1.50-J-Bi 

Anno md lxxxv. ix Mart.ix^- in 11.49-^a Lat. 3.19-^B. 

xi Mart.v in 1 1.45^-a Lat. $.2.4-7- B. 

xnMart.v in 1 1.45-f-a Lat. 3. nf-B k 

AnnoMDLXxxyn. xxvi.Janu. ν manein 4.41 —^ Lat* 5.2.6" B. 

xxnxjanu. ν manein 441 ^Lat.3.17 B. 

AnnoMDLxxxvnii ν Dece.vi|manein 9.13 =0= Lat. 1.44-7- Β . 

xv Dece.vifmanein 14.35-f-^ Lat. 1.54 B. 

AnnoMDXc. xxxiO&ob.vi^manein 1.57-J-^ Lat. 1.15-7- B, 

Accommodatis reliquarum obfervationiim temporibus 3 iit reftitu- 

ant Martem iii cum locum eccentrici qui fuic tempore ultimo , pro- 

deuntnobis hasc momentarquibus adfcriptaloca Solis requifita, $C 

diftantias Solis & terr^ ex hypotheii ha6fcenus ftabilita computatae* 

Sunt autcm eaeipfasyob quas probandas hunclabofem fuscipimus. Por- 

roartificiumcomputandi hasce diilantias paulo poftfequetur cap.xxx. 

Ante meridiem 

DT_T ., .'„ j-. ',_ Diftantls SOLIS 

«i or* iru θ ιιι_• &TERRA. 

mdlxxxiii. xxiii Aprilii vtii—- 1.19'^-a 11.10. 3V 101049 

mdlxxxv. χ Martii vn -~ 11.487-a 19.41. 4X 9977° 

mdlxxxvii. xxvi Januarii vti-f- 4.41-^-=«= 16. 5.55x2 9861$ 

mdlxxxiix. xin Deccmb. vi ~ 13.35-7-^ 1.44.53 £ 98103 

mdxc. xxxi O&obr. νι -^- 1.57^-^ 17.18.3 3 m, 5*8770 

Quodobfervationum dedu&ionem attinet ex dicbus obfervatio- 
numadnoftramometita,primbtemporediurnusexMAGiNofuittrans- 
fumptus,cum in fpacio paucamm horarum non iitpericulum erroris. 
Caetera tempora obfervationibus ante &C poft funt munita . Tempore 
tamen penultimo inipexi etiam ferienl diurnorum in Magino. narrL• 
verfus xv Decemb. dmrnus fuit 30^ circa ν Decemb. 31. Vlci- 

mo tempore etfi Mar s in altitudine 13 graduum refractionibuseftob- 
noxiusjitautfacile 1 fcrupulain latiuidinedeiideraripoiiint(.namTY- 
cho contendit refra&ioiles Fixarum Planetis etiam adhibendas deii- 
nere quidem in hac altitudine,SoLAREs vero altius pertingere,eiTcque 
in hac altitudine fcnipulorum circiter 4. quae aidmaio ventilata & 
conquaifata eft in Aftronomia mea Optica fol. iff 3 &C amplius etiariL 
redderetur dubia , ii quid eiTet in parallaxibus So lis mucandum.) : ta- 
men hacc refra&io parum nocec longitudini Martis . 

Sit a. corbm S ο 1 1 s x ct β eccentrkitas orhis terr^ 180 ο , ξ& linea augi^ 
um in '■■ s-t- -2? , loca terr^ ζ.ί.^.γ.Β•.& corpus Planet^ qumquieo 
in » eodem loco eccentnci 3 utpote poH mtegras Martis pericdos . Et con- 
neffiuntur punoL• omma . Lubet inquirere etn 3 ejusque locutn iiib 

Zodiacoj 



ARS Τ Ε & Τ Ι Α 



i?3 




Cap, 
XXVIII. 



ZodiaCo,hoc eilangulum«^^>«ay 3 velaiiquemaliilni ad ot. Idfacie- 
mus ex binis terr^ locis in hunc moduni, . Stfi^pnmum ι Λ J5> *'# 
triangulo ί cl frdatis lateribm , s α pp77<> > ct ^ρ8^ΐβ ., £^ arigulo * ctcJ\ £»a- 
rantur reliqua y anguli fcilicet &-Λ.& latus & ι ί 



ae 99770 



1.157 

198387 

99 1 9i$ 



165065 
1 5 87 15 



^J* 



5 



3 



19.41. 4 χ 

1^• .5-5.?? 

43.35. 9 

Tr/zcef. 1.56 

««^43.35.45 

t36.13.i5 

(i8.ii.38 

«T^/z^. 149 8 1 3 

58| 



'99770 
75^7° 



.11.38•- 

50. 3•, 



11491 
199% 

71 



14.56 




&£e 69. 1.41 
ag^ 67.11.35. 

fi&r invejiigatis ad triangulufn t η ^afcendkur* 
Cumenimfit sa 19. 41. 4 * ^* *<£ 5 



^ ίΥ) II. 48. ιο _ 
£/# ULii) i} 1» 7. itf 
Sedjamfuit &ί£ 67. 11. 3 5 



dh 



55 



4. 41. 45 - 



ftdV 



131. 



4.4. i ο 
ι. 4i 



Ergorefiduus %ifr 64. 45. 41 



)&k 6l 11. 



19 



Horum refiduum ad duos reftoa ίη£ 51.51.4^. 



Oatk 



ι*4 



DE MOTIB, STELL^ MARTIS 



Cap. 
XXVilL 




~Datis ergo angulis g. » . Λ & uno la- 
tere g J\ dabitur £f latm g η - 
Si.w^.7971% | t$7ijoo 
SLnh. 886oo|8 89971: 



8838 

7:974 


9 


864 

797 


9 


67 

67 


7 



71976% 



17x3 2 

85)97 



8x35 
8097 



8 g»2 




Oenique & triangulum η t ctfihatur 3 in qud danturjanu 



ga 99770 



Oifer. 17% 5 5 

Summa i8i6"85 

16-35165 



145348 



4987 
3834 



1153 
1 150 



EtcLznutpriw 131. -j ml g Sin.za.n $6$ $6 
Complement. 47•5 2 ••44 $W> ctsn 74173 



Oimid. 
Tangens 



2 



13. 5^.22. 

44396* 

35?.95<^ 

3552. 
89 

Ϊ3 



73112 



23. 5 5-. 21. 
2.2^50.436^1 



g» 



3 



gCt» 2I.26".3 2 

SedcttA.MDLXXXveffm 2.9.4.1. 41^ 

£>£0 Ct>5 Α. Μ D LXXXV /# 8. 1 4. 52 np 



Ι06Ί0 




73 11 


2 


325,5, 


9 


325)0 





i> 


3 


81915 


2025)03 





1638300 
1*383 

7372•• 
i 5 



Trodit α η qu&fiffi, ι66ζο$ 

Quodfi reiiquietres observationes ad ζ. γ. θ -.hunc eundeitb 
locum & longitudinem ipfms ^ paifefiierint, , erimus dens confir- 
matiiTimi , 

Quemadmodum igitui haoteiius per g. Λ iic jamoperabimurper 
ζ • y j quierentes eandem λ j? . 

Profy. 



PARS Τ Ε R Τ Ι Α. 
Pro ζ. γ. angulis δ£ linea 



■m 



α ζ 101049 
αγ 5*8103 




ο / ιι 

1 1. 1 ο . 3 tf 

ι•44•53^ 

1 3 0.15.10 

Tr&cef. 4-48 

130.15i.58 

42-3 °• 2. 

ι 4 •45• ι 
4<ίιοι 

ι 4 }8 

4610 

1844 
13 8 

37 








1846 
15)5)2.5 


1 


• 




^35 

797° 


4 


76041 
42.4^8 


Ι 


1 79°55 
ιοί ο45> 




5^ 
399 


3 




33573° 

ic>7 2 -7 6 ' 


7 


179915° 

*79°5 




166 
159 


8 




38354 
38111 


9 


γι6 

ι6ζ 




ΐ4•45• ϊ« 
11.48. 

2-5• 7•45>• 
14.2.1.13. 


133 
111 


ο 
5 


1805)33. ζγ• 




----- 663 




αγζ 
α ζ, γ 


11 


5 





Cap; 

XXVIII. 



Et jam m ζγη. 
Qma eft ζη ΐ. ι?-^-. ζΐ 
& ζα ιι. ίο. 3 * 
6V^o «ζα γ$. ι$. ζ 7 



*W y(& 14. ιι. 13 



γη ψ 

γα. ι. 



35• 
44• 



4ο =& 
53 £ 



«y& 70• 5>• *3 

iVa 15. 7• 45> 



"^C 5 3• 



1« 



14 &horum refiduunu 



Ergo ηζγ 54. 5 j. ιψ 
ad duos reffios γ η ζ γ£. ί . 1 1 . 

Idem etiam hinc eUcitur : eH ζ η in ί. 19'—. ςι 

& γη in 13. ^. 40 =& 

Et fiibtraoki pr&cefione temporis intermedii in 13. 30. 51^= 

urgY? yȣ 71. 



1. 11. 



Oatis igitur angulis trianguli ζηγ 3 &latere ζγ 9 
qu&ritur latm ζη . 



7?88 7 
5)5118 



7'^ 5>44 



379 ^ 6 
^535 



939^ 

856-0 

£31 
7^ x 



3 



1805)33 

73987 -τ- 
ι 4474^4 
54180 
16-184 

1447 

15 15)60 Hac ζη. 



7τ 



Oenique 



ι % 6 



Μ ΟΤΙ Β. STELL^E MART1S 



Cap. 




Oenique in triangulo yi ζα. dantur latera & angulus comprehenfks . 



ζ» i$i 9 6o 
ζ& 101049 



5 ό 9 ιι 

Z53005) 
506ΌΙ8 



3°9 6 

Z530 



561 
506 

~7* 



79- I 9^7 
100.40.3 3 

50.zo.i6' 

ιζοόΊζ 

ΙΟΙ ZZ 

141 Ζ z4 

ιζο<> 

z4i 

5 ο. ζ ο'. 1 6 1 ζ4 



<?8ζ6"9 



84080 
80875 



3Ζ05 
ζ6$6 



5°9 

445? 



χ 3•3 S.35>- 2 -4 2 -7° 



ισ 



$ 



5 



Trodit ζαη 
SedeH αζίη 



11.10. τ,.Υαϊιηο 8$ 



ΨτΜββίΟ 

Quod ejfet in 
Priw in 



Oifferentia 



8.1 1.3 1. anno 83 

1.3*: 
8.13. 8. <*#;?0 85 
8.14.31. ^#0 8j 

1.14. 

^Prodit 



60 

151966 

io 9157 
1 5 19600 
1 3 6764 

4559 
"/6 Ό 

ιο6 

l66iyy CLYl 

i66zo8 



Oijferent. 2.9 
Apparetitaque,iios per dtias alias oBSERVATioNES,in £& y/co- 
d.em venire, intra fenfus fubtilitacem . Nam fesquifcrupuli error ih ob- 
fervando, aut deducendo loco obfervato ad diem non obfervacum,, 
committi poteft. 

Sed videamvs etiam teftimohiumloci 3- quinti/hoc eft obferva- 

tionis in 3-. 

Scimui θ- λ -^ *'# 1 7°. 1 g . 3 3 m* ^ 3- ct ponimus 9 8 770 . 

StB-nm z-.57.zo ώ obfirvata eH 
er^n^dma^~^^i^'i. Hmc7a^Jo~quo longiorem d r\[ubtendero 3 hoc 
longtHStffim α η in cOnfequentia promovebo & contra. 



PARS TERT 

SitigituroL « 166208 ', ut initto eft iwventa* 
Vt igitur ctn ad clS-yi 'fic α 3- ad olyi $• . 



I A. 



1?? 



5,8770 
1662.0% 
83 1040 



5 




701 1 6 

594- 1-6 
415^81 

55>4 
19___ 

41665 Prodit cLYiS- 
Sed Β- η njergit in 



Cap, 
XXViil. 



Ergo cl ti m 
ΡΓ&εεβίο 



14.37.1g 
1.57.2.0 λ anno po 



ImeHm 8.15. 4 

§lupdfuitprimo%. 1 4. 3 1 
Differentia oTJJT 



8.1^.5 1 np ^/2«(? ^<? 

_ 4-48 



T^ per tenuifimam curta- 
tionem ipfius α η 3 cadet α η 
plane eodem cum primis dua- 
bm obfirvationibm . 

Itaqve hihc apparet,diftantias α.ζ,&ί,α.ϊ,Λγ ,&$,&. proinde ec- 
centncitatema0,anobis re&e fiifceptam & pofitam. Impoifibile eit 
enim,ahis fufceptis diftanciis, hisce (ut tamen etiamin circulum quam 
proximequadrent J & in fuisdebitis locis fub zodiaco fuerint) exomni- 
bus quinque obfervationibus , unam 6c eandem dari ^u, ejusquelo- 
cum fiib zodiaco. 

Credemus autem de longitudine ipiius α »,potiffimumobfervatio- 
nibas ζ.γ.3•. nam etiam in vulgari ratione menfurandi diftantias rerum 
in terra, quo longius diitkerint a fe mucuo ilationes, hoc certius ha- 
betur iigniremotio. 

lii loco vero fub zodiaco.credemuspotius obfervatis in g. J^quia, 
Γι quis eft errorculus in longitudine λ yi , is vifui in g. Λ admodum obli- 
que objicitur , nec angulum evidenter mutat. 

Nec lllud obliviscendum,ipfam olh incra fpaciumannorum vn ab 
annofcilicecMDLxxxin in mdxc nihil prolongari fenfibiliter 3 ob a- 
phelii progreiTum tardiifimum . 

SvMMA.AnnoMDxc D.xxxiOdob.H.vi^ mancMARs motu 
eccentrico fuitin §. 19. ιό ψ cum reponacur per hypothefin ex acrony- 
chiis conftitutam in g. i^. i^np. Diftantia ejus 1 66180. quieprolongan- 
da eft ob latitudinem , jat fiat ex ea ipfius corporis Martis a ccntro 
Solis diftantia, 166118 circiter. 

C Α Ρ V Τ XXIX. 

Methodus extruendi diftantias SOLIS & TER- 
RiE, ex cognitione eccentricitatis. 

atis opinorconfirmatumeft 3 diftantias Solis 6c terrje 
; extmendas ex dimidiatione eccentricitatis aTvcHo ne rc- 
| pertas . Quod etiam ex diametri Sons asiliva & hy- 

O bcrna 




Ca*>. 
XXIX. 



Diftantia lon- 
giffima&bie- 
viifima. 

Diftsnti^loeo- 
ium mediotu . 



^8 DE ΜΟΤ1Β, STELLi MARTIS 

benia obfervatione crcbro confirmatur*ut in Optica Aftronomia£ par- 
te oftcndi capitexi. Sed&C Mysterio Cosmographico mi- 

rifice confirmatur cap. xv fol. 53 in laterculo , ubi prollhaphxrefes 
Martis, Veneris,Mercvrii , mterpofitu Lvnaris orbis deficie- 
bancomiflione ejus excedebant. Jam igitur retento orbe Lvn^ bife- 
cfca vero eccentricitate Soi.is,quam proxime juftseprovenient. 

Acque idem porro faspius multoque clariifime confirmabitur,ubi 
ufurpatione harum diftantiarum ex bifecHone prodeuntium (ut jam 
proximo capite coeptum) viderimus phasiiomena fequi. Quareutha: 
diitantia^ ad futuros ufus nobis in promptu fiht, docebo,quomodofa- 
cilecomputanpoiTintjGeometrica demonftratione uius. 

In linea UL^fit a. corpm Solis (vel ter- 
km Tychqni j 'velcentrum ajjixionis e- 
picycli Ρ τ ο le μ & ο ) : β centrum ζ£ η ec- 
centrici τ ε r r μ [yel S ο l ι s ξ -f orbis annui 
Tychoni, <vel epicyclt Ptolem^oJ:©' 
continuam ct β fecet eccentricum in fri 3 fic 
utfrfit aphelmm *vel apogmm 3 t penhelmm 
ftuperig&um : &fia# tpfi et β Aqualis β y • 
fitque γ centrUm motwjeu aqualitaiis } a- 
pud quod terra^Ptolem^o cen- 
trum epicycli, wTychoni Sol &pun- 
Bum- afixionis eccentricorum omnium ) &- 
qUalibus temporibus aqual&s angulos con- 
fiituit. Siiquecty ex ob s erv α τ is Ty- 
chonis & Landgr κνιι^όΌοι&β ve- 
ro fecundum meam mutationem haftenu* demonfiratam fit 1800. oAgatur 
autem per dipfi^i perpendkulari* ζη ,fecam circulum in ζη * per idem vero ct 
ducatur re£L• 3•* quomodocunque inclinata 3 fecamctrcumferentiam in 3-.t ■ & 
connefiantur qnatuor punftti θ-, ι. ζ. η. cum centro β „ Sitautem&hocinitio 
pofimm,etfir^Kk(Soi.^elVi.A^i.TK)^alitefmoveturarcayideoque 
inzqualiter arca β,ίαπιβη manere iUam in citculi ex β defiripti circumferen- 
tia . Per aquipollentiam autem capite fecundo demonflratam {quod ad vttan- 
dam confrfionem Ptolemaic^e hypoihefi generdi non applicabo ) hoc tdenu 
efiacfidicas: τ erram (WSo lem)^w/ imquaiiter ΜομόΜνίξίτηχνχλώ, 
tentro oL,epic)clifemidiametro aquah ' ipfi 'αβ ' & arcm concentna α centroe- 
pcyclidefinptos 3 fimilueJearcubttsepicyclia terra ( vel So^)definptM y 
ut & τ er r a ( <vel So l j & centrum epkych moveantur inaqualiter xquali- 
bus temponbiM&ficfimdfiant tardi .fimultterum velocet. Phyiicam au- 
terii htijLis hypothefeos cxplicationem paulo difFeram . 

Nvnc his poiitis addiftantiarum opus accedam. €tquia$£iooooo, 
& βαα8οο>& ' a.$frre£ki,per 'aaditionemigiturutnus^habetura.HifiantM 
aphelia : & quia etiam$t iooooo',(ubtmOaigiturcL^ 3 refia^(iipenhelia. 

Et qma β oL^reBHS ^ ζβϊοοοοο 3 hoceiifmmtotm 3 ergo a.$eftfitiM-an-~ 
ΜΐίαΓβ-. mtw&t& & ι• ί• s'i> nempepars AquationU Solis W terra 
* ^ ώ W Oftica. 




Ρ Α R S Τ Ε R Τ ί Α. 1S9 

Optica, Nain a^quatioquidemmaxima mediarum iongitiidinum, 

quas ex parte Optica &C Phyika componitur , eccentricitaccm totariL• Cap. 
.3^oo(ieu555)z;piOfinuhabct:itaucSoLvelTERRAex^in^veniens, XXiX ' 
duos quidem dies adj ecerit quame parti temporis periodici/ed camen u- 
nms folius diei iterfupraquartam partemtotius circmtusGonfecerit,at- 
queita hocfpacio,vel quadrante temporis periodici, ex debilitatione, 
Phylica 3 unum diemdiutms debico iniumpferit. 

Sed addiftantiam α ζ. In tnangulo igitur ζαβ reiUngulo 3 dteroacuto~ 
rum dato alter ζβ α erit refiduum ad quanumteumwretii nempe g g. 5 g . 7 £t 
Jfpterea &ieritfinushujusanguUfiiticctjp884\&tnnm etiameficmoppofita, 

Prointermediis diftantiis duorum oppoiitorum graduum anomaliie «β»*. «. 
coacquatasinveniendis infpiciatur θ- 1 tranliens per corpus α unde cora- ^' 
putacur ecceiitrkitas, O^am f$ tfhifmt anomalu coaquata, 

& oppofiu 3 utpote α interpofito in eadem rettzi . Cadat autem ex β perpendicu- 
laru m$i } qmfit β K y m utfint aquaks Β-χ,κι. In trumgalo igitur β κ α 

reihingulo datur bafis β α 3 ζ& angidi χαβεχ numero graduum integrorum a- 
nomalu coAquauJmcepto ,&κβα. complementum ejm ad quadrantem: non 
emMigimrmcogmmlateraiicL^.ettautem κββηια angdinS -β ηίκιβ. 
ψο dato noscetur etiam 3• β χ vel t β z eompkmentum tllim ad femicirculum , 
ejmq ? finm 3 nempe Imea 3-Λ vdm . Appofimigitur κ α adx$-, habetur aB-ea- 
dem ablam azi, hab&tur &. t • iUa dtflantia adanomdiam co&quatam fo&Jh&c 
ad coAquatum ^a t 3 quA hahetfibi aqudem etiam in priori fernicirculo ->fic ut 
iliatuntum dtfiefah aphelto tn femicirculo ^ 3 quantum htcinfimicirculo JV 

Jamper α agaturretU μ ν fecam arculum ιη μν,ζ$ "faciem angulum ιμα£ co mpe „di Um> 
aqudem- angulo φα ' & ex β in μ ν detcendat perpendicularis βκ,^ /ecam- 
μνΐηΆ'ζ^ connettantur μ ν cum β . Cum ergo χ α ββΐ graduum integromm 
angulm y ent & refiduus -φκ eique Aqudis μα.£ integromm gra^duum , & m 
tnangulis β κ α , β λ α ,fimilibm aquale erit latm κ ct laten λ β , & χ. β ipfi λ α . 
ΕΒαΗί^ΚββηΗίαη^ΗΐίΧμβ 3 Κνβ^ΐρβί ί ίΚμ:β€09ηρΙϋηί€ηΐΗ7η6βφμ > 
λ β ν - ejm^finm linea λμ,λ v&ipfarum αμ,αν drfferentta λ α . Atqmquan- 
titates λ α,λ fijam mventsfant m tnangulo αβχΊ Ergo unius crianguli 
ope,quatuorinveniripoflunc diftantiae asqualibusangulis ad a> rcmota 
a lineaapiidum ejusque perpendiculan ζη per ol du&a . eft enim μαζ 
ieqiialis ιρίΐ Β-α^δί ν αν ipii iols. 

Eftitaque longiifima diftanciain ^breviifimain g^mediocris vero,& vbi ri d!ft ^« 
lsipii P£m)nin#rledneque inhneaper|3 a ipfi ζα parallclo,qu« KSS. 
iit ξ ο . Nam α ζ minor eft quam β ζ,βο quodminon ζβ ajubtendaturquam 
efi ζαβ utpote retfus] & α ξ duoh longior efiquam βξ,^ο quodmajon^a 
( utpote recio )fubtendatur •, ξ β vero minon ζαβ. ' 

Vt autem diilantia: medias locm Geometrice dcfignctur , bific&tur 
a.$figno a- 3 perquehoc perpmdkuUru ipfi αβ agaturn ξ ,fecam circulum in 
π. ξ. Dico h&c ejfefigna aqualiter aba£tfa β άιβαηύα . 

(pnneflztur cnim dterutrum fignorum % cum α & cum β . erunt πα,φ, 

&qualibw(utpoten3is)angulii7r<r&yK<rfifiibterifi 3 & a.<r>(r$ 3 &qualed 3 &7r<r 

communis. Ergo ita^^&quales. Etik PvE ι ν ho ld ο ufurpata dcmon- 

ftratio dc tota ay 3 &c ejus mcdio pundo ^,vera mancc de punofco cr , & 

dimidiaa^. Ο % PoiTic 



Vbi maxitna 
aquatio? 

Cap. 

XXiX. 



l6o DE MOTIB. STELLJE MARTIS 

Poilitio-icuraliquiscogitareiCuminjrjdiftantiaaTrjiiatastJUalisipil 
βϊΓ femidiametro 3 angidumet:iam|37ra majorerrleKe ίρΐοβζα, &iicma- 
ximam a^quationem in 7Γ cciiitingere vdrgumento nfiif ,quodreffi%$cLipfi 'π 
direttim objiciatur quam ipfi ζ. oJtqui vemm non eil,quod eratprepofi- 
tum . 3^(am quanto obliqmpis β ctrefyiat t^tanto longim victftm diftMitquam 
ζ -curn itdfitlongjorquam ^&Major enimKftv quam t$aL>cm^aLfiibtenditur. 
Demonstravit igiturre^tePTOLEk^vSj&exeoREiNHOLbvs 
in THEORiciSiinaximam a?quationem(ecceiitriquidem folitariam feu 
Opticam) contingerein^. Eam tamert demonftrationem informa a- 
iia f aciliori hic proponam . Sitfignum qualecun^fapra ζναροίε 3- , ξ& 
qudecunque mjra « 'vel ^utpote t & conneUantur cum ct'&ex fiperpendi- 

^jc |y , mlarescadant in 3-a.<ueltcL continuatamy 

qmfint β α. Quta igitur aquales funt fra. ζ 

ξ£βκα utpoteretti>&K$ α,καβ^ηόΐία- 

quales unireSio\ eodem igitur J"ct 3- vei βακ 

ab &qualibus ablato 3 relwquentur 3-αζ,χ β α. 

aquales. Et primumatque fiiprapunffum 

^ducituraliquaper 0L>utJam 3-uL>ftuproxi~ 

mum fit 3- ipfi ζβπ remotum .fimuletiam 

αβα declmat illim perpendtcularis β κ* 

nJXCajorautem eii β wquam ulla perpendi- 

culanum £x,cum β OLJubtendatur βκά re- 

Cio^K^jero^acuto β&χ& minori. Qnnau- 

tem βζ,βΒ-,β t,fmt*qualej i & > βαζ. βχ3: 

βγ,ιτεΒί'^Ηαάναηΐ igiturin eundemfemi- 

tirculum 3 cujm dtameter eii aqualis ipfis 

ζζ, £3; ζι Jtaque%uL{utlongiOr)mAJoremcircumferentiam 

jm femicircultfiibtendit quam β χ. autqu^cunqueperpendiculanum^ ^proinde 

majoreritejm anmlm^a. quam %3-x.,aut cujmcunque punoii alterius fipra 

ζ, utpote π <vel | , angulus profihaph&refeos . §luod erat demonftrandum . 

Qy^hoccapitedecomputandisdiirannisSoLis & TERR^funtdi- 
&a 3 valebmit etiam in Mar τ E 3 quantisper erititi fuppoiitis , Planetarum 
orbitas eife circulos perfeftos. Quo falfo deprehenib,alia meI-hodvs 
tradetur eas computandi. 

CAPVT XXX. 

Tabula diftantix SOLIS a TERRAe/usq; ufus. 

! ν hitnc modum extm&is diitantiis So lis tanqilamad inte* 
Igros gradusanomalia^ coa^quata^ totius iemicirculifnam que 
6inalterofemicirculofunt^qualiterabapog^odiftantes,cum 
Ihis^qualesquoqjfunthis^conjecimushicmtabeliam.cujus 
^columnastres fLint» Inprima 3 quam diximus anomaliam me- 

^clv. integromm graduum angulis,& ex eorum aequationib. Opticis feu 
eccentri J puca€^a.^ l 9-flt.^ot.^*ot.^a. Infecunda,diftantiaeipfa2a^o5•, 
α Ija^a^collocancur ercgione. In tertia/ub titulo anomalixco^quat^ 





PARS TERTIA. l6l 

collocantur anguli hic non depidi.fed quorum originis ratio partim jam 
itatim partimcapitibus xxxi & xl detegetur. Exiftunt aiitemper fubtra- 
dionem sequationum Opticairum α μ β 6cc. a <$Άμ &c . Itaque ipiis 

£α.μ angulisintegroirum graduum nullam dedimus columnamsquia funt, 
medium arithmeticumincer columnarum lateralmm angulos,& iic feipiis 
facile intelliguntur j nec ufui funt, ut audiemus . 

Ingressvs ergo clim anomalia media vel coa^quataipro ut iifus feret u- ρ*«*ρ««η 
tralibet infua^ppria coluninaquaeiita J velcum aiterutrius complementoad ^^ 
integrum circulum^ubifemicircLilum ipfa exceiferit,in venics diftantiam Θ a 
TERRAqiitam,inpartib.qualiuradiusorbiseftiooooo&:eccentricitasi8oo. 

Vervm eft,quodhocpaoto(_dumdiilantiatna^anguli <ft*£tribuimiisan- »« sdu 
gulo,quitantoeftminof ipfo ^a£quato JVtfminoreftquam^3f)affingitur »£j™~ 
circuitui TERR^(velSo Lis)circactvianonplanecirculans fed ovalis. Nam *$**** 
quia (exempligratia) diftantia αξ extmdaeftperangulum^a| 90 integro- 
mm,& poiitum fuicin operationejhLinc^aleireanomaiiamcoxquatamj 
jamvero juberisdiitantiasexcerpereperangulosanomali^qu^mnoitrata- 
bulacoa^quatadiciciir 3 diminucospiOithaphaireii^ct|-ideoq5accidi^iitper 
^ononexcerpasc ) c ) c)S4 J ciimtamenpriLisperc > oextruxens^5>c ? 84.namhic 
jameregione5>^5>84inveniscoxquatam8g.58.7 J> qLia^noneirtua.propoiita 
eftnamq5tibi^o 3 qu«inferiusqU£efitaexhibet 999$$ ^cumcxJege circuli a| 
velctn debaeriteifec) 5^84. Itaque omnes-diiiantiaeminuunturadlatera, 
maximecirca ζ. η. nihil in Λ g, Quopado plane ovalis pro circnlari viafubfti- 
tuitur. Idemtibievenietjiiper anomaliammediam tibialicunde oblatam 
fueris ingreifus.Nam anomalia media notavit fuprajcum fchema defcribere- 
tui^angulosapLidy. Jam aucemingrederisangulosapud/3,minores illis ad γ 
profthaphaireiiOpdca.Et^r.i.55 anomalia;iiiedi^exhibettibi^^c)84. Su- 
praverotantus erat Ρβζ. nequetamenibieratanomaliamedia.namillafue- 
rat JV| adhucmajor.itaque^i. i. 53 . anomalia illa media conftruxeratillic 
longiorem diftanciam^quamcjusdem hicmagnitudinis anomalia media 91. 
{. 53 hic exhibet. Totvm inquatn hoc vervm est. Sednihilefl 

cur teimpediri patiaris. Etenim, quia de unius gradus difFerentia agitur, vi- 
desdiftantiasintraunumgradumnonplus μ particulis de centum millibus 
varian.itaquenihilfeniibileeiTaretu^etiihocpr^poiterefieret.Caufamaii- 
temhujusreianalogiacieterorLimPlanetammetiam in theoriam Solis de- 
ducendamjinfracap.xLiv &: feqrinvenies.Nonitaqjpr^poilere^fedredis- 
fime hoc ίΐϋ,φ qualitatem attinet figurae, quam Planeta deicribit, fuppoiita? . 

QvoDveroquantitatemattinetjexceditmedicinamodimi.Nam ano- 
malia coasquata 88-58- 7> cu i media refpondet 91. i . 55, non debuit exhibe- 
rc 999 84^ fed ι ο ο ο ο ο } quod eil raedium inter fchematis δ£ inter t&bula? di- 
ftantias. CaufahujusaffirmatidifFerendaeftincap. lv & iequentia. 

Dic tvm autem jam eft , nos nihil feniibile aberraturos,ii μ particulis 
aberremus . mulco minus igitar nocebit nobis ad fenfum,fi folum dimidio 
nempeparticulis 1 6"erremus . Itaqueincerim hunc errorculum tuto admit- 
timus 3 ut nosad captumejus, qui huc usque legendo proveotus c(i, accom- 
modemus, neque prsefupponere videarnur, quod erat demonftrandum . 

Ο j Anoma- 



Anomalia medis 



Diiiantia 



Anomaliacoac- 

q uata 



G.M.S.I 



G.M. S.l 



Ο. Ο. Ο 
I. I. J 



1. 1. ι ο 

3• 3• Ι 4| 



4• 4• » 
5• 5• 2 -3 



6. 6.17 
7• 7-3 J 



8.36 

9-4° 



ίο. ίο. 44 
11.11.4S 



1 1.11. 5 ι. 
13.13-55 



Ι4•ΐ4•5 8 
ι 5•ΐ6. 



16.17. 3 



ι 7 .ι 



8. 6 



18-1.9- 8 

19.10• 9 



10.11.10 

II. 11.1 ι 



11.13.1 1 
13.14-1 1 



14.15**° 
15.16". 9 



16.17. 8 

17.18. 6 



ιδ. 19. 3 
19.30. ο 



30.30.56 
31.31.52. 



31.31.47 
33•33•4ΐ 



3 4•34•36 
15-35^9 



3 6. 3 6. 1 1 

37-37• 1 



38.38. 6 
39-3$>57 



40.39.47 
41.40.36J 



41.41.14l 

43•4'ΐ•ΐι| 



44•4Μ5>| 

45•4?•45| 



οι8οο| ο. ο. ο 
οι8οο] 0.58.55 



ο 1 79.9 

ο 1 797 



οι 7 95 
οι 7 93 



ο 1 79° 
01786 



01781 

ο ι 7 77 



οι 7 7 
01766 



01760 
°>75.3 



01746 

01738 



01719 

0172.0 



*-57•5° 



3•55•4ΐ 
4-54-37 



5-53-33 
6.51.15) 



7.51.14 
8.50.10 



9-45Μ6 

1 0.48. ι ζ 



1 1. 47• 8 
11-46. 5 



13.45. 2- 
Ι4-43-59 



15.41.57 
16.41. 54 



ο ΐ7ΐο|ΐ7•4°•5 -^• 
οΐ7οο|ι8.39•5 Γ 



01689 
οι6>8 



19.38.5° 

ιό.3 7•45> 



ο 1 666 1 1 . 

οι6'54|ΐ 1 • 



36.49 

3 5-45? 



01642. 
οι6ι8 



ο 1 615 

οι6οο 



01586 

οι 57° 



οι 555 
ΟΙ 539 



015 ιι 
01505 



01487 
01469 



01451 
01431 



ΐ3• 
ι4- 



3 4-5° 
53-5 1 



ιό". 



31.51Ι 
3 Τ •54| 



2 •7• 
1 8. 



3 0.57 
30. ο 



19 

3° 



ΐ9• 4 
,ι8. 



3 1 - 

3 2 •- 



17.13 
ι6.ι8 



33- 
3 4' 



15.14 
14.31 



35' 
3 6. 



13-43] 
ii.46 



0141 ij37 
01 i$zU 8 



11.54Ι 
,ιι, 3 



oiJ7 2 -|35>- 
0135 Ι |4 • 



10.13 
19.14 



οΐ33°|4ΐ< 

01308)41 



ι8. 3 6 

ι 7 •48 



οιι8 7 !43» 
οι ι6'^44• 



ι 7 . ι 
1 6.ι ^ 



Anomaiia mcdia Diftantia 



IAnomalia cose- 
quata 



G.M.S. 



|G.M.S. 



I45.43.45I101165I44.16.15 
I4ii.44.30l 10 1141)45. 15.3 ο 



47.45.15 
48-45-5? 



49.46.41 
50.47.14 



51.48. 5 
51.48.46 



ι ο 1 1 19 
ι 01195 



46.14.45 

47-14. ι 



ιοί 171 
ι Ό ι ί 47 



ΙΟ II 1 

ίο 1098 



53-42-15 ιοιο 7 3 
54•5°• 3| ιοιο 4 7 



55'5°- 
56.51. 



57-5 1 • 
58.51. 



54 
ι? 



ΙΟΙΟΙΙ 

100995 



100969 

ι 00941 



59-53- 

60. 53' 



31 00915 



48.13.18 
49.11.3^ 



50.11.55 
51.i1.14 



51.10 
53- 9 



54• 9- 
5Jl• 8- 



5 6. 8 

57- 7- 



35 



61.54. 
tfi.54- 



7 



3l• 



63.55- 
64-5 y 



3 7 



ι ο 



ο888 



ι οο86ο 
10083 1 



5 8. 6. 
59- 6. 



6ο. 5 
6ι. 5 



10080461. 4• 
ΐοο776|'63. .4• 



|65'.56". 5Ι100747Ι64• 3 
66. 5 6. 3 2. 1 00 719Ι65. 3 



67.56 
68.57 



5 

.11 



65>•57 
7b. 5 "8 



,46 
9 



100690 
100660 



66. 3 

6 7 . ζ 



10063 * 
1 0060 1 



Ι71.58. 

| 7Μ 8, 



68. ι 

69. ι 



73-5? 
74-5? 



75-59' 

77- ° 



3 ο|ι 0057 1 7°• *• 
5 ι|ϊ 005 4ί|7 Γ * Γ • 

ο, 



ι ί 
ι? 



46 



7^. ο 
79- ο 



8ο. ο 
8ι. ο 



«1. ι 

3° χ 



. Ι 

17 

45 

57 

• 7 
.ι6 



84. ι 
5- ι. 



ΐ5 

3* 



|86. ι 
|δ 7 . χ 



|88. ι 

Ι90. ι. 

Ι91. ι, 



46 
49 



, 5 ι 
■5 3 



1 005 ι ΙΙ7 1 
100481Ι73. ο 



10045 i|74• ° 



100410 



ιοθ3 89 

1003 55? 



1003 ι8 
ι ο ο 197 



74-59 



75-59• 
7 6 -59 



77-59 
78-59 



ιοοι66 
10013 5 



100103 
ιοο 171 



10014 1 
100109 



79-5* 

8ο. 5 8 



81.58 
81.58 



83.58 
84-5 8 



100078J85.5 8 
100047Ι86.58 



ιοοοΐ5|ο7•5 °• 
995>84ί'88•5 8. 



15 

ϊΐ 
ι$ 

4i 
6 

U 

57 

U 

53 

11 

5 ι. 

ΞΙ 
55 
,ζ$ 

, ζ 

ι 

i4j 

13 

3° 

_^ 

4 > 

Ι? 
4ΐ 

i 8 

_J 
53 
ϋ 
36 

±? 

11 

11 

14 

-4 

71 



Anomalia mcdia Diftantia 



Anomaliacose- 



Anomalia media j Diflantia 



Anoinaliacox- 
quata 



G.M. S. 



G.M.S. 



G.M.S. 



G.M.S. 



5>i. 
91. 



Μ 3 
1.51 



99984) 

999 5 Α 



88. 58. 7 
89.58. ,9 



135.43.45 
136.4.1.59 



9%7 l 9 
5)8698 



134.1i.15 
i35•^• 1 



^3• 
94• 



1.49 
1.46" 



999 2. i| 

9985)0! 



90.58.11 
91.58.14 



137.41.11 
1 3 8.41.14 



98676 
98655 



136.17.48 
137.18.36 



5>5• ι•43 
96. 1.38 



998 5 8| 
99 8 1 7 | 



91.58.17 
93.58.11 



1 39.40.3698634 

140.39.47)98614 



1 38.19.14 
139.10.14 



97• I -3 2 - 
98. 1.15 



99796 
99765 



99. 1.16 

00. 1. 7 



99734 

997° 3 



94.58.18 
95.58.35 



141.38.57I98595 
141.38. 6)98575 



140.11. 3 
141. 11.54 



96.58.44 

97.58.53 



143.37.14I98557 
144.36.11Ι98538 



141.11.46 
143.13.38 



01. 0.57 
01. 0.45 



99677. 
99641 



98.59. 3 
99.59.15 



03. 0.31 

04. 0.18 



99610 

99580 



00.59.19 

01.59.41l 



145. 35. 30)98510 
146.3 4.3 6)885 03 



144.14.30 
145.15.14 



147.33.41 

148.31.47 



98486 



146.16.18 



9 8 469 1 147. 17. 13 



05. o. 1 
05.59 



9954-9 
5 l 9 



4.699 



01.59.5SI 
04. 0.1.4I 



149. 
150. 



31.51 
30.56 



98453 
98437 



148.18. 

149.19. 



06.59.1999489 

07.59.1 1I99459 



05. 0.31 

06. 1.19 



08.58.5 1)99419 
09.58.31)99399 



07. 1. 9 

08. 1.19 



|i 5 i 



30. 0)98411 

19. 3)98407 



150.30. ο 

r51.30.57 



Γ 55 

*54 



ι8. 6\9%]9^ 

17. 8J98379 



151.31.54 
153.31.51 



10.58. 9I99370 
11.57.46)99341 



09. 1.51 

10. 1.14 



11.57.13 
13.56.18 



993 nj 
99183 



11. 1.37 
11. 3. 1 



l 55 
156 



16. 9)98366 

15.10)98353 



l S7 
158 



14.11)9834 
,13.1 1 983 19 



154.33.51 
155.34.50 



156.35.49 
157.36.49 



14.56.31 
15.56. 5 



99154! 
99ii6| 



Μ• 
14. 



3.15 
5-55 



^■55-V, 
17-55- 



198 
99170 



799 



18.54.38 
19.54. 7 



99141 
99115 



15. 4.13 

16. 4.51 



17. 5.11 

18. S . S] 



l 59• 

160. 



11. 1 1 
11.10 



98317)158. 37.49 
98307I159.38.50 



161. 
161. 



10. 9 
19. 8 



98196 
98186 



160.39.5 1 
161.40.51 



163. 
164. 



:8. 698 



l 7- 3 



177 
98168 



161.41.54 

163.41.57 



10.53.35 
11.53. 3 



99088 
99061 



19. 6.15 

10. 6.57 



165. 
166. 



16. 1 

14.58 



98160 

98151 



164.43.59 
165.45. 1 



11.51.19 

13.51.54 



99°3 5 
99008 



11. 7.31 
11. 8. 6 



167. 
168. 



l h55 

1 1.5 1 



98145 
98139 



1 66. 46. 5 

167.47. 8 



14.51.18 

15.50.41 



98981 

9^957 



16.50 

17.49 



49893 

15)98906 



18.48 
19.48 



.4698881 
, 598857 



13. 8.41 

14. 9.19 



15. 9^6 
16. 10.35 



17.11. 14 
18.11.55 



169 

170. 



11.48 

τ 0.44 



9813 1)168.48.11 

98117)169.49.16 



i7i. 

i 7 i. 



9.40 98 1 1 1| 1 70. 5 o. 10 
8.3698117)171.51.14 



173- 

*74• 



7•3ΐ 

6.17 



98113 
98110 



171. 5 1.19 
i7h5hV> 



30.47, 
31.46. 



4 i 



98833 
98810 



19.11.35 

30.13.18 



31.45. 
3 3-45 



59 
*5 



98787 
98764 



31.14. ι 
31.14.45 



3 4-44 
3 5-43• 



4ΐ 



98741 
98719 



r y .i$>2-9 

? 4. 16. 1 5 



^5- 

176. 



5.13)98107 
4.18)98104 



Ι 74•54•37 
175-5 5-4^ 



1 77- 
ι 7 8. 



3•ι4 

1.ΙΟ 



98101 
98101 



179. 
ι8ο. 



χ • 5 
ο. ο 



98100 
98100 



ι y6.^ 6. 46 

Ϊ77.57-5 



178.58.55 
180. ο. ο 



164 



DE 




MOTIB. STELLi MARTIS 
C Α Ρ V Τ XXXI. 

Per bifeotionem eccentricitatis SOLIS non tur- 

baii fenfibiliter aequationes SOLIS a TT- 

CHONE expofitas : & de quatuor 

modis eas computandi . 

ε d ne quanobis obftet fufpicio adfequentia pergentibus, 
gig m uiitata & Ptolemaica forma primas * inaequalitatis 
r 4 explorabimus , an aliqua m Sole diveriitas asquationunL• 
Hu contingat bife&ajameccentricitate,. 

Sitprimumintegra eccentricitasjoOo in α f linea apfidum , 
& propterea c ε , c d , radii ο rb ι s ; &fit fae anomalia 45 , & 
ε α d 135 . Perfyicuum autem eft >quanmcunquefit discreparitia, 
fore circa h&c anomalu loca maximam k J\(am in longitudini- 
bm medtis planeexdem provemuwL, aquationes, cum jtfoo tam 
infinubus quamtn tzmgentibm qu&fim eundem arcum exhibeat. 
Vp ergo c ε radim adanguli caeWca -Dfinum,fic c α eccen- 
tricitas adczA vel cda aquationem , qu& efi utrinque 1 . ζ 7. μ. Α t- 

quehocprimomodocomputavitPTOLEM^vs asquationes Solis, dc 
exPTOLEM^Eo Copernicvs , exiisBRAHEvsjquilibet ufus eccen- 
tricitate α c tanta, quantam inveniebat ex fuis obfervationibus. 

Sequitur jam fecundus modus computandi easdem a:quationes 3 
quo Ptolem^evs eft ufus iiiPlanetis casteris>& quo utendum eil 
mihi , qui hac parte tertia demonftravi, centrum eccentrki non eiTein 
c punoto asqiialitatis motus^ fed in β loco inter α centrum mundi &C c 
sequalitatis punohim mtermedio. 

Bifeceturigitur ca^b, & fit eb,bc radim orbis, eritque eaderru 
μ ε τ η ο d ο pars ^quationis β ε α , β d α , ο . 43' ■ 46Γ• φά addttm αάΈ. α β, d αβ, 
conflituet ε β c 45• 43• 46f> D Β ' c 135• 43• 46• Qjfare ex latenbm &compre- 
henfo prodit bec 43. 3^bdc 43^41,^7^ ^o/w cea 1.17. i^cda 1.17.2^^ 
unguemidemcum priori . Itaq; in Progymnasmatum Tycho nis Bra- 
hei appendicepag. 8ii.ubicalculi iitriusqjdifFerentiaproditur i-^lege 
o|. Atq5hςcfecLιndumdo6lrillamcap.IV.exhypotheilsvicariaίforma. 
Cumqj videas,quam pene fint aequales arqLiaciohispartes in hac Ρτο- 
LEMAicAhyp6chefeospartictilarisforma( / parsenimOpticafuit43 / . 4^ 
pars Phyficain ε 43 / .3§ J iiiD 43^4i):hinctibkaufapatet 3 curpracedenti 
caprinconflruoHone tabvl^e nihil aliudquamprofthaphiEfeiin dupli- 
caverim pro tota profthaphasrefi conitituenda. qui tertius modus eit 
computandiproithaphasrefes So lis . Namin apogaso & periga^o u- 
traq; pars xquationis evanescit : in mediis longitudinib. iterum a^quales 
funtparteSjUt jammododidum.Ergocum in locisccto pertotum cir~ 
culum dispoiltisplane coincidant tres hx rationes comptirandi aequa- 
tiones^ubique ad fenfum mcident. Hoc praeftat eccentricitatis exi- 
litas. qux il majoreiTetJocum fane ifta non haberentper cmnia. 

Nunc 




PARS Τ Ε R Τ Ι Α, l6$ 

Nunc ad quamimetiammodumiequationis η ση pei* iiotain hypo- 
thefiii fed ex ipia rerum natura computandai me pra^parabo capitibus 
o&Ojiitquadrageiimo tandemmodus hic quartus fequipoiik. 



C Α Ρ V Τ XXXII. 

Virtutem ψιχ Planetam movet in circulum, 
attenuari cum disceilu a fonte. 

ixi svPRAjPTOLEM^vMobferyationibLisedodumbife- 
! cuiiTe trium fLiperiorum eccentricitaces.idque Coperni- 
cvm imitatum ; idem etiam Fuadere Tychonis obferva- 
tionesin MARTE 3 quodcapitibus xix. xx.appariiit,mul- 
toque certius apparebitinfra capite xlii. Porro & Tycho 
hocinLvNA eftimitatus quamproxime. Jam&intheoriaSoLis(TY- 
CHONijvelTERR^(CoPERNico)idemefl:demonitratum.DeVENERE 
vero &; Mercvrio quin idem credamus,nihil impedit. Imo jam de- 
monftratum habeo, hinc ortam eife opinionem, horum PlanetamrrL• 
centra eccentrici , m annuo circello circumire. Omnes ergo Planeta? 
hochabent. Cumergo in Mysterio meo Cosmographico antc^ 
annos^ootopublicato litemhanc decaufa asquantis Ptolemaici hoc fJf tes,em 
folo nomine diftulerim 3 quod ex Aftronomia vulgari dici non poifec, 
an etiamSoL vel TERRApunolo asquatorio &C ejus eccentficitas bife- 
dione utaturs equidem jam decet rem eiTeliquidam^poftquam fince- , 
rioris Aftronomiastdbmonioconfirmatum habemus,omninom theo- 
ria So lis vel terr^e a^quantem ineiTe . Hoc inquam jam demonftra- 
to, decet caufam asquantis Ptolemaici a me aiTignacam in Myste- 
rio Cosmographico^ pro jufta &legitimahaberi, cum iic univer- 
falis &c communis omnibus Planecis. Illam igitur hac operis parte de- 
claraboamplius. 

Et quiadeclaratio erit generalisj utar voce Planet^, Leofcor au- 
tcmin hoc &: fequentibus aliquot capitibus femper in fpecie terram 
Copernici vel Solem Tychonis intelligac 

Primum fciac in omni hypotheii Ptolemaica hac forma inftru- 
<5ta, quantacunque eccentricitas fueric - 3 celeritatem in perihelio &; 
tarditatem in aphelio proportionari quam proxime lineis ex centro 
mundi eduotis in Planetam. 

Infihemate capitis xxix 3 ihquo a, centrum mundifuii } & ζ centrunu 
eccentnci ^$ 3 & ypunttum aquantis 3 fcnbatur ceytro γ diflantta β c)\ circu- 
lus aquam υ φ • £fper ct centrum mundi 3 unde computatur eccentricitas ( eii 
auteminj?r£fintinegocio 3 So-L Copernico, terra cjETEKisJagatur 
nUa ψ ω 3 ficam eccenirkum in ψ ξ& ω , ut Planetafit m^Qfa, arcubus 

eccentrici 



Cap. 

XXXII, 




\66 DE Μ Ο Τ Ι Β. STELLv£ Μ Α R Τ Ι S 

-'^~"jf < ^ Sfc eccentrici Λ|/ ^ g &> confecHsjL 

\ &Γ ^. \ //V ab apheliofeu apog£o 3 hicape- 

riheliofiuperig&oicfui arcm exa, 
ponunturappareredquales 3 quia 
reHa ψ ω/ααί -^ci£ 3 &cactead 
<verucem aquales. Cum autenu 
<M/,s ^arcusponantureffemini- 
mi 3 utpoteimpfis fr.t.apfidibm->a 
rectistgitur lineis mhil diffemnt 
adfenfiim.lMcfepndeacfifra. ψ ? 
ζ&ύύ ejfent triangula reciilineai 
& £ i angulireftiytf & comunis 
^uertex , ent ut J\t ad g a^/7c ^ψ 
,#r«£f <^i/ s ω arcum. Sedlonnor 
eii a. ^qua ma.r longior igitur et- 
iam arcus f ψ quam i ω . Hiarcm (revera inaquales)apparent excLaqualej. 
§l^nturjam 3 quantotemporemorUur c Plan€tainutroq s arcu ex doBrina & 
hypothefiV tolemj i 3 quando is &quantemadhibet?Igiturex y centroperfigna, 
•ψ ω reffa ducantur 3 ficantes aquantem inx.r.Oic&tigitur Ptolemjvs :(um 
integerarculus aquantis υ φ denotat tempus perwdicum Plane tmJuhc υ χ 
effe menpiram temporis 3 quod Ρ l α ν ε τ α confinnit in arcu eccentrici ψ h ξ& 
φ τ effemenfaram temporis 3 quod Ρ l α ν ε τ α confumit in arcu eccentrici g ω 4 

oAtqm ego dico υ χβε delmeatum arcum temporis 3 ut voluit Ptolem^vs, 
ejfe quamproxime ad ^ψ arcumitineris 3 M eil tL^diflamiaarcus <^ψ α centro 
mundi 3 ad fr β difiantiam mediocrem pnnftortom π. ξ . ab ct ■ &fimiliter arcum 
temporu φ τ ejfeadarcum ttineris g ω qUam proxime 3 ut eB&s difiantia arcus 
ζω α centro mundi a. 3 adi$& ct^difiantiam α centro mundi mediocretn 3 qm 
poteil contmgere in π. %.fignis . Stt emm utprms 3 ut yvady frfic vxad 

ty'&uty§adytfic φτ adt®. Sedyv eft ady$ 3 fere ut$fr{<velyv) ad 
α d\ pattf mde , qma β^είΐ medium anthmeticum inter y^&a.^. Ρ τ ο- 
χ ε μ μ v s emmfacit αβ 3 β y 3 &quaL• . Q^fCedmm autem arithmeticum inter 
terminos 3 tnter quos parva efl proportio 3 mfenfibilialiquo majus eilmedio Geo- 
metrico. Verbigmttainterio & 12 medium arithmeticum efl 11: medium 
Geometricum• eH io —fere.ubi minus una <vicefima imius particuU inter u- 
trumque medmm intereB. Et tamen hi numen funt familtares theoru Mar- 
t 1 s 3 qm habet eccentricitatem omnium maximam apud Ptolemjevm. 

Cum igitur proportw yvady^fit infinfibilimajor proportione ct^ad K> 

erit & proportio χυαά-^^ mfenfibili major quam proportio ct^adK. Simi- 

liter utyiad y<b 3 fic ζωαάφτ. Sed ytady(p eftfere utt£ ad ai. nimirum 

proportio iUa infenfibilis aliquo mmor eH ίβα . Ergo & proportio iu ad φτίη- 

finfibili aliquo mmoreii proportione i£ada.i. 

Jam permutemus \ S&enim iproportio ao^ad Κ infenfibili miftor proportio- 
nt <P£ vel &zadzcL-eo quod β fr *vel β g eii medium anthmetkum inter ol£& 
ae 3 ut pnw .Trobatum autem fitit s proportionsmvxad ^-^efjemajorempro- 
portione cL^ad K 3 ex duabus mmori : & proportiomm t&adqr minorem ejfe 

propor- 



Ρ Α R S Τ Ε R Τ ΙΑ. χ6 7 

proportione ζβαάαζ ,ex dnabm majorr. ut quanto ex duabw ct£ad^fe 3 & 
ΐβ ad clzJL• minor, & h&c major\tanto ex duabus υχ ad <^ψ ,ξ£ taadQr, Cap • 
illa majoryhac minor . Itaque etiam illim infenfibilu dijferentiitfit altquacom- 
penfitio 3 ut multo propim verofit } proporttonem υ % ad ^ ψ ad unguem ejfe &- 
qudem proportioni saad φτ. 

y£qualibm igttur fdmptis arcubm <rvj/ &&ω- 3 qui ha&enusfueruni-m&- 
qualcs^erit uterque J\j/ vehtd medmmpropornonalemter υ χ moraminaphe- 
lio & Φτ moraminperihelio $ Et proportto igttur υ %αά$τ \&qualibus exiflen- 
tibm <f ψ £f g ω ) dupla erit proportionis A^ad^ft veift sadzct, lUiw minoris y 
hujus majoris 3 infenfibdi aliquo . Ac cum etiam proportio cL^adctz duplafit 
alterutrim hdrum {compomtur emm ex utrisque,pene Aqualibm exiflentibw, 
exempto medw arithmetico <^β njelfti) : 6rgo Aqualibm exiftentibus arcubus 
eccentri <^\J/ & ' g<B ,proportio mora ν χ admoram <p τ &qualis erit proportioni 
a^ad &e'& clarius, quanto longior eira^quairi &g,tanto diutius mo- 
ratur Pl aneta in cerco aliquo arcu eccentri apud^\qiiamin iequali 
arcu eccentri apud g . Atq ue hoc feq uiturex ordinatione formas * Ρ τ ο- «Μί 
lemaic^e ,ejusque punCto a^quatono , certa oC lcgitima demonftratio- m£ii ™m• 
ne,, quantum ad loca apogxo &C perigseo vicina attinet . ίιί cacteris te- 
nuiifima apparet diveriicas, eaque quanto evidentiorin demonirratio- 
ne, tanto mi-nor in efre&u: quia verbigratiaproportio α μ. ad α ν minor 
eft 3 &c aB- ad^ti mulco minor,quam α c^ad $λ omnium maxima, maxi- 
miqueefFe&us•, 

C Α Ρ V Τ XXX II L 

Virtutem -quse Planetas movet, refidere 
in corpore S Ο L I S . 

vm ergo demonirratLimiitcapite fupenofe 3 morasPLANE- 
tje in a^qLialibuspartibiis circuli eccentrici (jfive in a^qua- 
libus (pzciis aufas xthena^) eiTe m proportione ea , in qua 
funt adinvicem eorundem fpaciorum abfceiTus apunoto, 
unde computatur eccentricitas ; feu fimpliciusj quo lon- 
gius abeft Plane τ α a pun&o illo, qtiod pro centro mundi ailumitur, 
lioc debiliusillumincitan circailludpuhdum: neceiTanLimeiligitLiri 
ut caufa hiijus debilitationis iniit aut m ipfo Plane tje corpore, eique 
iniita vi itiotfice , aut in ipfo iuscepto muhdi centro . 

Eft iiquidenl ufitatillimum axiolria per univerfam Philofophiam 
haturalem : Eorum,quai iimul & eodem modo fiunt J & easdem ubiq; 
dirnehiionesaccipiLiiit,alteruiTialtenuscaufamaututiaimqueejusdem 
caufa^ erTedum eife. , Vt hic incentio & remiiilo motus, cum acceilu 
& receiTu a centro mundi,in proportione perpetuo coincidit. Quare 
vel debilitatio ifta erit caufa disceffionis iideris a centro mundi,vel dis- 
ceiTio debilitacionis 3 vel utriusque erit aliqua caufa communis . At 

jaeqae 




ϊ63 DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL^E MARTIS 

neque opinariquisquampoteft,tertium aliquid concurrere 3 quodduo- 
xxxiii ^ Lls hisce communis cauia iitj &in fequentibus capitibus patebit,non 
eiTe nobis neceife tale quippiam confingere, cum fufficiant duo ifta 
iibi ipiis . 

Porro neque eft natura? confentaneum,fortitudinem vel debilita- 
tem in motu longitudinis eife caufam diitantia? a centro . Diftantia 
enimacentro prioreft cogicatione &: natura quam motus in longum. 
Equidemmotusihlongum nuilquameft citra diilantiam acentro,cum 
requirat fpaciuni in quo confidatur : diftantia vero acentrojdtra mo- 
tumfingipoteft. Ergo diitantiaerit caufa vigorisinmotu , &; majormi- 
norque diilantia , maj oris minorisque mora . 

Et cumdiftantiaiic ex relatorumgenere^cujus eiferecidic in termi- 
nos,relationisverope"rfefe (citraterminoram refpeotum) nequeatefle 
ulla efficientiarfequitur igicurquod di&um eft, in alterutro termino- 
rum ha^rere caufam variantis vigoris in mocu. 

Corpus vero Planetje feipfo neque gravius disceflu, neque levi- 
us appropinquando efficitur. 

Animalemquoquevimjquasmotumiideriinferatfedentemmmo- 
bili Ρι,ανετλ cbrpbre/toties intendi & remitci citrafatigacionem &C 
fenium, id forfanerit abfurdumdiohi. Addequod intelliginequit, 
quomodo vis hxc anknalis corpusiuum per fpacia munditransve&et, 
cumnulli iint orbes Folidi,ut TychoBrahe demonftravit: fedneque 
alarum aut pedum adminicula adiint , rotundo corpori, quorum mo- 
tatione, anima^ hoc iuum corpus perauram £etheriam,ceuaves per ae- 
rem, nifu quodaiiij &: contraniiii illius aurae, transportet. 

Relinquitur igitur, ut caufa hujus debilitationis & inteniionis rc- 

iideat in termino akero 5 fcilicet in ipfo fuscepto mundi centro, a quo 

diilantia^ computantur. 

virmtem mo- Quod ii itaque elongatio centri mundi a corpore Pla ne τΛ,ρΓίε- 

us dfe ema ' ^- ac P LANE ™ tarditatem,appropinquatio velocitatemj fons itaqj vir- 

tutis motricis inillo fuscepto mvndi centroniiitneceiieeft.Hoc^nim 

poiko,&: modus caufxpatebit. Intelligimus enimhincjquod Plane- 

tje pene rationeitateiie feuve&is moveantur. Nam ii PLANETA^quo 

longior a centro,hoc difficiliusf utique tardius) a ceiitri virtutemove- 

tur: equidem perinde eit s ac ii dicerem>pondus,quo longius exeat ab 

hypomochiliojhbc reddipohderoiius; non feipiojfedproptervirtu- 

tem brachii fuftetitantis > in hac diflantia . Vtrinque namque &c hic in 

ftatera feu ve6re,&illic in motu PlanetarvMjIi^c debilitas fequitur 

proportionem diftantiarum. 

soiem m cen- Quodnam autem corpiis in ccntro iit $ iiuliittnne,ut apud Coper- 

tto fyftematia >-— A , 

rknctameiTe. nicvm quando computat, &C apud 1 ychonem expartej an terra, 
utapud Ptolem^vm &C Tychonem ex partes an denique Sol ipfe, 
quodmihi , quod &T Copernico dumfpeculatur 3 placet:id partepri- 
ma^rationibus Phyiicis coepi discutere . Ibi enim in principiorum nu- 
mero pofliij, quod jam cap. xxxii exprofeiTo &C Geometrice demon- 

ftratum 



PARS TERTIA. l69 

ftratum eft: Planetam moveri debiliter^cum discedit apun&o>unde 
ejus computatLir eccentricitas . Cap. 

Ex hoc principio argumentatus fum probabilicer.SoLEM potius 111 XXxm ' 
iilo punoto &centro mvndi eife, vel Ptolem^o TERRAM,quam a~ 
liud aliquod pun&um corpore vacuum-. Liceatergo etiam hoc capite, 
demonftrato jam noftro principio 5 idemargumentum probabile repe* 
tere. Deindememineris, me dcmonftraftepartefecunda,Phsnome- 
na fub no&ium extrema pulchre fequi a ii oppoiitiones Martis cum 
apparenciSoLis in confilium adhibeamus :quofado,iimui eccentri- 
citatem & diftancias ex ipfo corporis Solaris centroextruimusjutita 
rurium So.l ipfe in ccntrum mvndi ^Copernico ) velfakem in een- 
trum systematis Planetarii (TychoniJ veniac Sed horunL• 
duomm argumentorum alterum nititurprobabiIita.ee Phyiicasalterum 
procedit a poife ad eile. Itaque tercio in caput lii diftuli^obca- 

ptus diificultatem,demonftrare ex obfervatis.quod fieri aliternonpof- 
ficquin Planetam Marter ad apparentia Solis loca referamus, 
bC diametmm apiidura,qui bifecateccentricum,peripfumcorpu$ $a- 
lis ducamusjniii forte eccentricam talem admktere velimus, qui nul- 
lo pa&o a parallaxibus orbis annvi to!eretur.Legathacdere,fiquis 
moram ferc impatientius,caput Liijeoque ledo.fic candem hiclegen- 
doprogrediatur. NihileniinibiaiTumitur,nifirner£e obfervationes. Si- 
milemdemonftrationeminveniespartequiiita.exlatitudmurationib 9 . 

Sole igitur in centrum systematis competente,fons virtutis v; rlM M . 
motricis ex jam demonitratis iij So lem competet, cum & ipie in ceiv ^ '" Sel * 
tro mundi jam modo repertus iit. 

Sane fi hoc ipfum quod jam a pofteriori (cx obfervationibus ) per 
longiusculam dedu&ionem demonftravi, ii hoc inquam a priori ( ex 
dignitate & praftantia So lis ) demonftrandum fuicepiiTem 3 utidem fit 
fons vkx mundi (qus vita k motu fiderum fpe&auiri) qui eft& lucis, 
quo totiusmachinx conftatornacus, qiiikidem & caiori^quo omnia 
vegetanturjputo me arquis aunbus audiri mermile. 

Videat autem ipfe Tycho Brahevs 3 ieu quis eft qui illius gene- λ***™** 
ralem hypotheiin fecundae iiiaxmalitatis fequi malit, auaveri fpecic- ^ ιηβ ' ,β<,< 

anc 1 nylicamconcmmtaternexpotiflimaparte receptam ( nam & jpii 
per ufurpationem loci apparentis Solis,Sol recidit in centmm s y- 
stematis PLANETARirjparteunaicerum a fua hypothefirepcllat. 

Etenim ex didis apparet , altcrum omnino feqai : auc uc virtus m 
Sole reiidens.qux Planetas omnes movet,eadem & terram mo- 
ycat:aututSoL,illiqueper vim iuam motricem concatenati Piane- 
T^.avirtucealiqua.quasin tellvre fedeat,circa terram vchantur. 

Nam realitatem orbivm Tycho ipfe deftruxits viciifim Ecoa> 
quantemin Solis feii terr^e theoria ciTe^inviftedemonftravi hacpar- 
te tertia: ex quo fequitur,ipim$ quoque Solis ,ίϊ movctur, mtendi &C 
remittimotum,proutpropior velremotior a terra fuerit,& ik So- 
lem a terra moven fequeretur. Sm autem terra movetur,a Sole 
& ipfa quoque movebitur , & id celerius vcl cardius,proucci propio r 

Ρ aut ab 



io. 

inoveri , 



Cap. 

ΧΧλΙΙΙ. 



Lanam a Tel- 
lurecircumagi 
at non Solem 
auc crteros : 
Tellutera veta 
a Sole, 



Cognatio vit- 
tutis Solaris 
motacis cum 
.luce. 



An tux fit ve- 
iu motricis . 



17 o DE MOTIB. STELLjE MARTIS 

aut ab eo remotior fuerit: manente in corpore Sglis virtuteperpetuo 

conftante . Itaque interduo jam propoiita mediurii nullum eft. 

Ego in Copernico acquiesco, & tellvrem unamex Plane^ 
τ is eiTepatior. 

Ac etfideLvNA idem poteft objici CoPERNico,quod de quinq; 
Planetis Ego objeci Tychoni 5 'quodfcilicctabfurdum videatur, 
Lvnam a TPLLVRE moveri,pra?tereaque illi concatenari &:copuIari 3 
iic ut fecundario 6c ipfa circa Solem a Sole rapiatur : malo tamen u- 
nam L ν ν am, tellvri cognatam ,dis : p'oiitibne corporis^ut in Optb 
cis demonftravi ) movendam permittere virtuti in τ ε r r α fedenti, ex- 
tenfa? vero verfus Solem, ut paulopoit dicetur capite xxxviijquarrL• 
eidem terri etiam Solis eique copulatorum omnium Plane τ α* 
rvm motus transfcribere. 

Sed pergamvs in contemplatione hujus in Sole refidentis hio^ 
tricis virtutis,& jam porro videamusar&iilimam ejus cum luce cogna- 
tioneriL• . 

*^f\ — Φ**" 1 ***^ ZhQam quia figurarum regu* 

lariumfirmlwm , adeoque £far- 
culorum perimefri ,fiint ad inm- 
cem } utiearumfemidiametri) er- 
goutcL^ada, i,fic ambitm circuli 
per i^exct defcriptm ad ambitum 
circuli per ζ ex eodem aLpnpti.Vt 
autem α frad α tjicfortitudo vir- 
tutis in g adfortitudinem virtu- 
tis in frconverfimperdemonflra- 
iu capitis xxxn. 6rvo ut circu- 
lus S"ad circulum s angufliorem, 
ita ^irtm g ad virtutem & co??-• 
njerfim :hoc eft, quanto Jj?ar/lor 
r uirtm 3 tanto imbecillior: & con~ 
'tra quanto coUettior 3 tantofor- 
tior . Hinc inteUigimm tantundem virtutis ejfe in univerfi ambitu cir- 

culiper J\ quantumm ambttu anguflioris circuliper s • quodin Optica zJfiro- 
nomi&parte capiteprimo pldnein eundem modum &de luce • demonfiratum efl. 
Ergo undiquaque confyiirant omnibm attributis lux & "jirtus motrix ex S ο l ε . 
Et quamvis hiec Solis lux virtus ipfa movens eflenequeatjvide- 
anttamenaliijLitrumiefehabeacluxinftarinftrumenuautvehiculifor- 
tafle cujusdam , quo virtus movens utatur. 

Contradicere quidem hxc videritur: Primum lux opacis impedi- 
tiirj quare iilucein virtus movenshaberet pro vehiculo , tenebras infe- 
queretur quies mobilmm: klirfiim lu'xre6tis effluit orbiculariter 3 vir- 
tus movens reclis quidem fed circulariterj hoc eftin unamtantumpla- 
gam mundi ab occafu in ortum nititur 3 ηόη contra, non ad polos &c. 

Scd re- 




Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α, ι?ι 

Sed rcfpondere fortaiTe poterimus ad hasobje&iones proxime fequen- 
tibus capitibus. Cap. 

Denique cum tantundem virtutis iit m amplo &c remotiori circu- ' 

lo , quantum m anguftion & propinquo 5 nihil lgitur pernt de hac vir- v V cZT e &- 
tLiteinitinereexfontefuo.mhilinterfontem &mobile disperfumeft. -----' 
hftluxiis lgitur, quemadmodum &; liicis > lmmatenatus eft 5 non qua- 
lis odorum cum diminucione fubitantia^non qualiscaloris abieftuan- 
te fornace 3 & ii quid eft iimile , qmbus media implentur . Relinqui- 
tur igitur, uc quemadmodum Iux 3 omnia terrena illuftrans, fpecies eft 
immateriata ignis illius , qui eft in corpore So lis : ka vircus haec , Pla- 
netarum corpora complexa δ£ vehens 3 iit fpecies immateriaca ejus vir- 
tutis, quas in ipfo Sole reiidet,inasftimabilis vigoris,adeoque aduspri- 
mus omnis motus mundani. 

C vm ε r g ο fpccies hax yirtutis plane ut fpecies lucis ( de quo in Hanc r P eciem 
Aftro-nomiie parte Optica cap. 1 . )non poific coniiderariut per fpacium '™Sf 
intermedium. disperfa,fontem inter & corpus mobile, fed ut collcda ?«%£&£ 

.... * I ... effe lupeifici 

111 mobili, quantum de ambitu a mobili occupatur;non ent ιο -itur vir- £m ^ an<lam • 
tus hax (feu fpecies^aliquod corpus. Geometricum, fed veluti fuperfi- 
cies quasdam, plane ut lux: ut hoc univerfale fit.fpecies remm imma- 
teriate descendentium, descenfu ipfonon extendi per corporis dimen- 
iiones,quamvis acorpore(ut hseca corpore SoLis)oiiantur:hocfane 
exlege ipfa defluxus,feipfo non interminati, fed tamen ut fuperficies 
rerum illuftrandarum, efficiunt, ut lux confidereturquaiiquxdamfu- 
perficiei,quia recipiunt & terminant ejusdefluxumritacorporarerum 
movendarum eificere videntur , ut virtus hiec motrix coniideretur 
quaii quoddam corpus Geometricum ,quiacorpulentia totafuatermi- 
nant feu recipiunc hunc ipeciei motricis defluxumrut illa nuspiam in 
totomundoeiTeautfubiiilerepoifit,niii in ipfis corporibusmobilium: 
neciitafedquaiifueritinintermediointerfonte&mobilcplaneutlux. 

Atqve hic iimul objecHoni alicuirefponderi poteft. Di otumenim s p« ; »im m *. 
eit 111 iuperioribus,virtutem hanc motncem extenfam efle fpaciis mun- idf^t, 
di, & alicubifparfiorem,alicubi colleofciorem, quas affeotiones iimul ^ aiit ™•' 
inteniio &remiifiomotus Planetarvm fequatur. Jam verodi&um, 
virtutem hanceiTe ipeciem immateriatam fui fontis,nec recipi uspiam 
niii infubjedo mobili,utincorporePLANETiE, Videnturautempug- 
nantia , materia carere, & tamen dimenfionibus Geometricis fubja- 
cere : diffundi per mundi amplitudinem > & tamen nuspiam eife niii 
ubi eftmobilc . 

Respondetvr autemiicrquamvisvirtusmotrix noniit materialc 
quippiam,quiatamen materi£ehoc eitcorpori Planet^ vehendo de- 
ftinatur 3 non liberameiTe a legibus Geometricis 3 faltem ob hanc mate- 
rialemadionemtransvedionis.NecopuseftmLiltis. Videmusenimmo- 
tus iftos perfici in loco & tempore, & emanare atque diiFundi virtutertL• 
hancafonteper fpaciamundijqua: func omnia res Geometric^ . Quin 
igitur&casterisGeometricis ncceifitatibus obnoxiaiit ha:c virtus. 

Ρ 1 AC ΝΕ 



i7* DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL^E MARTI3 

χχλίίι. Ac νε nimium infolenterphilofopharividear,propoiiam lc&o- 

xuej, «crinu. r * exemplum lucisplane genuinum, cumin Solis corpore&tipiam- 

pSctuf duletur, indeque comes huic virtuti motrici in totum mundum emi- 

2? Ρ «7' ω : " cet. Quis quasfo dixerit, lucem eiTe materiale qtiippiam ? Illatamen 

operationes fuas exercet ratione loci, &mutuumpatitui:,repercuti- 

tur & refringitur,& quaiititates induit j adeo,uc denfa vel rara eife , & 

pro iuperficie haberipoifit,ibi ubiabilluitrabili aliquo recipkur.Nam 

utki Opticisdiohim,luxqiioque,£eque atqUe hasc yiitiis motrix, in_ 

fpacio mter fontem dc llluitrabile intermedio , non est, etii hoc traiis- 

pOr"! fa " m ' iitjfed ibi quaii f ν ι τ . Ac etfi lux ipfa iine tempore quidem ef- 

fluac i virtus vero h^c moveat in tempore: tamen ii reote expeiidas 5 u- 

triusque ratio eftplane eadem. Lux quxfua funtinmomentoprasftat; 

qua materia concurrit, ipfa quoque tempore profkit . Illuftrat fuper- 

Rcies in momento 5 quia nihilhic materiam pati opus eft,cum illuftra- 

tio omnis ratione iuperficienim perfieiatur velquaii fuperficierunL•^ 

non ratione corpulentia? quaterius corpulentia. Contraluxdealbac 

eoloresin tempore j quia hic in materiam agit quatenus materia,eam- 

quecalfaciti expellens contrarium frigus ih corporis materia iixunu 

non in fuperficie. Ita plane & hxc virtus movens * perpecuo &: iine, 

temporis intervallo, illic ex So le adeit, ubi eft idoneummobile.quia 

nihil accipit a mobili adhoe, uc adiit . Movet autem in cemporej quia 

mobile materiatum efh 

«"ή Jquent" Vel ii videtur i comparationem ift hitnc inodiini inftitue : quod 

toieinfuiia, ficuc fe habet lux ad iliuftrationem 3 iic certum eft fefe habere virtii- 

Solis ipeeiem 

inmuuiui. tem ac J motum. Lux omnia facit qua2 fieri poiTunt ad fummam illu- 
ftrationem , neque tamen obtinecut color fumme illuftretur. nam 
colordiverfam iiiam fpeciem cumkieis illuitrationetonfuhdit,&: ter- 
tium quippiam efficic. Ica virtus movens in moranonei^quin Pla- 
νετλ tanta celeritas exiilat quantam ipfa habec: at non ideo tanta eil 
Planetje ceieritas 5 repugnante vcl intermedio, nempe auras «therise 
xnateria qualicunque, vel dispoiitione mbbilis ipfiiis ad quietem (alii 
dicerent,pondere,me 11011 probant€iiiequidemcumde TERRAagitur); 
quarumrcrum concemperatione cum motricis virtutis molitionibus 
eificiturperiodicum Ρι,ανετλ tempus. 

C Α Ρ V Τ XXXIV. 

Corpus SOLIS efTe Magneticum, & 
in fuo ipacio converti . 

||||J^f ε iLLA itaque virtute diximus , qiia? corpora Pianeta- 

sA\ Rvm proxime attingit &c trahit, qnomodo comparata, 

Ν quomodo luci cognata iit , & qiud iit in fuo eiTe Meta- 

fe^i>i P^y^ co • Scquitur ut jndice hac defluente fpecie (ceuar- 

chety- 



mo- 



Ρ Α R ■ S Τ Ε R Τ Ι Α; ιη 

chetypo ) ipfam etiam penitiorem fontis naturam contempiertiur . Vi- 
deri namque poific in corpore Solis latitare divinum quippiam , & . Cap • 
comparandum animaz: noftra , ex quo effluat fpecies lila Ρ l α ν ε τ α s cir- * Χ m Vt 
cumagens , uti ex anima jaculantis lapillos fpecies motus in lapillis ad- 
haerescit,qua provehuntur illi, etiam cum qui jacularus eft manum ab 
illis reduxit . Atqui fobrie progredientibus paulo aiue eo^itationes 
fuppeditabuntur. ' ^ 

Nam qvi α virtus illa,ex So le ad Ρ l α ν ε τ α s exporreobuil pynmi Ι!™; 
illos movet circa Solis corpusintransportabik,fieri ιά aut copicano- ve "^' 
ne comprehendinulio aiio modopoteil,quamhoc,LicvirtuseandenL• 
viam eat, quam alios Planetas omnes abripit. qnod δ£ m balliftis & 
bmnibusmotibusviolentisexparte cerneredt.Quopa&o Fracas to" 
rivs alnqLieexreiam^GYPTioRVMvecuftifliniorum.veriiimiiiahaLid 
dixerint.foreat Planetarvm aliqui orbitispaulatimultrapolosmun- 
di dcncxis viampofteaeant cxtens & moderno ipforumcurfui contra- 
riam. Quin potiusillamin plagam femntur corpora Punetarvm 
perpeaio 3 m quam virtus lfta ex Sole emanans contendic. 

Cum-autemfpecies hasc immateriata iitjinetemporismoraex cor- 
pore fuo in hanc diftantiam cgreiTa, & luci per omnia reiiqua fimilis ; 
liOn tantum neceiTe eft ex natura fpeciei , ied enam per fe probabile ob 
hanc cognationem cum luce, ut cum corporis feu fontis fuiparticiulis 
& lpfe diyidatur, & quam in plagam mundi vergit unaaliqua particu- 
lacorporisSoLARis.in eandetn plagam perpetuo vergat etiam parri- 
cula fpeciei immateriatas , qux illi particula; corporis ab initio creatio- 
nis refpondebat. Νιίί hoc eifec j fpecies non eiTet, nec re&is fed curyis 
lineis a corpore delaberetur» 

Specie ergo mota in gyrum , ut eo motu motum Planetis infe- 
rat 3 corpus S ο l ι s , feu fontem , Lina moveri necefle eft; non qaideiiL, 
de fpacio in fpacium mvndi : dixi enim me ld corpus Solis cum Co- 
pernico in centro mundi relinquere : fed fuper fuo centro , feu axe, 
immobilibus 5 partibus ejus deloco 111 locum ( m eodem tamen fpacio, 
toto corpore manente) transeuntibus. 

Vt vis argumenti a fimili tanto iit cvidentior ■, memimfFe tc velira. ^-^ a 
ledor, quod in Opticis fit demonftratum,vifionem fieri pcr cmanatio- *T 
nem lucularum a iuperficiebus rei vifas in oculum. Finge ergo orato- 
remaliqueminmagnocoetuhominum fefe in orbem cingentium,fa- 
ciem fuam , feu una corpus, convertere femel. Quibus ergo audita- 
mm oculqs fuos offert obvios , illi & oculos ejus videntj qm vero pofc 
illum ftant , oculorum ejus afpeotu tunc carent. At fefe convercens» 
circumfert oculos ad univerfos in orbem . Omnes igirar fucceflu bre- 
vilTimi temporis, ejtis oculomm aipe6tupotiuntur.°Atpotiunturpcr 
acceiTum luculx feu fpeciei colons ab oculis oratoris m ocliIgs fpe- 
aantium delapfas. Ergo circumferens oculos 3 in angufto illo fpacio, in 
quocapat ejus collocatumeft,una circumiertluculaeilliusradiosin am- 
pliiTimoillo orbe,in quemfpeotatorum ocuii circumcirca dispoiitifunc. 

Ρ 5 " Nifi 



174 



Cap» 
XXXiV 



Solem gytai 



Caufa natura- 
lis xodiaci. 



Manetarura 
coiporibus in- 
eflc mateiiale 
inclinationem 
ad quictem in 
omm loco, ubi 
folitaria po- 
nuncui. 



Motum Plane- 
tanm effe 
palfionem s 



DE MOTIB. S Τ EL L JE MARTIS 

Niii.n.unacircumiretluculailla/pecaatoresejusoculorumafpeausnon 
fierent participes . Hic videsmanifefte 5 fpeciem immateriatamlucis vel 
circuferri velftare,imacum circumlata velftanterefua.cujus eftfpecies . 

Cvm itaqve fpecies fontis, feu virtus Planetas movens , oy re - 
tur circacentrum mundi ; rem ipfam quoque cujus eft fpecies , Solem 
nempe gyrari,h'ocjam dido exemplo non abfurde concludo . 

Quamvis& hocargumentoidemevincitur.quodmotus localis & 
tempori fubditus nequit competere in fpeciem immateriatam nudam, 
uc qua? motusillatipaillonem recipere hcquitj niii iimul, uc virtus hax 
materia ipfa caret.iic motus quoque receptus ternpore careat. Cum cr- 
go virtus lfta movens circumire probata iit,neque tamen infinkx poffit 
concedi celeritatis (infinitamenim tunc celeritatem etiam corporibus 
inditura videtur ) &C ideo in tempore aliquo circumeat 5 feipfa igitur 
hunc motum nequit perficere, fed ideo folum moveri illam neceiT^eft , 
quia corpus ejus a quo dependet movetur . 

Atque eodem etiam argumento reote concludi videtur , non eife 
immateriatum quippiam intra corporis Solaris terminos.cujuscon- 
veriione iimul convertamr fpecies ifta ab ilio immateriatb descen- 
dens - Rurfum enim immateriato cuipiam localis motus cum tempore 
non re&e tribuitur. Relinquitur igicur.utcorpus ipfum Solis modo 
fupra di&o gyretur,'& polis fua? converfionis (linea ex centro corporis 
perillos inter Fixas edu&a) monftret polos zodiaci 3 circulo vero cor- 
poris fui maximo eclipticam, harumque rerum Aftronomicarum hoc 
paclo caufa naturalis fiat. 

Amplivs ^ cum videamus , nec imgulos Planetas in omnifuaa 

So le diftantia.necomnes in diveriis iuis diftantiis asquali corripi cele- 

ritatejfedSATVRNVM annorum xxx morasne£tere,JovEM annomm 

xiijMartem xxiii meniium^TERRAM xii 5 Venerem sesqviocto, 

Mercvrivm iii:&tamenomnisorbisvircutisemanannsexSoLE(cam 

quolocoMERcvRiVMampkditurhumilimum (Jquoloco Satvrnvm 

altiifimum)ex antedi&is^quali cumcorporeSbLARi vertigine,&: eo- 

dem tempore torqueatur (.quo loco nihil abfurdi ftatuiturj cum virtus 

emanans immateriataiit, iuaqiie natura innnitx celehtatis eiTe poiTet, 

fi poifibile eiTet/motum ipii alicunde inferri : tunc enim nec pondere 

quo caret, nec corporei medii bccurfu impediri poiTet. ) : Ex eoitaque 

patet } Planetas inhabiles eiTe , ut aiTequantur celeritatem motncis 

virtutis. Satvrnvs enim ihhabilior eftquam Jvpiter, quiatardius 

reftituitLirrcum orbis virtutis apud Satvrni iter a^que celeriter re- 

ftitiiatur ac orbis virtutis apud lter Jo vis; bc fic confequenter, usque 

ad Mercvrivm , qui proculdubio ad exemplum fLiperiorum 3 etiani, 

ipfe cardior erit,virtutc,qu£Eipfum vehic.Neceife eftigitur,ut Planeta- 

liorLimgloborumnaturalitraiatenatajexadhairencepropnctate^inde a 

rerum principio prona adquietem feuad privationem motusi Quaruni 

reriimcontentionecumnascaturpugnajfuperat igiturplus llle Plane- 

t A^qiii in virtute imbecilliore coniiftit, eaque tardius movetui^ minus 

iJle , qui Soei propior* 



PARS TERTIA. t y s 

DocethincanologiaftatuercomnibusPLANETijSiipfietiamMER- 
cvrio humilimo , ineife vim materialem fefe explicandi nonnihil ex c , AP • t 

b• ■ ... • c X X Xl V 

e virtutis :>olaris. 

Vnde evincitur, So lari s corporis gyrationem multo antevertere ?£Γ^ά 
omnium Planetarvm periodicatemporajideoqueadminimum cki- l oi /rTs^ 
us quam trimeitri fpacio Solem femel in fuo fpacio gyrari. *w5*Ji!!™ 

Ac c vm in meo Mysterio Cosmographico monuerim,e- 
andem fere proporcionem eife inter femidiametros corporis Solis &C 
orbis MERcvRii 5 quxeii;interfemidiametros corporis terrj &c orbis j 
Lvn^ ; hinc non abfurde concluferis, fic eiTe periodum orbis Merc v- 
rii adperiodumcorponsSoLiSiiiteftpenodLisorbisLvNiE adperio- 
dum corporis terrj. Ac cum femidiameter orbis Lvn^ ilt fexao-e- 
ciiplus femidiametri corporis terrj, periodus vero otbis Lvnje (feu 
Mensis ^ trigecuplus paulo minus periodi corporis terr^e (feiiDiEi) 
& iic proportio amplitudinum dupla ad proportionem temporuiiL• 
periodicorum: ii igituretiam m Sole & Mercvrio regnetproportio 
dtipla, cum Solis corporis diameter iic fexageiima circiter diametri 
orbis MERcvRiijeric tempusconveriionis globi Solaris triceiimade 
diebus lxxxviii, quanta eft converiio orbis MERcvRinadeoutveri- 
iimile Cit s So lem triduo eirciter gyrari . 

Sinautem mavis diurnum So li tempuspra?icribere,ut diurna tel- Diurna TEL - 
lvris converfio viquadammagneticadispenfetur a diurnaglobiSoLA- v v «w filj 
ris converiione,haudeq.demrepugnavenm. Sanerapidaiitagyratio,ab SOLARIS • 
eo corporejin quo primus actus omnis motus meitjiio aliena efle videtur. 

Conpirmatvr autem hiec opimo fde converiionecorporis So~ ty» Ame , 
laris , quod illa iit caufa motus Plane τ is ca*teris ) hoc ipfo exemDlo 'S* 

OT 11• -ντ - -r *" Γ dimnaTEL- 

tellvris oc Lvnje pulcliemme. NamquiaLvN^ motuscapitalis&; mrs ™'f• 
menftmusjvi demonftrationucap. xxxn. xxxm. ufurpatarum,omni- 
no ex te llvre ceu fonte eft (nam quodefthic So l Pla ne tis cxteris, 
hoceft terra LvN^in illademonftratione.) Coniideraigiturquomo- 
do tellvs noftraLvN^ motum inferat: Dumnempe tellvs hiec no- 
ilra,etcumeafpeciesej 9 immatenaca i viciesnoviesfemisc6volvirurcirca 
fuum axem^fpecies hax emiiTa cancum poteit in Ly ν α μ, ut illam in terim 
femelin orbemagat,inplagamquidemeandera,in c£ tellvs ipfa pneit. 

Sed hocinterimmirum,centrum Lvnje duplo longiorem lmearrL 
circacentrum terr^e emetiri quolibectempore^quam aliquem locum 
in iuperficie tellvris a^quatori circulo maximo fubjacentem. Si e- 
nim a^qualibiis temporibus asqualia fpacia emetirentur,LvNAM fexa- 
geiimo diereftitui oportuit, cum amplitudo ejus orbis fit fexagecupla 
ad tellvris globiamplitudinenx,. 

Nimirum tanta vis eft fpeciei immateriatie tellvris, Lvnaris 
vero corporis procrildubio magna raritas <k, imbecillis repuo-nantia. 
Itaque ut admiratio tollatur, perpende, quod his pofitis principiis 
omnino confequens eiTet,LvNAM,fi materiie vi plane nihilrepugnaret 
motui a terra extrinfecusillatOjrapi eademplaneceleritate cum ipfa 

Ρ 4 fpecie 



i 7 6 DE Μ ΟΤΙ Β. STELL^ MARTIS 

ipecie tellvris immateriata i hoceilcumipfaTELLVRE,&: circumire 

xxxiv. *P acl ° xxivhoraruquo &: terra circumit.Nametiimagnaefttermitas 
iiliusfpecieiTELLVRis indiftantiaLx femidiametiOru:uniustamenad 
nihil eademeftjpportio^qu^iexagintaad nihil.Itaqjfpecies tellvris 
immateriata vinceret totum aiTem, ίι mhil reiifteret Lvna. 

socs corpas Qvo d ίί quis ex me quaerat, quale igitur corpus eflfe S ο l ι s putem>a 

quo ha^c fpeciesmotrixdeseendit?eumin hunc modum eg ο jubeopro- 
gredi ulterius analogia duce; δ£ fuadeo,utinfpiciatexemplumpaulo 
ante memorati magnetis accuratius 5 cujiis virtusrefidetin univerfo cor- 
poremagnetis 3 €Limejusdemmolecrescit;CtimcomiTiinutioneillius di- 
viditur& ipfa. Ita in Sole virtus movens tanto videtur fortior, quod 
veriiimile fit, corpus ejus eiTe totius mvndi deniiifimum . 

Stfffoi*. Ε τ ν τ e magnete virtus attra&iva ferri orbiculariter fpargitur 3 ita 

in B c te m ma " ut certum obtineat orbem 3 intra quem conftitutum ferrum allicitur ; 
fortius canieiijii ferrumpropius intracomplexumilliusorbis veniat: ad 
eundem planemodumvirtusPLANETAs movens^ex SoLEpropagatur 
in orbem, & partibus remotioribus illitis orhis eiHmbecillior. 

EicSiso- Vt vero magnes non omni parte trahit/ed filamentafutitadicanij 

«mf masne * feu fibras ( motoriai virtutis fedem) redas habet per longum extenfasi 
ita ut ferri lingulam, ii medio loco inter capita magnetis a latere con- 
iiitat,non attrahat, fed tantummodo parallelon iliis fibris dirigatrita 
credibile eftj, in Sole non eiTe ullam vim Planetarvm attraofcori- 
am, ut in magnete (.accederent enim ad So lem tantisper, donec 
cumipfo oonjungerentur penitus.) fedtantum dire£toriam,ideoque 
fibras haberecirculares in eamplagam circumporre&asjqua^monilra- 
tur a circulo zodiaco •. 

e*deffi*°so s ie S ol ε itaque fefe vertente perennirer 3 eonvertitur Sc in orbem, 

vis motrix 3 feu defluxus ille fpeciei a fibns Solis magneticis ,per o- 
mnia Planetarvm diaftemata difFufus, δέ convertitur eodem tem- 
pore cum Sole :non fecus atque ad translationem magnetis,ipfaquo^ 
que virtus magnetica transfertur., &C una ferrum ipfam vim magneti- 
cam infequens . 

EwmpioTEL- Perbellvm equidem attigi exemplum mag-iletis, & oiBrtino rei 

XVRIS proba- . x , n *->. ■' ?' Γ • 'ΤΡ • XT "1 t 

«^«ίο 110 " .conveniens , ac parum abeitj qmn resipia drci poliit. Nam qiud ego de 
magnete,tanquam de exemplo ? cumipfa tellvs Gvlielmo Gil- 
ber τ ο Anglo demoilftrantemagnus quidam fitmagnesjeademque eo- 
dem autore Copernici affertore convolvatur indres iingulos,uti ego 
Solem volvi conjicio: & obidipiimi,quia fibrashabet magneticas ,li- 
neammotionisiLixredisangidisinteifecantemjideoillaiiibraivariiscir- 
culismotioni parallelispolos tellvris circumfiftan't:utjamjureopti- 
mo LvnAm abhac terr^ convolutione,ejusdemq; virtutismagneticac 
translatione rapi ftatuerim,trigmtatamen vicibus tardi'orem_,. 

?ellvris Scio TERRiE filamenta eJLisdemque motus arquatorem fignare, , 

Lvn,e vero circuituszodiacofefe familiariusapplicare: qua de re in fe- 
quentib. cap . xxxyn & parte v.Hocunoexcepto ciEteraeonveniunt: 

TERRA 



. SOLE, 
caufa motus 
Flanetis illaii. 




Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α. 1γγ 

tbrr α in intimo complexu eft L ν ν α r ι s periodi , uc Sb i in cxtero- 
mmPLANETARVM. Et ut Plane tje a So le fiunt eccentnci , iic c AP< 

Lvna aTERRA.-utcertumiitaLvNiE motore terram ceu quan- XXXiV '• 
dam cynofuramfpedari.utiSoL fpearaturamotonbns Planetarvm 
caetcrorum propriisj de quibus capite xxxvm. Itaque plaufibile cft, 
cum terra LvNAMcieatperfpeciem J fitquecorpusmagneticuni5& 
Sol PLANETAscieatrmiiliterperemiiramfpeciemrSoLEMitaqueii- 
militer corpus ciTe magneticum . 

C Α Ρ ν Τ xxxv. 
An ut luminis , fic & motus ex SGLE, contin- 
gat privatio m PLANETiS, ex 
f ΑΝΤΙΦΡΑΕΕΙ. 

' α μ opporfcuncfeiumam &obje<aionescapite xxxm alia- 
tas 5 ubi cognationi lucis & vntutis motricis opponebatur 
j pnmo offuscatio fiderum mutua, dcinde dispar fpccicrum 
lutriLisque emanatio. 

Et primvm quodattinet, confiderationedio-numeit 
an iicut opacum alterum altcri lumen Solis intercipit , iic etiam mo- 
bilia feinvicem m motu impcdiant, ubi easdem cum So le Imeas inci- 
derint : uc lta lux plane fit vchiculum vel inftrumentum virtutis mo- 
tricis , 

Vidcri enim poiTit, ut hoc quantum fieri poitet caveretur, inclina- 
tiones mutuas ccccntncorum omnmm , deviationesque ab eclipdca ^-^ 
& transpofitiones Nodorum , adeoque & proporriones corporam! 
umbrammqueinconumatcenuationcs 3 aDEo adhibitas eiTe : comque 
nonplanc evicari potuent,quin fidera interdum m easdem cum Sole 
hneas inadercnt 5 proclivc eft fufpican , inde tardiifimosillos motus a~ » m , P , 
pogsoram & nodorum f qm funt quafi quaedam aberrationes epicy- "*' 
clorum a temponbus reftitutoriis ) originem fuam traxiiTe 

Sed RESPONDETVR.pnmononturbandani eiTe analoeiamintcr 
lucem & virtutem motncem , temere confuiis propnetanbus Lux 
opaco impeditur , corporc non impeditur , propter hoc ipfum, quia 
luxeft,necincorpus agit fedin fuperficiem vcl quafi. Virtusincor- 
pus agit iine opaci refpedu . opaci igiturcorrclatum cum non fit,ncq ue 
ab opaco impedietur. " 

Quo nominc lucem a virtute moventepene fepararem 3 niii inveni- 
rem m natura exempla,qu« lucis radiis etiamimpcditis efficaciam ta- 
menrehnquunt ibi,qubrfum pervenireprohibentur. Seddeluciscum 
virtute motrice iociatione non pra^cipue hic fataeo . 

Accipiamusautcmadfufpicionein hanc loipeditorum motuum, 
diluendam, exemplum alterum magnetis. Ejus virtus nihil impeditur 

objeohi 






Rurfum de 
motuapfiium, 



I7 8 DE MOTIB, STELLi MARTIS 

obje&u materias (fane quia immateriata eft ) fed transit laminas argen- 
9* p ' teas , cupreas , aiireas , vitreas , ofleas , ligneas , trahitque ferrum poft il- 
las latitans nihilominus, ac fihullae intef eifent laminse. Impcditur 

quidem interjechi magneticiE tabellse ; Sed caufa in promptu eft. tabel- 
la cum ipfomagneteparia facit.Superatigitur fortitudineremotiorem 
poft fe latitantem . Ac etfi etiam ferreae tabelia^ interjeotu impediturs 
tamen &chxc eftnaturasmagncticie , &C combibitvirtutern magnetis il- 
lico.eaque quafi propria utitur. 

Vt igitur negare poifimus * motus iiderum impediri centralibus 
duommcohjiihotiohibus : neceiTe eftdicere,So lis naturamplus difier- 
re anaturis iiderumc£eterorum,quam difFercnatura magnetis anatura 
ferrirnec ut a magnete ferrumeandem fubito virtutem combibitjiic a 
Sole Planetas. Vtrumatttemaliquamqualemcunquecombi- 

bantjdifFero in caput lvii explicare . 

Qvod autem veriiimilitudinem attirietcauiTaemotus apogaeorum, 
eaniliilprobatdevirtutehaccommuniSoLARi per αντίφζμξιν impedi- 
ta. Poteilenimmotusapogasorum aliam^utpote animalemhabere cau- 
fam. Videdehac re obfcuram aliquara opinioneminfracap. lvii . 

Adde qtxod ii hinc oriretur apogasoriim motus 3 quod motus Pla- 
netje circa Solem in w-nQ&izi fpeciei motricis ex Sole emanantis 
impedireturrretardaretiir igitur mocus longicudinis, aut progrediente 
motu altitudinis ( quo pa&o retrocederent apogasa ) aut a^que retar- 
dato:itaconiiftehtapog2ea-,ctimbbfervatibhestettenturipfaprogredi. 

Sed ε τ hoccap.Lvii "dicetur,utrum falvomotuexSoLEjimpedi- 
anturmotus sidervm proprii, τη umQ>z$;i. 

C Α Ρ V Τ XXXVI. 

Qua menfura virtus ex S Ο L Ε motrix , per 
mundi amplitudinem attenuetur . 

* eqvitvr altera obje&io paulo difficilior, ortaexeo,quod 

\ fupra cap ,χχχιπ. loco fecundo fuit bppofitum cogna- 

|tioni lucis & Virtutis motricis : fed quas cum noftra fpeciei 

|i'thmateriatas contemplatiohe pugnare videtur infeniius . 

qiiaeque me diu fatigavit improvidum . 

Demonstratvm eftcap. xxxn. Planetarvm motus inten- 

fionem &remiffionemfequiproportionem diftantiariim iimplicerrL. 

At videtur virtus ex S ο l ε emanans intendi &C remitti debere ln pro- 

portione duplicata vel criplicata diftantiarum feu linearum efflu- 

xus . Ergo intenfio &C remiifio motus Planetarvm non erit ex 

attenuatione virtiitis ex So le emanantis. Probari videtur con- 

fequens in hunc modiim , tam de luce quam de virtute movente; 

fedde 




Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α. τ79 

fed de luce fermones funt clariores. Le&or virtutem motriccm fubin- 

telligat . Stt imtio punctumaliquod α decorpore Sqlis . idertro fbar- 

get radios in orbem omnem : &per demonflrata m Opticis 3 utfefe habet ampli- 
tudo Jpharic& fuperficiei y ampliorw radios hosce per imagwationem termi- 
ηαηίκ,αά β angufliorem 5 fic fe habebit -denfitas luck in orbe$ angufiiore 3 ad 
denfitate?n ejmdem in y -ampliore . 

Sit demdecirculm aliquis maximm d^g in corpore Sqlis lucidus . 
j* Ejm ergofmgula puniki 3 quommfiiwL infimta ,fpargen£j hactpfapro- 
portioneradioswfingidahemifj?h&ria$&y. <tAc ut fe habet dtfiantia 
ab hujmmodilinea circuUri {qua eminus apparet refta) longjor ayad 
brruiorem αβ : conuerfim habetfi apparentia diametncircuUw dtflan- 
tia brevionfiu <^β β angulw, ad apparentiam in diftantia longtonfeu 
^ys anguhmi. Cum ergo longior apparea* h&c diameter e 
£ I propinquo β quam e longinquo y , in eadem proportione 5 denfior autem 
etiam cujmltbet puncii mdtatio epropinquo β quam e longinquo y • in 
dupla igiturproportione ipfiw α β adctydenjlor videtur futura radiatio 
■circuli de proptnquo β quam de longinquo y . 

Sittertio dkcw ipfe apparem corporu So li s <Γλ g 3 & cumfuperfi- 
ci&sfimiles, (ut hic arcularco dlsci apparentes )fiwL> tn dupla proporno- 
ne diametrorum 5 diametrivero Solis apparentes infimpla proportione 
difiantiarum c. y . α β everfa 5 dUci igitur circularts apparebpmL* in du- 
pla proportione diflantiarum cty. α β. Cum autem radiatio circuli S"y 
in y & $jam probata fit dupla uti proportione difiantiamm αβ. cty. 
caufa aUwatquealiusfa& denfitatisy videtur hincradiatio disci 3 caupi 
denfitatis^uelfortitudinis.tripla uti proportion? difiantiamm cty. αβ. 

VtfidifianttA ej[e?it^cLy Μζ,&βπΐι -efentj radiatio?iej,pu?7ffiuL y 9 uti\ 
&β>Ηΐ 2 , caufa denfitatis lucis : £tf diametri circuli apparentesjn γ,ΐ}ΐηβ,2. 
Ergo radiationes fe diametri circuli in y, 1 5 ιη β 3 ^. Seddiscifim£j>inpro- 
portione dupla diametrotunu . 6rgo disci apparentia in y ejfa ι,ιηβ effet 3 4. : 
quafi dicas.ducum ^α.ζεχβ <videri quadmplo plurapunfla continere ', quanu 
ex y ' quorumpunctomm quodlibet tn β duplo denfim lucet quam m y. Compo- 
fitis igiturproportiombus, radiationis Jotiu* duci dV ^denfitas in y 3 addenfita~ 
tem radiationu Jotius disci ^ol t, in β 3 effet ut iadS, 

Nihilhic nosturbat,quod apparentem discumSo l ι s computa- 
mus,cum iit fuperficies hemifphiErica. Namxquemultiplicium ea- 
demeftad fe mutuo proportio . Sphaerica vero fuperficies ab Archi- 
μ e d e demonftrata eit quadrupla eiTe ad planum circuli maxiiTii in 
fphsra fcripti. Omninoitaque corpusduplodiftanslongiusinyquam 
in^,videtur oduplo obfcurius lucere debuiiTe in y quam ϊηβ,ηοη tan- 
tummodo duplo. Etenimexeoipfo videturintendi debere claritasra- 
diorum,quod corpora ex appropinquatione videntur amplificari, ut 
Ve ν ν s in pengxo epicycli evidentiorem corporibus umbram circum- 
fcribit,quamin apoga^o . Eadem igitur,vi comparationis a nobis 111- 
ftitutie mter lucem 6c yim motricem , videntur & de vi motrici con- 
cipi debere . 

Ad hanc 



Caf. 
XXXVI. 



XXXVL 



1 8ο DE ΜΟΤΙΒ, S Τ Ε L L ^ MARTIS 

Α d η α ν c ο β j ε c τ ι ο ν ε μ -iblide refpondeo , in prima puinSti ροίϊ- 
tione falium aiTumi . Nani etii iic ego in Opticis quoque locut-us iiim: 
at cuni Optieis me locutum memineris 3 quorum puliobi & [mex non 
iuntplaneindiviiibiles. Etenimquodpun&umattinetjCumidnullam 
obtineat quantitatem,amplificentur vero radiationes cum quantitati- 
bus corporum : fequitur pun&i radiationemper fe nullam eiTe 5 quare 
nullius radiatioiiis,nulla etiam major vel minor denficas . Itaq; ufurpa- 
tioprimaproportiOiiis diftantiarum αβ adayhocpaoto intercidk. 

C^inpotiusobidipfumdicimus,pun<Stumaliquodfortius velim- 
beciliius lucere,quia lllud punohimnobis majorem vel minorem quan- 
titatem deiignat ι 

In fecundaci3rculi,& tertia diseipoiitioiie diio falfa infunt . Primo 
quod circulus matlieniaticusjcarens latitudine,» fingiturlucere : cum k 
tam non luceat feipio,quam non poteft lucere pun&um > ex cujus du- 
&u circulus gigni intelligkur. Sane nihilo magis promoveris ad luper- 
ficiem,aifiimpta linea trium ftadium quam trium pedum . 

Secundoiingitiir amplifrcatio Optica diametri vel disci ad~ 
dere fordtudmiradiorum 5 cum iit tantum deceptio viforiae facul- 
tatis,& ex genere rationalium entiumjquibus nulla eft efficientia. 
Itaque idem re ipfa circulus Λ 3 eadem fuperfities ^αε(ίη negocio 
lueis ) idem corpus ^s (^innegociovirtutis)manens i iiveexya- 
fpiciatur iive εχβ, idemetiam perpetuo prxftabit δ£ efficiet, & 
tantundem iparget virtutis vel lucis in orbem γ laxiorem , quan- 
tumin/3 anguftiorem . nihil enimperitin itiiiere . pervenit fpeci- 
es integraqiiamlubetremotiilime. tantummodo fphaerarum ex- 
teniionibus attenuatur,utin pun&is fphaeraram imgulisjputa in 
γ & β,ΓκίΙΙίς rarior, hic deniior,in proportione converfa difta-n- 
tiarum α β ad ct γ . Et hasc fola caufa eft debilitationis 3 non eva- 
nescentia fontis <N , qua; revera non accidit fed per vifus dece- 
ptionem. 

Imo iihic liberet exEvciiDts Opcicis aJrgutari, minusl ticis 

adpropinqua^ venit quamadremotajeonominejquod ίηβ mi- 

nor circulus terminat vifum hemifphamcum 3 lucentis <N , quam 

jn γ . Itaquenon tantaparticula de S ο ι. ε cN videri poteitex/B quanta 

cx γ. Sedhocinfeniibileefl:plane ) & vixnumerisimmanibus expreifile» 

Ego fanepoftquamhic mihiipil reipondi,rideo miferas meas tre- 

pidationes ex hac caligine ortas» 

Sed revibrari poreft objeotioin partemcontrariamjiicnempe. 
Sitantundemluciseίtinamplafphςraίpariϊn^,quantLlmlnanguίlacol- 
JeoHmjnonent tantundemvirtunsutrobique:eoquodvirtusconiide- 
raturnon in iphseraorbiculariter utlux>fed in ilio circulo in quo ince- 
dit Planeta . Nam& fiiamentamagneticaSoLis fupraponebantur 
m longum tantummodo porrigi,non etiam verfus polos aut aliorfum. 
RespondetvRj caufiim lucis & virtutis motncis ciTe plane ean- 
acm 3 &c deceptionem meiie in ratiocinatione. Namiicut in luce non 

eiHuunt 



Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α . rg, 

effliumt radii a folis pun&is & circulis corporis adrefpondentia Γρίις- 
xx pun6la& circulos j ut in γ noh a folo ct ( quo pa&o nulla poifet ad- p AP • 
fcnbiluci deniitas infphasrisjcumin ipfaorigine nullamhaberet quan- 
titatem , utpote a punofco descendens) ,fed effluunt a toto lucentis hemi- 
iphjerio radii ad iingula imagiiiata? iphxncx fuperficiei pun&a 3 ut in 
y effluit radius tam ex c^ quam ex ζ : iic etiamin negocio virtutis idem 
hoclocumhabec. Namecii filamentacorporisSoLARismagneticaor- 
dinanturfecundum longitudmemzodiaci: etiietiam unicus tantum- 
modo circulus maximus corporis Solis iub είί: zodiaco iive eclipticae, 
&C quam proxime orbita? Planet^ : denique etil alteri circelli mino- 
res (tandem fub polis inpuncu anguftiam attenuatij fubordinantur 
refpondentibu s fuis circulis in fphaera Planetje: tamen ab omnibus 
Solaris corporis filamentis ( abuno hemifphxrio corporis ilantibusj 
radii defluunt & conHiiunttam adpunotaiinguIaitinerisalicujusPiA- 
NET^E,quamadipfos polospblis corporis Solis imminentesj& Pla- 
νετλε corpusvehitur admodulum deniitatisjhujus integraj fpeciei^ex 
filamentis omnibus cbmpoiitie . 

Α τ non ideorequituriUtiicutSoLquaquaverfumlucetEequaliter, c« Am 
iic etiam Plane TA 3 quodmetuere poifis,quaquaverfummoveatur fine «» >«S < » 
diicrimine. Nequeenim filamenta Solis magneticamovent 3 iblitarie 
conllderata,fed quatenus So l rapidiifime converfus in fuo fpacio ,ipfa 
quoque filamenta, .& cumiis, fpeciem moventem ab iis dimanantem, 
circumfert. Non igituf ibitPLANETA in adverfum 3 qma Sol perpetuo 
Volviturindireohim.Nonibit Planeta adpolos(etfiin iispunais et- 
iam aliqua de corpore Solis fpeciesadfitj: quia neque filamenta cor- 
porisSoLARis verlus polos extenduntur>neque SoLeamin plagam* 
volvitur 3 fedin eam, quorfum ipfum jfilamenta fua invitant. 

Qvibvs pofitis/tantum abeft,utPLANET^ verfuspolosrapiantur, 
utpotius unica zodiaci regio iit 3 media interpolos 5 per quam omnes 
Planetas , ii a fuis propriis motibus ceifarent (de quibus infra cap. 
xxx vm.^fine ulla deflexione.in l-ongitudinem ire fit neceiTe . ihQam 
qm jpecieohemifphAni Sqlaris adfifiit alicuipunffo z^o- 
diaci 3 pum in pr^ntijchemate pundo ζ, tom eftfilamen- 
torum femicircularium 3 eodem una tendentmm-, ut ex 3- 
per κ in i 3 ex Ktn μ &c, Vbiiiero <verfiis polos mundi con- 
cefferis 3 ut in η , tunc ^altero polo , corpom Solis v, &fi-« 
lamentomm mtegris circeUis Κμ,ηη&ροΐΜη ν circumflant 3 
jub afye&um νμ vindicatui/pecies componetur exfilamen^ 
tis in contraria tendentibm . circulorum enim partes oppo- 
βΐ£ λ ξ£ μ in partes eutvL• contrarias . Q^Cmm igitur apt% 
€Β^€ά^ίβα^Υ)μ Γ υεΓβ^ polos delappi admotum Planetis inferendunu. 

Q_ CAPVT 





i8a DE MOTIB, STELL^ MARTIS 

CAPVT XXXVII. 

Virtus Lunam movens , quomodo 
comparata fit . 

τ qvia cap. xxxivobiterin motusLvN^mentionemin- 
cidijlubet totum negocium delineare paulo clarius^ne fcru- 
pulus aliquis aLvNAinjeotus ledoremin totohoc traotatu 
torqueat , quo minus expedite mihi fuum prsbeat aiTen- 
fum : quin potius ut mirifice confirmetur , evidentiifima 
motus Lvnaris contemplatione: denique ut Aftronomiaspars Phyii- 
cahoclibrofitintegra. Nametiiin theoriam Lvn^ paucula qua^dam 
difFerenda iunr,feu aliter tradenda } feu particularius explicanda : illa 
tamen hinc orientur. 

Animadvertit Tycho Brahevs perdiutinas Sc creberrimas ob- 
fervationesLvN^inomniiitucumSoLE^quodmLvNApraiteranoma- 
liamepicycli,& praster iUam anomalia'mmenftruam,qua:etiam Pto- 
•lemjeo notafuit,ipfe etiamm'ediusmbtus(reipeotuhanim duarumin- 
aequalitatuni ficdiotus ) nondum iit plane medius, fed intendatur fub 
conjunotiones &C oppoiitiones cum So le 3 renuttaturin quadraturisj ut 
etiamii nullis turbareturepicyclis 3 tamenLvNA ipfa 5 etiam in concen- 



tnco terram circuiruensjina^qualiter circumiret. 




Sits 



C\ 



Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α. ϊ8 3 

Sit s -corpftf Soiis ,μ orbis Mercvrii, ν Veneris, τ tellvris, 
ρ Martis &c: Et moveantur omn&s juperim adextrisadfimftrasperpe- 
tim. Sitautem clof orbis Lvn^,o Lvna in oppofitione , c in conjttnftio- 
^jL.f. in quadraturis:& maneatjam clop concentricus ex terra in τ 
defiriptws jnoveaturcjue in plagam ofcl. Qmritur igitur qu& cauffa , 

cur L ν ν α in c . ο .fit celerior ctrca τ } quam in ρ ^ 3 cumjara animo removeri- 
mus eccentricimtem & eptcyclos ? Hw expeffat letfor (fiio) ut dicam 3 tdeo 
celeriorem ejfem ο , quia motus ejm eo locifit in easdem partes cum omniunu 
Planetarvmwo^. (tAth&cueracduptnoneU. Sicemm mcfierethv- 
na tard^βtma i motucompoβto•■yCumpropήm ejm motm f c l nonnihil reni- 
tatur illi communi , adfimfirajpartes . Sciendum enim, quodLvNA iufuo or- 
be ex cferatur minus adpart&s dextras l , quam terra adfiniflras infuo 
orbe: ideoque Lvna, motu compofito expropno ξ& ex te llvris communi, 
femper etiamad dextras (itpemts 3 terra in <l• <verfante 3 hic vero 3 terra 
inferiusin τ c verfante 3 adfimflr^sfertur 3 tdrde mmen circa c 3 velocitercirca ο , 
wjusmodimotumfyiraUs UneA hic delineata proxime exprimuwL• . 

Sedforjan aliud expeBas ,ut dicam pro^jenire hoc Phanomenon ex eo 3 
^uod Vtrtm motrix So-Lisinofit remifior 3 in c incmtior ? zMulto mirms 
hoc dixero . Sic entm efficiam , ut utnnque ιη ο £f cfiat turda ,mi.L .velox , 
quod eH contrarmm qttafito . J\(am β ιη ο remijfe promovetur 3 tarda igitur: 
&fiin cfortim impeditur 3 quo minm ex c in l contrarmm tendat 3 rurfum 
igitur mrde movebttur ex c m l . Nempe nonreate fit, uc Lvnam So li 
permitcamus a terra liberam. Aberraret enim denique a terra 3 ut 
apogasa a locis fuisaberrant. Quin potius tribuenda tellvri vis re- 
tentiva LvNi,ceu catena quasdainj qux eiTet 3 etii Lvna terram: 
plane non circumiretj & quapoiita,LvNA cum terra quafiineadem 
navi fertur , nempe in eadem virtute Θ , jamque 3 quaii hoc motu ex θ 5 
libera eiTetjprivatim a terra rotatur. 

Icaque celeritatis in ο . c . caufam non aliam eiTe puto 3 quam eam a 
quod τ Terra 3 virtutemmovendiLunam,ex s Solehauficeamqjconti- 
nuationelinea^ τ s confervac. Itaque s c τ ο merito diameter virtuofa 
appellari poteil^cum hi duo fontes iint omnis motus nempe τ & s . 

Hoc enim poiito fequetur etiam illa inasqualitas menitma Ρ τ ο le- 
m je ο η ο ta . Namfivirtm inc.o .fortior eii 3 quam mi.L 3 lapfa ex eo- 

demfonte τ :ergo fi ' apogmmin c. o. t verfatur 3 majm damnumceleriuitis eft , 
quamfifit apog&um m p. l. oMajorej ergo aquationes ex apogao ο W c re- 
dundan<t->m f. l^quamexapogAovvel-Linc. ο ,conjunction&s& oppofition&s. 

Vides igitur fpeculationes hasce Phyiicas ita comparatas eile , ut 
etiam Lvni phamomenis fuificere poflint 5 neque incitari Lvnam 
aSoLE primario , ut terram circumveniat } fed a virtute aliqua iru 
terra ipfa delitescente,indeque fpeciem fui immateriatam adLvN^E 
corpus ejaculantejfortiore tamen in linea qua^centro Solis (primarii 
fontis ) & terr^ conneotit. 

Quomodo vero diameter iita virtuoiior evadat , difficile eft expli- 
care clarius . Nain neque So lis neque terr^e virtus emanans in Lv- 

Q^ 2- nam 



Cap, 

xxxvii. 



iU DE Μ Ο ΤΙ Β. STELL^E MARTIS 

ναμ tunc celerior eft, cum Lvna incidit. iEquabiles enim & perpe- 
X xxvii tuo conftantes eiTe horum corporumf quare &c fpecierum ) converAo- 
nes 3 fumma ratio eft . Relinquitur ergo folum hoc quod diofcum eft, uc 
non quidem celerior fed tamen robuftior iit virtus, ex terra delapfa, 
in partibus lihcae s τ propioribus : eo quod originaliterper ipfamillam 
lineam e<x Sole in terram eft derivata . 

Eile autem S ο t ε μ feu iramediate , feu pcr id , quod tellv- 
ri motum aiinuum eonciliat , praxipuum direotorem ejus motus, 
qiiem. tellvs Lvnte infert , id maxime demonftrat 3 quod circuitus 
Lvn^ fub zodiaco conficitur, ut & circuitus centri tellvris annu- 
us 3 cum tamen motus tellvris diurnus 3 qui Lv ν μ iuum motLiitu 
nienitruum infert,fub a^quatore incedac 

G Α Ρ V Τ XXXVIIL• 

Planetas prxter communem SOLIS vim mo 

tricem , pneditos efle vi infita : Et motus 

eorum fingulorum componi ex 

duabus caufis ■. 

ixideillius motus origine , qiti Planetas circa Sole^ 
! velLvNAM circa terram rotat j hoc effc de cauiis iiatura- 
libus illiuscirciiiijquiin theoriis PLANETARVMprodivef- 
fa authorum intentione vel eccentricus vel concentricus 
appellatur. Jam etiam dicendiim de naturali caufa 

ipimscccentricitatisjfeuinparticulari Copernici hypotheii,ipiius e- 
picycliin concencrico. Namvirtus movens ex Sole ha&ehus asqtia- 
bilis fuitjtantummodo per alias 6c alias circuiorum amplitudines gra- 
dus diverfos trahens : ingeniumvero ejus tale, ut Pla ν ε τ a 3 ilin eadefti 
a Sole remotione maneretjasquabiliiTime circtittiferreiur, nullam fen- 
iurus intentionem 3 nullam remiiTionem motus S ο l α r ι s . Quod au- 
tem inxqualitas aliqua in opere hujus virtutis eft deprehenfa , id acci- 
ditexeo,quod Planeta exaliaa Sole diftahtiam aliamfuittranspo- 
iltus j quo pa£to in alium atque almm gradum fortitudiiiis, Iruj ns eX 
So le virtutis>incidit. Quasritur ergo , ii orbes folidi nulli funtj 

quod demoiiftravit Brahev s,unde eveniat 3 ut Pla ne τ α a Sole 
ascendat & descendatinumetiam Iioc ex Sole? Eftinquam,quo- 
modo ex So le j eft, quomodo non ex So l ε . 
mentum*b f °cl Clamant rerum naturalium exempla 6c ha^c ha&enus delibata coe- 

leitium cumhis terreftribus cognatioifimplicis corporis a qiiocommu- 
niores funt operationes,hoc elTe iimpliciores j vanetates vero, fi quse 
iimt ejus,(utinmotu Planetarvm ,diverfa aSoiE diftantia, ieuec- 
centricitas ) ab extraneis cauiis exiftere concurrervcibus. 

Sicin. 




i.sntricifitc. 



Ρ Α Κ S Τ Ε R Τ ϊ Α, igy 

Sicin flumine flmplex aquaeproprietaseft ad centrum terr^ de- 
fcendere. Quiavero iter ejus dire&um non eft; declinatillac 5 qua de- xy Cap; 
preifum invenit alveum ; ftagnat>ubi in foli iequabilitatem incidit; ra- 
picur cum ftrepitu , qua libramentis ineitatur pronioribusj eft ubi ro- 
tetur iri gurgites , ίί perniciori lapfu in procurrentes icopulos impege- 
rit. Vbi aqua ipfa, vi iniita, nihil mii descenfum molitur ad terri 
centrum* fimpliei proprietate, limplex opus : declinatio vero &ita- 
gnatio δ£ asftus & vortiees &C omnis varietas a caufis ailignatis ceu ex- 
traneis &adventitiis oritun 

Inprimis jucunda & noftro negocio accommodatiora exhibcntur 
fpeotacula in navigionim impuliione.Si funis/eLiradensfiiper flumen 
transverilis 3 m fublimi pendeat 3 ex utraque ripa nexus , &: trochlca 
per rudenrem diseurrens , alio fune cymbam m flumine verfantem re- 
tineat jporcicor vero cyrnbx gubernaculum feu remnm decenti modo 
religaveritacaste-ra quietusj cymbaviiimplici fluminis deorfum euntis 
ipfa transveriim rapta, a ripa una in alteram transponitur, crochlea pei* 
funem fublimem decurrente. In latioribus vero fluminibus cym- 

bas ingyros agunt 3 huc illuc trajiciuntjmillelufus exercent,nullofun- 
di auclittorum tadu,fediola remi ope,decuriura fluminis unicum 6C 
fimpliciifimumin fuavota convertentes. 

Ad eundemfere raodum, virtus exSoLE in mundum perfpeciem 
egreiTa rapidus quidam torrens eft , qui Planetas omnes adeoque 
totamforfan auram setheriam ab occafu. inortum rapit>fe ipfo non a- 
ptus corpora ad S ο le μ adducere vel ab eo Ibngius propellere 5 quod 
eiTet infinitas folli citu dinis opus . NeceiTe ergo eft^ut Planet^ ipfi, 
ceu quazdam cymba: a peculiares viftutes motrices, quafi quosdam ve- 
£tores feu portitores habeant, quorum providentia nontantumaccef- 
jfus ad So lem & receiTus a So LE,fedetiam (quod fecundum argumen- 
tum eife queat) declinationes latitudinum adminiftrant, 6c quaii abu- 
na ripa in aliam,a Septentrione inquam in Auftrum,& contrajflumen 
hoc (fe ipfo fokim eclipticae traobumfequens^trajiciunt . 

Certum enim eft ex antediotis, virtutem quas ex So le , fimplicem 
eiTe . Jam vero eccentrici Planetarvm, non tantum dedinant ab 
ecliptica , fed etiam in varias plagas eunt , k& mutuo & eclipticam^ 
interfecantcs. Igitur aliae caufas virtutimotrici ex So le conjunguntur. 

C Α Ρ V Τ XXXIX. 

Qua via & quibus mediis movere deLeant virtutes 

PLANETIS infitae,ut circulans PLANE- 

T JE orbita, qualem vulgo credunt , 

per auram aetheream effi- 

ciatur . 

Q^3 Sint 



Secundum at> 
gumentuni a 
latiiudioibus . 



Cap. 
XXXVIII. 




I. 

Qujd Planeta 
pcrmotum fut 
cotporis affe- 
aet.dumper- 
feftus fit circu- 
lus ex compo- 
iho ejus itine- 
ic. Hoc eft, cu- 
jusmodi di- 
itantias a S Ο- 
ΙΕ affc&cU 



1B6 DE MOTIB, STELLi MARTIS 

int itaquenobis in demonftratis veriiTimaiira axiomata. 
Prim vki quod Planet^e corpus natura inclinatum fit 
ad quietem iri omni loco, in quo folitarium ponitur . Se- 
cvndo ,quod ea virtute, quas ex SoLE.de loco in locum, 
fecundum longitudmem zodiaci 3 transponatur. Ter- 
tio ? ii non mutaretur diftantia Planet^e a Sqle , fiitiiram ex hac 
transpofitiohe iter circulare. Qvar τ ο , ejusdem Plane tje in dua- 
bus per vices diftantiis a So le toto ambitu permanentis 3 temporape- 
riodicafutura in dupla proportione diftantiarum iive circulorum am- 
plitudinis. Qvinto •, virtutem nudam &C folitariamin ipio Planetje 
corpore refidentem 3 non eiTe fufficientem transportando de locum in 
locum fuo corpori 3 quodpedibus alis & pinnis caret, quibus in aura 
a^theria nitatur. Sexto , & tamen acceiTus Planet^ aa Solem &: 
ab eo receifus oriri ex virtute, quas elt propriapLANET^. Ha^comnia 
δε naturas fiint confentanea feipfis 3 &c demonirrata haotenus . 

Jam in figuris Geometricis exerceamur , ut appareat, ad quamli- 
bet orbitam Planet^ repradentandam quibus legibus opus iit. E- 
ffco ut Planet^ orbitaiitcirculus,ut haofcenus creditunijisque a Sole 
fonte virtutis eccentricus . Sit ille eccentricm c d 3 centro Β , diaflemat^ 

_^^ Q β c , dejcriptm : in eo 

} 




β c linea apfidum , & 
α Sol^b α eccentri- 
citcu . ~Di < vidatur ec- 
centricmin partesquot 
cunque Aqualcsinitio α 
linea apfidumfaoto in 
c \quarum terminicon- 
nethmturcum A.Srunt 

igitUT C A 3 D Α 3 ΣΑ 3 ΈΑ 3 

GAjHAj terminorurru 
partium &qualium di- 
βαηήα afonte virtutis . Jam centro β 3 diaflemdie β γ 3 quodfit &qualt~? 
ipfi α β 3 firibatur epicjclus γ J\ divifiis in totidem cum eccentrko partcs in~ 
t vicem^qualci 3 α γ initiofaoioi £f linea γ β continuetur 3 ut β ct aquet β c : 
& puncium a. cohneffatur cum terminis pdrtium epicycli dqualmm 3 Unets 
yct 3 <^cl 3 bcl 3 ζΑ,ϊΐΑ,3•&~' eruntque line<z h& aqualeo ordine 3 diflantlis ab α m 
eccentrico extruttis •. id enimfipra capite fecundo demonflratum eH . Qn~ 

tro igitur a, diaflemate S"A,firibatur arcus <^i S-ficans diarnetrum γ ζϊηχ- 




Tnittusmedus 

ue Flaneta ipfe 

currac epicy- 

clum. 

Kusc modo in• 

nititur fete 

caf.XLIX. 



fit longior quam α κ 3 & α g velct λ longwr quam α μ . 

Quod ii poffibile eifet , Ρ l α ν ε τ α μ ire perfe&itm epicyclum vi 
infita> & iimul orbitam ejus effe perfectum circulum , tunc fimiles ar- 
cus ilmul perfici cogitandi eiTent , cum in eccentrico tum in epicy- 
clo. • Itaque jamilatim patesceret^quibushiediisaquameniuraeifi- 

ceretur 



parstertia; ,§ 7 

ceretur diitantia cti £equalis ipii α d . Nam quia cti, ctS-, asquales, Pl άνε- 
τα exyin 3• iens,diitantiam ctB- neceiTario 3 & iinefpeciali coniilio,effi- Cap • 
ceret jultam 3 oC sequalem ιρίι α d . 

At praeterquam quod is cumaxiomatequintopiignarevidetur,qui H Uiusn ,odi 
dicit , PlAne ταμ νί iniita progredi de loco in locum ex γ in 3-, multa ab « Ida " 
eciam alia abfurda involvuntur. 

Oucatur enim ipfis, d paraUelos α ν , & fit α ν &qualis ipfin d, &centro 
ν finbatur epicjclm quiper d ibit . (um igitur, exifiente c d perfecio arculo , 
iidem perficiantur dnguli , α Thnetn d apuds, centrum eccentrici, & ab ν 
centro epicycli apud centrum Solis α ( per &qmpoUennam demonflratanu 
capite n.J, diametro epicycli ν d , qui Pianetamwd babet , manente ipfi 
α β parallelo , refyettufitw inmtindo: ideo hic ponereiureademcelentas ν cen- 
tri epicycli circa aSolem^dPlanet^ circa β centrum epicycli , ita ut 
fimul intenderentur ifli motns & fimul remitterentur : & quia intenfio & 
remifio eU α majori velminori άιβαηΐϊα corpork Planetje^So le 3 ideo 
centmm epicycli, manem in eadem dtflanna,fingereturtarde velcelerilermo- a . 
<veripropter Planetam difiantem longiw <vel brevins α S ο l ε . 

Et quamvis <virtm Planetas vehens celerioreB omnibm omnino 
pLANETis 3 »i ofienfitm cap. χ χ χ ι ν y hic tumen effet nobisfapponendm ima- 3 • 
ginatione, unus virtutis ex So le radius α ν , ceu linea>in qua ν centrum e- 
ptcycli perpetuo maneret . qm linea cum tpfi centro ν interdum ejfet tarda, •>• 
interdum velox; itemm contra ea qu& fupra ditta, quodvirtmin eadem di- 
flantia eandem perpemo pnzfiet celeritatem : Planetam vero deberemm %. 
ponerefeje e-vohentem ex hoc imaginario radio Α ν in partej contrarim tem- h oc *&&&> 
poribus AOjuaUbus insqualiter , prout ipfe htc radim <vel celer veltardusfie- SSJxlS 
ret . Quo pado Geometricis qaidem Veterum fuppofitionibus "»»«2ίί" 

propiores fieremus 3 fed a Phyiicis fpeculationibus aberraremus quani 
longiilime , ut oftenfum capite 1 1 . Neque fufliciunt cogitationes mea? 
ad eruendum moduin , quo ifta contingere poifent naturaliter. 

Simplicius igitur cogitarentur ifta, ίί inipiceremus ν d diamctrum s «»"d US a9 . 
epicycliiibiipiiperpetuo parallelum manentem . TuncigiturPLA- £°£ ut "" a 
ν ε τ α hunc motum conficeret , imagin&tione non epicycli fed cen- 
tri eccentrici β , dc tuendo fefe in eadem perpecuo diilantia ab illo 
centro . 

At fub principium Operis cap .n. diotum eft, abfurdiifimum eiTc , ^**. 
utPtANETA ( quamvis eum mente inftruas ) imaginetur fibi een- 
truiTi 3 & ab co diitantiam 3 in quo centro nullum peculiare corpuspro 
nota infitL. 

Et quamvis dixeris , Planetam refpicere ad Solem α , & jaiiL• 
antca fcire memoriter 3 quales ordine diftantia: a So le perfeoti eccen- 
trici connnere debeant: Primumhocremotiuseft a &indiget-mediisy 
quae eiredum perfedri circularis itineris cum iigno crescentis& decre- 
fcentis diametri Solis conne6tant,ctiamin aliquamente. Id auteirL• 
mcdiumnon efl: aiiudjiiiii poiltio centri eccentrici β in certa a So le di- 
itantiaj quod jam modo diotum, a nuda mente fieri non poife. 

Qw ^ Non 



Cap. 
XXXIX. 



Abfurda. 



Modus tertius, 
at Planefa vi 
jnfira Ubretur 
in diametto 



Neeexareubus 
ecccntri eoit- 
feftis; 



itS DE MOTIB. STELLJE MARTIS 

Non nego, cogitari poiTe centrum , & circa id,circiilum . Sedhbc 
dico 3 β centrum cogicatione iolaconiiilat, nullo tempore, nullo iigno 
externcs non poile circa id ordinari realiter corporis alicujus mobilis 
ker perfecte cireulare . 

Praiterea ii Planeta fuas juftas diftantias a S ο l ε , lege circuli 
ordinatasjdepromeretexmemonajdepromeretindidem etiam tanquam 
cxtabulisPRVTENicis aut Alphonsinis asqualesarcuseccentrici,de- 
cuiTendosina^qualibus temporibusj &C decurrendos vi extraneaexSo* 
l ε ; 6c iic prasfciret memoricer id , quod extranea & bruta ex So le vii> 
tus eiTet effectura. Qua? omnia funt abfurda > 

Prasfertim cum Aristotele tefteinfiniti nulla iit fcientiasiniiiu^ 
tumautemmisceaturhuicinceniioni &c remiifioni. 

Sed bene habet^quod ipfas etiam observationes peffe&Um cir- 
culum c d infra capite xliv non funtpaiTuras: nec imbecilles iftie (uc 
putantur)fpeculationes folitaria^ confiftuntjtantoqueminuscalumni^ 
is funt obnoxia?» 

Eft itaque magis confentaneum , Ρ laneti ipfi nihil eiTecura^ne- 
que epicyclLim, neque eccentricum, fed opus quod ipfe perficit aut ad 
quod efficiendum concurrit , eiTe iter libratorium in diametro γ ζαά ο 
Solem tendente. 

Quauitiir jariL• 
menfura 3 qua Pla- 
neta juftas quoli- 
bet tempore diftan- 
tias metiatur ? 

Nobis quidertL• 
menfura patet ex 
Geometria &c fche- 
mate . ^uoties emTru 
Planeta^Solari 
<virtute promotm eii 
in lineam d α ,ms tunc 
inquirimm angulum cbd, eique aqualetnfacimtf* γβ<^' & fic ο ^ velei <z- 
qualem ο ι dicimm ejftjufiam Planet^wd r verfantis diflantiam ab α . 
Sed hanc propoiitam menfuram hominibus 3 jam eripuimus Plane- 
τλ, dum ipfum ex epicycli amplitudine intra diametri γ ζ anguilias 
redegimus * 

Equideminhacinquiiitionefaciliusdiciturquidnoniitquamquid 
ilt . O^am quia Planeta momentis w , qmbus α S ο l tfuit collocatus 

in lineas ex α per c.d.e.f.g.m. duStas , ipfi ponitur effecijfe dtfiantias ordine 
ha!,yuL } 10.3X0.3 ζο 3 λο,ι ο. QuodfiigiturviaP lane τ μ eitperfe- 
&us circulus, tunc asqualibus' partibus ecccntrici cd.de.ef. reipon- 
deet -insequales descenfus Planetje in diametro,nempe 7Μλ 5 룕&; 
quidemturbato ordine, iic ut non fupremi iint minimi , imi maximi, 
fed ut medii fint maximi ιλ 3 extremi γ ι ^A^minores, & fummi γ i pau- 

lo mi~ 




Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α. ig^ 

Ιο minoresimisA^refpondentibus. Suntenim. aequales γκ&ίμζ,&ίγι 
minor quam γκ,λ £vero major quam μ, ζ. 

Atque hxc eadem cauia impedit,quo minusy ι,ιΤν,λ ^proportio- vteawmg* 
ncntur vel temporibus confeotomm asqualium arcuum cd,di,ep, vel f " 8 ο£εμ° 
angulisadSoLEM οαο,βαι,εαρ. Tempus enim feu mora Plane- SJSK 11 
tje in partibuseccentrici iequalibus, c d, d ε , ε f 3 a iummo ad imuirL, 
continue minuitur 5 anguli ad Solem continue augenturj Diilantiie 
vcro γ i augentur in medio , uc < h, 

Igitur ii iter Planet^e eft perfe&us circulus > menfura descenfus 
Planet^ in diamecro γ £neque cempus eft, neque ipacium eccentri- 
ci confe<5tum 5 neque angulus ad So lem . 

Ethas quidemmenfuras etiam Phyiica? fpeculationes repudianL, 

Quid iiigitur hoc dieamus? Etfi motus Ρεανετ^επι cpicyclonon Nece* φ ψ 
contineatjiic tamen dispenfari hanc librationem,ut diitanriie a Sole «iJtaaJT 

j^ Ο -L aiato, 

cfhciantur iimiles iis qu«e exiilunt epicyclo vere decurfo? 

Primurntribuiturvirtiiti qua? Plane τλ propria eil^cognitio epi~ 
cycli imaginariijejiisqLieeiieotuLimjin ordinandis diitantiis aSo le ; tri- 
buicur & cognitio futuras celeritatis & tarditatis, quam caufaturus CiL• 
motus communisex Sole^ quia hic neceflario ponitur eadem inteniio 
& remiiTioimaginanamotLisepicycliimaginarii^qu^motusveneccen- 
trici j quasiunt incredibiliora quam priora^iibi mocus corporis cum epi- 
cycli vel eccentrici cognitione conjun&xis fuit . itaque qux ibi disputa- 
tafunt contrajhicintelliganturrepetita: pene.n. coinciduntfententia:. 

Et tamen in penuria melioris fententia^in praefens nobis eil acqui- Lvn^SL 
escendum in hac . Qux quo plura abfurda involvit , hoc libentius in- «£«ί£?Γ 
fra capite in Pliyiicus aliquis admittetjquod observationes tefta- 
buntur,iter Planet^ non dXe circulum. 

Dictvm efb liactenus de menfura,qua? formam hujus librationis II. 
refpicit :restat ut &; menfuram hujus menfuras jfciiicet quantita- $£% 
tis feu mocus per locum inquiramus . Nec enim fatis efb s fcire Pl α ν ε- «ο«^*Ε« 
TAM,quantum abiiilere debeat a Sole : quin&:hocrequincur,utfciat, iift * ntisini 
quid faciens, jufto intervallo abiiilaL . 

Quem igiturifta iuppoiitio itineris perfe&e circularis eo adegic^uc 
mentem inPLANETA collocaret^qua; huic librationi praeiideret a is ali- «»*«ϊ•<ιομ«. 

p 1 I J nus tribuen- 

tid dicere non poterit 3 quam hoc refpicere mentem Pla ν ε tje addia- q" s an ^ s s 
metri So lis amplitudinem crescentem & decrescentem, & hoc ufam ΓαΚ so ' 
figno intclligere,quantas a Sole effeccritquolibettemporecorporisfui 
diftantias . Quiautnautas nonpoiTuntintelligere exipio mari,qiiantuni 
undaramfpaciumconfecerintjeo quodicer illudnullis fitdiftin&um Ii~ 
mitibus; fedvel exdiuturnitatenavigationis 3 ilventus & undaconftan- 
tesmaiiierinti&navisnunquam quieveritj vel ex ventiplaga & altitu- 
dinibuspolidiveriisjvelexomniumhorumautaliquorumfakemJLinda 
coniiderationejvel ii diisplacet 3 ex rotulammnonnullarum coagmea- 
tatione a pinnammopeinundasdemiirarum,agitanda5CUJusmodiinilru- 
mentum vaniquidammechaniciprofitentuoquiOceanifludtibiiscon- 



Quibus med!!» 
men- 
Planeta 



Cap. 



:,per 
ilauonein,fc: 
ex app 
S 
poiis 



*<?o DE MOTIB, STELLi MARTIS 

tinentis qiaietem transfcribunt : Eundem plane ad modum Planet^? 
xxxix. menslocumieu ^ acium ^^^^ 

teft,cumpiira interiit aura aetheria,niillis diitinota fignisj fed aut tem- 
pore utitur, & per ccmpusillud.arquali contentione virium, quodjam 
I!lPlamS , eft in iupcrioribus hcgatumj aut machina corporea .quod eft ridicu- 
KSEte lum ( P onimLls emm fidcra rotunda, exemplo So lis & Lvn^ : quin & 
SSTpiU. venfimile eft, univerfum campiim aurae a*bter% unaire cum Pl α ν ε τ ι s ) 5 
**!££ aut deni( l u . e % nis all quibus ldoneis cum mutata Plane t^ a So le di- 
ΤοώΓ" ftantia variabilibus , cuj usmodi praster unicam So lis diametmm appa- 
rentem , nullum aliud fuppetit . Sic nos hominufiimus S ο ixuanobis 

abejfe 22pfuis diametris >quando ejus diameterhabet 30 minum£$ 222 dia~ 
7netris 3 quando habet jj . 

Et fane ii certum eiTet, motum hunc in epicycli diametro propri- 
um,nonpoiTe perfici a virtute aliqua Planet^ materiali & corporali 
five magrietica , non etiam a nuda animali , fed gubernari a Plane ύμ 
xi" q 1n ft ! a" mente 3 nihil abfurdi itatueretur . Quodenim So l alias etiam obferve- 
plJslui- turaPLANEnsj teftantur &latitudincs. Cura enim Planet^ cau- 
fa haram a media & regia viahujus virtutis ex So le , ceu ab ipfo torren- 
te fluminis, ad latera fecedant, ut didum capite χχχνιιι,ηίίϊ So lem 
refpicerent interim.acceiTusgue & receflus in linea per centrum So lis 
tendente perficerent3 tunc circulos defcriberent , qui ex τ ε r r α vel ex 
centro mvndi apparerenc minores a paraIlelicumaliquomaximo . At 
deicnbunt omnes Planetj maximos circulos, qui eclipticam in lo- 
cisexSoLE oppoiitisfecaht,quodfupracap.xii. xm. xiv.de Marte 
ex obfervationibus eft demonftratuiiL. Ergo &c 
diameter libracoria γ f verfus Solem ipfum tendit, 
& latitudines Solem oranino refpiciunt. Etii Koc 
quoque de latitudine^nfraparte ν , a μεν tis parti- 
bus ad ν α τ vr^ partes &C magneticas facultates fum 
traductums . 

Nec mihi hoc dixeris , opido parvam eiTe hanc 
Solis diametrum,ejusque variationem, u;pro regu- 
h eiienonpoifit. Certum enim eft 3 in nullo Planetarvm penitus e- 
vanescere. Cumenimin TERRAilttrigintamihutoruniiinMARTEob- 
tmebitvigintiiin Jove feptem,in Satvrno tria^at in VENEREqua- 
dragmta^inMERcvRioplaneodoginta.&iisqLieadcenmm&vigin- 
ti. Neque deparvitate hujus corporis/fed defenfuum humanorumin- 
epta craiTitiequerare, qui ad tam pairva percipienda non fequuntur. 
Eccehoc quantulumciiiique corpus aptum tameh eft.quodin fu• 
perioribus demonftravi, ad movenda ih circulum tatn remota corpo- 
ra. De illLiminatione mvndi a tannllo corpusculo fciunt omnes. 
Credibile eit itaque, ii qua facultate pnediti funt motores illi obfer- 
vanda: hujus diamecri, eam tanto eiie argutiorem quam func oculi no- 
ftn^quanto opus ejus &c perennis motio noftris turbulenris & confu- 




t. Exilitas. 



iis negociis eft conftantior. 



Α η ergo 



Ρ Α Κ S Τ Ε R Τ Ι Α. ι9ι 

AnergobinosiiiigulisPLANETis tribuesoculoSjKEPLERE? Ne- Cap , 
quaquam. Neque eftneceife. Neque enim ut moveripoflint, pedes χχχ ι χ • 
ipfis atqiie alae func tribuendx. Orbesvero folidos Brahevs jam eli- ^^«ν 
minavit. Neque exhaufit noftra fpeculatio omnes natiiras thefauros, ^S^" 
ut pernoftram fcientiam ftet.quot fenfus eiTe debeant. At etianL, 

exempla nobis admirabilia funt in promptu. Dic enim phyiice , qui- 
bus oculis aftroruiri loca in zodiaco fpeculentur facultates animales 
corporum fublunarium , ut harmonica dispoiitione (quemaipedunL• 
dicimus ) inter ea deprehenfa , fubfultent a & in opiisfuum exardescant ? 
An etiam oculis fuis iignavic Mater mea loca Hderam,ut fciret fe natam 
in configurationeSATVRNi, Jovis.Martis, Veneris , Mercvrii, 
per iextiles & trinosj eoque iis potiifimum diebus liberosfuos.pra^fer- 
tim me primogenitum^eniteretur , quibus quamplurimi eorundem a- 
fpeofcuum, praefertim S α τ vr ν ι & Jo vi s , recurreren t , aut quampluri- 
ma locapriftina quadratis, oppoiitis a &ipnscorporibuspoffiderentur? 
Quaefanein omnibus exemplis deprehendi,quotquot ad hunc diem 
obtigerant. Sed quidego hasc aeque abfurda atqiie illa, hifi illis, quiin 
natura (c(c diligentiusexercuerunt,quamhodie ufitatum eft? 

Idem igitur ille.quem hicponimus dicere, Plane tje iter eiTe per- 
fedum circulum , hoc dicet, Planetam affe&are fua libratione,ut m 
quaproportionefuntlineae <JWa,£a, vel asquales illis ία.,λα.,ζα 3 ad 
longiifiraam y α -in eademfere*proportioiie everfa,videantur ipfi.dia- -w«n cap . 
metri S ο li s,poft asquales eccentrici arcus confe&os ; & hac diametro- p^pX" 

rumSoLiscoiiiiderationeveniredi6tiscemporumardculiscxyini.A.f 
propinquitates . 

Sciendum tamen 5 nonbene quadrare invicem,augmentum diame- 
triSoLis & arcus epicyclifitaque memoriamliuic mentimotrici val- 
de bonam eiTe oportet, ad asqualia augmenta diametri Sotis accom- 
modanti iniequales iinus verfus arcuum epicycli . quo de infra cap. 
LVI. LVII. 

Atqve hjec de iigno confedi fpacii dida iiinto.Reftat,ut tertio Iii. 
& deanimalifacultatecransveolandicorporis Planetarii tribusver- ί&ΪΚ 
bis moneam : eiim qui dicat vi infita transportari corpus Planeta, Ϊλ,;; 
nullo modo veriiimilia dicere , hoc enim negavimus in principio . At *8*£i^ 
neque SoLiiimplicitertraniTcribipoteft vishasc.Idemenimqui Pla- 
ne τ am attrahicviciifim etiam repelleret : quod pugnat cum iimplici- 
tate S ο l α r ι s corporis . Qui vero peculiari quadam ratione hanc 
translationem in confenfum mutuum corpori Solis & Plane tje re- 
fert, is totam hujuscapitis materiamaliterinformat: eoquenomine de- 
putatum eft infra huic rei peculiare caput L V 1 1. 

Vides ledor coniiderate & ingeniofe,quodhxc opinio deperfe- 
<5to circulo eccentrico itineris Planetarii muka incredibilia in fpe- 
culationibus Phyiicis involvat $ non quidem quod Solis diametruirb 
menti Planetari^e profigno ponitrfaciet enimid foriitanipfaetiam 
venfTimaiententiajfed quodincredibilia traniTcnbat & menti & am- 
masmotrici. 




γ 9 -ι DE Μ ΟΤΙ Β. S Τ Ε L L ΛΕ MARTIS . 

Αϊ νό s qui vero propinqui fumus , jam porro fpeculationes iftas 

xxxix nonc i UIn l* cet undique perfe&as > idoneas tamen motibus So lis , iii 

numeros conjicere discemus . Prodent tandem ad exaotiorem veri in- 

ventionenijquierefeiTatLirincaput LviijnoshicfuiiTepriusexercicatoSi 



C Α Ρ V Τ XL. 

Methodus imperfefta sequationes ex Phyiica hy^ 

pothefi computandi , quae tamen fufficit 

theoricx SOLIS vel TERR^. 

α m pro lixa disptitatione opus fuit, ut via ftniefetur ad 
naturalem a*quationumfQrmam,dequaparte quartaplura 
fum a&ums » Nunc redeundum ad aequationes eccen- 
tri S ο l ι s in fpecie^ qua^ potiifima eit hujus partis tertise 
materia , δ£ cujus gratia prasmiila funtgeneralia illaper ca- 
pita vin praecedentia-, 

Primvs meus error fuit,viam pLANET^perfe&umeiTecirculum, 
tanto nocentiortcmporis fur,quanto eratab authoritateomniumPhi- 
lofophomm inftru&ior 3 &: Metaphyficasin fpecie convenientior. Sit 
ergo via Plane t^e perfeitus etcentricus . nam infenfile eft in theoria 
So LiSjquantum ei ovalis forma detrahit. Quie vero propter hanc de- 
viationemfuntneceiTariafuturainPLANETis ca^teris -, infra fequentur 
cap. lix &C LX. 
J« "Κ?» Cum ergo fint mora* Pl α ν ε τ λ in iequalibus eccentri partibus ad 

"v^fpar- invicem ίιι ea proportione, in qua funtipiiE partium illarum diftantia?, 
nirrhytcVm* at punota ilngula m toto femicirculo eccentri diftantiam mutent jnort 
levem operam mihi fumpii,ut inquireremjquomodo iingularumdi- 
ftantiarum fummiehaberi poiTent. Nam niii fummam omnmnijqiix 
funt tamen infinita^habuerimus, non potefimus dicere, quantaiit cu- 
jusque mora. quare asquatio ignorabitur. Vt enim tota fumma diftan- 
tiarumeft ad tempus totum periodicum } Cic pars fumms diftantiamm. 
quotalibet ad fuum cempus. 

Igitnr initio eccentrum feciii in partes ccclx, quaii hxeifent mi- 
nima^ particulas , & pofui,quodintra unam hujusmodi partem diftan- 
tia nihil mutetur. Diftantias igitur ad initia partium fe'ugraduum,me- 
thodo capitis χ χ ι χ inveftigavi, easque in uiiam fummam conjeci. 
Poilea tempori revolutofio 3 quamvis defiiiitum eilet ccclxv diebus 
& vi horis,aliud & rotundnm nomen pofiii,dixique illud valeregra- 
o e ®•. dus cccLx/eu integrum circulum,qui eft apud Aftronomos anomalia 
£™:ϊ™' media. Vt ergo fumma diftantianim ad imnmam temporis ,fic habo 
re feci quamlibet diftantiam adfuum cempus . Deniquetempora per 
ilngulos gradus accumulavi: collatisque his temporibus,feu gradibus 

anoma- 



Cap, 
XL. 



Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α. ι 9) 

anomali£ media? cum gradibus anomalia? eccentri, feu cum numero 
partiimi^ad quas usque quaerebatur diftantia,prodiitaequatioPhyiica5 
ciiiiuit adjungenda Opcica.eapkis xxix methodo cum ipiis diitantiis 
inventa , ut haberetur tota •. 

Atqvi cum hxc racio iic mechanica '& taediofa, nec poifet ex ea ^J^ 
cujuscunque gradus folitarii, cieceris fepoiitis,xquatio computari.cir- g™ 8 , 
cumfpexi de aliis mediis . Gumque fcirem infinita eife pun&a ec- 

centrici , & diitantias earum infinitasj fubiic, in plano cccentnci has 
diftantias omnesineile. Nam memineram,iic oIim& Archimedem , 
cum circumfereiitia? proportionem ad diametrum qu^reret, circulum 
in infinita triangula diifecuiile . nam hxc vis occulra eftejus demon- 
ilrationis per impoifibile ducentis . Quare pro eo quod prius circum- 
ferentiamin 360 partes fecab.am, jam planum circuli eccentrici in to- 
tidem fecuijlineis expuiido 5 unde coraputatureccentricitas,edu6l:is. 

Sit α β linea augium ; α S ο l ( vel. 
terra Ρ τ o le ujs.o ) 5 β centrumeccen- 
tnci c dj cujus fimicirculm c d divida- 
turin part&s ~&quales quotcunque gg.gh. 
he.ei. ik.kd, & conneiUntur α β 
tunHL• cum punctis dmifionwn.. SrunL•* 
igitur>K c lo?7gifiima diftantia, α d bre- 
*νίβιτηα,€Λί€ΤΛ ex ordtne ag,ah,ae,ai, 
α κ . Cum igitur triangula &quialtzi finL> 
ut bafcs, & fettores fi<ve triangula cbg, 
gbh,^ reliqua , infifientiapartibpu cir- 
cumferentU miminis Jdeoque α rettis non diferenttbus ; omnia eandem hahe- 
ant akitudinem, crunbm β c,b g , β η , xqualibus : omnia igitur erunt &qua~ 
lia. Sedinarea c d ε infunt h&c tnangula omnia 3 & ' mfimicircumferentia 
c ε d infunt arcm,ceu bajes omnes. Quareper compofinonem, ut area cde 
ad arcum c ε d ,fic area c β g ad arcum cg.© 3 permuUitim, «/ced arcttt 
adc g,ch, ^fingulos ordine^fic area cde adareas cbg,cbh, & fingu- 
las ordinLj , Quare nihil peccatur ,fipro arcubm , are& in hunc modum tra- 
£tentur,£$ > pro anguiis anomalia eccmtri cbgjCBh, are& cgb,chb. 

Torro quemadmodum rect& ex β ad infinitas part&s circumferentu ex- 
tenfa, omn&sin area femicirculi cde infunt ,& recl•* ex β adinfimtas partes 
arcm c η extenfi y omn&s in area c β η infimt^ : itn etiam reB& ex α ad eas- 
dem circumferentU W arcmpartes infinitas, idemfaciuntj . Cum denique 
utr&que, &qmexB,& qm ex α , unum & eundem femkirculum cde im- 
pka?vL• : at cum e& qu& ex α educuntur ,fint difiantU ipfc,quarumfiimma 
qmritur: hinc concludere mihi <uidebar,computata cah,Wcae areafim- 
mam haben infimterum diftantiarum in c η W c ε ; non quod infinitunu 
pertraminpofit,fed quod facultatis , qua poRent diftantu , ad moras accu-^ 
mulandas , coUeffa menfumm in hac area inejfe puurem , ut ita eam adipisci 
pofimmper cogmtwnem an& 3 citra minimarum partium dmumeratwnenu . 

R Quare 




Cap. 
XL , 




Caufa cur fu- 
pracap.XXXI. 
inmodotertio 
ι dupli- 



Sntegra aiqua- 
tione . 



DE MOTIB, STELLvE MARTIS 

Quare ex fiiperioribus ,ficut fi habet 
c d ε area ad dimidtum temporis refiitu- 
torii 3 quod dtcatur nobis i^ogradm :fic 
cagjCah are& ad morarum m c g & 
c η dmturmtiitem-j> . Itnque c g α area 
fiet menjura temporisfiu anomalU me- 
du 3 qu& arcui eccentrici c g reibondet, 
cum anomalia media tempm mettatur . 

Prius autem pars c g β hujm area 
cab, erai menfara anomalU eccentn , 
cujus &quatio Optica eil angulus bga, 
Ergo refidua area> trianguli fiiltcef bg κ,είϊ excejfus ( hoc loco ) anomalu 
medi&fapra anomaliam eccentri \ & ejmdem trianguli angulm β g α efi ex- 
ce/fm anomalia eccentri c β Gfipra co&quam cag. Ejusdem itaquc 

trianguli cognitio utramque partem aequationis prodit,refpondentem 
anomalias coajquata? gac, 

Atque hincetiam caufapatet,curfupra capite xxx. xxxi. partes 
aequationis dixerim in theoriaSoLis quam proximeasquales. U^Qam 
"qua"ionL F pt r o quia quemlibet arcum , eique faperflantem angulum ad centrum ( ut prim 
c g 0* c β g ) metitur areafaa,qmp£for dicitur , ut area cbg; collocato er- 
go pedecirciniin g } & ' diaflemate g B 3 arcuscircumferentia fcribatur ^fecam 
g α in ο . Igjtur ut area g β c ad angulutn gbc ,fic area β g ο ad angulunu 
β g ο . Sed angulm bgo eB pars &quationis Optica. Itaque area g ο Bper 
duplicationem &quationis parti* } m&tietur partem Opticam &quationis >cum 
in noflro calculo prius eXplicato ipfa area tota gba fit propter partem &qua- 
tionis Opticam conjulenda . 

Stfiigitur agb genuina menfara partis aiquationis Phyfica 3 excedit ogb 
oblatum menfiiram partis Optica ^aciolofeu area oab(^ verfits perig&um 
hujufmodi aliquo fydcioloruicifim ab eofaperatur): tn parva Mmen eccentri- 
citate, cujmmodt eH Solis W terr^,w qua 'verfamur hac tertiaparte, 
hoc non eiifenfibile . ^λζαπι quo propim Itneam apfidum venitur 3 hoc exilius 
fit totum triangulum agb, quare & particula ejus aob, quantnm<vis cre- 
fiente tunc ejm altitudine α ο . In longitudinibm vero mediis β ε α angulm 
cumfifforefao alicubiplane menfiiratur ab area bea^ excejfw cum defe- 
Bibm incipiunt permuturi . 

Itaqve fumraa difierentia qux contingere poteft,in o&ante^feu 
loca inter apiides & quadrantes intermedia accumulatur: qux quanta 
fitjjampatefieL ; 

C ν μ ε ν ι μ in theoria Martis aliquandiu eadem ufus fiiefirrL 
computandi forma per areas , non potuit haec differentia negligi pro- 
pter magnam Planet^ eccentncitatem . Nec duplicatio partis x- 
quationis Optica: citra feniibilem errorem fuib. Quare exploranda 
fuit planities trianguli Eeqiiatoriii Poteil id fieri variis mediis > fed com- 



pcndioiifllmura ailcribarrL. 



N®tum 



Corapendiofit 
inquifitioare* 
in triangulos- 
quatoiio . 

Cap. 



Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α, χ 9% 

Notum efl: ^equealta triangula efle in proportio- 
ne bafium , dico & aequebafia eflfe in pro 

portione altitudinum . xl p ; 

SitvL• agb,ah BJupereadem bafi α β continuatn in c. oAgatur ex g re- 
Ctn g ν parallelos communi bafi λ nfecam hbwn:© 5 conneohtur ν curru 
a:& ex trium triangulomm njerticibm g . η . ν . agantur perpendiculares in 
bafim g μ, η l, ν ν ydeterminant&f triangulomm aititudines. Cum ergo g ν 
^mp fint : paralleli ,^Όμ,νρ, perpendicularu , erunt igitux. gm 3 np,/«- 
quales. Sed g μ eil altitudo trianguli α g β , 0* ν ρ eft altitudo trianguli 
an^. TrianguU igitur anb,agb 3 fiin£-> aquealta, & qniafimulfiiper ea- 
dem bafi α β 3 fanLj igjtur aqualia . Et cum anb fitpars de α η β 3 & com- 
mmiis linea bafium hb,^ communis <vertex α 3 triangula igitur ναβ,ηαβ, 
fu?i?L> &quealta . ^uare ut bafis ^Bads u,fic nabWhab. Sed nab^ 
g α β probata fo?vL• aqualia . Ergo ut ν β adBH 3 fic gab^hab. Vt njero 
β ν adB η 3 fic ν ρ adn L 3 eo quod nbp^hb -Lfimilia triangula. Ergo 
etiam ut ν, ρ ad η l ,yfc gab ^hab. ,5W np^gm aquales. Ergo ut 
g uadni altitudo ad altitudinem 3 fic gab area adu α β areanu . Quod 
ertvt demonflrandurru . 

Sitjam β ε perpendicularis adcDi^ triangulum β ε α reffzmgulum in Jf°**^ n 
β . m> β ε altitudo 3 ^ba &*/& . ^Duftn ergo 900/0. dimidia bafi β α ( qua eii eC£entIi S0£r * 
in S ο le 18 o)ift altitudinem β Efiilicet 10 000 o 3 qui eil• circuli radim 3 creatur 
area trianguli Β ε α per χ l ι ι ^nW ε ν c l ι d ι sy£\ 90000000 .Atarea circuli, 
cujm radiite eH 100000 ( ex recentifima recognitione Adriani Romani £ d a ™ Ro * 
filertifimi Geometra ) eH 314-15926536 ' ne unim quidemharum particula- 
rum errorcj . Et ut h&c circuli area fi habet adgradus 3 £0 anomalu media 
pu tempom 3 hoc effadzi6o ojcrupuU prima 3 vel 1 19 60 ο ο ficunda \fic in 
eadem proportione area trianguli ^ooooooo fehabetad 3713 ficunda 3 hoc 
ett igr. 1. min.jjfic. Itaque area bea valet igr. 1 min.jsfec. Sed & angu- 
Imsb-ek capitibm χ χ χ . χ χ χ ι .fuit igr. ι min .J3fi c ■ iEquationis igi- 

tur utraque pars asqualis eft hoc loco 3 circa gradum fcilicet ^o . 

In ca^teris gradibus anomalias eccentri iic agenduirL• . Cunu 

β ε κβί $ji$ 3 ut ergo ε β dtitudo ejm adwL <vel g μ altitudm&f c&teromm , 
hoc eftfmm totm adfinm hbCjGbc, anomalU eccentri; tta 3713 adareas 
reliquorum triangulorum . Ita mukiplicabitur 3 713 in finm angulomm iadh , 
& abjeBis quinc^ ultimis cyphris 3 erunt refidua fcrupula ftcunda, partis aqua- 
tionis Phyfic& 3 iRiangulo ad β refrondentia . Sxempli caufafit η β c 45. 43' . 
4 £ , quantwfapra cap.xxx ifuit . Sinus igitur 71603 in 3713 duftw abje- 
Bisy ultimis confiituit 1.659 ficunda 3 hoc ett 44. 19. quampartem aquatw- 
nisfitpra in tabula ajfumpfimm ejfe 43 . 4 £ &qualem parti OpticA . 

Icaque hic areola α β ο ubi maxima, 33 fecunda non excedit. 

Atqve htec eil quarta illa ratio xquationes eccentri computan- 
di,quadefuprafubfinem capitis xxxiv cepi dicerejquaniaturamipfam 
rerum & fpeculationes capitibus xxx 11. xxxi 1 1 . prasmiiTas proxime 

ex F nmlC • R χ Sed 



0efeitus tiujue 
operaiionli 
per aream tri- 
anguli pofita 
circulari 01- 
i>iia» 



Angulos minu- 
tim feftos di- 
co.cum gradi- 
bus adhsrent 
ninuu. 



Tofita ecliptica 
orbitaPlanct^, 
jlih.il peccar 
h«metliod»s. 
Notaergoillj. 



i|.g t) £ MDTIB; STELLJE MARTIS 

Sed tameii paralogismus ineft in argumentatione mea a non magfti 
quidem momenti; ortus inde, quod Archxmedes circulum fecuit* 
quidem in infinita triangula 3 fed re&is angulis circumferentiae itlfiften- 
tia , ut quorum vertices ιύ β circuli centro. At triangulorum cum α 
vertice in circumfercntia infiftentium , ratio non eft eadem; quia cir- 
cumferentia a re&is ex α edu&is ubique praeterquam in c . d . punotis 
oblique fecatur* 

Et poifes errorem experientia deprehendere. quod ipfe quoque> 
feci^ aiTumptis omnibus diftantiis α c , α g , α η , ad fingulos gradus in- 
tegros , anguli ceg.gbh( cpix diftantias, etii in tabula capite χ χ χ 
prjemiifa, fiturefpondent fingulis gradibus integris anguli ad λ , ita- 
que minutim fe&is angulis ad β : facile tamen cuilibet gradui intfegro 
anguli ad β , fua diftantia ab α proportionaliter attnbui poteft;iisque 
in Linam fummam conjedris . Nam conficitur fumma major quam, 
36000000$ cumtamen diftantiaeaB 36o,efficiantfummamnon aliam 
quam 36000000. Atqui ίί utraque fumma eadem area circuli menfu- 
raretur , debuemnt hae fummae eiie aequales * 

Dcmonftratur autem in hunc modum error . *Trajiciatur per β 

retta qu&cunquepr&ter c d 3 ficans cir- 
cumferentiam ^fitque ε f ; & conncikm- 
tur puntkifectionum ε . f . cum α . Cunu 
iritur α fignum non comprehenaatur li~ 
nea ε f 3 fiet ε α ?figura 3 fiu triangulum> 
quare εα,α vjuntfiZ , longior&t juwL• , 
quam ε f per xxn primi evclidis. 
Sed area ctrculi continet fummam omni- 
um ε f . ergo continet fiimmam, qus mi~ 
nor fit quam omnej ea,af, cum intet 
qu&cunque pun£L• eccentria oppofitu & 
K 3 tale conflituatur triangulum, pmterquam tnter c d . &K 3 ubiprotriafigu- 

lofit Unea retfa . ... 

Porro eadem rationedemonitratur etiam(uthocobiteraddam)di- 
ftantias ab α refpondentes omnibus 360 gradibusintegrisanguliad a, 
(qtuc funt iniuperiori eapitis xxx tabula^eolle&asift unamiummam, 
eiTe minores quam 3 6000000. Trajiciatur enim per Kpunttum refiaqu<z~ 
•cunque >pr&ter d c qu&fit Έν,& conntftantur ε v cum β . SruwL• w tnan- 
gulo ε β ν re&A ε β , β y 9 jun&& longiores quam εα,α vjm diftantU oppofita. 
SedEB.BV omn&s 3<fo,coUett&facwrvL• 36*000000 . 6rgo ea.av omn&3<io s 
coUeB&faaerpL• minus quam 36000000» 

Vtigitur repetam qu^ jam funt dida , ha:c a:quationum metho- 
duscompendiofiifimaquidemeft,&naturaIibusmotuumcaurisha6i:e- 
nasexplicatis mniutur/ed & m theoria Solis vel terrA icrupuloiif- 
iime fatisfacit obfervatis : iedtamenin duobus peccat jPrimo, quodpo- 
nitorbitam Ρϊανετλ eife perfedum circolum,quod verum 11011 clle 
infrademonftrabiturcap.XLiv.;Secundo 3 quodplanoutiturnoncxa6be 

raetiente 





Ρ Α R S Τ Ε R Τ Ι Α. Ι?7 

metiente diftantias omnium pun&orum Sole : quarum tamen caufa- 
rum altera alteram, quod miraculi loco ilt, exa&iifime tollit , ut infra 
demonilrabitur capite lix. 

Ε τ qvia hasc astas prasftantiifimos habet Geometras, qui inter- 
dum in reb.nonita manifefti ufus defudant diutiffime, appelloomnes 
& iingulosjiit hic me juvent in plano aliquo inquirendo,quod xqui- 
polleat colle&is univeriis diftantiis. 'Geometricequidemflate accepta 
voce) id ipfe mveni: fed doceant me numerare quod ego Geometrice 
delineayi 5 imo doceant figuram inventam quadrare . Explicefur 

igiturfemicircumferentia cedi» lineamreBam^ divi- 
datur inpartes totidem 3 quot prim,punHis g . η . ε . ι . κ : & 
expun&is divifanum- engantur perpendicularcs &quales 
radio c. β : & cUudatur parallelogrammum . Erit id du- 
plum ad triangulum Archimedevm^, quo femicirculi a~ 
ream is m&titur. Qmd β ex fiBoribm fingulU in hunc 
modumfingulafeceris paraRelogramma 3 tunc totumpar- 
aUelogrammum di^uifum in partes , aquipoRebit totiarea 
fimicirculi : ubique fctlicet regnabit ratio dupla . 

Extendantur autem in hunc eundem modum & di- 
ijL- \ flanttA c α . g α . £tfc. &pun£ki α conneChntur^conchoide 
α . α . α . α . perfinguU punBaduBa( quorumfitnt infinita 
potentia )figura aacd &quipoUebit difiantiis omntbttsex 
α . Nam fimiliter ex fingulis lineis ag.ah .fadium eH unum paraUelogram- 
mum quamproxime 3 nifi quod conchois ipfi q d parallelos noneH y fidfic incli- 
natu ad radios ga.ha.eaj/w ipfi etiam circulo incUnanturdifiantu adcir- 
cumferentiam:ut ita mhil impediat 3 quodconchois α α longior ett fatkiquam 
fimicirculus c d . 

6H autem ε α longiorquam ε β . quodfifitmerentur ca.g q^h r . ε β . l s . 

κ l. d α j quantds determiriatPL• perpendiculares demiffz ex α in diflantiatpun- 

ciorum α β {utfiinfihemate circulariin η β continuatam d&scender&t perpen- 

dicularis α ^ 3 determinans η r breviorem quam ha) tuncfigura inter con- 

choidea α qjr. bsla^cd ,plane eflet aqualis figura cbbd, JSfam conchois 

ftcaret β d m hnea eaj^ 3 quia β α faprema & infimafitnt^ aquales, ^Bq 

aqualis ipfi lb ,ξ£ β r ipfi s β & c&tera : Srgofgurs bbrq^a ^bbals,^ 

fint congruA , quarum altera defetius, altera excejfm eft figuramm cbbe Of 

ebbd Aqualium : tota igjturfigum inter κ qji β s la^c T> 3 totiinter bb^ 5 

c d &qualiseB . Itntfcfyacioluminter duas conchoides α c^r bsla^aaaaaa 

mefitur excejfum diflantiarum ex xfaper difiantias ex β , in ea quidem men- 

pira 3 in qua parallelogrammum poniturAquale omntbus dtflantm ex β . 

Etnotaquod fpacium hoc non eft ejusdcm latitudinis in locis a Ji- 
nea ε α a^qualiter remotis, fed infra latius . J\Qam infihemate circu- 

lari continuetur η β r in ν . ut α η . α ν refyondeant angulis η β ε fitperiori.et 
ρ β ν inferwri aqualibus& aqualitera mediis punttis ε. f. remotis . Et centro 
κ diaflemate α v per ah^bh arcus circuli ducatur χ γ . Si ervo α υ conne- 
xueris 3 erit ayr plane congrunm triangulo α v r . nam av^ay^a xfortt 

R 3 aqualeS) 



Cap.XL. 



ProblemaGeo- 
metris piopo- 
fitum, de <jua- 
diando fpacio 
inter conchoi- 
des. 



* Conchoidea 
dico nonillam 
Nicoftrati.qua: 
infinita eft.fic 
illi diila.quod 
funilis conch ? : 
fed illam qua: 
fimilis eft 
conchoidi Ni- 
coflrati : ut 
Rhomboides 
dicimus id 
quod eft fimile 
Rhombo. 



Spaciam intet 
conchoides in- 
ajqualisefTela- 
titudinis.in lo- 
cis a mcdioa:• 
queiemotit. 



Cap. 




DE MOTIB. STELL^£ MARTIS PARS TERTIA. 

Tj ^] dqualej 3 exconfimaiio-< 
ne, £f longiores .fed& 
"y ν R. R υ .fimtxqualej et 
minorto. Expunoto <ve- 
ro η extra circumferen- 
tiam χ γ dutt&funt du& 
η χ per centrum α j βΡ 
η xpmtercentrum^ergo 
η γ <?/? longior quarru 
Jh Xjmajorergo k.y 3 *vel 
Α χ j augetur breviori 
XB 3 £f minor ν R W 
r γ augetur tongiori 
γ η : 6V &*;»*# /0&* R η man&t breviorquam tota α η . 6rg0 differentia rh^ 
α h minor eii idifferentia ry^ax, jSw */? differentia ν R 6J 3 ν α . Itaque in 
conchmde s α wz^or eft,KK minor^ etfi ιε,εη ^qual&s . No η ergo bi- 

fecaturab EAjfpaciiiminterduas conchoides: videtur autem bifecari 
a β β , quod exploret Geometra aliquis, & fimul doceat quadrare fpaci- 
um interconchoidesjiit numeratioiiibUs apttim fiat. Infra cap. χ l ι ι ι 
invenies aeftimationem craiTam hujus fpacii. 

Η & c itaque de Phyiicas asquationis complitatione generaliterpr^- 
mittere volui, utquamvis ea nondum a neceirariis Geometria^admini- 
culis fatiseftinftraotajfediieque dum omnes inasqualitates Planeta- 
rvm patefaofos ( cum praefertim prasfuppofuerimus , viam S ο l ι s vel 
terr^ eile perfedum eceentricumjqiiod tanien iilfra de Mart ε ne- 
gabiturcap.xLiv.&i: Liii.) hbft tameh nimium hasc operatio afuafpe- 
culatione pramifTadivideretur. Nam quod theoriam Solis attinet, 
in qua fuimus haftenus verfatij nihil nobis incomttiodat , neque con- 
choidisfpaciinegledio>quaminusjuil:ofLimimus,nequeperfe6lieccen- 
trici aiTumptiojquarationcabundare videmurjin quantum jam judica- 
ri poteft 3 nondum omnibus explicatis . Imo hasc hoc capite fub paralo- 
gismi notareje&a, infra,cum advcriifimum modum ajquationumve- 
nerimus, refumentur j elirainato illo ex hypothefl ifta 3 quod paralogis- 
mo dedit occaiioneirb . 

Cvm ergocaufam&menfuram injeqvalitatis secvnd^ ,quai 
Planetas vifiii itationarios,dire£tos &C retrogrados exhibet > per cer- 
tiflimas obfervationes δε demonftrationes ad unguem defcripferim : o- 
ftenfoquod& ipfahasc fecunda iiiasqualitas communicet deinasquali- 
tateprima,&:quod theoriaSons vel tirkje( Copernico) vel epicy» 
cli(PTOLEM^o)iimilis ik theori&ca^teiOriunPLANETARVM j) &: caiifis 
Phyiicis hajusin^qiialitausprimaeinventis,adqj calculumpro theoria 
SoLiSjaccommodatisrjurementohic tertiam PARTEM,quaiiquod- 
dam antemeridianum penfum,interpoiitoprandio,finio: iuccinentt, 
mihi remiflionum animi Mao-iftro : 

PARS SVPERAT COEPTt, PARS EST EXHAVSTA IABORIS5 
HlC I£NEAT NOSTRAS ANCHORA IACTA RATfiS. 



*99 



COMMENTARIORVM 

D Ε 

MOTIBVS STELLA 






Μ 

PARS QVARTA. 



INVESTIGATIO 

VERjE MENSVRiE 

PRIMiE IN^EQVALITATIS 

Ε X 
GAVSIS PHYSICIS 

Ε Τ 
PROPRIA SENTENTIA, 




zoo DE ΜΟΤΙΒ. STELLJE MARTIS 

VJE TERTIA PARTEdemon- 

ftrata funt.ad omnes Planetas pertinent: 

unde non injuria CLAVIS A8TRO- 

NOMIiE PENITIORIS di- 

ci poiTunt . Quam tanto magis gaudere debemus 

inventam.quanto certius eft nulla alia ratione inve- 

ftigaripotuiiTe, prseterquam per ftellae MARTIS 

obfervationes.Nam etfiquidem PTOLEMJEVS 

biieofcionem hanc eccentricitatis S OLIS in V E- 

NERE quoque & MERCVRIO deprehenditj 

eoque nomine eccentros eccentrorum , leu quod i- 

dem eft,gyrationes centri epicycli introduxit : qu^ 

demonftratio reiervatur in proprios de his PLA- 

NETIS traftatus: obfervationum tamen ipfarum 

conditio, &breves VENERIS a SOLE digref- 

fiones.qux non hifi humilem obfervari de no&epa- 

tiuntur,methodicae inquiiitioni hujus reiplurimum 

impedimenti fuit allatura, fi citra MARTEM fte- 

tiflet. In MERC VRIO multo abfurdius adhuc 

iftatentabantunquodis ranfsimea SOLIS radiis 

emergat.&longius MARTE & VENERE a 

TERRA dtftet, cumhicitimividentur. Fuiflet 

itaque veritas nobiscum PTOLEMJEO paten- 

tifsimis mdaganda campis,&per craiTas umbras ma- 

nibus quafi palpanda . 

Quantum autem de PRIMA INiEQVA- 

LIT ΑΤΕ , qux occafione eccentri accidit , & 

cuique PLANETiE propriaeft,huiccommu- 

nuparte tertia inventx, fecundas in^qualitati debea- 

mus : jam exemplo ftclk Μ Α R Τ I S declara- 

bitur . 

CAPVT 



ι 




Ρ Α R δ Q_V Α R Τ Α. iQ i 

C Α Ρ V Τ XLI. 

Apfidum & eccentricitatis , & proportionis orbi- 

um inquifitio tentata, ex jam uiutpatis obferva- 

tis , extra oppofitionem cum SOLE> 

cum falia tamen conditione. 

vpra parte feciinda imitatione veterum ex obiervationi- 
bus acronychiis conatus fum iiiveoire aphelium & ccccn- 
; tricitatem/unaque δ£ diirantias iteilai Martis a Sole iru 
toto circtiitu. Ec asquatibnes quidem eccentri fere aliis 
quoqj obfervatis extra iitum aciOnychiumrefpondebant. 
Ecceiitricitas verb & diilantiae a So le 3 repudiabantur a parallaxibus 
annuis longitudinis & latitudinis. Itaque ut diftantia: irellie a centro 
So lis ,per oninem eccentrici ambitum inquiri poiTent,prius fecunda 
ina:qualitas ( epicyclica Ptolem^eq , feu orbis annvi Tychoni 
&:Copernico) parte tercia expedienda fiiit. Imo vero, fi via 

Planet^ perfe&us eiTet circiilus> vel jamitatim prima Planet^ in- 
a^qualitas,qua^ eit racione eccencrici, indagari poilet. Nam fu- 

pra capite xxv mechoduin cradidimus , ex tribus diftantiis, trium cir- 
cumferentia; pnndorum^ab aliquo pimcfco intra circumferentiam, δ£ 
angulis ad illud pund:um 3 inquirere iitum&magnitudinem circuli,rc- 
fpeitu. illius punoh,centrum & eccentricitatem 3 cum apiidibus* 

Jam capite χ χ ν ι inventa eft diftanna Μ α r τ ι s a cencro Solis 
147750 in 14.11. 7 Vapudnod'um,idqueAnno mdxcv D.xxv 
O&ob. Capice vero xxv ruriiim diilantiaMARTis mventaeitio^ioa 
pattlo mirlor 1115.15. ioj-, &id Anno mdxc D.xxxiDecembris.Ec 
qaia Mars 41 gradibus abeft a nodojmulnplicato ilnu 41 infinum in- 
clinationis nmximx cap. xrn inventa^prodit inclinatio loci f. ii. 40. 
Cujus fecans,radium iiiperat in centiesmillenis particulis per ii^quaj 
funt, iti dimeniibne lioftra, particulas 34 . Itaque corre&a diitantia hu- 
jusloci eiTet 16^3154 paulo minor. Maneat 16310 orSecansvero hujus 
inclinationis ih fecaiitem 41 duofcus , produek fecantem arcus per 50 
loiio-ioris. itaque auferenda 50 loco MarItis ur iit 5. 14.3-0 r^ . 

TertiOjCapite xxviii diftantia Martis invcnta eft i6"6'i8o m g. 
15. 2-0 irp. Anno mdxc D. xxxi Ootob. diftans6"8 gradibus anodo. 
itaque inclinacio loci f. 41. 40 . cujus fecans "abundac pardculis 45^1132 
fiint in noftradmieniione 75 . Itaquecorre&a diftantia 1 6" 6" 2, 5 5 . Anre- 
mntur i^ loco Martis , pro redu&ione ad eciipticam. 

Harc tria locaper praceflionem iequinodiorum ad eundem annum 
MDxc6cmenfemOdobremredudaiichabe.nr. 147750 14.1g-.51 V 

16" 3 100 5.14.11 =q- 
ι66ζ$$ 8.19. 4Ψ 

Apparet 



Cap. 
XLI. 




10Z DE MOTIB, STELLi MARTIS 

Apparet aphelium eiTe ootavo gradui Virginis propius quam caste- 
ris , q uia ej m diftantia eft lon gior . Imque fecundum demonflrata capitis 

xxv fit cl centrum corporis S ο l α r ι s . ex 
eo educatur ctB-.an.ctn.mea proporttone , 
utdiflantU hicproducunturin numcm\& 
conneCtzmtur punEfa omnia. & fit angulu* 
χ,α,Β• 114. I .li.quantum efi ά 14. vwg np. 
fic y.a.v\fit 17. 5. 17 . quantum eii ab g° np 
in 5 =«= . ^ « α -9- compofitm ex utrcque. Sol 
enim ajfurnitur centrum z^odiaci. 

Oportec j am inveftigari circulum, 
qui per η χ, 3- traniit : iic ut w. κ. 3•. iint tria 
locaPLANEf ΛΕ. 
Informa Ptolemaica α erit TERRA^centrumzodiaci:».^. tria 
loca pun&i affixionis epicycli • Castera manenc . 

Igitur in triangulo nctS-, dato angulo cum crunbm } iwvenitur angulm 
α$γι i£. 2.6. ly.Similitermii&S-daturoLS-zH. 16.17. Vhde ablattu &$* re- 
lwquitnd -κ 14. 44. 4. Sitycentmm ψ&βύ circuli. Oucatur a.y& linea 
continuetur in s aphelium & l• perihelium : & connettantur « κ cum y. 

£um igitur vS-nflet ad circumferentiam 3 & η yn apud^ centrum ,fiper eo- 
dem arcu ij κ , ent igitur ny* duplus anguli « 5-x.fiilicet %$■. ig* 8 • £^ qualium 
ny eH 100000 , erit wjo868 duplumjcilicafinus dimidU'*yx• 

Jam in triangulo »cui>dato denuo angulo cum cruribm , invenitur kvcl 
7 g. 44. 1. fSper hmc 9 M 77187 , qualium « α /<#/<?<? . Qualium ergo κ «pw 
erat 50868 &r\yiooooo 3 tolium m&fit 1074-86. Et quia vyneil• zj. zg. g, 
erit igitur my dimidmm refidui ad duos reftos, quia νγ,'χγ aquaiej . Ituque 
yinyeft 75. 15. 56Γ. Hincaufer mol. Refia4 ynd. 

In triangulo igitur ynoL datur angulm cum cmrihm . ^uare innotejcit 
γ> Λγ 3 § °. 15. 4.'$ . <Jtc propterea (cum cinfit in 5. 2.4, ^ ^J m/ linea apfidunu 
α yin -lJ.%. 3 ^ a .^^ angulum vero rta.y in^enitur &ay eccentricita*9768, 
qualium vyeBiooooo. Oenique in dimenfione qualmm ct η eii 16310 3 erit 
» Ύ U^^ ■ E ra * autem earundempartium etiam femidiameter orbisannui 
100000 . 6rgo proportio orbium ejfet ea > qua 10000ό ad iyi74-° • 

Qu;e omnia quam fintvitiofa, ex eo colliges.quodquotiescunque 
pro una vel pluribus uiiirpatarum diftantiariim αθ-.ά«.ακ, aliam adhi- 
bueris , competencem alii loco eccentiici, & inventam asque certa lrre- 
futabilique argumeiitationctoties ommaiftaprodeunt aliter. 

Et iequcnti capite invenietur cerniTime ea , quae eft ι ο ο ο ο ο ad 
151640 circiter. Ecccntrickas ^i^.qualium radius 100000. Aphe- 
liumvcroAnno mdxc D. xxxiQaob. fupracap. xvi inventura eft 
in 18 arad. 53 min. Leonis.quodcapite fequenticonfirmabiturintra. 
xi fcrupula . 

CAPVT 



Ρ Α R S 



Q^V Α R Τ Α. 



2 0'3 




CAPVT XLII. 

Per aliquot obfervationes extra fitum acronychi- 

um, MARTE circa aphelium, itemque alias ali- 

quot, Μ ARTE circa penhelium verfante , in- 

quirere certifsimum locum aphelii, corre&io- 

nem motus medii 3 eccentricitatem ge- 

nuinam , 6c proportionem 

orbium . 

α μ vidiili leotor, de novo nobis incipiendum eiTe: cum tres 
Martis locoseccentricositotidemque a Sole diftantias 
ad legem circuli revocatas, aphelium ( fupra non incertif- 
iime cohftitutum) negare cefrieresj undenobis fufpicio or- 
ta,viam Plane tje hon eife circulum . Quare ex tribus di- 
ftantiis , reliquas disci non poterunt. Itaque cujuslibet loci diftantia 
ex fuisjppriis obfervationibus extrucndaj omnium maxime aphelia &C 
penheliajexquarumcomparationedegenuinaecceiKricitatediscimus, 

Sit a. centrurru 
mundi, α β linea a- 
pfidum, & centro β 
eccentricm t $■ } Qf t 
aphelium, S-perihe- 
Imm . £x capite χ l ι 
meliusque ex capite 
xvi inteUigimus>ob- 
firvationes 3 Mar- 
τ ε circa ι r verfinte J 
proximas effe has . 

I. A. mdlxxxv 
D. xvn Februarii 
hora x, vifusfuit 
Pl aneta in 15. 
ii7a,cumlatitu- 
dineBorea^f. ifc. 

II.A. mdlxxxvi 
xxvnDecembris 
manehora iv^in 19., 41 f ψ latit. 1. 45^ B. 

EtAnnoMDLxxxvn D. 1 JanuariimaneH.vn.M.viii.in 1.4.35^ 
Lat. £.54. B. & ix Januariimane^in 1.517 ^lat.3. 6" Bor. 

AnnoMDLXxxvm D. χ Novemb. manehora νι. M. xxx inter 
tfi & Cor ζΐμ. ij. Declinatio Martis Borea 3. i^. Quaretfun 15.31 «?. 

lat.i. 




XLII. 



^ 4 DE MOTIBi STELLiE MARTIS 

lar. ΐ.46". 43 B.D.v Decembris manehora vi intero*& Coril-f/ . 17. 
^ AP » deciinatio Auftrina i. 5. ergo tf» iri 9. 19 ~ ^.latitudo Γ. ^ ~ Borea. Non 
funt autem has obfervationesconfinnata: per Fixas fequentes. 

Αήήό μ d xc D. vi 06tobris,cujus diei mane horaiv M. xlv bb- 
iervatus efto» in alticudine ii-^graduum a Cauda Leoms &: corde Hy- 
dra^cum declinationefua:fed quod neutra Fixarum a Marte in lon- 
o-icudinem reda porrigeretur , acciditut afceniiones re&ae, utrinque, 
&: per declinationem extru&as , 6 minutis discreparent. quod facilc 
fieri poteft,fl minimum aliquid declinatiom deiic : cui quidem viden- 
tur non Tatis fiii , quod Martem a cauda a menii iimt, qiiie in eadem 
longitudineeih diftantia omni in latum abeiinte , ut fcilicet de latitu- 
dine Martis hinc certius fcirent, quam ex declinatione. Sed retenta 
declinatione £ . 14.& diftantia a corde hydrx 34. 33 7.fiierit ejus aicen- 
ίϊο re&a ι^δ^^τ- Itaque loCus 17. i^f irp.lat.i.i^f Borea. Fixarum. 
tabella refraotionis.exhibet in hac altitudine 4 minutajSoLis refraotio 
majorem exhibet. & Virgo ardua iiirgit.itaque circiter 3 minutis ( aut, 
per folares refra&iones ) plusculis ultra, in confequentia eft projicien- 
dus 3 unde per refra&ionem erat fublatus. Parallaxis exigua admodum 
fuit.parumigitur detraxit refra&ionibus . Fuerit m 17°. 10 ψ. 

Anno μ dc -^Martii hora vin-rpoft merid.in 2.5). 1i7.2r.Lat. 3. 13 
Bor. Et^ MartiiH. ν n 1 7. in 1.9. ig ss-.hu ]• i$i Bor, 

Refpondent autem tempora Martem in eundem eccentrici lo- 
cum reftituencia, iic invicem , c « Α ΐί if 1 Et Solis tf ««! « 

c«p.XXX. 

1585. ^Pebra. H. p. m. 10. ο 15.ii.30a 9.2.2..37X 5)9170 

1587. 5 januar. Η. ρ. m. 9.5 1 1/8.30^ i5.z1.16"> 5)8300 

1588. zzNove. H.p*m. 9. ii z.35.40^, 10.55. 8 ^ 5> 8 355 
155)0. 10 O&ob. H.p. m. 8.35 io.13.30np 2.6.^2.46^ 99300 
1600. 6"Mart. H. p. m. £.177 15). 18. 30 ss 2.6.51.36.x 99667 

Redudionis obfervationum adtemporadebita.ratiohax eft.Cum 
Anno μ d lxxxvii diurni Martis fintin decremento,ut & in Ma- 
gino & in obfervatiotle ipfa trium dierum apparetjufurpavi diurnos 

iic: 17.16'. ιό'.ιό'. 15. 15.14. 14.1 3.13• x 3• I2 •• 12 •• 

Anno μ d Lxxxvin D. χ Novemb. obfervatio minus habet me- 
ridianoMAciNi loco 39'minutis.D.v Decembris minus 33 minucis.Et 
noftrum momentum eft intermedium . ergo ufurpabimus etiam inter- 
mediara diiTerentiam 3^. 

Anno μ d xc deferta eft obfervatio , & per fe male habita ut appa- 
ruit , icd tamen diumus in Magino per plures dies conftans eft 37 mi- 

nutorunL• . 

Jam ad rem: Acetii multos hadenus modos docui vel inquirendi 
vel comprobandi loci eccentrici & diftannae/equartamenhicrurium 
alium.eo quodiit comraodiifimus. SiwL• autem loca terr^e c^g.x.A.y. 
riempe $\ γ . adfinifiras, t.n.X.ad dextras eccentna locipartzs . 6t cum data 
fint^ Imea α c^, α g, ακ,Λλ, αγ 3 ζ^ ^^// oi.fo.au. au. αλί . ο,γι • ajfumam^ 

tertmm 



PARS Q_ V Α R Τ Α, 



zoy 




tertlum commune in omnihm triangulis 3 nempe latm cLi>unum nempe qu&- 
fitommifS p er hoc latus inquimm angulos ad i 3 quifilineam ct ι in eundenu 
Zjodiaci locum βαΐ'αεη£,(.ηίβ quatenm ob pr&ctfionem /zquinodttorum is in 
fequentibm temporibm efi promotior). exeo mtellettums fum , ajfumptmru 
α, ι bene habercj . 

Qjfyfethodi ratio hac , quod ut aiad angulos ^Λ.κ.Χ.γ .fic α Λ α g . α κ . 
ctA.ay. adangulos ι. 

y ι 19.18*30 -ssjc^ ί ι 5•ΐ ζ. j oSl 



ίΐ ζ. 8.30^ 



χλιο.55• 8^ 
κι ι.35•4°~ 



λΛζ^.^4-6^ 

λ l ZO.lj.jO ηρ 



αγι ιιι. 46 .$ 4 | α ^ ίΙ 55•4^•5 3 0Mn5.1z.46 αχι6%.ι^.ζ% αλι^.^ΤΓό" 
Hommfinusm diflantias Solis^terr^e multiplicati ' 3 & per ajfumbtam 
difiantiam 0.1166700 di^uifi.produnt^finm angulorum. qui additi ad 'vtfio- 
nes Μ ar τ ι s in y. fr.ablati vifionibus ιη δ.κ.λ. refiituunt Uneam α ι in h&c loca 



19. 11.48 



y o ^ g 

19.18.44 'α 1_9.i8.1i• ει ι^.ι^.ιϊα 

Oebmt in 


19.10.40' 


19.30.51. 19.18. 0. 19.19.36". 

'uelin 


19.11.11. 



19.19.51. ΐ£•ΐ7• °- 19. 18. 36". 19.10.11. 19. ir.48 
3\Qhpimm non aliter differre debueruwL• loca quinque ,quam- quanmeildif- 
ferentia pmcefionis Aqumootiomrru . 

Vides autem ex fehemate ,fic&teris manentibm , breviorem affumferis 
α wenturam iny fr. in confequentia ini.K.X.in antecedentia s non tumen 
ubique &qualifyacio . aAtfimul hocfeceris , nocueris in Λ\*.λ. profueris inyiy 
Qntrarmm,fi prolongavem . oAt confonum eil,errorculo$ hosce difiributos 

S haberi 



X Ltt 



Caf. 
XLII. 




zo6 DE ΜΌΤΙΒ. STELLiE MARTIS 

haberi per omnia, 
loca. Ergomhilm 
difiatia unmuun- 
^w,^Planeta 
prdfiriptis tempori- 
bus eB ' in locis ulti- 
mo recenfitis . 

Silubetadcon- 
fenfum exploran, 
du uti :toETHQDo 
cap.xxvIII.c0#- 
nexis cfl i.punHis, 
in uem&i L• 74-OJ8. 
^sa 6"g. 36". o.z&di 
6j.-Li.].mare ί «h 
8g°.i8.50.e 3 ^i44. 

36-4-6'&eiP 4-6- 
54. 24. quare ι s 
ioijSo.&zcli 33.59 

fi.quareoLiarmo mdlxxxvii in 19.19.4.9 ^{nosjamelegimm %%.\%*ys* 
differentia fimpuli unius ob retmendos etiam c&tercs locos) . deniqne v.i 
166723 .& 'locm y.confentit . 

Ac cum 166666-3 fit radii 1000 00 fesquialteia, ciredibile eil hanc 
effe propomonem diftantia; mediocris TERR^aSoLE& longiiTimae 
Martis a θ .fed nihil conjeduns tribuam in prafens. 

Cumautemeccentnciplanumhicinclineturadeclipticamailgulo 
i.4g.cuiusfecans45>particulis abundat,qiiievalent 81111 dimenfion^ 
noftiarveniTimaigitLir diftantia ο* δ£ Θ ent i6"6"78o,quantum quidem 
exhis obfervationibus colligendum : quas meminens loiigiuscule de- 
dudas,nec in lpiis fius diebus optime comparatas . 

Jametiamadperig2umaccedamus,ubicatalogusobfervationum,& 
mediocns cogmtio motus medii,oitendurit ^pximas obfervauones has : 

I. A. 1 5 8<>.D. iNov. H.<^vesperi fuito»in lo^^cumlat.i.^mer. 

II. A.i5^i.D.iiSept.H. 7 .M.ioini8 e .3^^.Latit.i e .4^7Mcrid. 

III. A. 1593. D.3i]uiiimaneH. ifm 17.3^7 xXatit. <f.^Merid.& 
11 Augufti maneH. 1 f- m i& £f * • Latit • & ή jr Mcrid. 

Refpondent autem tempora in hunc moduriL : 

L x Pift. SOLIS Sc 

CT 1 G) TIRRA. 

158^. iNovemb.H.^ P.M. 2.0^9 X~f ι<Μ3•5<Γ*> 9*71° 

i 59 i.ic>Septemb.H.5 M. 41 14• if-* 5-47- 5^ 5W4* 

155,3. tfAugufti H.5 M.14 i6.$6. x 13. 2^.13 α 101183 

Anno md xc 1 oportet nos itti confidentia,dmrnos eosdem efle cum 
diurms Magini. nam obfefvatio folitaria eft. Ac cum in Magino 
movcaturdiebus vnpcrgradus4. i£ fucritergo Mars xixSept.H. 
Vii- in 14.10 *, & H. vi r in 14* ig ? ί . Cirea ftationcm in xvi vcl 

* xvii 



Ρ Α R S Q^ V Α R Τ Α . ζς > 7 

χνπ Juliipromotior fuit incalculo peri. ig".circiter,quam apudMA- 
ginvm. Jam xxvi Sept. adhuc per o. 53 eftpromotior. Diebusitaq; ^ Ap • 
lxx deminuta eit differentia circiter 13 minutis. Si eciam proportio- 
naliter argumentemur,grandioreritxix Sept.haec difrerentia circiter 
iminutis.Credemusigitui^MARTEM adnoitramhorameiiein 14. 10 £. 

AnnoMDXcm a*aftationeabit.Etcum xxx Juliilocus Martis 
medianodefeqLiente discrepet a meridiano MAGiNiper|. 15 f ,dievero 
χ Auguftiper 3.59 ~, ita ucaugeatur difFereima,paulatim tamen minus 
atq; minus;afTumfi difterentiam dievi Auguftij. 46", ut iit horai^me- 
dix no&is fequencis in i<f . 51 χ . & diurnus 1 o.Superatur noftrum tempus 
hc-ris viii M. xxx. qnibus debentur circiter 4 minuta de retrogrado 
mocu o». Igitur noftro tempore fuic ϊη i6-$6 X• Certum dt nos (hoc 
quidem nomine) nihil ultra uniim fcrapiilum ulcro citrove aberrare. 

Sa^pius in perigaso ironeftobfervatus. Nam Anno μ d xcv incidic 
ejus in perigasum adventus in mediam arftarem, crepusculis in Dania 
pernociantibus.Anno mdxcvii Tycho Brahe in itinerefuit. Pro- 
peSoLEMveromhyemalifemiGirculo diulatec,ob celeritatem,SoLA- 
ri non multo minorem . 

Sit in fchemate locm Martis eccentricm S- . Loca terr^ ζ.μ.η.& 
fit ζα. ι _9 . ι j . 5 ^ ho μα. 5.47. f ^ «α 13.15-.13 a 
£3•. 10.59.15 £ //.5 14.18.30 £ «3- 16.56. ο χ 
w/ 10. 
6r£0af9- 61.45. 19 Λμθ- 98.3 1.2.7 cuj3-156.30.j3 . 

W 3 1.57. 
aAJfumptu igitnrcommmi ol§ in longkudme ij8^oo,prodit ejus locwfici 
Per ζ 1^.55.10 ^. μ.. 19.53. 6 — • »• 19.5.9.10 cs. 

W 5 4. 3 6". 

dAtfiapud ^fuit 55 . 10, decuit apud μ effe 5 6• $6,apiid 3- 5g. 31 . 6£#^ί 
f /?;'#? *i? pr&cefio aquinoBiorum . Appar&t igitur exfchemate, lineam a. 3- per 
» nimis in confiquentia abire ; per μ ^refyeclu tpfiw η , nimis in antecedentia . 
quodfit c&teris manentibm.qma &$• nimis brevem ajfumpfi. Itaquefiuno 
centenario longiorem faciam fiiiicet ijSjoo , jam prodeupsL• hac loca ι - 

Ex ζ icj. 57. 10 zz,ex μ zcj. {y^Q. <vel 19.57. 6zz>exn 15?. 5 g. 17 as. 
Jam itaque nimis propinqua w r vicemfa£kifimL• loca ipfim λ^•,^ /?//^• 
hic peccatur in propinquitute qnam iilicin remotione. Qnare verifima lon^ 
gitudo ipfius ct S• erit IJS4.30 circher. 

Inclinacur hic planum ( ut &c prius loco oppoflto ) 1. 43 . &c fecans 
abundat fupra radium particulis 4^. Vt vero 100000 ad i384io,iic 
ha^c 49 ad 68 . Ergo correoba longitudo radiieft quamproxime 138500: 
exhis quidem obfervationibus longe dedadis. 

Ex his inquifitio apfidum . 

AiTumatur refpeohi omnium uium obfervationum locus lincx a3- 
AnnoMDLxxxix D. 1 Novemb. H.vi 7 poftmerid. in 19,54.53 ^, 
utfitMDxci in 19.56". 30. &c Anno mdxc πι in 15?. 53.^^. Vicaria 
hypothcfis capitis xvi exhibec illam primo cempore in -l§, 51. ^j ». 

S 1 Prius 



Cap. 
LXil. 



20 8 DE MOTIB, STELLi MARTIS 

Prius autem aiTumpfimus fimilitcr cu Anno mdlxxxvhi D. xxii 
Novemb.H. ix M. n^.in %$. io.r| Sl. 

Cumergo ab Anno mdlxxxviii D.xxii Novemb.H.ix.M.n-! 
usq•, inannum mdlxxxixD. ι Novem.H. vi M.x.fint dies cccxliv 
minus Η. ι i'M. lii J-: integra vero revolutio ad eandem Fixam habeat 
dies dclxxxvi minus H. o. M. xxvm : apparet noftrum intervallum 
paucis horis exuere medietatem temporis reftitutorii . Ecce 
D. cccxliii Η. xi M. xlvi Dimidiaperiodus 

cccxliii xxi lii| ι Noftrum inte rvallum _ 

Exceiras χ vi~. 

Et cum a prioris temporis loco z$. ιό. t% £1, usque ad locum quem te- 
nuit o* temporepofteriori i/.j^jjjsij-fint g ra< ^ us ΐ8° •34•4ί :&: iubtra- 
6ta praeceffione 48 • refidui igo . 33 . 53 : quare Γι horis χ . Μ. νι-χ com- 
peterent in perigaso de diurno Μ α r τ ι s in eccentrico, illa refidua fu- 
pra femicirculum 33'. 53 5 tunc hinc intelligeretur aphelium eife in zy gr. 
2.0 min. izfec. ζΐ. 

Scimus autem diurnos Martis in eccentrico circa apogasum δ£ 
perigaeum,ex jam inventis diftantiis J &: ex demonftratiscapitisxxxn. 
Suntenim diurni quamproxime in dupla proportione diftantiaram,. 
Namin apogxo diurnus eftcirciter i^. 13.1η periga^g.i.cummedio- 
critas diurni iit 31. 17. 

Pcrpende itaque.quod ii Mar s a pun&o apogasi eundo dimidium 
temporis reftitutorii infumat , fine hujus temporis omnino conte&is 
180 gradibus , fit futurus in pundo perigan. At ίϊ jam hoc fpaciunx, 
temporis aufpiceturuno die poft quam In apogaso fuit, incipiet igitur 
curium a i^.i^.minutoab apoga^o finietquein ΐ8°•38• z - I ta q ue dimi- 
dio temporis plus dimidio itineris curretper 11.451. Contrarium, fi die 
uno ante apoga^um inciperec 




1EL• 



AnnoMDLxxxvinD. xxu Novemb. fupra 18,50.44 



2-8- 3:9-46 a 

α 



Difierentia -io.jg. 
Vtri aphelii inquiiitiohi pkis fidei tribuendum, incertum, Nam fieri 
facile poceil- , ut in pofitione & ailumpnone linearum αί. ctS-. proptcr 
obfervationum incommoda 3 peccaverinuis 4 minucis , duobus hinc, 
duobus inde,quantumquidem ex erroribus conipirantibus accumula- 
ri oporcec, ut aphelium 1 1 minutis alterari poifet. Hic tamen par eft, 
nos fidere operationi prasfenti ; 

Correotio motus medii . 

Mtitato loco aphielii,mutatur Sc motiis meditis. Namiiquotem- 
pore per iiiperioremaphelii inquiiitionem o* exiftimatur incidete ina- 
pheliunij exutU$£quatione a eodem tempore jam fuperavic apheliunL, 
minutis i i:h&bet igitilraequationem 4 minutorum iubtra&onam.Ita- 
que mcdiomotu iuperavit illiimpriftinum locummediumpcr 4. 

Eccentricitatis mquifitio . 

Pnmum corrigantur diftantiae prius inventa? fi opus eft , eo nomi- 
he, quod pammper ab apiidibus jam inventis diftent 5 aphelia per 40 
minuta,perihelia per 75 minuca . Atqui nihil feniibilemutaturm tan- 
ta propinquitate ad apfidas. 
Ergo Aphelia 166780 fcilicet aa 

Perihelia 138500 fcilicet etS- 

Summa 305180 iB- 

Dimidium 151640 femidiameter φ 

Eccentricitas 141 40 αβ 

Vtautem 151640 ad iooooo,iic 14140 ad ^i^eccentricitatem. 
Dimidiura autem eccencricitatis «Equatoriae fuit ^181. DifFerenria 18, 
nullius plane moniejiti . Vides quam prxcise biiecanda lit in Marte 
eccentricitas asquatorii pundi , ad conftituendam cencrorum eccen- 
trici & mundi diftantiam . Atque hoc fupra capite χ χ χ 1 1 pro fun- 
damento ufurpavi, & in fequentia demonilrandum rejeci. id vero jam 
eftprieilitum. 

S 3 CAPVT 



XLil. 



Ρ Α R S Q^ V Α II Τ Α . 20 ^ 

Cumitaque eciam noftrum tempus arcum exhibuerit majoreriL• , 
noiirum etiamaphelium promoveri oportet. Pmmim horas noftras Cap • 
dimidia parte ante aphelmm, diraidiapoftperihelium referemus.Tuhc 
inceperit Planeta a minoto 5. i£ ante aphelium ,quod iic refertur in 
15J. 15. 2.8 R, & venerit m g . 1. poft perihelium , quantitate itineris 13. 
17. ultra igo. At deprehenfum eititer ftiiife 33.53 iupra 180. Ergo per 
10. 3 <£ eil adhuc celerior. Q^iia ergo, ut lter augeatur per 11. 4^Vequi- 
riturdiesunus,iivepromocio Planet^ ab apheiioper i>. 13. quan- 

tumabapheliopromovebiturPLANETAdonecaugeaturicerperio^^: 
Oftendit itaque proportionura regula,dicm ι. Η. xvn M. nv ii- 
ve diftantiarn ab aphelio 45. 4i.Ergo aphelium .alocoquemeijamde- 
deramusin i^. 15. ig & removendum in antecedentia per 45 . 41. Ca- 
detque i~ 




ΙΟ • DE ΜΟΤΙΒ, S Τ Ε L L ΛΕ MARTIS 

C Α Ρ V Τ XLIII. 

De defeotu aequationum , qux bife&ione eccen- 

tricitatis & areis triangularibus extruuntur^ 

pofita orbita PLANETiE per- 

feofce circulari * 

is de bife&ione eccentricitatis Marti^e certiifime de- 
ά j ": 1 }l monftratis , quab parte tertia itidem & de theoria S qlis 
" d evicimus j jam demum tempus eifet,ut plena hujus rei iide 
" muniti, ad Fpeculationes Phyikas capitis xxxn & fequen- 
tium/utpote communes omhibus Planetis futuras , ac- 
cederemusinifi certo coniiliomihi viium eiTetillasprasmitterqeo quod 
illic ratio aequati'ohum ex cauiis Phyficis computandarum abfolven- 
da fuit pro theoria iSoLis vel terr^e, omnimodaperfe&ione; & quod 
fcirem.ubi illa condendamm sequatiohum methodvs etiam theorix 
Mar τ ι s applicanda iuerit, mtilto difficiliores fpeculationes fecuturas. 
Etenim veriifima orbium. conformatione inventa , necefleeit^in- 
didem etiam a^quationes eccentri fequi , quibus iolis ha&enus fervi- 
vit hypothefis illa vicana capite xvi inquifita. Id ergo hac vice ex- 
plorabimus . 

Quare fecundum demonftrata capitis χ l , qua: hic omnia &C fin- 
gula repetitaintelligantur, iit orbita Planet^cx opinione trita cir- 
culus 3 etii jam cap .χει nos de eo juifit dubicare : Quare in anomalia ec- 
centri 90 eccentricitas capitexi.11 in r uenta,p2o'^. ) ent tangew.qm ofienda 
partem &auationi$ Opticam 5. 17. 34 . Et quia in anomalia eccentnpo area 
trianmli eft reftangula ,duBo tgitur radw in dimidium eccentrtcitatisfalicet 
^2 ) pro r uenitarea trianguli 4.63 200000 Vt autem area circuli 314.159 26536 

d 




ut ita anomalU media 9]. ig . ig. rejjtondeat coAquata 84. 41. %6• At fe- 
cundum methodvm capitis xvm vicariahypothelisifatfidaiiiloa- 
gitudine , oitendit nobis, quod eidem anomaliai medix 95. ig. ig re- 
fpondere debeat cosequata 84. 41. i. DifFerentia 14. 

Sumatur jam anomalia eccentri noftri 45. &c 135 . Stuttotmadfi- 
nm horum angidorum 3 ita area 19 108 maximi trianguli aquatoru ad aream 
hujus loci itfiifive ]. 45. 11 . ut additione hujuspartis Aquationis^ Phy/ica 
ad anomaliam eccentri.conflituanturanomdU medU 4g . 45. 1 ί & i3°8»45• 1 1 • 
^Datis <vero cmrihm angulorum datorum > prodeuwL• anguli anomdi& coa- 
quatA his mediis anomalm refyondentu 41 . ig' . y 4 . 130. φ. ί$ • At per vi- 
cariam hypothefm 3 ut capite xvin Dperis,affumptis iisdem anomaliis 
fimplicibus 4g°. 45. 11 & 13 g. 45. 11 . prodeunc coaequatie ilhc 41. 10. 33. 
minus quam peraream tnaiiguli^exceifus g . ii-, hic 131. 7. i^.plus quam 
per aream trianguli defedus g . Itaque ciim certum fit, yicarias noftras 



tantum 



Cap. 



Ρ Α R S Q_V Α R Τ Α.- 2ΐι 

tantum erroretn tribui non poife, neceife mihi fuic credere a hanc ratio- 
nem a:quandi etiamnum eiTe imperfe&am . 

Et capite quidem xix cum bife&ionem in Marte tentarem , &C 
perimmobilepunotamaequantismorePTOLEMAicoasquationescom- 
putarem^inventa eft differentia circa 45 anomaliameccentnpene tan- 
ta,in partes tamen contrarias . Nam ιη iliperiori quadrante Planeta 
appropinquabat aphelio,in inferion penhelio,plus quam p.ar eratj hic 
in fuperiori quadrante discedit longms ab apheiio , in niferiori a peri- 
helio, quam par eft. Itaq; fupra ab aphelio eft nimis velox,infra aperi- 
helio itidem. Quare tardior jufto erit 111 longitudmibus mediis . 

Credo jam le&ori incidiffe,an forte errorum cauia lnde ik 5 quod £^™»* 
capite xl didum eft.vitium fubeife huic operationiper areas, eo qucd S2!™' 
area^ non asquipolleant diftantiis, celeritatis & morarum moderatnci- 
bus. Acqui non hmc eiTepoteftpraefenserror. Pnmum enim excef- 
fus fummas diftantiaram iupra aream circuli parvus eft 3 fpaciolum 
nempeinter conchoides,parvum admodum : deinde area exhibet di- 
itantias omnes quidem jufto breviores , maxime vero eas quas funt in 
longitudinibus mediis . Ergo ii quis error hinc manat , is in hoc eft> 
quod non fatis longas moras Planet^e facimus inlongitudinibusme- 
diis. At errores quos jam deprehendimus 111 contrarium abeunc . ni- 
mis enim longas moras fecimus Planet.t, inlongitudinibusmediis. 

Idem illi quoque poteft objici , qui fufpicionem inde concipere 
voluerit, quod miiio Copernici & Tychonis duplici epicyclo,qui 
orbitam Planet^ facit ovalem,nosPTOLEMAicvMperfe&umcircu- 
lum 111 prafens iufceperimus . Nam didhim eft in fine capitis quarti 3 il- 
lam Copernicanam orbitam non incurrere ad centrum , quod hic 
nobiseifetufui,fedcxcurrereacentroparticulisi4^,quodhicpotius 
augeret errorem, quihoc jam iequimur, moras eiTe ut diftantias. 

Vt autem ad oculum pateat ,parvum admo- m\ m »\ 
dum efficifpacium conchoidiscap. xL.perpendc WeoSSU 
quodiecans anguli 5. icj . fmaxima: a;quationis 
Opticas)eft ioo43x a linea videlicet ε α. Exhocigi- 
tur expeflu 43x^111 eft lineola β α, pars lineas ε α, 
propemodumdiscere poterimus accumulationem 
omnium horum excefluumjputa c^a. r α. β α . s α . 
l α . in hunc modum . 

Secans gradus g^, ejusdemque tangens, com- £Έ?Γ 
pofiti, tantundem faciunt,quanmm finus omnium Γηΐ^ 1 ' 8 * 
graduum totius femicircuh , manu ducente nos 
Cardano in librisde iubtilitate,quo loco circuli 
proprietates explicat. Ejus rei demonftrationenL, 
profitetur Jvstvs Byrgivs. 
Eraofiexceffw noflri omnes refidui α maximo 4.32, efent, utfinm utrin- 
aue in femicirculo adfemidiametmm , tunc utioocoo αά fianmam fecantis 
& tangentis gradus 85? fiilicet αά 11458869 ,ficejet 4.32 ad4.pp34.fum~ 

S 4. 



fcf- 



1ΤΓ 



1_ 



l 



mam 



Cap. 
XLIII. 




Μ Ο ΤΙ Β. STELL^ MARTIS 

mam omnium exceffuum adfingulos vradw femicirculi 
fere. J\(am quanto diftantiarum exceffw m fiweriori 
quadrantejunt^ longioru hisfecantumexcefibm,tii.nto 
m inferiore quadrante fere funt^bre^uior&s . 

Atqui nondumkaiunt exceifus q^a .ra.s a.&c 
ad invicem , uti finus aliquotomm graduum : fed 
fere utuntur finuum proporrione dupla. Vtfinm 
gradmpo ep duplus fmus gr.30 . Jam aquatio Omua 
gr.90. eii 5. 15). ejmquefinm dimidmm exhih&t arcum 
itidemfere dimidmm prioris fcilicet i. 39. i^pro aqua- 
tione OpticaanomalU eccentri 30 cujm 'ficans efi 100 107. 
6t hic 107 exceffm fecantis fuprafinum rettumy eftfere 
quartapars pnoris 432 ; cumfinus gradw 30 effet di- 
midiaparsdefinugradmpo . Videat Geometra aliquis , an thema iit de- 
monftrabile . Mihi fufficit in praefens ,minima, in quibus occupor, re- 
iponderc . 

Igitur ad 43 1 , accumulantur partes honproporcionales finubus/ed 
femper minores,& in gradu 45 vel circiter.tantummodo femiiTcsj an- 
te illum , minus iemitfij ita ut circa 30 fint tantum quadrantes,&: deni- 
queinfeniibiles. 

Itaque ( quod experientia teftatiir* iigillatim computatis omnibus 
diftantiis i & in unam fumraam conjeoHs) de fumma 45)5)34 retinemus 
cantum parcem feptimam & 7000 circker, 

Et quia diftantia una 100000 valet 6Ό minuta, iiimmula: huic de- 
bebuntur non plus 47 minuta . de quibus tamen aliquid fparo-itur in 
omnem ambitumj ut hic errorculus circa 45. & 135, ubi maximus^ec- 
iam in Marte infeniibilis evadat. 

Quapropter alia nobis hujus diiTonantix occaiio quierenda erit, . 

C Α Ρ V Τ XLIV. 

Viam PLANETiE perauram aetheriam non efle 

circulum,nequidem refpeotu primae in^qualitatis 

iblitariae, fi etiam mente removeas BRAHEA- 

NAS & PTOLEMAICAS fprarum impli- 

cationes ex inaequalitate fecunda duobus 

his authoribus refultantes . 

ccentricitate& proportione orbium Certifljme con- 
ftitutis , mirum Aftronomo videri poilk , fupereiTe adhuc 
aliud impedimentum , quo minus de Aftronomia trium- 
phareliceat. Et meCHRisTE biennium integrum trium- 
phavcram. Ca^terum comparationeeorum^qua^ capitibus 

XLl. 





PARSTERTIA. 213 

xli.xlii. xliii. prxcedentibus conftituta funt , facile apparet, quid 
nobis adhuc deiit. DiiFerebant plurimum loca aphelii } eccentricitas 
&C proportio orbium utrinque conftituta. Nec asquationes Phyiicas 
computata^obfervatis (quas vicaria hypotheiis reprasfentat ) confen- 
tiebant . Repetatur fchema capitis xli '. 6t quia in eo.qualmm y η iooooo> 

ulium y ol fmjfet 14-822 5 quare additis 
γα,γγι vel y z, effet a.tKfojfo.quA capite 
χ l 1 1 imjenta eH 16678ο . Sic ablata, y cl 
α y S^ reflar&t a^ 3 ijfyiS, qu& omnino 
fuit capite xlii inventa ij8joo . 

Rurfum quia capite χ lii in^eniM eH 
<uera longttudo linearum yz• yct'0Ls m ct^. 
Siergo quod cap. xli pofitum ufurpatum- 
quefmt , Ρ l α ν ε τ ά via efi circulus\ non 
eff dtjficile diffiu, quantu ejfedebeat cl&.cly}. 
a. 3- . Nam quia cLteff Anno mdxc OaioL 
in zg°. 41. 40 && jt.n.B-.utcap. χ χι: 
erwwL• datianguli Kay.Yiciy. S-ay. quare & &quatio Optica ax.y 6. 53. 13 . 
ct η y 3 . 1 . 14 . ct 3- y 5. g . 4 7 . Et ut/lnm horum angulorum ad 'uerifiimam 
eccentricitatem a. y 14.14.0 : ficfinus >tyz.ny£>3-y d.ad clk.ayi.clB•. 
Trodeuwtj, igitur ctx 166605 α η 163883 λ Β• 148539 

eAt obfervando fktvL, inventa 1 66 ' χ 55 165100 147750 

Oifferentia 3 5° 7$ 3 7% 9 

Quodiiquishancdifierentiamlubncajobfervandi Forcunas tribue- 
re velitrna; is vim demonftrarionum haofcenus ufurpatarumnon atten- 
derit neque perceperit oportet : & nequiifimam mihi fraudem impu- 
tabk craififfime corruptarum Brahei obfervationum. Itaque ad ob- 
fervationesannorumfequentium provoco,quas tamen periti Obferva- 
tores inftituant. nam ii quid ex uno latere indulfi meo voto,id ex alte- 
ro latere tanto majorem in errorem excrescet . Sed nihil his opus.Vo- 
biscum mihi fermo eft.periti rerum Aftronomicarum 3 qui Sophiftica 
efFugia cxtens disciplinis creberrima.inAilronomianullipatere icitis. 
Vos appello .Videtis in κ. defe&um a circulo parvum j in y),3-, ex utro- 
que quidem latere, magnum admodum , quantum per obfervandi in- 
certitudinem ( ob quam 100 fortailis auc lummum 300 particulas ca- 
pice quidem xlii in dubio pono ) excufare non poiTumus . 

Quid ergo dicendum ? Nura hoc illud eft , quod lupra cap.vi. di- 
φϊϊΆ,Ό&Χ translationem fLippoiitionumamedioadapparentem Solis 
motum 5 alium confticui eccentricum, qui ad latus apogxi Soli s ex- 
cedat ? Nequaquam . Nam quantum is hinc exccdit, tantum inde ap- 
propinquat . Hic autem videns utrinque PLANETAMa circuli orbita 
ad centrum appropinquare. quodmulta; alix obfervationespartim fe- 
cuturascap.Li. liii. atteftantur. 

Itaqueplanehoc eft: OrbitaPiANET^ non eft circulus, fed ingre- 
diens ad latera utraque paulatim 3 iterumqus ad circuli amplitudinem 

in peri- 



Cap. 

xnv. 



2i 4 DE MOTIB. STELL^E MARTIS 

^Cap. in perigaeo exiens. cujusmodi figuram itineris ovalem appellitant, . 
' Atque hoc idem etiamex capice phecedente xliii probatur. In eo 

ί:««Ζ"* poiitnmfuit.planum perfedi eccentrici xquipollere quamproxime 
diftantiisomnibus, asqualium quotcunque partium circnmferentix il- 
Iiuseccentricae,afontevirtutismotricis5itaqUepartesplanimetirimo- 
ras.quas Planeta in partibus refpondentis circumferentia: eccentri- 
cx trahat. Quod fi igiturplanum illild,drca quod Planet α limitem, 
agitjiioneftperfe&us rirculus, (td deminutus a latenbus ab ea latitu- 
dine quam habet in linea apfidum 5 & tamen hoc planum orbita irre- 
gulari circumfcriptum adhuc metiturmoras, quas Planeta ιη toto 
ambitu & in pambus ejus a^qualibus facit.-planum igituir diminuturtL, 
metitur a?quale tempus cum priore plano non diminuto. Partes igitur 
plani diminuti aphelio & perihelio proximasmetientur tempus majus; 
quia apud illas tenuis eft diminutio 3 fed partes in longkudimbus me- 
diis metientur minus tempus qUam antea, quia 111 illis accidit potiffi- 
iiia totius plani diminutio. Jam igitur,ii utamiir hoc diminuto plano 
ad moderandas aequationes, fict Planeta circa aphelium & periheli- 
um tardior, qiiam in priori vitiofa aeqiiatiohuhi forma, circa lohgitu- 
dines raedias velocior, quia diftantix hic diminuuntur. Mone igitur 
hinc abftra£he,in aphelmm & perihelium, finfum deoriiimque coin- 
penfatione fada.accumulabuntur, rton fecus ac fi quis botellum ven- 
tricofum in mediocomprimat,eaq5 compreiTibne.minutal infar&um, 
eventremagis in utrasque extremitates , infra fupraque manum emi- 
nences , cxprimat & elidat, ; 

Atqui ii contraria contrariis medentur,ha?c plaiieaptiififoaefthie- 
dicina expurgandisvitiis , quibus iupra cap.xr.111 Phyfica noftra hy- 
potheiis laborare deprehendebatur-. Velocior enimfuturus eftPiANE- 
τ α inlongkudinibus mediis, cumprius ibi deprehenderetur jufto tar- 
dior,retardabit'urque iupra & infra circa apiidas,ubi prius pernicitace 
nimia nocebat asquationibus in o&avas temporum redundantibus. 

Hoc igitur altemm argumentura eft, quo demonftratur, Orbitam 
Plane T/Everiifime a circiiloinitituto defleotere,& adlatera centrum- 
que eccentnci ingredi . 

Cajterum hoc argumentum penes me non tanti fuit> ut ex eo de 
Planet^ exorbitatione cogitarepoiTcm. Diutiifime enim m concili- 
andis hujus formas-iequationibus eum defudaiTem , tandem abfurdita- 
te mcnfurje deterritus , totum negocium deferui , quoad diitantiis dc 
exorbitatione edo&us 3 eomodo quo capite xli faohim,pofteahocet- 
iam icqLiationum negocium refiimpfi. 

Atqve ex hoc quoque demonftratum,quod fupracap. xx. xxm. 
promiiime fa&uru-m t Orbitam Plane tje non eiTe circulum fed figuras 
ovalis . 

C Α Ρ V Τ XLV, 

De cauiis 



Ρ Α R S Q^ V Α Κ Τ Α , 

Decaitfis naturalibus hujus defiexioms PLA- 
a circulo: prima opinio 
examinata . 



zi5 



Cap. 

λ L V; 




vm primvm in huric modurri certiifimis Brahei obferva- 
tionibus edocfcuseflerhj Orbitam Planeti non cile cir- 
cularem exade fed deficere a lateribasje veirigio & eatifam 
naturalemhujus deflexionis nie icireium arbitratus. Eranj, 
enim in matefia capite xxxix vchetnenter exercitus. Et 
admoneo le&orem , utprilisquarn hic progrediatur, caput illud inte- 
grum diligenter relegat . Citm enim lilo capite caiifam eccentricita- 
tis transfcripiiitetn alicui viftuti, qtias eifet in corpore Planet & jfe~ 
quebatur,ut & hujus dellexionis ab eccenrnco circulo caufa eideriL 
Planeti corpori translcriberetur. Accidic aatem mihi, quod pro- 
verbio jadant, caoem feftirmm coecosparerecatulos. Cumenitncapi- 
te xxxix laboraifeni vehemcnter in ea re, quod noti poiTem fatis pro- 
babilem dicere caufam, cur ex orbita Plane ύ-μ perfe&us iierec circu- 
lus(femper enim quxdam ttibuenda erant abilirda illi vimiti,qua?fe- 
demhabet corpus Plane τ &)l jam cleprehenio ex observationi- 
bvs, orbitam Planeti non efle cifcularem perfede, ftatim magno 
perfuafionis impetu. huc concefli, ut crederem , qua: capite xxxix ab- 
furda dicebantur ad fabricahdum circulum, ex iis in probabilioreriL» 
formam transmutatis,jiiftarn &C observatis Confentancahi Plane- 
τ λ orbicam effedum iri . Quod fi paulo coniideratius hanc viam 

inceiiifl*em,potuiiTeiTi ftatim ad ventatem rei pervenire. Atcum eifera 
ca^cus pix cupiditate,fiec ad omnia 6c iihgula membra capitis xxxix 
relpicerem^inheEfens illi cbgitationi, quai fe primani ofFerebat,proba- 
bilis mirtim in niodimijob «quabilitatemmotus epicyclicunnovosin- 
cidi labyrinthos,ex quibus capite hoc xlV &C fequennbus usquead l, 
elu&andum nobis efit» 

Repeiatur ituquefchema cap. xxxix. 
Oeterwr in illo captte opiniofuit , Ρ t α ν e- 
tam, ut perfeBum arculum aefiribat ><ui 
infitu moliri eptcjclum^ fic explicarecor- 
pmjuHm α radio <virtutu ex So l ε : Vt fi 
radim virtutps cx 8οι.Έβί α dprogredia^ 
turque in&quali pdjfu ex α c in α y 3 Pl ά- 
νετα *vero initwfit in c,ex eo tempore^i 
tnfim fifi explicd ex κ c <uel α γ • ut ψιο 
tempore α c 'uenitin κγ 3 Plane τ α ex c 
*vel γ hjeniat m d , & hocfaciat etiam in~ 
ACfualipaffU, remifjhs velmamtus eadet?ij> 
inproportione 3 m qua tpfi α c . Hoc enimp&Bo ν d Iweaper centrum eptcycli 

C^Pla- 







216 



Cap. 
XLV. 




DE MOTIB. STELL^E MARTIS 

^Planetam ,fimper parallelos man&t 
ι linea ab. Oixi autem cap. xxxix } abfur- 
J* dum mihi videri 3 Planetam exy in d 
ιη&ψιαίϊ pajjufeje explicareex radio virtu- 
tis Solaris , &ficfife accomodarefaa nji 
propria ad <vim extraneam ex S ο le , ejm- 
que celeritatem & remifion&s pr&farcj . 
Eflo igitur, ut hoc abfirdum "vit&tur , ea# 
CF fane α c inxqualiter, Ρ l α ν ε τ α vero ex γ 
in d eat aqualiter. Videamus anali- 
quidfequaturiimileillis,qua?capitean- 
tecedentiexobfervationib.jpbaviraus. 
(um igitur centrum epicycli ν ejmc^ aphelium α linea Acm α γ tardum 
fuerit ex cmy 3 utpote circa eccentrici aphelium c 5 Planeta igitur ex γ in 
d ponatur non tardmfed motu medjocri incefijfe . Quare angulm vnd ma- 
jor erit angulo γ α c . Itaque ν d non erit parallelos ipfi α β fed mclinabitur 
'verfks α c . Itaque Planeta d non manebit in eo arculo, quem ex c ccepe- 
rat defiribere ,qmfiilicef per c ι tramit 3 fedingredietur α drcumferentia d 
ξ& parallelo ν d verfiis c α . oAtque hoc idem capite pmcedenti tefiabantur 
difianti&A d computnta ex obferuationibi^ 3 easfiilicet non pertmgere mque 
ad circumferentiam circuli c f . Hoc idem teflabantur etiam tiquationes Phy~ 
ficaper accumulationem difiantiarum ac,ad extruBm, 7 fiilkvt Planetam 
apud latera eccentnci debere ■ fieri velociorem , ejvis nempe diflantias α Sole 
minom poftuUri . Cum itaque confpiratio ifta vim admirabilem af- 

ferret adperiiiadendumjitatimconcluiiihuncingreiruiTi PLANET^ad 
latera ex eo contingere, quodvirtus Planetam movens δ£ diitantias 
ex leee circuli adminiftrans prasveniat virtutem So lis : eo qtiod illa x- 
qualibus temporibus iequales progreiTus facerec, δ£ iic Planetam x- 
quabiliterlegeepicycli ad SoLEMdemitteretjhxc verodiverfis fui gra- 
dibusjperdivcrfa diaftemata exceptum PLANETAMjinasqualiter, δ£ 
altum tardius promoveret; quo fieret,ut diitantias xqualium arcuuiu. 
epicycli accumularentur veriiis c aphelium &C f perihelium, dc rarius 
fererentur circa medias longitudihes , atque iic omnes a jufta penhelii 
propinquitate retraherentur furfum brevioresinlocumlongiorum.Ita- 
qne confimian coepit in me error ifte.quem fnpra cap. xxxiX feliciter 
refutare coeperam, Planetari^e virtvtis proprium eile 3 PLANE- 
tje corpus in epicyclii femita circumdiicere. Si diameter epicy- 

cli ν d manfiiTet ipii α β ^quidiftans 3 poterara exuiile hanc meam opi- 
nionemeiToneam jpoteramque, quod eft veriflimum, omnempromo- 
fy^^rTXQ tionem in longkudinem zodiaci, transfcribere So l i, 
iblam Ρ la ν Ε τ μ librationem in diametro γ ^relin- 
quere } utin parte capitis xxxix. Sed quia obfer- 

vationes teftabantur, hanc diametrum epicycli incli- 
nari in longitiidinibusmediis,idadrairabilitermecon- 
firmavit in errore hoc de motu Planet^ in ipfa epi- 
cycli circumferentia 3 cujus motus eiTet regulans ali- 







Ρ Α R S Q^V Α R Τ Α. ίι7 

nea α n^ s ex α Sole per ν centrum epicycli eunte. Cogita ipie le- 
ftor, & vim argumenti perfentisces . quia non pucavi fien ullo alio rae- 
diofpoiTejUt Planet^ orbita redderetur ovalis . 

Hmc itaqye cumita mihi incidiiTent , plane fecums de quanti- 
tatc hujus ingreflus ad latera, nimirum de confenfu numerorum, jam 
alteram de Mar τ ε triunipluim egi. Neque mihi diflicilevidebacur, 
ii quid adhuc inter rmmeros eiTet discordias ? id τ$ (ατ&οΪΑφοαξΗν per mi- 
nima circumcirca diifipare, ut redderetur infenfibile. 

Ac nos, bone le£fcor, par eft triumpho tam fplendido dieculam ii~ 
namfcapitainquam fequentia quinque) indul^ere, cohibitis interea 
novse rebellionis mmoribus > ne apparatus ifte nobis citra volupcatem 
pereat. Si quiddeinceps erit-, fuo tempore & ordine peragemus : jani 
quidemhilares, tunc autem gnavi & ftrenui. 



Qh< 




C Α Ρ V Τ XLVI. 

Juomodq defcnbi pofsit lmea motus PLA- 
NET^E, ex opinione capitis XLV, 
qualisque ea fit . 

apite fuperiori caufa quidem di&a eft, qua fieri poffit, 
utPLANETA a circulari orbita aberrec : delineatio vcro 
, Geometrica itineris nequitper lllud fchemaexpediri.Natn 
' epicyclus inclinaturpro longitudine diftantiarum: diftan- 
' tiarum autemmultitudo & longicudo viciifim ex epicycli 
converfioncpendet.Etqmafimma diflantiarum ineU inplano eccentri., ut 
capite xl demonflratum^nequit igitur iwvenm eafumma , nifi epicycli4S hic 

in eccentricum transmutetur . EB 
autem demonflratum capite ι i,&re- 
petitum capite χ χ χ ι x>& ufarpatU) ■ 
capite XL,quod fi fcnbatur ex centro 
ct concentncm fimidiametro Aquali 
ipfi$fr,inque eo epicyclm fimidia- 
metro ct β ' fcribatur deinde centro β 
eccentricMS ^A, eccentricitate α β * G? 
poflea di<vidantur circumferentm , 
cum epicyclijumeccentrici ^Xjnpar- 
tesfimiles-.quod diflantia punfforum 
divifionis cum epicycli tum eccentrici 
afitscepto pHfioio a. 3 fian>L• utrinquz_j 
e&dem longitudine* Hoc pr&miffb) cum capite χ l per fitppofitionem eccentri 
facilem & planam tradidirimus demofiflrationem ymethodumq^ computiindi 
diftantia5\hic quotfe diftantiasnosin eccentro fyeculari poffumm ,etfi pommus 
illas motu tzquabili epicyclo Plane tje admimfirari. QmpaBo uia nobis a~ 
■-*rtn ejfe videtur ad Cjeom&tncam defiriptionem itinem Planetari i,quod 
ψ capitis xlv fiquttur \ Oicamusigiturcaptiiscau(fa ) V i LhH'L•- 




XLV. 




* Hoc laco , 
quando com- 
putamus nihil 
nill diftantiam 
«t.hoeeft,*^, 
angulus <5ρε 
metitut tepus, 
cujus genuina 
& Phyfica me- 
fura eft alias 
^cifi planiti- 
«s,ut tnfra 
patcbit. 



Irimum tenta- 
jnentum de- 
icriptionis o- 
valis . 



Jntollendishis 
ancominodis , 
verfatur caput 
XLVIII. 



DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL£ MARTIS 

TAMper ambitumepicycli tuntasa oadigrepo- 
n&5fac'ere 3 acfiin circumferentiagfecti eccentrici 
fr λ ( qmfemtcirculm eflo reih λ α β £ definitm) 
Aquaiib.temporib.Aqual&sarcw defcnberet 3 putu 
fo 3 z ζ,ζ&ϊΒ- iyi jL 3 n\'pc utanguliad $fint&qua- 
les 3 & β pundum Aqualimtu hoc qdemloco 3 ubi 
quariturde diflantiis . (pnnettnniur punBndi- 
vifioms cum α&β. Igiturfemicirculus hic ec- 
cetrkmeflmerefiBitius. tzntumjp computanda 
fumma altcjua diflantiarum delineatur. Qmd 
^Planeta iam in frquam in λ aquali gradu 
virtutitex So le prowoveretur , quemadmodu 
jam ipfe quoc^ converfionem epicydicamfimper 
aquabiliter moliri ponitur, tunc verepartes haxce ecccntri aquaL•, ex quibtts 
dlftantias defumpfimm 3 conficerettemponb.squalibm : &difianti& temporum 
perfignadwifionu notatomeffenthatpfi α^,αί,αζ,αΒ-,αι,α^αΛ,ηοηίαηίΗΜ 
quantttutefid 'etiamidentitatefitm . uno t verbo 3 PUnet&iterejfet J"'$-A circulm. 
Sedqma Planeta ipfi difiantias qmdsm nominatas propter aquabilem 
coverfionem ebicydi repmfenta4inquantitate 3 promovetur vero <* Sole &qua- 
libm temporib. in&qualiter 3 minm apud ^ 3 plm apudx-fic utin tempore*per£$ έ 
fignato^ merifurato non abfihatjpacium JV nanciscatur tamen longitudi- 
nem difiantu w&intempore(perX$K ψβζβ aqualem angulum menfitra- 
to)pkaabfifoatJfraciiquamKK-ndticucaturtamen tongitudinem diflantU ακ, • 
pnmergo habet Planeta longitudinem difianti& α ϊ quam in g <vere promove- 
tur 3 pnm diflantiA ang inxpromoveatur: & e victfim 3 quaridowi.)i.promo- 
<uetur 3 jamfuit difiantta at&a ^proc^ eafam brevior altqua ertt. Ρ l α ν ε τ α 
igiturin z.x. ^ ommbmhujmmodifignM.proptoreHpunBoaquamfigna cir~ 
cumferentk ί,κ. Ingreditur igimr Planeta abinflituta circuli <Px amplttudi- 
ne ad punBum a.centro β vicmum 3 nec unquam tn circulum hunc incidit pra- 
terquam in ^.K.pMBis.Ndm in oppofito femicirculo ratio ingreffw efl eadem . 
GjmaigitttrpUrmm <$"&€,£& ζ,&ε; habetinfefuramam dtftantiarumomni- 
um punBorum m arcu epicjcli , quifimiLis eU tpfi arcui S" s percap. xl,& vero 
PUneta aqualibm temportbm{quAJamper^i^ ^menfarantur) inAqualejar- 
cm defcnktgenmnifm itineris ; breves quidem 3 quando abctSoLE longe abeft, 
knga&verorfuandoad Solem propeaccedit\fic utarcm ttineris Plwetarii 3 qui 
decurrunturtemponbHSAqualibmjintin prcportione diflantiarum converfi, 
percap. xxxi ι : Igiturferefit 3 utquanto. g a. PJjjacium excedttfeciorem ι β$ 3 cujm 
menfiira eft angulns φ^νβΐ arcm s J\ tanto arcm g ^ ( hoc loco menfura tem- 
poris ) exceda4 arcum ttineris confecii, qmfit μ d\ 

Qyp T)fiplanum toturn ejfera-s numero 3 £o 3 eodem hempe, quo circumferen- 
uamcirculi 3 quo&tempiMperi'bdict4j tunc?iumtru?te'mpori-s 3 feu fri{hocloco) , 
quamproximeefimediumfeu Antlbmeticwn feu GeometricUm {parum eniiTLj 
diffemnt ) mter numerum fitmma difiantiamm ifiu fpacium tah& > inter nu- 
merum itmervs Tlanetariifiufifr. Mvltiplex hicoccnvm αμηχανία. 
Primum, quod planum circuh non perfcdiilirae xqnivslcz fumraa: ai- 
fi:antiarum 5 iitdcmonftratuni cftcapicexi^etiifinecapicis xliii didum 
eftjparvum admodum eiie defedam . 



PARS Q^VARTA. Xl9 

Secundo, quod proportio jam di&a non eft exquiiiteGeometrica. 
Nam etii imgulas diitantias iunt ad iingulas mediocres in proportione c * p • 
converfa, arcuum iingulorutn itineris Planetarii, ad arcus medio- 
cres : fummac tamen diitantiarum. aliquot 3 ad fummam totidem medio- 
crium,proportio non manet eadem, quas eft fummaj arcuum totidem 
ad fummam mediocrium converfa . Vt in exemplo deprehendes . Stnt 
diflantU du& 12 & π . niediocris 10 . £tf tuntm etiamfit arcm medwcris . Et 
fit ut difiantia 12 ad dtflantiam mediocrem 1 3 fic mediocris arcus 10 addi- 
flanti& 12 arcum 8 -f- . Sit etiam ut difiantia 11 adio 3 fic 10 adp~ arcurru . 
Compone difiantias 12 & ji in unamfitmmam 3 qu& erit 23 ,fiimma duarum 
mediocrium 2 . (umma arcuum duorum 17 -£. Hic erat quidem 10 medium 
proportionale inter 12 & 8 -~->fic inter 1 1 & p —: fid jam fiimma 20 non eH 
medwmproportionale inter 23 & 17 ^- 3 fid inter 2 β ξ& 1 7 ~, qui eH major. 

Valet tamen hasc ratio in medietate Arithmetica . Verbi gratia 

fit το medium oArithmeticum inter 12 κ5 8\fic mtern gr β. Compone 12.11. 
fiu?vL> 23. compone & 8.p.fiu?pL• 17 . Igitur 20 r-urfum eii medtum oArith- 
m&ticum inter 17. 23. Α c cum cap. χ χ ι χ demonftratum fit,parvum 
eiTe discrimen inter medium Anthmeticum & Geometricum in hoc 
negocio,parum igitur etiam aberit, quin verum fit, quod hic negatur 
verum eiTe per omnia . 

Tertio j etii eiTetarea g^pra^cise Geometricum niedium intersa^ 
& μβ^ 'tamen conftitui non poiTet Geometrice . Trtangulo eninu 

ct 6 ββίίοτ ίβμ debet effe aqualis . ^At defideratur adhuc α Geom&tris ratio 3 
angulum datum. in datn proportione fecandi . 

Quarto, ii nos fuperiora omnia nihil impediunt 5 nondum umen 
idem e& μβ frfecior circuli & μ β & fe£tor{ ut ita dicam )plam ovalis. Itaque &«?!£», 
etfidefinitus ejfet areus. μ ^ tunquam in arcumferentia circuli , nihil Utmen HSuS- 
hmc fequeretur ad μ^ tzinquam arcum itineris Ρ l α ν ε τ μ 3 qui ηοη eii cir- ^"'ί^'^ β 
lus . Itaque etii hoc fubiidio eft iis , qui numeris uti vohieriiicquod ^ tu d r e u p 1 u a ; p : 

fciunt s|S<^eiTe medium intersa^ & μβ^• nobis tamen, qui Geome- £&??™uiTu. 
tricam viam affedamus, hac non patet tranfitus. 

Α l ι α igitur tentabimus . Et quia infiBitio eccentrico <^Β• λ, 

menjura tempom eft ^g, ^ζ,ρτο inquirendis diflantiis uLt 3 uL^'fetiorum 'vero 
^βί,^β ^eadem eii proportw mutua 3 qu£ arcuum <N, <^ζ• In <vero autenu 
itinere Ρ l α ν ε τ μ 3 planum inter arcm ttmeru ζ£ α. S ο l ε μ interjeBum 3 iti- 
dem eB ^uere menfura tempom 3 quo Planeta verfiitur in arcufaperpofito 3 
per caput χ l : 8rgo ex ct diamUri punoto re£t& ejiciantur concludentes fbacia s«und3 tenta . 
aqualia ipfis g β J\ ζβ £ m ut ^ « $fyacium, quod decedit Jpacio g β J^ 3 fit &quale 
fbacio γ\ϋϊβ 3 quod accedit eidem g β £. Si&L• autem αμ 3 ctv.St centro ct 3 d?afle- 
matis a. g 3 αζ, arcm ducantur ζμ,ζν ,ficantes has lineas m μ . ν . oAn igi- 
turpunffa μ. ν. o.v\. &c. hoc modo dutL• recie habeanLiific /#Plane τ α 
temponbm fr ι , £ ζ, <^yi 3 <^ι , J^x. 3 in tUa veniat ? Proxime quidem ve- 

mm hoc eft: fed tamen tria & liic deiiderantLir. Primum, ut fupra, 
quodplanum non exa&e aiquivalet fummae diftantiarum . Altc- 

rum^quod via Geometrica nulla eil^qua; doceat,Datum feinicirculum 

Τ 1 ex dato 



fcribendi 
vakmnoflra. 



2ΖΟ 



Cap. 

XLVI.' 



Tettius eOna- 
tus & inetho- 
dus defciiben- 
diovalem cap. 
XLV naiaro. 




•H*eeftinhy. 

jpothc/i vicari» 
capXVHmen- 
fuit temporis 
propria;quia in 
«a D punftura 
equantis po- 
fciitur ex fen- 
tenti* veteiu . 



DE MOTIB, STELLjE MARTIS 

ex dato diametri puncto pef re~ 
clam lineam, m data proportione 
fecarc . Tertium.quod nesci- 

tur,an cuilibet plano^ctciVci J^&c* 
tantum in proportionc decedat, 
propter deflexionem μ. ν. a circunv 
ferentia , quantum reliquis in fua 
proportione . VeruntameiL, 

& hasc utilia erunt iis^qui numero- 
rum adminiculo, contra morem-, 
Geometrix 3 per rninima ire vo- 
luerinL : 

Cvm igitvr Geometria nos 
deftituatsiit tamen aliquam frabeamus defcriptionemlinea^quaenobis 
exfpeculatione capkis xlv nascitur; age, fubiidmm ab άτίχνία. peta- 
mus,acceriita vicaria noilra capitis xvi, quas lineas αμ 3 ΰίν 3 &Cc .in qui- 
bus PLANETAexiftit^juftis temporibus in juftazodiaci loca infert 5 6c 
cum ea confundamus,praefentem fi&itium eccentricum ^3- λ, ex quo 
fpeculatio capitis xlv juftas longitudines linearum α.ί,α.ζ 3 hoceil αμ, 
αν 3 depromi perfuafum habet . 

Lubec quidem etiam alias, lucis caufa duas hypothefes inter (t(e 
comparare,in unum fchema conflatas, utrasquc quidem alicubi deci- 
pientes, fed iingulas tamen adfingulaverafquantum hucusque fciri 
potuit) inveftiganda utiles: quo fchemate multa ha&enus diota fub u- 
num intuitum rediguntur. 

Sit α centrum terri( W Solis Coper- 
nico),ai linea apfidum 3 α d eccentricitas punffii £~ 
quantis . Etfi vero cap . χ ι χ negatum eil• , d pun- 
ttum pojfe manere fiabile , ^ad eandem: tdtamen 
de eofilum esi intdligendum ,fi d α bifecetur . <z/hfi 
relwquatur nobisfidtio d α libera, ut cap . χ ντ 3 tune 
J^. poteti manere ftabile hoc punctunu . Secetur ergo 
α d in ea proportione 3 qua eap. xvi inventa eii. Sit 
ficiio c 3 ξ& α g 11332 3 c d 7232 . 6t centro g , diafie- 
mate c η jooooo 3 fcnbatur eccentricm , punBis ad- 
umbratw 3 per η . Ha?c igitur erit hypotheiis 

c api tis χ ν 1 . ^AJjumpto emm angulo anomaliA 

medi& qualicuncj^ noto,educatur ex d centro &quan- 
tis retta punButa ad circumferentiam , qu&fit d η , comprehendem cum Imea 
apfidum angulum imperatum 3 * menfuram nempetemporis propofiti.Et con- 
neBatur η punBurn cum α . Erit igitur angulus ι α η anomalta coaquata 3 & 
ipfius α η locm vemjfub Zjodiaco ^Planeta certifime in linea α η fiib 
tempus & anomaliam datam , per cap . χ ν ι . χ ν 1 1 1 . <tAt diflantia α η 

falfa erit 3 ^Planeta πόπ ιη punBo η 3 quia fetlw κτ>ίηο& eccentricw 
Η ex c defcnptwfaljGfarrtjpercap.xix, xx. &xlii .ubi ofienfam eftjpfem 

Α D bi- 




eft ratione fi- 
cum itet 
fit 

circulus, uc hic 
eiat tittum. At 
latione firus, 

centri Β,ηοη 
:ftfiibtius,fcd 
vems : quo no- 
prion g- 



Ρ Λ R S Q^ V Α Κ Τ Α . 22Ι 

α Ό bifecandam in β , &/ r ra/ra β verior eccentncm ι \.fcribatur , ηοη mnen 
μ perfectm circulm . Delineetur jara. &C alcera hypotheiis. jBif c >p• 

Uficetwr α d /# β ,«ί Kxfit p282{ c velficundum numeros cap. xLu/ii^2o'^. ) x LVi * 
& centro β 3 diafiemate c η , fcrthatur alim eccentvicm ι ^ 3 quem hoc capits 
appellavt quo^fioikimri , compuMndisjuflis dtflantiis defcriptum . 6ίϊ att- *^f."™™ 
tem idcm qm in penultrmo fihemate $"$l\ 3 centro β defiriptm, €t transfe- Κ 
ratur anomalia media ( qm prim nobis , mediaMe tempore 3 fucrM propOjQu ) «'"'' 
ex d in β j eduttu ex β retfo β ρ 3 qu&fit paralielos pnon d η . £> corme&atur * 
f punBum feftionis ηο<υι eccentria cum α . 

Tir <?*? /£/f#r, <p*e ^i-r^ . XLvi.diofafinL•, 3 erit α f diflantia, ( £&d#L> SS^Me « 
requirit hypothefis capitts xlv,PlanetjE» f,U ff/zfti? Soljs m a. Sed ipSr 
angulw β α ifalfia 3 fjj 3 locus α f j^ Zjodiaco falfus . Planeta w/Vz adfiis- 
ceptum tempns & anomaliam mediam non invemfur m α f . Prius antej?i_> 
'vera Planet^ linea erat ah 3 ^ falft longitudo α η -. Qntro iptur κ, 

dwftemate α f 3 fcribatur arcm f g 3 fecam α η //ζ g . £h> /g/>#r /2W4 α g con- 
jhtutu duabtto manifefie faifis hypothefibm ,vera m?nen infitufub z>odiaco 3 & 
confina in longitudtne 3 hypothefi cap . χ l ν . 

Sic igkur per Vicariam hypotheiln capitis xvijqua? coniiftkirL* 
pim&is a.c.d. & eccentrico η , fupplevimus defe&um Geometria;, 
quas nobis requiiitum ab hypotheii capitis xlv , firum lineie α g , (ία, 
quam juila diitantia α f eft transferenda )oftendere non poterat. 

Qvjerat aliqvis> Aii ηοη poffimus a^que in priori fchematc ^SlaSl• 
ac in poftenori 3 afiiscerey pnnftum &qtialitziti$ 3 & ex eo s ipfis βζ 3 β ζ 3 dus te ^ lus - 
β$-,βι 3 β' /.paraUelos agere γμ, γ ν,γο,γπ,γξ • © J ducere arcm εμ 3 ζν 3 $ο 3 
ϊτ ί κξ,β€αηία has parailelos ? & feffiionum pimHM intelitgere determwata lo~ 
ca & fitm difiantiarutn ? 

Respondetvr a quod non . Peccabimus enirn riocpaclo nofL• 
nihil, diftantias ilmiis aite (lirfum trailsferentes 3 ut facile apparet ex 
fchemate poikriorc. . Scmper enim in eo Imea α η, veras difiantias 

α f excipiens , eU inferior 3 hnea d η , ex punfio dquatorio d , parallelo 

tpfi Β Ει 

Q^v oc ν ν qve dictonun modorum delineetur linea corpus Pla- ^m^i^ 
νετλ poifidensjiequitur jam , viam haric, pmiclis d\ ac. ν.ο.ττ.^.λ. ίί- «'^Si" 1 

/Τ! II•• ■'-»# ι •• Ptioaibus. 

gnacam, vere eiie ovalem , non cllipticam , ctu Mechanici nomeiL 
ab ovo ex abuiii collocant, . Ovum enim doobus turbinatum verti- 
cibus, altero tamen obtufiori, altero acutiori, & lateribus inclina- 
tis cernicur . Talem figuram dico nos creailc. . ^am quia Ρ l a- 

ΝΕΤΑ/βλ «7<?r ^/? 5 /« ^tardm 3 & plm minm celer iliic quam hic tardus\ 
eo quod longarum difiantiarum femidiam&trum excedeniwm plure* fiwL> 
quam bre^jium 3 ( J^am mque ad yi~ longwres ftdnt^ \ mde pcr eradm 
g7 j- brevwru, quod fecundwn doffrinam cap . χ χ ι χ demonflran poteii) : 
atque infitper ittaplure^ bnga, in angufiiorem eccentrtci armm tmmlationt^j 
fa£ki{Urfiimftipat&\ h&pauciorciin ampliorem diflra&a: tta ut anomaltA 
media 9 i s - * 3 qua difiantU yi^ conficiuntur , rcfi. ondead ancmaUa eccentn £ c °£ 
gj γ arciter: refidmm momalm media g~° \cum totidem diflmiw, brevio- 



Valettantuoa 



erronca 
capicis XLV, 

r. ι raat . 

S Π0Η5 



Cap. 

XLVl. 




* Eiguram hu- 
jusmodihabet 
libeUifphiertci 
& eommcnta- 
iia Reinholdi 
in theoiias 
Purbachii, iti 
theoria, Mct- 
cuiii , 



Qujd pars x- 
quationis O- 
ptica, quid 
ihyfica. 



DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL^E MARTIS 

ribm radiojdijfeminetur per angulum 
ad centrum eccentrici refiduum 9 1 7 . 
Longim itaque difiarpL• ab in^uicem-) 
brcv&s diflantia circa perihelmrru , 
quam long& circa aphelium . Itaque, 
fieadem eiiam ejfet proportio inter bi- 
nas •vicin&speriheliasjamen attenua- 
retur repgmentum circulicirca ε.μ.<^. 
partej magis 3 quam circa parte<s ξ.κ.λ• 
quia in ^brcvion^aciobre^esinlon- 
giorum locum transponuntur quanu 
in λ . oAtjam etiam ipfz diflanttA, &- 
qualium partium epicycli penheiio 
propinquarum, in majori fu?vtj, proportione adinvicem ,quam dtfianti&par- 
tmm aphelio propinquaruifL•, . Dernonftratum enim eHfupra cap . χ l. con- 
choid.es (bacium inferiori parte latius ejfe quam juperiori . ^hCajoribm igitur 
intervallis perjpacium breviw in mucronem attenuari conchoida necejfe eii 
mfra 3 quamfupra\& Ma intervaUa majora comparantur injuper ad brcvio- 
r&s Imeas .proportio igitur ampliatur utroque nomm^j . Tot cauifis 

concurrentibus apparet refegmentum noftri circuli eccentrici infra, 
multo eiTelatiiiSj quamfupra,in xquali ab apildibus receiTu. Quod 
cuilibet vel numeris exploratu facile eft, vel Mechanica delineatione, 
aiTumptaevidenti aliqua eccentricitate."* 

C Α Ρ V Τ X L V 1 1 . 

Quadratura tentata plani oviformis Λ quod peperit 
caput XLV. & quoddefcriberefatagebamus cap. 

XLVI : & per eam METHOD VS 
sequationum . 

ihil FRoFECiMVSjii nonexfufceptahypotheiij&cauilis 
! Phyiicis capitis xlv, quas hic pro veris fequimur, juftasex- 
\ truxerimus aequationes, non minus quam diftantias . Cum 
auteni asquatio componatur ex parallaxi punotorum ee- 
" centrici,& mora; quarumillam,partem aequationis Opti- 
cam a hanc Phyiicam appellare foleo.-moram vero ίΐ quicquam aliud, 
planum certe circumfcriptum icinere Planit^, compendioiiilime, 
(licet non perfeotiifime ) metiatur : revolvimiir igitur ad dimenfionem 
eccentrici ooidis plani, cujus delineandi leges funt praemiiTas . Nam, 
etfi param aliquidnobis deeft, quo miniis genuinam hanc temporis 
meniiiramftatuamus (iliiid. nempe, quod ad ooidis circumferentlaiTL• 
magis etiam quam ad circularem inclines funt linea:, qux partes cir- 

cumfe- 




PARS Q^VARTA, 223 

cumferentise illius, cum fontevirtutis conne£tuntj adeoqueetiam illx 
linea^qux excentro eccentrici adeasdem illas partesooidis ducuntur; ^ap. 
cum alias radii ex cencro ad perfedi circuli 'circumferentiamomnino 
re£fci fmt: ) unde fequimr 5 ut nec fumma diftantiarum exaote mcnfure- 
tur a plano 3 nec arcus ooidis iintexaofceproportionales diftantiis.quas 
omnia patebunt ex releotione capitis xl&xxxii. quam parvum ta- 
men illud iic futurum,ex cap. xliii conje&uram capere licet. 

Quomodo autemplanumhocalitermetirijadplanumcirculicom- 
parare, & in imperatas partes dividerepoifimus, ηιίϊ quadratum inve- 
niamus a^quale refegmento iive lunulas refe&ae ? Hic igitur accerfen- 
dus nobis e Tragoedia S-eog, imo vero λόγ(& τις 3 )χπο μηχανής , qui nos 
doceat machinari quadraturam ooidis 3 aut limbi , in fchemate penul- 
timo , feu lunulae ^ολθ-, cujus abfciilione ex £ λ θ- circuli plano 3 ooi- 
des ^o λ generatur. Vt igitur prius cap . χ l m conchbide fpacio 3 

fic nunc iterum in ooide (auc fi force mavis 3 metopoide) appcllo Geo- 
metras , eorumque opem imploro . 

Si figura noftra eifet perfe&a ellipfis,pera£tum eilet ab Archime- 
de negocium, qui libro de Sphaeroidibus prop . vi . vn . viii. demon- MI .^ ft • fi 
ftrat, iic eiTe planum ellipils ad planum circuli communi majori diame- f""r ul ^« 
tro cum ellipiis utentis , ut eft re&aneulum diametromm (feu iigura JefaTem"" 1 * 

r n „ . 'f . . . . . σ , . ° Alii dicunt 

ie&ionis^ ad quadratum diametn circuii . *«*«< oh. 

Sit autem haecfigufa perfeda ellipiis. parum enim differt. Videa- 
mus quid inde lequatur. 

Dico igitur 3 lunulam Λλθ- a femicirculo refeotam, infenfibili ma- 
joremfuturam femicircello , cujus femidiameter eft eccentricitas ipfa 
5)2.64 feu αβ . Bificeturemm αβ m <r(ut cap. xxix . ) & ex or tpfi α β 

perpendicuUris exeat (rr'& connettzmtur puntia α.β. cum τ • ipfi vero β τ 
parallelos incedat γφ'& connettantur pnnttu β φ, αφ • & centro a 3 diafle- 
mate ar,fcrihatur arcus r\]/,ficans α φ in ψ , ξ$ β φ ιη ξ . 

Cum ergo pundum τ fit &qualiter remotum ab cL$ 3 fitmnsigitur( propriis- 0?SK 
fime cum oArabibm loquendo) m longitudine mediajoocefh,in diflantia medio- αμΪΪΚ 
criVLAKErjETa Solil a.Slc qma γ φ eilparallelos ipfi β τ , ergo per capi- *°£ m *w 
tis pr&cedentis delineationem jpfam punftum χ line& α φ , eHgenuinw & ve- g^JJ^ 
rifiimus locus transUtionis α τ ιη α ψ . Itaque & ψ efi punctum diflantu Z c ™ttL• 
Ρ l α ν ε τ je mediocris . Quare particula line& β ψ , qu& mtereH tnter ψ & SmK', 
circumferentiam , metitpir laMudmem lunuL• circa longitudmem mediamili- £ff™" 
neola <vero ξ φ , mfenfibili aliquo major eHhac Utitudint^ . 

Demittatur perpendicuUm ex βιηατ, qu&fit β ν . Ttico 'ζ φ 3 partem 
Une&fi<p>e(feduplamipfiuscLv. 

Connettnntur enim τφ'^εχτϊηβφ veniat perpendiculam τΧ -fic 
ex £ΐηατ perpendkulam ξ ω . Cum igttur in parallelos y φ,βτ 3 reofa α γ 
incidat , aquales erun?L• βγφ,αβτ. jEqualw autem &γβιρβαβεχ con- 
ftruciione . Sed& βφψβατ &qualis . Vtraque enim eidem β τ &qualis eil 
ex confiruatwrKLJ . Triangulum igitur γφβ triangulo βτα congmit . Qua- 
ηγφ ipfietiam β τ &qua& erit . SunL• antem paralleit ex confimftiont^> . 

T* 4. Qjui -ί e 



modulo 
centxo miidi . 



Cap. 
XLVII. 




lcs autem^ 'β 



S Τ Ε L L iE MARTIS 

Qjtare ζ$ 3 βγ,τφ , qu& parallelos 
Aqmlcs extremu conneBunL• abea- 
dem plaga , paralleli & Aquales e- 
mn£j . Sed β γ Aqualis eii ipfi & β . 
Srgo Aquales fiitpL, & paralleli αβ, 
τ φ . Igitur & βφ,ατ, erunt paral- 
leli. Et quia angult adA.v. recii^ 
bafis τ φ bafi β α Aqualis , Q? anm- 
ΐΜβατ <vel β ct υ angulo τ φβ <vel 
τφχ• emntj igitur aqual&s αν,χφ- 
fic & perpendicuUres β υ, τ χ. 

Rurfum y qma AquaL• τ χ & 
ζ ω. paralleli mter parallelos , &qua- 



, & anguli αάχ.ω. reBi : eru^t^ tgitur &qualia & r$- 
liqua trtangulorum latera βχ,&ω • Aqtialej ^vero ξ£ β ξ 3 υ &> , paralleli inter 
parallelos βυ£ω. Aiqualih. igitur β ξ,υ a>,ablatis,refiduA ξχ,αυ, eruntAqua- 
ks . Pnm autem & χ φ , α. ν , era'/i*L• Aquales : & tgitur ψ φ eft dupla adctv. 

Η ι s demonftratis ad propoiitionem noitram veniemus propius, 
Et quia ιηφ β dtametrum ctrculi ( qm continuaU intelligatur mq^ ad aht- 
ram circumferentiam )re£ki ex punao circumferenttA τ perpendiculariter in- 
cidit falicef τχ -ut igttur φ χ αάχτφε χ τ adrefiduum diametri . Reftangu*- 
lum igiturfub φχ&' refidua parte diametri efl• Aquale quadrato τ χ. 

Et qma quadratum τ φ hoc eB α. β Aquat quadratu τχ,χφ • Aqualtbm 
igttur additM 3 rectangulum fab χ φ (f integm diamefro 3 esi aqual-e qua- 
drato cl β . 

St quia φ ζ dupla αάφχ- reBangtdvyn igiturfub φ ξ (qua mfenfibiltlongtor 
Utitudine lunuU ψ φ ) &fab φ β (emidiamefro s Aquat quadratum α β . 



βφ 




si c Jm β ξ (ub ζ β , β φ 3 ad quadratum β φ • fic fere * planum elltpCis ad planum circidi . 
Λ && 'Γ e ?" & r Z° ettam y u t quadmtum β φ <m rectanguium ξφ,φ β , hoc en ad qua- 
ΐ,νΐαηΓιΙηβ dratum αβ 'ficfere ctrctdi planum adplanum duamm lunuUmryu . & per-* 
propo^tio^ner mututirn . ut quadmtum β φ adpUnum circuli>fic quadratum αβ adpla- 
& a c n mpfi" U At nmn lunularumfem^ . 

f mnJ "o n ipfif. Sed & ut quadratum β φ ad planum circuli >cujus β φ radim; ita qua- 

«uametei . drdtum cl β dd pUnum circuli , cujm ct β radiusfere. Ergoplanitm circult^cu- 

ju-s αβ radiuSitnfinfibilifaperMHtramq^repoiam lunulam^C^-^Aquat qmp- 

pe lunulas ξ φ paulo latior&sjiifto , qma ζ φ infinfibili esi iongior ipfa ψ φ 3 #f 

initio difturru . 

Concessis itaqiie,qua3 pofuimus, qaodplanum ellipfis aplano 
otl J; noftri ooidos inieniibiliterdifferat a eo quodcompenfatio fitinteriuper- 
nos exceiTus ooidisiupra ellipliiv&infernosdefeotiisjhisinquam con- 
ceflis , quadravimus noftras menoides figuras 3 &: iicetiam ooidea5iive 
proprie loqucndo circulavimus . Nam circuli &£ qaadratiproportio- 
nera docet Archimedes , 

Jam• 



Habet hacde- 
monftratio fu- 
um ufum 



ihjfica , 



Ρ Α R S Q^ V Α R Τ Α ♦ 22? 

Jam hmc ad ufuni iic transferemus . Quiapianimi ooiciis mi- 

nus eftplano eirculi,plano circelli ab eccentricicatedefcripti j compu- 
tetur igitur planura circelli . Eft autem pknorum proportio dttpla 

ad proportionem diametromm . Et quia ut β φ ιοοοοο αάβα. ρ 2 fy , fic β> cl 
adjZQ 8j8 . dupla tgitur & proportw inter β φ & ξ fyproportionis qm tttin- 
ΐενβφ & β α. Quare ut β φ ιοοοοο ad χ φ 8j8 3 fic planum circuli 
ji/j-ijpooooo ad planum circeHi 269300000 . 

Subtraofco igiturplanocircelli,reftatplanum ooidis $1146400000, 
iequivalens 36Ό asqualibus partibus temporis reftirucorii.. 

Qv^ hactenvs dida,eafuntquidcm confonaopinioni capitis 
xlv. Veruntamen ad uilim eomin non fuificit, fciri amplitudinenL• 
plani ooidis. Quin etiam rationem caileamus neceile eit,dividendi il- 
lius , ex centro β , vel pim&o α , in ratione dara . Exempli ?rat : a 

mfchemate pnonfumatur puncium $-, & fbett&fur Planeta/« tinea α B- $ 
recejferit tumen α circumferentia & verfm So i.e μ α . OaU mtur eccentrki- 
tute αβ 3 & angulo Β-αβ, & pofito quod Planet kfit in arcumferentk pun~ 
Bo S-^bmrangulusd-fbl•. quare & feftor perfetti circult falicet 3-^β,ζ^ 
area triangdi $~βα 3 hoc esl 3 tom area Β-^α,ψΜ ( exceptis qu&fupra cap.xL) 
debmjfa φ menfara temporis , quod elapfum eft 3 quoad Planeta*?atJV#.9• 
venitifi Planeta perfecium circulum £$■ iviffet . Sed quia ovalem interio- 
rem defiripfit 3 non compiexm omrtem perfefii circuli aream \ equidem utjanu 
modo nobi* opm fuit cogmtione plam ooidis totim 3 fic nunc etiamfcitu nobis 
opm eft 3 Quanm portio de ooide lineis ^ct 3 a.B- 3 mtercipiatur 3 hoc eii 3 Planurru 
pdrtis lunuU J\9- 3 quanm fit portio de pUno s quod utmmque lunulam meti- 
tur 3 fcilket deplano circelli ec-centricitatis . Hoc enim Jubtrafto aportionear- 
culi per lineas ctB- 3 aJ" 3 refecta 3 relinqueturportio ootdis ,per easdemlweaj.aS-, 
α ^refioL•', & fic tandem totmn ovtforme adpartemfitam ^cl$ recie compa- 
rabitur, pro addkcendo tempore 3 fiu mora Pl α ν ε τ μ 3 quamfaat inter li- 
neas α^ 3 α.3•. 

Vbi nunc iterum Geometra aliqius , qui hoc 
nos doceat ? Repetatur ultimum fchema capp- 

tisxL 3 m quo efl c Dfimicirculm in recium extenjm 3 
partibiu divifu* Aqualibm, ^dj quadram . £f in U- 
nea g α ex s extendatur aliqua verfiu α , qua fw fit ad 
β α longifimam ( in lineafalicet c α ) nt eff ilia β α ad 
β c . Sic & reliquA ομ 3 hv 3 ιπ 3 κ.ξ 3 confiituantur iri 
jufla quantitatejoabenta latitudmem lunuk quolibet lo~ 
co 3 fw ut g ftfitpaulo brevior quam κ ξ 3 ξ$Ή y brevior 
quam ι π ( quamvk stqualiter α c & d abfi?vL )ficun~ 
dum demonflrata cap . xlvi. Itadelineata& perpar- 
t&s in reffium explicata erit lunnla 3 quatenwiL• dijlan- 
tias abbreviat . 

Et quia totumftacwm mter cd^aa duplum cH ad aream femicirculi 
c d extenfi-y confideret Geometra 3 an etiam fyaciolum wter curvam αμνοαξΌ, 
tfrecfam c ε d , duplumfitfiiturumad knulam α armltpkm refiChm-Ls . 



.: 






r 



t 



Gap. 
XLVII. 






Cap. 
XLVII. 



"45- 



>/\j\ 



Vbi tepus liu- 
merandum pr» 
inquirendadi- 
Itantia PlanetiE 
a Sole . 

Vbi tepus nu- 
merandum pro 
aquatione ec- 
centti inijui- 
icnda , 



xi 6 DE MOTIB. STELL£ MARTIS 

^* ' rr^l J^Qhilvideturrepugnare.quo minus hoc "jerurru 

Ι εβεροβΰ . IN^am quando lunula <uerc eii lunula 3 tunc 
\—§ϊ c d incurvatur 3 mariens in eadem longitudinc_j . Sed 
Ι ομνοπξΌ, qu&jam faoL• eft longior quam ced 3 tunc 
\•φ* quidem multo eii brevior. itaquemulto tuncminmcom- 
plettitur lunuh area quamjam . Sed hoc quidem 3 
ό Geometra?,non eftdemonftrare. Juvabitis itaqj 
me. Et il verum hoc eiTe conftiteritj methodvm 
deinde docebitis,qua non tantum totius areolasin- 
ter re&am ced& curvam c ο d qaantitas , quam 
haotenusasqualemdixi circello eccentricitatis(due; 
enim lunuhE asquantur circello, & ha?c arcola jam 
ponitur dupla ad unam lunulam^, fed eriam quse- 
libet ejus pars,ad qiiamcunque datam longitudinempartium c g,chj 
cognoscatur , &ad planum inter cd&bb comparetur. 

Rvrsvm autem 3 ut prius cap. xlvi, quia nobis per GeometriarrL 
non patet liber exitus , paciscemur cum άτιχήα. . δ£ quid mirum ? currL• 
ipfa cap.XLv nataopinio.qua: nosin hasdifficultatesconjecicfalfailt. 

Refamatur itaque fchema prim ca- 
pitis χ l ν ι . Qupdfi planum <^o λ, 
quodeii ooides 3 perfeofciejfet eUipfis 3 de- 
jcrtpta eRipfi (ίολ ^ plano circuli 
^S-hfiper communi longioridiametro 
^ ) & planis utrivtsque figur& 3 ex alte- 
ro latere longioris diametri, divifis per 
Β c ordinatim applicatas ( hoc effper- 
pendiculares ad longiorem diametrum 
<^λ) 3 femper portiones eRipfis ν fr c ad 
portiones circuli β sc in eadem mane- 
rent proportione . cjuod demonftra?vt> 
(onici authores 3 & Archimedes de 
jpbaroidibwprop.y .ufirpatf. Tunc 
igitur ne quidem opm ejfet cognitione plani oviformis . Pro plano enim elhpfis 
planum circuli, & pro partibus eBpfis fimiles partescircuh adhiberemm \ 

Efio Λ>λ ellipfis perfeCL• . parum emm ab ea dijfert. &ex aliquo punBo- 
rum ellipfis 3 puta ν 3 descendat perpendicularis in^K 3 qu&fit νμ, 3 & continue- 
tur donecfecet circulum «ζ β . 0* conneBantur b 3 v 3 cum ct . Quia ergo 3 ut$ φ 
ad β ξβσ c β ad c ν 3 exfappofitione perfeft& cliipfeos &prop. ν . Jphinroideon : 
ξ& <uero utncadc v,fic area β <^ c adaream v£c:a# etiam ut β c ad c vfic 
β cl c area advac aream : Vt igitur fi>(padft% ,fic αβ<^ area ad ctv Paream . 
Quare propofito tempore disceflks Planetj^ tpfi ^ 3 fat primo , ut 
tempm periodicum ad 4. rectos ,fic propofitum tempm ad angulum arca $ 3 pu- 
ta, <^β ζ, & computetur difiantia α. ζ 3 cui aqualis eil• c ct ν . 

Rurfumfiat,ut dimidmm tempm penodicum ad aream femicirculi ^3- λ 
notarn 3 jic tempm propofitum (cujns menfiramjam modo diximm ejjealiam» 




PARS Q_ V Α R Τ Α . 227 

£ζ 3 cum diflantia ct^compvitaretur '-) ad aream α β Λ Sic daturarea . Inveni- 
endasjam eH angulm β β ^tantm 3 utfinm ejm β c multiplicatm in dirmdiam Ca ρ ; 
' OL^ihocefty ut area trianguli α β β 3 jun£tafeciori β β $ \faciat fammam area XLVl1 ' 
jampriusex temporeoblatam . VbiconjeBatione^ reguL• Falfiopw efi. Vbi Kf» ' lir 
β β ^angulumfuem afJecuti4S 3 pofiea in triangulo Ββα,,βχ angulo β, & Ute- &* 
nbm notis αβ,βα, innoteicet angulus β &'J\ St quta fcitur proportio BvadBc, »*s 
<p^?r ^/W^ β λ ν fcribitur 5 eoque fiibtracto , reflabtt voi^jufius angulus co&- y z; 
quatus adjusceptum tempm . ^ 

Exempli caujfa. Sit, utprius cap.?L-L\i\ 3 anomalia medta,hoceFt 3 artificw- sou "' 
yS_/?^ Aflronomka numerafio temporis $ 5 . 1 g . ζ g . <?/- ^»/W 3 ^o 'valet area?ru X^LlA _ 
perfecti ctrculi 314 139 2 633 6 3 'vdebujvL• tgitur gradus 5» 5 . 1 g . ζ g areanu Αηο 2£ m e - 
8317172671. Sit 3- ct$ '.Qupdfi ''anomalia eccentn effet J\9- 5? o 3 qnodconjettun- dla qui(1 ' 
dojuppono 3 fidtor ejus 3-β£ ejfct 7833981670 .&anguliy ofinus Β-βεβ iooooo. 
qm ductus in dimididm ecceniricitatem α β ,fciltcet in 4-632 3 d<M 4.6320 000 ο 
arsam Β-βα.. Summa are# 8317181670 fcihcet B-ol ^, qu<z admodum exiguo 
fUperat debitum . Bene ergo conjecimus 3 <Ρβ S• angulumfeu anomaiiam eccen- 
tri,effe 96. 6t quiafinus esi 100000 3 refegmentum liinuL• apudS- (cilicet 3- d 
erit 8j8 . quare brevior diameter d β ent 99142 . qu&ficfi habet ad 100000 , 
ut 9264 ad9344 . qu& tangit 5. zo . ig angulum α.Όβ 3 utfit anomalia co&- 
quata dci {^84. 35). ^i.quamexhibet Vtcaria hypothefis 84.41.1. ^/^r.i.zo'. 

Notandvm autemobiter 3 quiaeccentncitatisinquiiitiocap.XLii. Methodusw* 
nititur diftantiis apheliis & periheliis , & 111 his minimum aliquiderrari '^~^Γ- 
potefb, quod in eccentncitatis coniiicutione excrescic m aecuplum; 
ideoquejfiinveniretur tandem abfolatiillma ratio asquandi per cauf- 
fas PhyiicaSjpoiTetpoitmodum conftitui veriilimaeccentricicasj&per 
eam corrigi omiiimode poifent diftantia? aphelii &c perihelii . Vt 

quia hic mmu magna fit aquatioper i. zo. [fimodo & Vicaru credimus de 
Planet^e bngitudinis locofitb "fodiaco 3 & omnia hic (f cap . χ l ν ajfumpta, 
*uera ponimus) paria c uerofaciunt £f Optica^ Phyfica Aquationis cauffa in 
longitudinibus mediis 3 ut hic: bififfio igitur errore 3 dimtdium ί . ίο fitbtmhere- 
tur anguloultimo imjento ].%o.i% 3 utfit 5.15). g. quo ofienditur 9310 tan- 
gens.prius 9344. drfferentia 34 ablata α 9264 eccentricitate 3 relinqueret 
9230 correctam eccentricitatem. Sed hanc nosjam non fequemur, 

quia aiTumpta in minimis peccant . Sufficiac monuiiTe in futuros ufus 
capituin proxime fequeiitiLim . 

Exploremvs vero etiam 3 quid in odavis temporum polliceatur 
hxc forma arquationes computandi . Sit^ut cap. xliii , anomalia me- 
dia 4g-45- 11. Et quia perindc eft^ utra numcrorum menfura area? ex- 
primaiitttr , retinebimus numerum arex circulij^o & maximi trian- 
guli i^iogYjam modo m alia numerandi ratione crat 46"3zooooo.) 
QnjiciamMS anomaUameccentn 3 feuinfchemate β β^,φ ^\. Stnmergo707ii 
jcilicet β c . Hicmultiplicatm in maximumtriangultim 19 1 ο g, rejeffii* cyphris 
dM hujm locitnangulum β λ β 13 5 iijfatf 3°. 45. ι ί . quod additumfitfori β β fr 
45- da/t 43.45.1 1. aream β λ Α quantmn & 'alfumppmm anomaliammediam . 
Bene ergo conjecimm angulum ad β . Jam Kt radms β φ αάβξ 99 142 ,βσ 

β c 7°7 Π 



Cap, 
XLVII. 



DE MOTIB, STELLiE MARTIS 

bc 70/11 ad cv 7 010 4-. Etquia^c 
7 07ii 3 erit c -bfinui complementiejm 
anguli 3 nempe hoc loco etiam 70711 . 
quare c ct 7997 S • Vt autem h&chabet 
ad 10 00 00 φο c ν adTangentem qu&- 
fiti anguli ν α c 41. 14, 9. Vicaria hy- 
pothefis oflendit 4 ο . ι ό . $ . 

Eadem facile explorantur iii, 
ο £ta va in feri ο re . Sh an omalia me- 
dia 13 8 . 45. 11 , C5* idem nomen are& , 
cujhs qu&rriur angulns adaL.In*venie- 
mw 3 quodfinw anguli ad β i^fcili- 
cet 707ii,exficiore ξ$ area trtanguli 
hancfammam efficiat. Et quiafinm 70711 utprius 3 decurtatur adconfiitu- 
endam ordinatim applicatam ellipfeos ^fitque 70104. . lucjam eUcomparanda, 
cumfinu complementi anguli 135 ,fiilicet cum 707ii 3 nonjam au£io 3 eccentri- 
citate αβ s utprim 3 fed diminuto ea 3 fiilicef cum 6Ί4.47 . Quaficutfi habet 
ad 10000 ific 7 Ό104. ad tangentem anguli qu&fiti 4g. 45. 5'j.vel complemen- 
tum 13 1 . 14. 5 . Vicaria hypothefis oflendit ιμ. γ.ζζ. Gonfer hsc 

cum cap.XLin,&: cummodis aliis> perhane TabellanL•* 




Asomalis medis 
commonei . 


Fct fimpliccm 

eccentricita- 

tem. 


Per bifeftionem eccen 

tticitatis &duplicatio• 

nem xq uationis par- 

tis illpetioris . 


Per bifeftlotiem eccen- 

tricitatis&ftabilepun- 

Sumaeqiiatonum.mo 

re Ptolemaico. 


Vicaria perliberafti fe- 

ftionem cum veritate 

proximeineffe&u 

confenticns . 


Per fuppofitionem 

pcrfe&icirculi, 
Phyfica. 


Pet fuppofTtioncm opi- 

nionis capitis XLV 

& peiFdft ? clli- 

pfeos.Fhyfic». 




Re 


fpon 


denc 


Cosquaca? 


anomalia: 


diverlje. 


48-45- 11 


41.40.14 


40.45.52 


41. 15. 31 


4i.lO.33 


4i.l8.54 


41.14. 5?. 


5)5.18.18 


84.40.44 


84.37.48 


84.41. 11 


84.41. 1 


84.41.16" 


84.3^.42. 


138.45.11 


130.40.46" 


131.45. 


131. 15. 31 


131. 7.16" 


130,52.15 


131. 14. 5 . 




Cap. xx 


Ekceflus Si defeihis in 
contrarium vergunt.fi 


Cap. xix. 


Cap. xvi. 


Cap.XLin. 


Cap.xLVii 




&XXIX. 


infetiot . 




&XXIX. 


&XXIX. 


prasfente. 






Cap.xxiX. 






Notabis veritatem efle cxa&e 
in haium medio . 



Hisindicihcec 

ei teddinmr 
siosin 
<qus tandem 
Mos perducet 
«d natutales & 
vcxiflimas x- 



Dvarvm igitur Phyiicarum hypothefeon, a^quationes eccentri 

&;: computandi 3 illa exhibet asquationes veritati propiores , qiue prius 

cap. xlv & diftantias veriores dederatjpofterior nempe. Etquodmi- 

rum videri poflitjevi auementatione eccentricitatisjasquipollet modo 

«juatioaum, a- *• η ι •ι • • r 

nm^iXum * T ° lem aic o,per ftabile pun&um a:quatonum 3 bifeola eccentricitate. 

caa&i. £ t cum i ianc Ptolemaicam fupra coarguerimus errori.s , neceiTe 

eft & illam Phyiicam, qua: cum hac m effe&u paria facitjadhuca vcro 
nonnihil de$e&ere . Tardus quippe fit Planeta circa apiidas , δ^: ni- 
mis velox circa longitudines rriedias . Quod primumeftargumentum, 
quo probaturaut viciofam eiTeopinionein capitis xlv> auteamviciofa 
methodo in nmneros eilc coiijcdiam. 

At quia neque planum circuli asquipollctcolicdis univerfisdiftan- 
tiis,neque ovalis figiira, quam Mar s ex opinione cap. xlv defcribic, 
perfeda eil eliipfis, uc iiiurpayeiTUTius : quare a vero discrepandicauif^ 

adhuc 



PARS Q^VARTA, 2Z$ 

adhuc quidem ccecx funt. Poteft enimprater has duascalculi.etiam- 
num tertia,ipiius fundamenti, feu opinionis cap.XLv,error cortcurre- 
re . Nondum igitur ex lege Opinionis eap. xlv Eequationesconftitui- 
mus, nondum iiifceptas illic hypothefi facisfecimus, quia a Geometria 
deftituiraur . Itaque nequimus adhuc illam erroris argucre .Hoc enim 
fiamm calculus legem iibi ipii indieic innocentiic. 



Cap. 
XLVII. 




C Α Ρ V Τ XLVIIL 

odus aequationes eccentri computandi, per men- 
furam & ieofcionehi numeralem ooidis circum- 
ferentkx CaprXL: deicriptae. 

' Vm itaque calcukis fuperiori capice tifurpacus tot iiomi- 
; nibus a Geometria deftitueretur, itaque de culpa exceiTu- 
,um & defecluum, quas in illius capitis asquationibus ec- 
r centri deprehendimus, eiTet iufpe&us: tandem confugi ad 
' numeracionesArithmeticaSjqiubusconatus fumdeclinare 
incommoda iHa, quas capite xi vi nobisiter planetj defcripturis 
obilabant . Primo enim , quia planum non erat exquiiita menfura 
fummas diftantiarum , miiTo igitur plaiio diftantias ipfas computavi 
iingularum circumfercntias partium asqualiter divifa: . Secundo, quia 
proportio non manebat eadem 3 additis Geometricarum aliquot pro- 
portionum terminis, igitur iingulas iingularum diitantiarum propor- 
nones ad fuos arcus minimos confului feorfim . Tertio 3 quia fumma 
aliquot diilantiarum cap. xlvi non potuitconftitui Geometrice, con- 
ftitui ego hic Arithmetice . nihil enim impediebat . Quarto 3 hoc mihi 
facienti nullum erat negocium cum fedoribus five circuii iive ovalist 
itaque ne hoc quidem mihi obftare potuit , quod illi fe&ores inter fe 
ditfcrrent. 

Atqucitanovamolitioneinidincubuiiiitfcirem 
vel tandem, an ex fusceptajuftarum diftantiarum 
hypotheii (.nimirum ex opinione capitis xlv.) fe- 
querentur etiam asquationes per Vicariam nobis 
manifeftata?. 

Rem ita fum aggreiTus. Ctntro β 3 diaftemate 
β d ,finbatur cinulus dgr,/» quofit Imea apfidum ώβ , 
& Afons vtrtutisfitt, centrum. Θ . Sumatur in circulo d g 
punttum g . quod connectatur cum β & A t & fit initw 
g β d angulm menfiira temporis 3 computanda diflantm. 
Erit propterea g α diflantia "jera 'planeta^a, cfuam- 
<vis PLANETAa d in g mque non pervenerit . J\Qam 
hac ratio computandi feu demonflrandii diflantia$ 3 haffeniis ex cap: xlv in 

Y. pm- 




2 3 



< . 

xLviir. 




DE MOTIB, STELL^ MARTIS 

pmfuppofito eii . Sit autem d g pars circuli exilts , ut 
Igradm de$£o. Ac cum hujmmodi dtflantu α g omnes 
ad omnium graduum d g terminos 3 d & g , hoc modo 
computan ροβιηί per demonflrata capitis xxix; colle- 
gi igitur omnes 3 60 difiantias α g , longifima additione, 
in unamfitmmam . cjua iwventaeji 3607JJ 62 [eccentri- 
citateyify) refyondens integra femitaovali JMartU \Jam 
cqntro α , dtafiemate κ G 3 firibatur arcm ^verjks d , qui 
fit g c . £t quia 3 quo longior difiantia 3 hoc brevius iter 
planet^, data ergo diflantia arcm circuli d g (qui ar- 
cusjam 3 dum g α diflantiam computamus 3 nihilalmd 
■ metitur quam tempus) dabttur ^longitudo itinerisova- 
lis t>c 3 quod planet α infiipepto tempore d g } (fiu anomaliafimplici gr. 1 ) 
confiat . D^Qam utlon^itudo. totius ovalis circumferentia adfummam diflan- 
tiarum omnium 3 itafihabet difiantia arcm dc , (tnventa per arcum dg) ad 
longttudinem fm arcus ovaUs d c . ^robatum enim efi fnpra cap. χ χ χ 1 1 1 
€f ufurpatum capite xlvi 5 {ubi hujm operationis jaBafiintfundamentd) 
arcuum confeffomm ad diflantias , proportionem ejfepermutatam . Fuit 
autem hac cautio α me adhibita 3 utjungerentur ad,a cfiUicet terminorum 
c ξ£ ό } difiantu ab κ 3 & medium fumm& ufurparetur pro genuina diftantia 

arcm totim ώ c . Owidatur enim circnlm 
aliquis eccentricus κ , centrti β defcnptm, m 
partes quotcunc^, ift d. g. l. k. m. n. &a 
principiis partium 3 centro mundi α 3 ducan- 
tur arcm uscl ad lineas , ex α petfin&sarcuum 
eje£tas 3 ut d ο , g ρ , l q^_k r 3 ms,nt. erunt 
plana infimflro fimicirculo ado,agp,al q^ 
majorajufio 5 plana in dextro ant 3 ams , 
α κ r 3 min orajuflo . In mimmis igitur alterum 
ab altero compenjatur 3 ut tna 3 oda, quam 
proxime &quant gdna planuni . 

Sic igitur data longitudine d c prioris fchematis , qua? refpondeat 
dato tempori dg 3 & diilantiae g a, hoc eft ca 5 oportet jam etiam in- 
venire angulum c ad anomalia: coasquataj . Conneciatur c cum β y 
& continuetur α c in ε ubifecet circulum 3 β c -vero in f feBionem . Non 
fuffeat wtwfcire longttudinem d c . Oportuit etiam invefiigari angulum 
c β d . Namquia c d breviorefl quam f d , non metitur igitur c d angulum 
?BO 3 hoceficBO. Et vicifim 3 etfi c d brenjior efi quam έ d 3 tanta tamen 
ex β apparetfifingas oculum in β , quanm έ ό metiens angulum cbd. Et 
quia (fecundum demonflrata capitis χ χ χ 1 1) vemm esl ad omnemfenfuum 
' jubtilitatem 3 quod quanto α β remotior eBiO quam c ρ , tanto &longiorfit 
ΐ d quam c d : qma etiam "jerum eft 3 ad eandem fenfiium hujmd^ negocii 
quantumvis acutifimamfabtilttatem, quod ce^c ? fint <zquales {longtor 
quidem m ret ventate effcz quam c f ex centro veniemperprop. 1 i.lib. tertii 
ε ν c l 1 d 1 s ) ergo pofuipnmo 3 qttudcD& 'id fint &qualss , & utra^fit men- 

fara 




XLVIII. 



Ρ Α R S Q^ V Α R Τ Α. 2Ji 

fira anguti c β d , hoc eH f β d 3 <vel etiam ebd: quafi arcus ε f infenfibilis ejfet. 
Oabatur igitur angulus EBDa cogmtione c d . In trianmlo iaitur ε β α , ex Ca? . 
angub eba, ξ£ Uteribm εβ,βα, quafiui bngimdinem α ε , undefabtraxi 
ac w/ag ^«^ computatam\ relinquebaturq^ c ε w/cf appropmquatio al- 
tenus termini de cv>,ad centrmn β . Bificio tgttur c ε (;mw ^0<r adfenfum li~ 
licet) notafmt appropinquatio ipfius cOads > fi &quabiliter ommbm punttis 
appropwquaffet . Ex appropinquatione vero 3 & parallaxis Optwa feu νΐβ- 
bilis quantitai ipfias c d dabatur, hoc eU 3 angulus c β d jam correffus 3 qui 
prms ajjkmebatur paulo minor, nullo in numeris noflris errore . T)ato igitur 
jam correBo angulo cbd, hoc efi complemento ipfitts cba, ^latere ca,^ 
eccentricitate β α , dabatur qmfita anomalta coaquata cad. 

Hoc pa&o non poteratulla sequatio feoriim conftkui, prxterpri- 
mam 3 ad anomaliam mediam i. Reliquie onmes usque ad igo-geii- 
mam pra^fupponebant iemper iequationcm , qua? proxime antecede- 
ret, cognitam. Non puto quenquam fore, cui ha^c legenti txaium ex 
ipiale&ione non obrepat . Atqui vel hinc judicet leotor, quantum 
moleftiarum hauferimus (ego &calculatormeus) qui hancmethodum 
per i8oanomalias terabiolvirriLiSjtoties fcilicet mutata eccentricitate. 

At nondum prmcipium hujus ealculi expeditum eft. Dixi enim 
pranupponi cognitam longkudinem ovalis totius. Vnde igitur hsec 
cognofcitur ? Ego quidem , qui femel in hanc inartificialem nume- 
randi rationemdefcenderam , non iubterfugi illam inartificialiter prae- 
fupponere, totoqLie negotio abfoluto 3 videre an in 180-iima operatio- 
ne mihi plus exiret quam apparentia graduum i§o, an vero minus. 
Nam fiplane 180 exiviiTet, bonam intelligebam aiTuffiptionem ipiius 
longitudinis ovalis; ίίη aiitem minus 3 minorem juitoj iin plus,majorem . 
Sed tamen non deitituimur manudu&ione quadam Geometrica 
ad bene conjiciendum de ovalis longitudine . Sit enim uf&v> ads a, 
fic β α ad d η qu& α d -νετβίί β extendatnr. Ergo quia (per capitU χ l ν ι 
demonflrata) quodjub latitudine lunuU & femidiametro circult 3 fere tzquale 
efl quadrato eccentncitatis; quareper χ ν ι ι -mamfixtt Ε ν c l ι d ι s 3 eccentricitas 
efl medium proportionale inter latitudinem lunuU & fimidiametrum . <*At 
hic idemfit ex decltnationislege. 6rgo nnefl UtitudolunuU . 

Sumatur etiam dimidium de η d } £f extendatur α β <verfiis d >fit<L β ι : 
& centro ι, diaflemate ι d , circulm d mfiribatur, tangens eccentricum in d. 
Scribatur autem & centro β 3 diafiemate β η 3 circulm η κ , tangens priorem 
in κ . jManifefium efl > circulum η κ minorem effe quam OK,£f circulum dgr. 
majorem ejfequam dk. St quia circulares circumferenti& fitnt adiwvicem, ut 
eorumfimidiametri:ut igitur bd^di^ih >fic circulw major dg ad mi- 
nores d κ Θ'κη. Sed d ι eii medmm Arithmcticum inter db^hi, quia 
β ι efi dimidium ipfius η d . Ergo etiam circulm d κ , tangens minorem & ma- 
jorem ex eodem β centto defiriptos, medium Arithmeticumtnter illos circulos ■> 
quostangit. 

Gjjtodfivia Ovalis continuetur ; ex fuppofito tanget & ipfa, majorem 
arcuhim in aphelio d & penhelio r, minorem vero η κ in longitudimbus me- 

V 2 diis, 




"^$- 



ι 3 ζ DEMOTIB- STELLi MARTIS 

Cap . dtis 3 ut itafit major minori η κ 3 minor majori circuto dr . Confentaneum 
x l ν 1 1 ί . Igitur efi 3 non longe abejje ovalem circumferentiam α longitudine circuiaris cir- 
cumferentu d κ . 

Paulo tamen majorem crederefacit haec demonftratio. 

Sumaturmedmm proportionale inter bh^bdj quod 
fitv>o, ^centro β ,βιαάο β ο 3 fcnbatur ο ρ circulm . Ita- 
queper v.Spharoideon Archimedts 3 pUnities hujits 
circuli ο ρ erit aqualis plamtiei ellipfeos 3 cpijpis eii lon- 
giorfimidiameter β d 3 brevior β η . <*At quiafiguramm 
ifipenmetron capac$imaeilcirculw y con^erfim igitur 5 
\per communem notitiam) dque capacium figurarUm 
bre^ifima s perimetros erit circuli . Cum ergo ellipfis 
qu& habet diametros db,bh, & circulns ο ρ propofiti, 
fint aque capaces, ex jam allegatis ; circumferentia el- 
lipfios erit longior , quam circumferentia circuli ο ρ . 
Efl autem β ο tnfenfibili minor quam ι d 3 eo quod β ο 
inter eosdem terminosponitur effe Geometrkum medium, ι d medmm Arith- 
meticum . Ter doctrinam entm quinti Evclidis, quia β ο efl medium pro- 
portionale inter hb,bd 5 ^ igitur hb^bd minor ad majorem 3 fic η ο ex- 
cefjus medU ad ο d defeUum. Itaque cum η β fit minor quam β d , erit & 
η ο minor quam ο d . <$At β ι eii &qualis dimidu η d . JV.ajor igitur eii 
β ι quam η ο , rninor quam ο d . <*Ad communem ergo mintmi circuli η κ 
CemidUmetrum η β apponuntur imqualia 3 nempe mirms d.milio ipfius dh 
in β ο 3 & dimidium ipfim d η in d ι . Ergo major d ι quam β ο . Major 
igitur d κ circulus quam ο ρ . Id tamen infenfibiliter 3 cum d η minorfit 
quam centefima ipfim d β . Itaque pofitis his circulis ex abundanti aquali- 
bm 3 & pofito quod oijalis fit perfeoL• ellipfis : erit ο^ναΐά tircumferentia 
paulo longior quam circulus d κ , certe longwr quam circulus ο ρ . 6t quia 
fiipra cap .xlvii.dh fuit 8y 8 , qualium db ioo ooo\ dimidmm igitur de 
d h, 4- 2 $ duferatur α db iooooo. reflabit ppj7i • Vt igitur iooooo 
ad ppS7i ific erit quam proxime circumferentia circuli ad circumferenti- 
am ovalls qu&fitam . Et quia circuli circumferentia habet gradus 180 
'uel ι ο g ο ο vel ιι^ίο'όο, decedet particula 3 qm habet $ $ 6 ο <vel 9 ί . 
4 ο : St pmicircumferenti& ovalis adimenda erunt 4.6. ίο j aut etiam mi- 
nm 3 fiovalis circulum d κ , loco menfitra confidzratum , juperet . Omni- 
no quidem ego non per demonftrationem fed per calculum labo- 
rioifimum & pertinaciifimum 3 inveni defedum femicirculi ovabs 
45. 45 : ut qualium femicirculus perfedus eil 1 g ο 3 talmm ovalis cifec 
17^.14.15. 

Et quia decurtatio hxc ovalis circumferentias , neceiTario xqualis 
eftcontrari^ampMcacioniOpticaiivideturenimhaicovalisjlicecbre- 
viorjfub amplitudine tamen ζ redorum,iive igo prxcis? graduunijik: 
tam longa elfe cenfetur : ) hinc non inj uria dubitare pofllt ledor 3 an et- 
iam in hoc proceifu opus iit , primum totam ovalcm decurtare, po- 

ftea per 



PARS Q^VARTA. 255 

pofleaper partes iterum Optice augere ? Nam ex fchemate videtur Cap 
apparere , abbreviationem ibi fere maximam contingere, ubi 6c ap- xlvhi, 
propinquatio maximaad β centrum, &vicilfim. 

Quod ii pariter incederent hx variationes , methodus nobis ifta 
nafceretur computandi iequationes . 

Anomalia mediaprimum ejfet gbd, unde computaretur diflantia g α , 
qm addita ad αό difiantiam termini alterms antecedentis de g d (quifcm- 
per esi Γ. ) & fitmma dtmidiata , conftitueret arcm c d diflantiam &quabi~ 
lern (omnwmjcilicet ejus punttorum. ) : Et tunc diceremm 3 ut eii longitudofi- 
micirculi adjummajn diflantiarwn omnium in fernicirculo ,fic efte hanc di^ 
βαηΐιαπι arcm g d ad longitudtnem έ d , hoc eft ad apparentiam ex α ipfita 
c d . Jam afDj tanquam ex menfura angidi cBDj^aACjABj ctitxre-• 
remu* cad co&quatam anomaliam breviore *υια quamfnus. 

At fciac le&GTjhas duas varietates non ambulare pari paifu . N^ra 
amplificatio Optica, quas oricur ex ' appropinquatione itineris r> c ad 
centrum β \ potiifima accidit circa longitudines niedias 5 nulla fere itiS 
aphelio &C perihelio : ac contra , decurcatio vix ovalis 5 quas oritur ex 
ingreifu Planeta? ad centrum, circumcirca pene asqualis eft . Cum e- 
nim duasdiftantiae oppoiita^ inlongitudinibusmediiseccentri,asquent 
duas jundas, propelineamapfidumj akeramaphelio vicinam, alteram 
perihelio: arcus vero circumfercntiasovalisfintinpermutatadiftantia- 
rum proportione : quare & duo arcus hujusmodi , in longicudinibus 
mediis , duobus arcubus , alteri prope aphelium alteri prope periheli- 
um, asquales erunt. Si ipfiarcusovalis yix a^quales, ipfaetiamdiminu- 
tio horum arcuum omnibus quatuor locis erit fere a^qualis. Ex- 
perimento res eft comprobata. Si namque deieotus femicirculi ovalis 
eit.4.5. 15. erit defeotus partis centeiima>ootogeiima2 de ovali, circa 
aphelium circiter 14. fecunda. At amplificatio ex appropinquatione 
ovalis 3 non asquat unum fecundum circa aphelium . 

Itaque quod allegatam ocularem fchematis SBftimationcm atti- 
net, non eft fimpliciter lta ut prius hxc obje&io dicebat 5 ut decurca- 
tio ovalis &ejusamplificatioOptica femutuo compenfent. EiTetqui- 
dem ita , ii omnes arcus vix ovalis objicerentur centro β direole . Ac 
hoc fic tantum in longitudinibus mediis. Verfusapfidas vero hi arcus 
terminis iuis inasqualiter appropinquant. Quare non fiunt tantoma- 
jores per appropinquationem &: apparentiaai , quanto func fadi bre- 
viores per decurtationem . 

Icaque hanc methodvm fecutus, sequationes Martis ad omnes 
gradus eccentri extruxi, idque ter. Nam pnmo eccencricicateriL• 
non fatis magnam aiTumpferam,pi^; exiftiraans me hanc iic per pla- 
norum traclationes cerciliimam feciiTe . Deinde etiam plus quam igo 
in regula pofueram 3 cum minus ponere debuiflem . 

Icaque cum hic ultima operatioplus quam igo oilenderet^ quod 

V 3 abfur- 



2i54 DE MOTIB; STELLvE martis 

C a p; abfurldum : fecundo afllimpii femiovalem ij$ . 14. 15. Prodibat igitur 



XLVin. ac j anomaliam mediam 45 — Coasquata 
Cum vicaria capitis χ ν 11 diceret hanc 

Ad anomaliam 90 — coa^quata 
Veritatis index Vicaria 

Adanbmaliam 135. Coaiquata 
Vcrax Vicaria 



38< 5-33 

— i 38. 4-54 

DifFerentia 3^ 

7_9.3i.3i 

_Z^Z:ii 

Difierentia 3.50 
12.7. o. 1 

1 1&. 5 ; I.. 5) 

DiiFerentia 8.51. 

Atque hinc intellexi a prasfertim cx anomalia 5)0 , eccentricitatem 
5)165 parvam eife nimis. Quam correxi fecundum methodum capite, 
prxcedente obiter traditam.ut quia in longitudinibus mediis plus in- 
digemus per 3.50 111 asquatione maxima , dimidium igitur 1 . 55 datur 
parti Optica^ reiiduiim Phyiica?. Ac cum^i^ fubtendat 5gr. 15111111. 
3ofec. tufume 5 gr. 17111111. 15 fec. qiiimonltrat 5)117. Itaquenovaeo 
centricitate 5*130 fquas paruni abefta 92.64. quam cap. xlii inveni, 
nec multo longius a ^181, quod eft dimidium eccentricitatis asqnan- 
tis cap. xvii ) univerfQm hunc laborem reiteravi . J^arn primo 

difiantU g α , vel CKfuerunt extmffia adfingulos %ra- 
dus integros anomali& diflantiaria co&quat& gad. Ροβ 
traduffia ad medi& anomalia diftantiari& gradus inte- 
gros g d vel g β d . Tertw bina proxim<z ,fmmnt con- 
juncl& ut gAj α d . Qj^arto iis divifiribus di<vifa eH 
centizs ootuagies .fitmma 353. 55. 3 ο . longitudo fcilicet 
<υϊ& ovalis . Quinto figillattm invicem fuerunt additi 
arcusfinguli <υι& ovalis . Sexto ex pnorffmflranea ope- 
rattone mutuata fuerunt amplificationes Optic<z , quod 
•viderem illasjam bis computatas pamm admodumdis- 
crepare. Itaque & h& figillatim junt addita adfepe- 
riorumfiimmam . Septimo fiimm<z arcuum auct&fum- 
mis amplificationum Opncarum . Ootavo ex hoc 
ilc invento angulo c β d ad centrum eccentrici β , & ex diftantia c α 
feu latereoppoiico , &C eccentricitate α β ceu latere tcrtio , inquiiivi an- 
gulos 180 azquationis Optica: ACB,unde tota? asquationes & anoma- 
\ix coa^qiiata^ prodierunt . Prodiit autem ad anomaliam 




mediartL• 


coa^quata, 


quiein vicaria. 


DifFerentia 


45 


38. 1.14 


38. 4.54 


1.30. 


9° 


7^.i6".45> 


75?. 17.41 


0.51. 


HS 


116.56.15 


ii6".5i. 


4Λ5.4. 



Itaquc eccentricitas etiamnum poteft augeri , & PJaneta fuperius 
ab aphelio 3 exigtio fit tardiorjuftoj verfus perihclium itidemjquarev 

circa 



Ρ Α κ s q V Α R τ α; 2 jy 

circa longitudines medias velocior jufto, ut &C prius capitexLvxr. Ni- 
mium igiturdiftantiarumvidetur conferri circa apiidas j non fatismul- ΧΙ ^,!; 
tas j auc non fatis longas circa medias longitudines . Sed hujus reicon- 
iideratio fuo loco fequitur. 

Cum igitur viderem femper ranto propius accedi ad xquationes 
veras hypotheii vicaria cap. xvn proditas,quanto dexterius & quan- 
to convenientius ad calculi raciones moderandas, advocantur cauifa? 
Phyiicx, cap. xlv introducuar: multum mihi ipii fum gratuiatusj& in 
opinionecapitis xlv confirmatus . 

Contra cum pigeret άπγνί&ς multiplicis, qilacam hoc capite funi 
ludatus : non quievi , quin certiorem $C expeditiorem aliquam vianr, 
infifterem : fimulque iiifpicari coepij ne iic quidem omnino effeofcuiiL• 
cife calculoj, quod opinio capitis xlv juiTerac. 



C Α Ρ V Τ XLIX. 

Elenchus prioris Μ Ε Τ Η Ο D ί ^quationum , 

& METHODVS concinnior, innixa prin- 

cipiis.viam ovalem ex iehtentia capitis 

X LV componentibus . 

[Τ ι g ι τ ν R caufam άηχνίας hujus jam abiblutas methodi 
(«videas , perpende quibus fundamentis innitatur. Ponituf 
"Plancca in epicyclo moveri a^qualiter , a Sole rapi inaequa- 
• liter, pro ratione diftantiarunL. . Ex his duobus motus 
principiis nascitur via ovalis, At nequit hac raethodo 
fciri , quanta portio.de via ovali> cuique dato tempori refpondeatj 
ctii fciatur diftantia illius portionis : niii ab initio fciatur longitudo 
totius ovalis. Nequit autem fciri longitudo ovalis, niii exmodulo 
ingreifus Planetse a circumferentia circuli ad latera- . Sed nequemo- 
dulus hujus ingrciius ante noscitur , quam noscatur quantaportio de> 
via ovali fub quocunque dato tempore conficiatur. Hic vides peti 
principium: & in operatione noftra , prius aifumpferamus quod qua> 
rebatur , fcilicet longitudmem ovalis . Neque hoc vitium faltem eft 
intelle&ionisnoftr£e,fedab ipfo primasvo ordinatore Planetariorum 
curfuurh alieniffimum : qualem άγίώμίτξγιτον anticipationem ift cxtc- 
ris ejus operibus ha&enus non invenimus . Itaquc autalia eit ineun- 
da ratio , opinionem capitis xlv ad calculos vocandi: aut ίϊ hoc fieri 
nequit, opinio ipfaJ 5 utpote de hac pfincipii petitione iaipe&a , va- 
cillabic . 

Implicatio ilobis hinc eil nata , quod ovalem eompoiitam viam, 
menfura a^quabili temporis uii , in parces fecuimus inaequales 5 &C iic 

V 4 hujus 




1 } 6 Ό Ε Μ Ο Τ Ι Β. STELLJE MARTIS 

Cap . hujus ovalis compoikas partes inasquales fed diftantiarum compenfa- 
xlix. tione rurfum asquatas moris Planeta? asqualibus circumcirca admenfi 
ilimus . Atqui in praefuppofitis habebamus , akeram faltem virtu- 

tera 3 eam quaeex SoLE,intendiprodiftantiarum rationej virtutemPla- 
netae propriam minime: jam hic in opere, utramque vim quodammo- 
do obnoxiam facimus huic proportioni diftantiarum, quia utriusque 
commune opuSjOvalemjPlaneta: damus, ad modulum diftantiarum 
percurrendam . 

Etli igitur propinque admodum ad veritatem acceiTimus in effe- 

c"hi hujus methodi : nihil tamen habemus > qno gloricmur, expreiTam 

eiie ea opinionemcapitis xlv , ii a ratione defticuimur. Re&ius igitur 

videbamur aoturi, ii miifa via ovali compoiica, ejusque plani quadra- 

tura^capitis xlvi. xlvii. xlviii. materia > adipfa ovaiis via? princi- 

pia capite xlv aiTumpta , calculum converteremus . Relega- 

tur caput xlv , & centro α corpore Solis , diaflemate KO 3 circulus d g , 

centri epicycli 3 firibatur^ ξ$ alius 3 centro α , diaflemate 

α b , circulus apheliiy in cjuofit α g β linea apfidum 5 & 

Planeta 3 quando eii άφήλί&,βί in β . Sit autem tem- 

pm aliquod elapfrm ab eo 3 quo Planeta fuit in β 3 cujm 

menfitrafit cde angulus in epicyclo , ut β , aphelio epi- 

cycli in c translato , £jf g centro epicycli in d , Planeta 

in epicyclo α c in ε iverit. Ergo adcognofcendum dab 

angulum , fub cde tempus , perpende 3 Planetam α β in 

ε peruemffe duabus virtutibus -, altera , qu& ipjumfecit 

Soli propwrem , qu&fimul etiameduxh eum e linea α c W 

α d , in qua prius fuemt > cum κ c effet wabj altera 3 qua 

ipfam cum epicyclo promovit , ut. centrum epicycli d ejfetin 

α c linea 3 cumprim in α β effet. IL• «jero virtus, qu& centrum epkycli cir- 

cumagit, temporeper ^^ofignato , movet per gradus 3 £0 3 fiu quatuor reffios 

circa κ 3 propter diflantiamm 3 oOJummam . Ergo data fitmma aliquot di- 

flantiarum ex c d ε tempore ut haoienus , dabitur etiam angulm dab. 

^nam enim imprefiionem facit Solm corpm Planetaper medtantcs difian- 

tiat 3 ab 3 ae 3 eandem ponitur etiamfacere imprefionem in centrum epicycli 

g d : propterea quod Pianeta ,ββ ipfi non extricajfet interea verfiis β ex ra- 

dio 'virtuofi α β vel α c 3 pdtantHm defiendiffet ad Solem , tunc adhuc effet in 

ac, ejmquepunBo *f, in qua linea & /pfom d centrum epicycli ineft. 

Extrica^it autemfefi 3 lege epicyclica 3 & diaflemate ό ε 3 angulo cde (hoc 

SuoXneta"* ««» vult opinio capttis χ lv , cui hic operamur.) Ergo ipfe fibififfione qua- 

hkponimus : ddm centrum epicyclt in d reponit. Oiximus enim cap . χ χ χ ι χ . qnomodo 

vTdTdThof" tmaginandumfit 3 Vtrtutem fiufiBitios radws <virtuofos α β . α c. bcz.fer^jire 

"oiiump?i- x * Planeta pro loco . Jametfinonplane eadem efi proportio β ε arcuum <vU 0- 

iuS^Se; valis ad totam o<vdem 3 qu& efi arcuum g d refyondentwm perfeoii cir- 

'' r 'l% ϊι" culi ad totum circulum . Sed neqpte ut β c ad totum ambttum circuli 

pe uiti. ' β c , ficarcm o^alis β f ad totam ovalem . ^At nihil hoc debet nos im- 

11 o: " iu '' . /. • ;/■•/ _> 

pedire 3 quia β ε W etiam β f componitur ex duabns inrtutibm \ & 

quia 




» Hic fub 
certa condi- 
tione fant ve- 
xa, fi nempe 
ladii yittuou 
ex Sole fint 
Ilaneti pro 
loco, feu in- 



abfutd; 
jejiiia ; I] 

licir. 

ii ornitti- 
nrjs , relcjua 
cjualnot leti- 



PARS Q^VARTA. ζ j -ϋ 

##/*/£ tf»/i fe proportione turbatur 3 idfacit Planeta (fecundum hanc cajtittt , 
χ l ν opmwnem) fuo defcenfu proprio in circumferenua epicycli . Si emm man~ x 
fiffet Planeta fupremo loco epicycli , & perpejfm efet eandem njim motus ex 
So le , per ab, ae adumbratam 3 puta in&quabilem {quod quidem ficri 
fimul nonpotefi-. nam manente eadem diflantia PlaneU α Sole 3 maftet i- 
dem νίσοτ motm ex Sole.) tunc fcnpfijfet perfettnm arcum circuli majoris 
β c , cujus eadem ett proportio ad totum β c , qm c d arcm ad to- 
tum G d . 

Scio equidem 3 fi Planeta in angufliori ambitu > centrifiilicet epkycli b g , 
fupponatur, longefore celeriorem . aAt non ideo tfcentro eptcjclt afignan- 
dm eft motm celerior. J^am centmm epicycli moven fuppomtur 3 non pro~ 
pterfe, cum id nonfit corpm .fedpropter PUnetam . Itaque pofito quod Ρί-α~ 
netafkum corpm tpfe transportet ex radik Solis lege epicycika, & radns 
quibmdam wtmfis ex So le pro loco utatur, {qu&cap .xxxix. rejefia 
quidemfunt 3 fedmp. xlv refumpta & nonnihil mutata , htc <uero reuncn- 
tur ad explicandos conatm meos. )fanapoflea eiiratio calculi 3 qukunquej^ 
quatnreJM effecim . Exiflit enim & hic ovalis non minm quampnw, eo quod 
de & α b non manent paralleli . Qjtanto enim fuperant difiantu α β ? 
α ε longa , mediocra α g , α d , tanto brruior eU fattus arcns d g 3 [w 
anguluf dag, angr/Jo cde menfura temporis . Itaque d ε , ad β annuit . 
έ tgitur α circumferentia circuli ad β α ingredkur . Nam perii. caput, 
β d ε parallelos tpfi α β manfijfet , tunc ε ιη ipfa arcumferentia ejfet . 

Nascitvr etgo Methodus ifta . Diftantiie quaerantur ad 

omnes integros gradus anomalia^ mediae . Mcthodum fupra habes 
cap.xxxix-.qiia&iiiperiorisxLVii. & xlviii. cap. fumuibs. Pri- 
niuni enim inveniuntur diftantia: gradiium non integrorum anoma- 
lia: medix, vel c ε . Poilea proportionaliter referontur ad grados in- 
gros lpfius c ε i Cujus ambagis fite piget, &C fi deled-at iabor iongior 
per diredam viam 3 deniqueViomnia m uno fchemate cupis cernere 
ob oculoSj fic ages , 

TempM 3 feu nomen artificiale tempom, quod eii oAfironomu anom a- 

lia mcdia, numera mepicyclo ci 3 ab ejus aphelio c , contraferiemfignorum . 

Ddtur igitur angulm ade vel complementum cde in aliquot gradibus tnte^ 

gris anomalu medu . Datur ^ad radtm ιοοοοο, ^de radius epicjcli 

β24ίφ, Sjtare dabituf & d ae pars Aquationis, & α ε diflantia . quorum 

utrumque rcfer in catalogum 3 adfcnpta fua anonialia media c ε 3 mfuturos. 

ufm. Hoc pacto colliganmr omnes diftaMu k ε 3 & addantnr, wVenie- 

turquefamma circtfer 3 S07SS^ 2 • & M enimjumma inveMa eii ex aliqua, 

eccentncitate paruni admodum differente α nofira pr&fenti , cjm ell• ρ ζ 64.. 

Hujus ■ parstrecentefimafixagefima halet 100210 3 ^parstotupla de quatuor 

reBis eft vradm unm . Vt igitur difiantU omnes ordine ad difiantiam 

100210 3 fic hujus difiantk 100210 arcm ( 60 mmuta ) ad arcw c&terU di- 

flantiis competentes : quia proportio conwrfa efi * ut cap . χ χ ι χ . χ l ν 1 1 . 

χ l ν 1 1 i.fipim monitum . Multiplkatis igitur ^o primis-uel^oofecundis 

m loozioy tffacfo centm ottuagies divifo 3 per omries fcmkirculidifiantias > 

imoper 



Cap. 

xlix; 



DE Μ Ο Τ Ι Β. STELLtE MARTIS 

imo per dimidium fiimm& binarum contiguarumdiflantia- 
rum (per cautionem cap. xlviii) prodeunt anguli dag 
centri epicycli. Incipe igitur α 2 minimis angulis dag, 
eos addendo 5 &'fiimma adjice tertium 5 iterum addefiim- 
ma trwm pr&cedentmm & quartum, itafimper, quo ad 
omnes 180 accumulaverls . atquefi ultima fitmma pracifi 
ejjicit 18 ο 3 id argumento iibi erit 3 te ubique re&eoperatum 
effe 3 nufptam α prafiripto aberrafe . oAtque ha tibifiimm& 
feu anguli dag, rurfumfcnbanturincatalogo 3 cumadjun- 
ttis in marginefuis anomaliis mediis, ut in promptufint . 
Cum igitur computandA eii aquatio aliqua integra 3 feu 
anomalU co&quata adfitfieptam anomaliam medtam : ^Primum cum ano- 
malia media, cde in eptcyclo numerata excatalogo pofleriore (umm& angu- 
lorum excerpes angulum dag ijel c α β . Cum eadem njero anomalia media 
expriori catalogo excerpes etiam c α ε partem &quationi*. Atque hacfiibtra- 




fiaab angulo dab, relinquitur co&quata anomalia ε α β . 

micirculo quidnjariandumfit notumeft. 

Sit anomalia media. jfi.cujui diflantiarumjumma dat dag 

Sadem anomalia datur d α g pars kquationis 

Ergo co&quaU ε α β 
T>ixerM noflra Vicaria 



In alterofi- 

41. %£. ο 

1-3 °;*7 
37-56-4 
3 8• 4-54 



Collegimus 


At in veriori 




coarquatas 


vicaria 


Difierentia 


37-56'43 


38. 57 


8 — 


79- 2 - 6 -3 5 


79-1-7 





110.18. 8 


1 10.187 


rt* 


114.16.49 


144. 8 


9. + 



Oijferentia g. 
Hoc paoto ad 
Anomalias 
medias 

45 • 
c>o 

110 

150 
Planeta circa apftdas fit tardior jufto, circa medias longitudines 
velociorjufto. 

DicEs^proficerenosnoiiin pejus,cum cap. xlviii propius veri- 
tatemvenerimus cum effeohi. Atqui bonejildeefFe&ufollicitus 

eiTem.poteram toto hoclaborefuperfedcre.contentus hypotheii vica- 
ria. Scitoitaque,quodhierroresvianobisfuturi£rit adveritatem. In- 
terim hoc cercum nobis efto,nos tandem aiiquando Phyiicas cauifas , 
quxnobis funtin fuppofito capitis xlv 5 citra errorem omnemad cal- 
culos vocaife . Simul autem confirmatur & fuperior capitis xlvii cal- 
culus ; cui ifte iequipollet : certumque eft, quas illic ut άγζωμίτξητα. 
fmpe&a habuimus.nihilnobisieniibile incommodaiTe. Itaqueiiquid 
fupereft difcrepantias harum xqualitatum a veritate, id non methodo 
numerandi tribuendum , fed opinioni cap. xlv. unde fluunt hinume- 
ri: non quod ftatim opinio ipfa tota falfa iitj fed quod nimirum fueri- 
mus vrxcipitcs, qui non expedata obfervationumdeciiione plenaria, 
ftatim atque intcllcximus,iter Planeta^ ovale eife, ccrtam ovalis quan- 

titatem. 




qua 



Ρ Α R S α V Α R Τ Α . 239 

titatem ] (propter folam cauffamm Phyficarum concinnitatem , &: gra- c ap: 
tiofam illam asquabilitatem motus epicyclici s falfo tamen creditam) XL1X: 
arripuimus. 

Quomodo autem veriiTima denique Fententia fit ad calculos revo- Cap . lvl . 
canda, & cum hisce capitibus conformahda quam proxime, fuo loco ll 1 ."' LIX ' 
dicetur. * lam pertexam explicationem ireiiquorum meorum cona- 
tuumi 

C Α Ρ V Τ L. 

De aliis.iex modis, asquationes eccentrici 
extruendi, tcntatis. 

x hac tritura quantulum fmmenti acervum collegimus ? 
At vide nunc etiam ingentem iiliquarum cumulum . De- . 
buerunt ifta referri fub principium cap . xlvi 1 1 . eo quod 
antequam arcus tix ovalis inveftigarem , iftatraotaverim. 
Sed lubuit feceirnere lucis cauila. Quin etiam litilia ali- 
grana inventuri fumus. 

Primi & fecundimodi proceflus fuit ifte. 

Primo eccentricitate.9165 , quaseftpaulo minor 
jufto, quiefivi omnes diftantias fecundumdo&ri- 
nam capitis xxix. quas reipondebant gradibus 
integris aiiomalia^ intermediam &C vere coasqua- 
tam medio loco verfantis : quam etii interdum co- 
jequatam appello, conditionem tamen addo, quod 
% iittantumdiftantiisdeilinata.icaquediilantianam 
* ap ρ ell ο . Infchemate altero capitis ^L-LYiefi an- 
gulus fab; in fihemate fequenti cad. 

Secimdo, quieiivi tertiasproportionaleslineas, 
quae iic eiTent quadibet ad fuam diftantiam , ut 
hsec diftantiaadradium 100 000. 

Tertio &C quarto, addidi lineas inventasiigilla- 
tim , fuitque fumma diftantiarum 355) 14151, minus 
quam 36000000. cauiTam habes capite xl. Summa 
vero proportionalium inventa eft 36000000, quod 
mirum me habet. Ec quia dele&at , cupio ut hoc ita 
neceife eiTe, Geometra quispiam demonftret. Cen- 
tris α . β .fcnbantur duo circuli aquales ih^dc, & con- 
nettantur centra a. b. producaturque α β , donecfecet ar- 
citltym ex α in i.k, circulum exB,mO. l . Ύηηε circulus 
ex α a dmidatur in partes aquales quotcun que 3 puta in β tfo . 
initlofacto ab 1 . Et ex α per puncta dmifionum, ι. η. κ . 
ζ$ reliqua reSia ducantur α ι . α η . α κ. & reliqua , fican- 
tes circulum ex β , in d . c . l . pimciis . Tunc fiat ut α 1 ad 




Anomalia di- 

ftant.aria 

quid! 

Etil quanti- 
tatem obtinec 
me.diam.bit« 
fcliqUas , cavc 

diatn appelles. 
media eniin 
propne eft 
nomcntem- 
poris. 



Problema 
Geomeuis 
prcipoliiu-iu. 
Cuni alias 
tres lint ano- 
malia:, q.*a 

media. 2, ec- 

centri. j. co:- 
quatamos iil 
hoc fchcnute 
& hoc paaicu- 
latiter conatu, 
ad eonfuiio- 
nem vitandam, 
intelugamus, 
priiqaminarcu 
CD, velangu- 
loCBDjlc- 
cund.im inan- 
gulo CAD, 
vel atcu £ D ; 

tulo Ε Α D. 



Ca!\ Γ. 




Mediam dico, 
non 3 quami- 
tate imcrtres, 
ftd a motu *- 
quabili Scme- 
dio tempoiis 
cjuddhicmen- 
iiitar: quate- 
lius cdem di- 
flantis qus- 



240 DE MOTIB. STELL£ MARTIS 

] ad 5 /cad^ag j/<r,^ ah^ Ac/f ac ^afj denique ut AKadA -Lific 
ALadAM: &fic de ommbusreliquis . Tiemonfiret inquam Geometra 3 ulti- 
mas36ojuntta$ 3 puta ag,af,am, Aqualesejfeprimu 360 junffis 3 puta α ι , 

Α Η, Α Κ. 

Ι τ aqve primo modo per fummas diftantiarum, aliud inftitueram , 
aiiud prxftiti. Nam collegi non arcus, non angulos ,ηοη itinera, (ed 
moras in arcubus inxqualibus itineris Planeta^Etinregulaproportio- 
num dixij ut iumma mediamm α d, α ε, α l, fcilicet 35^14151 ad mo- 
fam j^ojitaqudibetfumma diftantiarum ad moram fuam, in fpacio, 
quod diftantias has comple&ebatur . Sit α Λ/, β 

centmm eccentrici cd,b c femidiameter . Connettantur 
β α ««» c . i//'<r difianti-A c Kfuemnt accommodatA ad 
gradm mtegros anguli cad, & propterea ad arcus in&- 
quales circuli c d . quodmefefellerat. Sit igitur c ad 45. 
Oaturex c β, β α angulm cb d. 43. 41. 55»'. ItaquefinuL• 
ejjet caufa Pbyfica Aquationis 3 ^cbd menfitra temporis 
fiu anomaiia media 3 tunc ei re[j?onderet h&c ipfi cad φ£τ<? 
coaquata . Sed quia Planeta in c d tardior efi 3 ob longam 
ab α dtflanttam 5 £^ quia diflantufunt hujw mor& men~ 
fur&: collegi igitur ad anomaliam c α e> 45, diftantias 4.J. 
ad initta arcuum 3 fi<ve longiores ; fumma erat 4 86pj 07 : 
collegi etiam 43 bre<vioresfiuadfinesarcuum 3 fitbtratialongifiima a d 109165 
afumma^diflantiarumfc. 497SS77* reflabant 4866412 .& quodemt 
inier utramquefummammtermediumfc . 4867852, id redegi ingmdm 3 qua- 
iium 35924252 valentjfo , velqualmm 99790 valent 1 . Prodiit hocpatfo 
48°• 46"• 5 1 • -<%** hocdebuitejfetempm, rejpondem angulo gad. <W ^' ^- 
WCD vel angulm cbd inventtts erat proxime tantw , pilicet 43 . 41. 51. 
Quod abfurdum 3 & contra hypothefm, quA vult Planetam ejfe tardtorem in 
c d . Statim igiturcaufa hujw abfitrdi patuit ; Qjwdnempe adfiiendammo* 
ram m c T> 3 decm(fet diflantias confulere 3 refpondentes Aqualibm armbm ipfi- 
us c d , cum h&jam ufurpatA difianttA refyondeant inxqudibm ipfius c d, 
ξ& tanto majonbus 3 quanto funt ipfi dtflanttA longiores per Cap . χ χ χ 1 1. 
Itaque nimis paucA numero erant %a difianttA . Scd tamen ut non frn- 
ftra hunc laborem perderem , exceiTum numeri morx hujus , fupra c ad 
anguli numerum 3 iiibtraxi a c α d , ut reftaret ead 41. 15. ^&acae 
xqimlcs eiTent : Vbi ponebatur, tempore c β d conficere PlanetariL• 
circa centrum eccentrici β angulum ebd jequalam ipfi c α d : &c ideo 
ad ejus eccentrici ε d arcus xquales colligi tot diilantias ab A,quot nos 
hic invenimus in gradibus asqualibus ipiius c ad 5 ut quantum carurrL. 
eilet disperfum per c d inaequales & hoc loco inagnaspartes , in hoc 
noftro calculo j tantum intelligatur congeftum incra anguilias ed,^ 
parte.s ejas cequaies . Hic ergo cbd angulus eifct anomalia media di- 
ftantiaria,dans angulum c AD.pro quasrendis diftaniiis ca, ex quibus 
diftantiis angulus c α ε ,retardatio δί cranslatio Phyiica ipilns ca in 
ε A 3 clicitur . 

Hxc 



._ . tf, . Paulo diflat ab 

Dirreueiitia ""««p.ilsc 



8~ 



PARS Q^VARTA, 24I 

Hasc ratio etii non multum difcreparepoteft a priori capitis ι l : ιί- Cap, l. 
lud tamen inde monitratum alTumit, cad, &c ebd eiTe xqimlcs, ac 
propterea ca, &eb parallelos, quod fupra cap. χ lvi per fchema al- 
terum eft refucatum . At vide nunc δ£ propmquitatem. hujiis ope- 
rationis in efFeotu. Nam 
adanomaliam Inveniebatur Qux eft in 
mediam coasquata vicaria 

48°-4M5> 4- 1 l• 9 4>°•Μ• ° 

95.15.31 84.44.18 84.39.18 . 54 

138.41.55) 131.10.14 131. 4. 7 | l6-¥ 

Arguebacur eccentricitas parvitatis,ut quidem vere eic major,fcilicet 
non 9 1 65 fed ^i^.-Et fiebat Planeta nimis tardus ciixaapildas, velox 
nimis circa medias longitudines. Sed miilo hoc primo modo, quem 
forcuito arripueraraus ex animadveriioneerroris initio commiili^ con- 
vertamur adpraxin modi fecundi, natam ex ejusdem erroris animad- 
veriiono. 

C ν μ ε ν ι m diilantiie per cad fparfar , aequarent fere fedorem l n^t"tl c ll 
c β d nimieris i &C rem in abfurdum deducerent ( planum enim cad, iSa c a d! 
metiens diitantias proxime 3 rhaius utique eft plano fe&oris cBD5ita- »•,&««$£ 
que &C diitanrias c d majores (in ntimero iuo ) eile oportuit feolorc SmS 
c β d ) - y tunc fuccurrit 4 An igitur ipfarum ac,ad proportionales ap,ag \T^Z Sd, 
juftas exprimerent moras Planetae incD ; uc ita c α d maneret anoma- " c u£ cap " 
lia vere coiequata? At contra. Si hoc : Ergo α c diftantia manebit fuo 
loco,qaoloco 8£computata eit. Erit igitur orbita perfe&us circulus, 
quod cap. xliv eil refucatum . Diftantia: igitur in longitudines medi- 
as, longiores juito incidentes, facient Planetam jufto tardiorem ibij 
quare in apiidibus veiociorem. En autem efFe&um operationisjipiiiin 
hoc teftantem . Nam 



ad anomaliam 


Sequebatut 


At in Vica- 


DifFerentia 




coasquatam 


media 


ria 




Tene cojncidit 


45 


5 £.3-9.40 


5M3 


lj~ 


cum Phyfica 
perfefti circuli 


5,0 


100. 19.1 1 


100.34-f 


5-T 


«aj.Xl.VH. 


M5 


141.10.47 


141. 9 


1+ 


Λ 



Primum eccentricitas arguitur parvitatis , quia asquatio maxima pro-* 
dit 10. i9y,qua^in vicaria eft 10.34-7. Deinde PIanetatempore5i. 39-^ 
invcnitur tantuniitineris ab apfideconreciifejquantum in vicaria tem- 
pore longiore 51. 53. Quod ii emendetur eccentricitas , fient omnes 
coa^quata; hujus anomalias au&ioresj quarectiaminfraPlanetatcmpo- 
re 37°. 44. (quodeit complementum ad 141. i^emendatam^peraudam 
eccentricicatem) tantundem itinef is abfolvet, quantum invicariatem- 
porelongiore 137. '{u qaod eft complementum ad 141. 9': fcilicet u- 
trinqueconficicc 45 gradus^complemencum nempead 135. 

Intenm parum abefr, quin hsc falfa hypotheiis verum nobis efFe- 
6tum prodat: diiferentia utrinq? pofl: correolionem^non majorequam 
g 6c 7 minutorum. Itaque yides , 11011 eiTe fidendum efFeotui . Ec 

X norabis 



Anomaliam 
dico fcrupula- 
liam.quKnon 

graduum nu- 



junfta habct 
icrupula. 



2 4i β'Ε Μ'ύΤΙΒ. STELLiE MARTIJ 

Cap. L , notabis itirfum, quod & cap. xlvii j vefitatem inter hos duos iHodos, 
( quorum hic perfeoluum circlilum ,ille ovalem ex opinione cap. xlv 
defcnbit) eife loco medio : unde vel jam,ut &:iupracap.XLVii J colli- 
gerepotesjlunulas dimidiae tantummodolatitudinisejusjquaefequitur 
cx opinione cap. xlv, a perfe&o circulo refecandas. 

Modus Tertius & Quartus. 

Cvm itaqve nec hasc cum ratione ftaret methodus, &: in illa al- 
tera didiciifem , exquirendas diftantias refpondentes integris gradibus 
c β d anguli fcu aequalibus arcubus eccentri £ d $ acceffi &c ad illas > 

Quinto igitur (adnumero tibi tantum illas operationes, qux im- 
gulx 180 vicibus perficiuntur.^ diftantias pfius inventas ab anomaliis 
mediis fcrupiilariis feu inaequalibus cbd, ad anomalias medias asqua- 
les feuintegrorum graduum reduxi proporcionaliter. 

Sexto lisdem diftantiis ut prius, quaeiivi fuas proportionales, qua^ 
fcilicet ilc fehaberent ad diftantias 3 ut diftantia? ad radium ι ο ο ο ο ο . Sed 
ηοη erat neceife . Volui tameil in eventum omnem eiTe inftrudtus. 

Septimo dc O&avo ruriiim addidi iingulas , tam 
diftancias α d, α g, quam earum proportionales ag, 
α f . prodibatque fumma diftantiarum ipfarum 
$6075561. Caufamhabescap: xlv& xLvi,curplus 
prodient quam 36Ό00000. Proportionalium vero 
1 umma ρ ro dii 1 3 6$ 8 4 6 2.1. 

Jam igiturin ichematepriore, demonftrative qui- 

dem progrediemur , per coaequatam c ad elicientes 

anomaliam eccentri cbd, perhanc vero anomaliam 

ecceiKri cbd, diftantiarum furamam in c d arcu in- 

ventarums 8£perhanc iummam diftantiarum addi- 

fcemus moram in arcu cd, feu anomaliam mediam: 

Vel converfa ratione commoditatis caufa, il angulo 

c β d integrorum graduum (.ut 45.) quaeratur cab, & excerpantur 45 

diftanrix jufta^j Ha?c inquam demonitrative quidem fiunt : Atrur- 

-fum, lit prius 3 hoc pa&o c ad fit anomalia vere squata. quare c α ma- 

netfuo loco, & dc orbita eritperfeduscirculus.quod cum faliiimiit, 

ut oftenfum cap. xliv, neceife eft crgo diftantias inlongitudinibus 

mediis hic ufurpari nimis longas, moras itaque fieri prolixiores jufto, 

&cin apiidibus breviores. 

Et omnino quam proxime asquipollebit modus iile priori, per 
proportionales . Quantum enim illic proportionales totidcm , quot 
erant diftantia? , longiores erant quam ipfa: diftantia? > tanto fere jam 
plures diftantias coliegimus quam ante . Vide aucem & eiiedum hu- 
jus calculi 3 fecuritatis cauira. Nam. 




adanomaHam iim- 
pUcem 

48-3 8-31 
95.13.58 

138.45.41 



proditurcoaEqu: 



41.31. Ο 

84.45.50 

ijt. 1.51 



Ι11 Ticatii vero , 

41-17• έ 
84.37.4j 

ijr. 7.13 



14 + 
8 + 

5— 



Penc coin- 
cidc cum 
pracedente. 






Ρ Α R S Q^ V Α R Τ Α. 243 

Eccentricitas rurfum jufto minor arguitur . De cieteio errores iidem 
qui in proxime pra?cedenti . Nam quod iigna exceiTtmm lignis acfc- 
cTruumpermiuantur, fic quia hic differentia oftendit errores anomalise 
coa^quata^illicanomaliasrnedia:. Aque hic eft modus tertius. 

Proportionalivm ag,ap, pro diftantiis α d , ac, fubftitutio- 
ne, quiquartus eftmodusj faohiri iumiispro duabus trespartes arquatio- 
nis. Nampiarmm cad metiturdiftaiitiarum ,ca,da fummam . Lon- 
ge igitur minus eft quam ρ α , ga linearumfumma. Ac etiimedicinam 
afFeramusiimilemillius, quarprimo modo fuitadhibita: tamen dupiica- 
turi fumus errores . Cum enirn ipfie diilancia; tolerari nequeant, ob ni- 
miamfuam in mcdio longitudinem 5 minus erunt tolerabilesproportio- ' 
nales, ucpote longiores. Et ii libet lllas probare efFeohi calculijnve- 
nies anomalia: mediie 53. 2.3. 5^. reipondere coasquatam 4^ o. qua: m 
vicaria proditur tahtum 45. 17. circiter., difFerentia 33' , plane abfurda. 

odus Quintus & Sextus. 

C ν μ igiturquatuor his modisnihil eflfeciiTem , 
tunc cum anomalia media <5c diitantiis illi af- 
iignatis(.operatione quintajtraniivi intabulam 
hypothefeos vicariae capitis xvi 5 & anomaliac 
vere coxquata? . Refymatur fchema alterum 
capitis χ l ν 1 . Tuilc quia diftantia: α f in 
gradus integros aiiomalia? mcdix ibe vel 1 d η 
competentes competebant edam in gradus & 
minutiasanomalias coiequata^iAHjquiE in tabu- 
la dida, refpondebatipiimediie anomalia? idhj 
Igitur 

Nono reduxi has diftantias a coa^quatis ano- 
maliisfciLipulanishypothefeosvicariascap.xvi, 
nempe ab ipiis hai iniequalibhs , ad coasquata: hai gradus iingulos 
abfolutos , hoc eft partes asquales . 

Decimo iisdem iic conftitutis diftantiis , quariivi proportionales, 
ut in operatione fecunda &C fexta. 

Vndecimo &C duodecimoaddidi iingulas in iuis claifibus, fuitque 
fumma diftantiamm 3^770014, fumma proportionalium 356^2.048. 
Cum enim j am brevium diilantiarum plures iint quam longarum f.quia 
per hanc translationem diftantiarum, longas omnesfurfumtraximiis, 
& paucas efrecimus jconftituentes arcus τ g via: Ovalis iupua$apud'a- 
phelmm raagno5>& ilctribuentesiingulis gradibusanomaliaenon fab 
uc inprimo modo, fed hab hoc eil vere coaequatae, iingulas diftantias j 
qaorum graduam in fuperiori femicirculo nonfuntplures quam in in- 
feriore): hinc adeo'fit,utnontantum 360 diftantiarum fumma minor 
cvadat quam 360 femidiametromm, fed etiam proportionaliuiri iutn- 
ma minor evadat quam erat fumma ipfarum diftantiarum. 

X 1 Quod 



Cap. L. 



In quarto co- 

dicina affcrre- 
tur.fieret inon- 
ftrum, CBD 



tia: Planum 
CAD anonia- 
lia fecunda. 
Summa vcro 
FA.GA linea- 




Λ 



244 




Nots φΐο ie- 
fj>e&uhic'me- 
di* . Vide 
roargines ίϊ»» 



DEMOTIB. STELL^ MARTIS 
Quodi. gitur attinet quintum modum &C diitantiarum ipfarum fum- 
Cap. l; maSjtatio rurfum reclamat methodo xquationum huic innixa?. Re- 

petacur fchema huj us capitis proprium , & revocetur in 

memoriam,quas di&a funt de modo primo. Iii illo enim 

*" c ad anomalia diilantiaria coajquata dividebatur ia, 

gradusaiquales.exquo fiebat^ut c d fecareturin partes 

ina:quales &C magnas 3 & haberet diftancias paticas . un- 

de accidentaria quadam medicina erroris arrepta } ex 

furama diftantiarum in cDCollegimus,diftantiisillis 

competere breviorem arcum ε d } ut α c in α ε transfer- 

retur, & iic ε d in partes xquales feotus δ£ quolibet 

gradufui itna diftantia inftru&us haberipoiTet. Hic 

Vero non ex fumtaa diftantiarum in c r> inveiitaram , 

fed ex commixtione hypothefeos vicaria? cuin hypo- 

theii diftantiarum capite xlvi initituta, jam fada bc 

perfe&a eft translatio ipiius α c in α ε, &: anomalix medias (quam ad 

c α vel ε α diftantiam invenjendam in c d arcu numeravimus) tributus 

eft arcusEDiiic tanieiiut Β £ Sc ac nonimt jamprascifeparalieliutmo- 

do primo. Hoc inquam jamfa&um percommixtionem hypothefeon 

nihil opus eft rurfum fieri per operationem^ut mbdo primo . Sed hocfo- 

lum qiia?ritur,an diftantia? ac,ae paucaTjhoc quinto modo colle&as in 

unam fummam a eificiant eai^dem sequationem Phyfice 3 quam commix- 

tis duabus hypotheiibus (ortkx fuiit artificialiter? 

Vbi perpende^quomodo fe habeant diftaiitia? hac ultima vice ac- 
commodata? . Angulus igitur ε α d , cujus terminus ε diftat a Sole diftan- 
tia α c ,hic angulus ifi a^qualesgradus hac ultimavice divifus eft,& cui- 
libettributaunadiilantia. Qua ratione jam ε b arcLis ovalis via:iuper- 
ftans illi angulo ead abit in partes inasquales, &C nimis paucas hancisci- 
tur diftantias . Icaque ex fumma diftantiarum in ead nequic haberi 
anomalia media jam prasconcepta ex hypotheii vicaria. 

Quemadmodum verofupramodoprimo.cum c d nancisceretur jtt* 
ftopauciores diftantias,divifo angulo cad in gradus jequales a pro c r> 
SfflS fubftituimus ed idoneum arcum lilis diftantiis ί ita hoc quinto modo, 
«fcBD.atJ cum ed nanciscatur jufto pauciores diftannas,diviio anenlo Ε α d in gra- 
jiftaHtunai- dm icqiiales, u rurium lnartmcialem medicinam lu beret accipere, pro 
w iknum*' e d fubftitueremus ν d > cui competant ΐΐΐς diltantia? . htt pro qutrcnda 
Siu D am me fum! dijtantia c α media anomalia c β d 43 . 44 . T)ato angulo b^cb^ba, datur 
S t da," ckio f78j.£$ cABif. Illam vero κ c jubet vicana hypoihefis transferre in 
iom U c"nfem D AE • ^ ^osjam ed ήΗο,ιη indtcatwcaria efje 41 .-L^dmdimm m gradus aqua- 
[f ™'"Γη les,perq i illascollegimHsnonplure4quam^.i difianlias& ' partemdej r 2. fflxn/e- 
SJSfS ro infitmmam conjeffa confiaent anomaUam medtam mtnimefane xqualcm 
!M »S prwwfofieptaOCifidaliamOotfUddifiamiam α ο exhibot transferendam in 
an . Amphoracocpitinfticiu.cuiTente rota cur urceus exic ?Hocenim 
qua^rebatar , an omnes diftantise , quiC funt 111 gradibns arqualibus ed, 
conjedx in fummam, oftendcrent anomaliam mediam d c . Ac opera- 
tio relpondit mihi de ν d, &c anomalia d ο . 



ln hei qilinKS 
modo eft qui- 
dem anomalia 
ienia EAD.& 



cjuat. 
«rgo 



Ρ Α R S Q^ V Α R Τ Α . Η? 

Deniquead modumfeitum 5 &proportionales convertamur,qu;e Hii n,od US 
funt apta? ad demonftrationem cap. xxxi i. Etenim arcuiim,qui ex cen- ι^^ώύ 
tro Solis apparent a^qualesjquantitatesveraein orbita,funtinproportio- gj^«- XLy 
ne diftantiarum : ut qtianto α ε longior , tanto &ed, SJSwS 

At vere xquaiium , in orbita 3 arcuum mora^funt itidem in propor- XjKsSjlJ 
tione diftantiarum . Quanto enim ε d lbngiusdiftat ab a 3 tanto &L diu- £m. 
tius verfatur Planeta iii arcu ε d . 

Morae igitiir,quasneoHt Planetain illis arcubus,qui excentro So- 
lis apparent asquales,funt in dLiplaproportioiiediitantiarum. 

At iic etiam α ρ ad α η radium m dupla eft proportione ipiius α c 
vel α ε diftantia? ad α η mediocrem . Itaque moramm,quasne£Ht Fla- 
neta in gradibus anguli Ε α d ajqiialibus, menfuras funt,iineas agj -αϊ, 
proportionales competetites ejusdem ead angulianomalia: vere coa*- 
quatas gradibus integris feu. partibus asqualibus. 

Probencur ergo 35c proportionales diftantiaritm ad sequales gradus 
coaequata; anomalias,ut fupra hoc capiteprobatie funt aliae etiam diftan- 
tix. Vt quia 35 69 2.048 fumma diitantiamm omniiim 3 6O>ad omnes 3 6Ό 
parcesanguli ad Solem icquales, valet nioram 3^0, quid valet fumma 
juiia &C corre&aad quoslibet gradus anomalias coa?quatx? 
Hoc paoto iiivenitur. 



adanomalias co- Mcdis anomalia: Quas vicaiia 

s<juatas prodit 



coincidit ctim 



41 48. 14. 3 48.15?. i 5 + 

81 5.-30.39 9I .j 4 . 8 ^- -JjT 

5?i ioi.i8.io 101.34. 7 6 — , x 

131 138.18. 5 138. 35). 18 II — 

Arguitur iterum eccentricitas minor j uftorqiia emendata,diflferen- '^^'^ 

tia fupra ad 41 erit circiter g+ , infra cifciter 7 ^ . ut hic quoque apud eVd"^^, 

apiidas Planeta non fatis velox jfiat 5 itaque plus juito diftantiarum ίιε toeiCi 

■Γ j, , . . - • η • t ■ Τ J T• r 1 • HneaiumAG. 

circa aplidasjminusigitur juitoin longitudinibusmediis. iedpropin- *f^^*| 
que adraodumad verumaccedit,&cummethodo capitis 1 l plane co- |J"^ 
incidit. Nam ii bene perpendas,idemhic a6tum,qaod cap. 1 l . Illic par- ^S^& 

■ ■ r^ ■ r r • TM Γ • tiaAEhoceft 

temasquatioms upticamieoriimcomputavimus^partemrhyiicam lti- ".(ex^ 
dem feoriim : Hicvero utramq; computamus iun&im . Illic ficHtios ra- ^ D,c . eft 
diosvirtuofosintroduxeramus,utpoiTemusepicyclo fuum etiamopus jyjSJJS, 
aiTcnbereextricandi fefe exiliis fiatitiisradiisfnulli enimin rei veritat.c Stimp^&" 
radiiin tancatarditatecircumeunt 3 inquainceditcentmmepicycliPla- 
netariijiitcap.xxxixdi&umj Et tamenomnera vim Phyiicamcircum- 
ferendi Planeta? quod efife&um attinet v Soli reliquimus , ut epicyclus 
tantummodomoderareturdiftantiasrHiceadcmvirtuteSolisfumus liii 
ad translationemi hylicam ; diftantias vero itidem ex epicyclo compu- 
tavimus,ejusq5 partes asqualestemporibusdedimus iequalibus, hoc eft 
anomalia: mediasgradibus asqualibus, tit vuit opiniocap.XLv .ctiitan- 
demfumpiimusdiitantias totidemin qualibetpartetemporis, quotfunt 
gradus anomaliaecoaequata: 3 illastamenderivataE func εχ diftantiis ano- 
maii^medi^funtqj longitudineexdem. Et ranto commodior efthaec 

X 3 forma, 



diltantia . 



\ A 6 DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL£ MARTIS 

Cap. l„ formajquodalteramperiuaiionem demotuPlanetxepicyclico hicpof" 
fiimus dcponere^unograduadvericatem caufiePhyiic^propius acce- 
dcre,relinquentes epicyclico nil niil librationemin diametro^fed qu^ 
ctiamnum vitiofa eft,ut vel ex £quationibus his apparuit .Nam ut paulo 
ancead modumfeciindumfuit adnotatumjhiecprxocciipatio motus e- 
picyclici nimia eft, diftantias exhibens nimis breves in longitudinibus 
mediisjex quo fit,ut Planeta lbi loci modum excedat velocitatis,&: in a- 
piidibusamododeficiat.Sedfufficitnoscalculoexpnmereopinionem 
cap.XLv. Quareetiamil quis objiciathicexcap. xxxn^nonpoiTecon- 
ftantemeiTehancproportionem diurnomm , eo quodpartes eccentri, 
vicinai apiidibus.dnede objiciantut Solij intermedia? ex obliquo, ut ita 
aliter appareantquam ii diredeobjicerentunhocinquamiiquisobjici- 
at^refpondebo iicut cap.xLixrefpondirhanc iatermediarum partium 
obliquitatem^addi a Planeta defuo^efiiciqueper descenium; non lgi- 
turimputandumcaufa^motrici exSole,nec eo turbariillam. 

Habesigituriludiofe Le6tor J ,extantonumerocapitum&: methodo- 
rum,methodos aequandi cumopinione cap.xLv confentientes,tantum 
duas 5 alteram hypotheii Phyiicacum epicyclo c-ommixta in longitudi- 
nemordinatOjeamqjcap.XLixjakeramhoccapitejejusq; modo fexto, 
prohypotheliPhyiicaiincenonjubiepicyclus,nihilniiidescenfumado 
prasftat} aut il quis illum vellec in latitudinem ordinare, re&um ad pla- 
num eclipticas . Et hamm utraqj diveriis viis conffentit in unum effe&u . 
Quo tutius illis fidere poteris in examinanda opinione capitis χ lv - 

Et hactenvs inanifidLiciaiinventarumverariimcaufarumPhy- 
ficamm^deMARTE denuotriumphatumefto.Nunc me nefcio quisru- 
moradnovos tumultus novosque labores excitat. 

C Α Ρ V Τ LI. 

Explorantur & comparantur diftantiae Μ Α RTI S 

aSOLE,in asquali utriusque femicirculi difUn- 

tia ab aphelio : fimul etiam exploratur 

fides hypothefeos vicarias . 

ivM in huncmodumde Martis motibus triumpho,eique 

I ut plane devi6to,Tabularum carceres , dc xquationum ec- 

t centri compedes ne&Oj diverfis nunciatur locis,futilemvi- 

; &oriam , & bellum tota mole recrudesoere . Nam domi 

' quidem hoftis , uc captivus , contemptus, rupit omniaae- 

quationum vincula, carceresque tabularum effregic . Nulla enim me- 

thodus ex prEcfcripto opinionis cap.XLV adminiitrata Geometrice, vi- 

cariamiiypotheiin capitis xvi. (qux yeras habcc iequationes cxfalfa 

caufa manantesjpropinqLUcatenumerorumpocuitiEmuiari. Foris ve- 

roipeculatorespertotumeccentricircuicumdispofiti.diftanti^inquam 

genuin^profligamntmeascaufaruinPhyiicarumexcap.xi.yacccrfitas 

copias, 




Ρ Α R S t^ V Α R Τ Α i 4 7 

copias, carumque jugum excufTerunt,refLimptalibertate. Jamquepa- c A p. li. 
rum abfuit,quin hoftis fugitivus fefe cum rebellibus fuis conjungeret, 
mequein deiperationem adigeret: liiiiraptimnovarationumPhyiica- 
rum fubiidia, fiiiis 6c palantibus veteribus, fubmifiifem 5 & qua fefe cap- 
tivus proriptiiiTet, omni diligentia edoofcus , vefligiis ipiis nulla mora 
interpoiita lnhariiifem . Vtramque rem ut gefta eftordine narrabo fe- 
quendbus aliquot capitibus . 

Atque ut de primo dicaminitio, prius plurium eccentrilocorum di- 
ftantias inquiram, quo lit pleniorfidesrei. Sicigiturnobisanimus ex- 
plorare diftantias circa anomaliammediam 90. .-& 170. 

Anno MDLxxxtx D. vi Maji H.xif ^ obfervatusfiiit in ij. j^ ™d£?. u 
j± cum lat. o. <^-J-Bor . quo tempore oolligitur iocus θ verns 2.5. 4g ~^ t 
ejusquediilantiaaTERRA 10136Ί. loiigitudo mediaMartis 7.1^.0.3^. ac 
propterea locus eccentritus 15. 31. if *s>• Sed hypotheiis noftra vicaria 
capiris xvi non aiTequebaturvenimfeuobfervatumMAR.Tis locuram 
fituacronychio intraz-7-minuta a ut itain hocfubtili negotiononliceac 
fidere computationi anomalias coa^quatas . Quare Methodo capitis 
xxvii. xxviii. vel xlii. adjungam aliamobfervationem 3 liberiore ta- 
meii Methodo . Verum 11 1 fupraquoq; cap.xn. monui ,nonfa:pius bis 
hoc loco eft obfervatus . Duabus igitur obfervationibus oportet nos eife 
concentos. Aifociaturenimhuicjampoiita^alteraexanno mdxciv. compendia. 
D.xxvin.Dece.cuius diei mane H. vu -^- colligiturloiifritudo media r ' a " etI '»»' 

_' , . s / f, } ■ . V ° _ t>. dinecarentis 

Martis 7. Z6U3 .39. paucis mmutispnorem luperans . Tuncitaqj &, m al- t^Sn. 
titudine graduum o&o velnovem } obfervatus eft a Spica Virginis 50. 34. £&JS. 
diilare . C»/» igiturfieterit proxime eclipticam, in retkingulo igitur inter nemW * net "" 

Spicam, ejws locum eclipticum , & Marte-m, datur bafis 50.34.^ latm inter 
Spicam & ecliptwam i.$s>. nempe Utitudo Spiaz . 8rgo latm reliquumeU 50. 
3 ζ . ι g . Qjtare cumfuent Spica mig.ii.^, JSdars inciderit in g . 43 , 1 q$. qui 
locm declinat ab dquatore 11. 5 o. zo. 

InventusautemeftMarsdeclinare 2.1. 41. Ergoprasfetulitaliquan•- 
t ulara Septentrionalem latitudinem s fcilicet ^. 10. Habuitautem 

& iequenti iv Jan. mdxc ν adhacBorealemlatitudinen^. Quo confir- 
maturnoftraobiervatio. EtiiveiOaiTumpfenshancjaftamlatitudinem 
MartiSflnonalterabiturejuslocuseclipticusfenfibilicerjuttucopronun- 
cies cjuslocum g. 43. &>. Etquia fuitMars prope Solem , valdeigicu-ral- 
tus a Terra, &C in parallaxi multominoriquam Sol, quamnegligemus. 
Atnonitidem&refradionepoiTumusnegligereiquamjamremovebo. 
FmtenimlocHS $οΙι$\ζ. 47. ιο ^b, diflantU α c Terrap82j>2, mjw ψ igg.ii. «δίβίΑ 
^^^ri- oriebatur 3 ο ^. 3 7 . aqnatoris 3 & cum eo 1.9. φ } cujm^ngulm inter eclip- tZ. £J£T 
ticam & horizjmtem ±6. complementum 6l . Et cjma refraffio altitudinis 
ex tabeiU Fixarum refraffwnis exhibetur ζ. jo, ex Solanbm \\ > in altitu- 
dine Sideris ^^graduum•-, UtUudini igitur debentur 5. 51. Wcf.jJ. Latitu- 
do illic 3. 19. ^/?/ : hic o. 53 . Auftr. Et refraffiolongittidini* L 39. <vel 4. 34 . 

Seqtiar autemexduobus hiscerefra6tionummodLilisilltim a quiper . Refraa i 
lacitudines comprobatur , in hunc modum . Inpriore obfirvatione UtitB * 



nutn 
iqaifitio cs 



Cap 



Parallaftlese 
ufus in Utitu- 
di.iibus com- 
puuruiis . 




1n 87 . Ci 
plerneHto 



24.fr DE Μ Ό Τ I B. STELL£ MARTIS 

, Li. fmt ktitudo 6^-Borealis vifa . Et quia Mars terr& propinquw, ^angulm 
' ad © 10.17. adTerram, ig- 4*• h&cigiturlatitudo requirit inclinationem i. 
ο Erit intur 6^ w poflerwre noflra obfirvatione inclinatio L . 3 ο . pauloqne 
minor,quod g . mmutisfimm Nodopropwm . Ajfumpta <vero inclmaliom L 3 o. 
cum hic angulm ad Θ fit 6°i . adTerram 3 g . ncceffe efifequi laMudmem ί . 50. 
£ • f /rcfor 5 /Wirt 1 #<?/frvi /* £#£* TaraUaffica . «W ufurpatwne refratiw- 

nisIixarumAautudonobU relmqpiebatur^.^^. Sept : Solam njero ufurpa- 
tione redigebamurper o. 33. m Aufirum . Ita% hinc jufioplmfuit in nofira 
refratficnefufiepta , inde rnmus. Intermedta itaque refratfw juflafuertt , 
' faBcet'i.$6• ScilicetMarsnobisreponeturing°.4(i-Yif. SituSol, 

β . α . puncia orbiu Telluris , α locm 'Terra 

in ρήοή obfervatione } β in pofieriore , Αί 

J\4ars. Conncikmtur line& . 6t quamvis 

Aiars non pruifi redierit in eundem lo- 

cttm 3 in utroque tamenfitu reprafentetur α 

linea ο μ . 6£l igitur α μ ο zg * 41 . 1 4- 

5Ά0 ioijtfj. Ajfumaturu ο dtfiantia 

JMartisa Sole [qu& hic qu&ritur) quafico- 

gnita yfitque 134.2 . Cadet igitur ό μ in 

15.31. 3 va, . Quodfi om inprion obfervMione efl 134.200 affumpta 3 inpofie- 

riori debet ajfumi brevior . Vnm quidemgradm hoc eccentrici loco mutat di- 

fiantiam 240 particuli5 3 qKalkur?queformadiflantt&sextmendi utarti. Ergo 

cum htcdifFemntlongitudinumediiz 1 3' minutis> & fubtraBo modulo pr&cefw- 

nis y tantum octo\ pars proportiondis de 140 efl 3 ζ . Quareinjecunda ob- 

fer^uatione affumpfimm ο μ ; j 4.1 68 . Sed & ο μ ^fcitur ,falicet 3 8•°• 4°> 

^ob efi<)8232 . Srgo datur ο μ β 13°. ^. 1 1 . -Qjtare ο uficunda vicein 1 j. 

40. ^ 7 wj , dtfferens α ρήοή loco eccentrico per 9 mmuta . Oebuit differre pau- 

lo amplim. J^(am anomalu mcdia differebant per g . 3. quibm in eccentri co- 

aquata anomaltahoeloco refpondent 7. 45». His addepr&ceftonem aquinottw- 

rum intermediam 4. 4g. Accumulantur igitur 11.37. Oebmtigiturin 1 5.43'. 

40 »h, r^ifr^ . P^^/<9 /^/^r ^///e /&»/■ nobis fufciptend& difiantu ουι,& qui- 

demfic alteranda } ut i^minutis araterplus ab invicem dtfcedant Imea ab 

ο μ repr&fintata. Terra emm in α ^erfante, dehet ο μ in antecedentia mo- 

<verl•, & in confequentia 3 Terra ιη β . Idautemfit,fi ο μ auxeris : Vt primo 

locofit ij -4.4.0 jficunda <dve 1J43 68 . Tunc emm vadit ο u primum m 1 5 . 

i_9« 3 4 m, .fictmdo in 1 5. 41. 1 g . *t* 

Eft autemanomaliamediaprimotemporcSy.^. 2.4^ iequenti 87°. 
1 6". 3 o. Atque ha^c in longitudine media priore. 

Pro longitudine media altera ferviet nobis obfervatio anni mdcxv 
menfe Decembri, bene munita confenfu aliquot diemmcontinuato- 
rumi & ibi loci etiam Vicariahypothensadunguemreprxfentaviclo- 
cum Martis acronychium Odobri prsccdente. Adjungemus confen- 
fus caufa & Odobrem anni mdcxv ι ι . Reliquis annis obfervatus non 
eft hoc eccentri loco. Nam cadit locus eccenaicus 111 10 π . Itaqtie 
Marshoclocoverfans anno mdlxxx Novembri, fuitobfervatusulti- 

mo. Anno 



Ρ Α R 5 Q^ V Α R Τ Α : i 49 

ϊηο . Αηηο mdlxxxii in OdobremincidicejusinhunciocLimadven- 
tus, cum nondum ferveret obfervandi ftudium $ Anno mdlxxxiv in 
Septembrem, mdlxxxvi in Juliu, MDLXxxvmin juniutri, md.xc in 
Aprilem , mdxcii in Martiu 3 quibustemporibus Solivicinusob brevi- 
tatem & ckritatemno&ium inDania,negle£hisfuit: cumftellis Fixis, 
Lnnx 3 Planetisque reliquis a quoties opportimkas aliqiia fuit , eiTent in- 
tenti.AnniveroMDxciniineScMDxciymkio^cumeirecinquadratoo, 
obfervatio non ultra hunc aipedum eft continuata: quiaad hancqua- 

draturampraecipueibientreijpicereAftronomi.ErgoanniMDxcv d.xvu 
Deec.vefperiH.vii;M.vi.viilweftPlanetainii.3i.i7.v i cumlatitudine 
i. 40.44. Bor. L0cLisS0lisfuk5.35K3.-jfe. Diftantiacjusa Terra 5)82.00. 
Colligkui auteralongitudotaediaMARTis 1. £.4.11. 

Ecquiaapheliuin4.ig.5g.io.ideodifl:antiaiociabaphelio J i 4 ecro8^. 
53'. 4g. Prius pene erat eademvjporro, nempe 87. cj. 14. Ergo hxc duo 
locapeneabfuntiequaiitcrabapheiio. Reipondetaucembuicanomali^ 
iimpliciexVicananoilrahypocheii J anonialiacoaiquata7(f. 15.43. qua^ 
ablata a loco aphelii relinquit 11. 3 i. 11. n.locum Martis eccentricum. 
2^X->* ] Stt α Terra 3 ο $οί, μ JMars. Oatur α ο 98200. Etquia ο μ 
^^_.il^ mii.}i.2.i. m ii f AMi verowii.ji.jf.K. ergo am 051.0. 55. J5> 
<p/'^ aowJ. 35.3. ^o/^J α μ /# ii.ji. 17.V. «go complementum ο am 54. 7. 
3 £, i^TZf;, a^ utfinus am ο ad ao tficfifins ο au ad om ^prodit ο μ 15443 2. 
Et quialocushic 15 minutiseftapogasopropior quamille annoijS^: δ£ 
hoc eccentri loco unusgradusemcit i4oparticulas: kaq; 6Ό particuiae 
pro 15 minntis adimendas funt., quia diftantia? ab apheiio , in locis ireftio- 
t ioribus , iuot breviores, utita prodeat 15 43 71. Viciiilmj qtiia Nodus eit 
circai^.io.tf. locusccccntricusiri 11*31.115 diftatigktir aNodo z£. iz.Et 
inclinatio maximaplanorumeii 1.50. Ergo ihciinatiohujuslocieft 43. 
31. Cujus fecans, fuperat radmm particulis 10 . quaj funt in noilra di- 
mcniione 15-f. ItaquediftaiitiaipiiuspUiidiinorbicaMartis a Sole,eit 
i54387.Priusaateminhacipfadiil:antiaabapheIioinveniebaturdiilare 
a Sole i544ooproxime. Ergoadungiiema^qualesfunthommpunoto- 
rum-eccentrici diiiantia^ aSole . Nam quadn pofteriori deiiderantltr 13 
particula^j iuntimprasftabiles. Gaudebo 5 ii mtraioo particularumin- 
certitudinem ubique coniiftere potero ■. 

Jam&annuraMDxcvn adjungamjiiontamadconfirmandapno- 
fa quae funt per fefe certiflima 3 quam ut lecliori occaiionem pra*beam 
obiervationes Tychonis cum aliorumobfervationibuscomparabdij 
quo medio tandem intelligat, quaiito nos benefkio vir ille affecerit. 
Extanc quidciti ejusdem authoris obfervata ad ultimos dies O&obris 
anni mdxcvii> fed radio captainloco peregnno, nec ad calculum re- 
vocata per ipfum autborem, qui noveracdiftantias radio exceptas^ ta- 
beliaquadamparallaxeosoculiadhibkacorngere/utinprogymnafma- 
tis monuit. Ctmi kaque diverfiifimas eodem momento diftantia? ίιηε 
afcriptaij (.fortequodcorredajjuxta obfervatasfuntpoiitaj.) mktenda? 
funt . Obfervavi alitem ego eodeni momento abfens in Styria , idque 
mirabile diclu, Tychonis Brahei oculis^adlittusmarisBalthici vcr- 
fantis. Obfefvationisferiesifta. Rifum teneatis amicL 



Cap.LL 



£ f DEMOTIB. STELL^ MARTIS 

Anno μ d xcvn die Saturni vni Novemb.velxxix O&ob.mane 

Cap. li. jvlars nondiimeratin lineaex duodecima Geminoramin quartam.Die 

fequenti jamerat egrciTusillam: vicinior nonaz quam duodecimas,& in 

linea ex n . m 9 . item 111 linea ex 1 . in 5 . praxife : aut paulo admodum 

oricntalior. Ec qumtafuit mediainter primam& Martem. 

Exhiscelocus Martis elicipoteft, aiTumptis certiiTirais ftellarum 
locisexcatalogoTYCHONis BRAHEi,quos meosoculos jam profite- 
bar. Sed quia Nbna ncn eft relata 111 catalogum Brahei (nam pro ea 
locononoeftalia.diilansaPTOLEMAiCAultrajgradQ^&minoromni- 
bus ) ldeo latitudinem Martis advocabimus in confilium . fufficit enim 
nobis mediocris ejus cognitio . Invenitur autem longitudo media 

Martisadmanedm xxix Oaob.horamqummm(probabilem,cumhoram 
nonadfcrij?firim)i.^.i6.4. Quare locuseccentncusjny. w.njifiama 
J^odo per 13. ζ ο . Inclinatio igitur ^.^i.Sol vero in 1 5 . 4 ο m, , ©* Martu ίο- 
cm vijks ex anticipato circiter ti^-ss. Qjtare latitudo 1 . 3 <£. ζ 4 . C ο m- 

putetur,quaniam fit longitudo punoti 111 linea ex duodecima m quar- 
tam,habcntislatitudinemi .304-Boream. ^ ? Cum ipturfit quarM 
in ^. 5 4 «5• . lat. 7. 43 Bor . Duodecima in i 1 . 5 g -srv Ut /ο. 1 j -Jr ^Auflr. 8rit 
puntti noflri longitudo proportionaliter 1 z°. 1 6". 1 7 ^ . ^ri wn? nondum kc 
fmt die xxix OBobm : ^ ^ x xxy^w transierat . Oiurnm non fuit ma- 
jor ν w/tf «ftir , eipf dimidmm £ j-, ut die χ χ χ manefuerit /» ι £. 1 g -f- -sr . 
& qmdem anno mdc complefo 5 .W «i ^»»0 mdxcviiwii.1^^ Tna 
minuta erroris m latitudine, vix unum queunt efficere in longitudine . 
Quare fat cemis eft locus . &' etiam J>er primam& ytintam explores, 

in eaiineapunfium ytujus laiitudofit ijo^-ycaditm iLc,.^. Et Mars 
erat onentalwr, hoc eB, magis inconfequentia,fiilicetin\i. τ e.proxime, aut 
faulo ante, intcrmedius etiam . Quare Utitudo coniprobaturanobiscompum- 
M . debet enim & ipfa proxime ejfe mtermedta , & eil qmdem . J^am inter 
l $ -L-Martiam&quintA 5. ^i-^mterefl 4. 11, inter hanc&prim* 10. z. 

interefi 4. 10 media. 

Sitigitur Mars in i£.i5"^. Anno mdcxvii die xxx O&ob. 
mane hora ν inveniturlocus Solis 1^.38-8•^• Diftancia 5)882.0. Lon- 
critudomediaf.zj9.4i.10. Aphelmm4.z 8 °. 57.10. -Anomaliae mcdiae 
compleraentum 8^.15: Cozquat» 7 8°. 43• 2 -^ Loclls ccccntncus 10. 
13.4711. Quarehinccliciturdiftantia 153 753- Atqviaperz.^.pro- 
fundius abfumus ab aphelio quam prius, addemus bis z4o, particula- 

rum fummam, uni gradui debitam 2.4° 

Z40 

Et decimam partem x 4 

Item & alias 15 particulas 3 ut pro linea in plano 
eclipticse efficiatur linea in plano orbitai Martis 1 5 

JLlLZli 

Prodit 15 42-7 z 

Prius 1544°^ 

Ditferentia ι ζ 8 

Quod 






PARSQ^VAfctA, 2f! 

Quod iitriammutaadimas taeoMartis,&fueritinii. ij^quodftan- 

te noftraobfervatione iieri poteft,pr«feriim ii Sc hora alia fueric , jam Cap. Ll. 

conciliata erit haec difFerentia. 

Sec vndo idem probabo in partibus aphelio propioribus. Anno 
μ d lxxxix D . ν Aprilis hora xi M. xxxm vifus eft Mars in 7.31. 10 ψ 
laticudine 1. ig. 13 Bor.meridiano proximusiitaque in nulla variatione 
horizontali. Colligitur longitudo media 7.9. 45•. g. Et eft aphelium 
in 4. ig°. 51. g . Ergo anomaliamedia 70. 55. ο . cui refpondet per vica- S»£^ 
riam anomaliacoasquata 6l 17. 35. Itaqjlocuseccentricus in 6. g. 43 m,. 
Locus Solis 15.5i.43 τ . Diftantia ejus a Terra 10056Ό. Angulus ad 
Terram 1 1 . 3 g . 17 . Ad Planetam 7°. i£ 17. Ergo diftancia Martis a Sole 
15805)0. Rurfus aucem ne iic iidamus loco eccentricojproptererrorem 
duorum vel trium circiter icriipulofum, quem vicaria committit hoc 
eceencrici loco, adfcifcemus fociam ex Anno mdxciD. xix Feb.cum 
manehora v-f- Marsyiderecur diftare ab Auftrali lance & ig°. ii. (qiue 
eo anno fuit ia$. ^~^>-Jcum Iaticudine Boreali o°. 15-. Itaque Mars 
cadk in j. %4~^ circiter. Cumautemis locuseccentricnsdeclinecab 
a^quatoreper 11. 35). io>Martis declinatio vifa eft 10. 50.30 . Itaque lati* 
tudo 4g. 40. Vnde corrigitur Iongitudo>qU£e fit 7°. 34-f- $. Eft vero 
longitudo media 7. g°. 11. 47. Cui refpondet coasquata 55J.57. 33 , & lo- 
cus cccentricLis ig°.5i =o=, Ergo angulus ad Planetam 33°. 43.10. Locus 
Solis io°. 14. 15 x. Ergo angulus ad Tcrram 87°. 10. ο . Et diftantia Solis 
a Terra^no . Quare hicprodk diftantia Martis a Sole 1584x8, lon- 
gior quam prius , qaia hic etiam propiores funms aphelioper 1. 1^.30 . 
Debentur autem de diftantia uni gradui particulas circiter no hoc lo- 
co eccentri: toti differentia*graduum, particula; 317 : iic ut hic locus, ίι 
ad coniimilera anomaliara cum fuperiori referatur^habeat diitantiam 
158111 admodum prarcise. Vnde arguitur, junotas has binas obfervatio- 
nesjinethodoque m fuperioribus tradita tra&atas, locum eccentricum 
oftenfuras plane eundem cum noilra vicaria, cura tamen ob vicinita- 
tem gradus 17° ^ in periculo veriemur erroris unius atque alterius fcru- 
puli . Adde quod in pofteriori harum , diitantia ab Aquila prodatur 
54.11. quod cutn ca:teris obfervationis circumftantiis intra iiminuta 
non confentitritaque hasc obfervatio non iitplane certiffima. Adden^ 
dum autemetiam exiguum aliquid ob latitudinem. 

In lo ngitvdine iimili altcrius femicirculi occurric apta obfer- 
vatio Anno μ d lxxxii D. xii Novemb. mane hora ν i^-cum eiTec 
locusSolis 19.35. 17 ui;.Dill:antia5)8503.Longicudomediao ? ' 1.15.10.2.0. 
ApheliLim 4. ig°. 44. 10. Quarecomplementum anomaliq mcdiq 73.34. £ v eon, p !e - 
&L coisquacar 63. 45. ig . Quare locus eccentricus 14. i^. 1. n. Timc in- B * B, «**. m "" 
qiiam obfervatus eft Planeta in z£. 15 . 30 -sr, ut fuerit angulus vifionis 
feu ad Terram 57. o. 13 : acl Planecam vero 31. 36". ig. Quibus elemen- 
tis conficicur,diftitiirc Planetam a Sole 1476^3 1. Et quiapriusanoma- 
lia fuiL 70°. 55 , jam 73. 34, humiliores igitur fumus per 1. 35,' . qiiibus iiL• 
proporcione priusmdicata, debentur particulai586'. Icaque ex analo- 

gia hu- 



>ΐψ DE MOTIB. STELLjE MARTIS 

Cap. ll gi a hujus obfervationis competitinconfimilemanomaliam cum fupe- 
riori 158117, ubi rurfum ob latitudinem pene tantundem aut paulo 
plus eft addendumqiiamprius. DifFerentia 1 17 eireiter, qux excufatur 
incertitudine obfervationumpriorum. Eftenim perexigua&in noftro 
negocio contemnenda, ubi de 1800 auc 36Ό0 aut ampliorialiquo dis- 
putamus . 

Sed ASCENDAkvs adhuc fuperius , verfus apheliutn, & explore- 
in41.eom. mus etiamillaloca^ubiexdemonftratis cap.vi. luxatioeccentriciper 

plementoano- j . . r^ 1 • ■ • ■ 

maiismcdis. medn motus bohs cum vero permutationem omnium contingere po- 
teft evidentiifimaj nempein apoga^o Solis & Cancri dodecatemorio . 

Anno μ d χ c ν ι D . ι χ Martii vefperi hora ν 1 1 M. xl, cum 
cifet locus Solis 19. 3 1, 14 χ 5 diftantia a ^Terra 99 764 5 longitudo me- 
dia Martis 3. 15.35. 05 apheliura 4. ig°. 53. 315 anomaliae medias comple- 
mencum ad circulumintegrum-.,-- 43. z^'i;coxqusLtx 3^.40.15100115 
eccentricus ex vicaria 11. ig . 19. ss : vifus eft Planeta in 15. 4^ . 11. n. Lat. 
1.47.40. Bor: FuitigiturangulusadTerram y&. 17.48* ad Planetam 
5^. 19. 17. Ergo diftantia Martis a Sole 161^4 feu verius pun&i in 
' plano ecliptica;, qaod corpori Martis perpendiculariter fubeil. 
Sed &C huic fecuritatis caufa adjungatur obfervatio alia. Fuit autenl 
Mars praxife eodem in loco fub Fixis anno mdlxxxiv D.xxv Nov. 
horaxM.xx, cum eiTet Solin 14. 0.3 . ^diftans aTerra 5)8318. ano- 
malia media nihil feniibiliter diiFerens a priori, quia apheliimotus eft 
paulo admodum velocior, motu Fixamm. Ergo locus eccentricus i- 
denij ii prasceifionem^. 45. fubtrahaSi fcilicetii. g. 44-25•. Vifus autem 
fuit Pknetadiexi Nov: horaxin M.xxv 1.11113°. 14.5. £1 cum latitu- 
dine 1. 11.14. B° r: Sequenti XX. Novemb. hora ig°. 3 0. aftronomice, 
apparuit in i<f. d.30 sl. Itaque diebus vi n horis v. promotus eft per 
£.46". 15. in Magino per 1. 4g. Cum ergo noftrum tempus aliis iv 
diebus, 6>£ 15. 45) horis fequacur, quibus ex Magino motus 1. ig. com- 
petic, addemus nos i. 17 ad analogiam priorum. Itaque Mars videri 
potuit 11117. 17. 30α proxime. Quare angulus adTerram 73. 17. 17, ad 
Planetam 35. ig'.46T. Quare hic diftantia Martis a Sole 16305 1. exce- 
dens priorem particulis ^y. quar levilTima mtltatione loci eccentrici 
abiorbentur, ut quidem vicaria hic non eft usque ad unicum icrupu- 
lum fidelis. Sed & in applicacione obfervationis peccari levilfimum 
aliquid facile potuit. 

medu"»"* 1 ^ RO longitvdine confimili infemicirculo aitero refumemus ob- 
fervata capitis xxvn. ubi extruxi diftantiam paulo minorem quam 
1 63 1 00 ex proilhaphaireii obfervationum , ex puris obfervationibus 
vero 1 6 1 8 1 8 limiiiter lit prius in plano ecliptica: . Eft autem in uno 
temporumillolocoallegatorLira, fcilicctanno μ d lxxxix D. xr Feb. 
mane hora ν M. xii i^longitudomedia^.ii. 3 g. 445 aphelium 4.13.5 0.575 
Anomalia media igitur 43°. 47. 4$, humiiior quam nrior noftxa , per 
minuta 14. quibus illo eccentriciloco competunt 64 pai-ciculas circi- 
ter. Itaque diilantia qiiie in anomalia 43°. 4g. fuit minor quam 16^157 

ex hac 



Ρ Α R S Q^ V Α R Τ Α. 2?5 

ex hac analogia in anomalia 43 . 14 rurfum augebitur, ut ilt quam Cap.li. 
proxime 1 6" 3 1 ο ο in hoc femicirculo , in priori erat 
16305 1 
vel 16 195) 6^ 
Rurfum imprasftabili propinquitate* . 

NotandumautemjquodcapicexxviiqUodhicallegOjobfervationesco- 
egerunt adimere loco eccentrici , ex vicaria noftra computato ί.30. ιη 
5^-^ J idq5perobiervationesannoruMDLXxxv.MDLXXxvn.MLXxxix. 
mdxc. Secundoidemteftabatur iupracapite xvni.obfervatioacro- 
nychia anni μ d lxxxix . in 5 »^, adimenda fcilicet eiTe vicari*enoftras 
i-J-. EtannoMDxci in i6^,adhucadimendumeratunum. Tertio, 
hocipfocapitecircai^i^ volueruntobfervationesannorumMDLXxxix 
&Mbxciv 3 adiniilocoeccentricoexvicananofl:racomputatarcrupula 
3 7-. Itaque hoc iic conftans eft circa longitudinem mediam hujus fe- 
micirculi . 

Similiter& proxime aphelium , refumemns obfervata capitis m an omaiia 
xxvnt,ubiinanomaliamediaii.37.inventaeftdiftantia (iinecorreofcio- 
ne ob latitudinem ) 1 661 80 vel 1661.0% . Hoc in femicirculo defcen- . 

/ 1nt2.gr. Com- 

dente . At μι confimili anomalia femicirculi afcendentis fuit circa fe- tt»°ed^ 
quentia tempora. 

AnnoMDLXxxv D.xxiv januariiH. ix.cumeiFetlocusSolis 15.^* 
5.^5 diftantia ejus a Terra^85^o j longitudomediaMartis4.i6.50. 105 
aphelium 4.18.4^.415 anomalia? medias reiiduum ad circulum com- 
plendum 11. 56". 31 5 quare locus eccentricus ex vicaria ig^cj.o.a: vifus 
eil Planeta in 14.5i.30.SL. laticudine 4.31. o. Bor. Fuicigitur angulus 
ad Terram 9. o. 15 , ad Planetam 5. 10. 3 o. Ergo diitantia Martis a Sole 
1.6 $7% 1 * ^ e< ^ ^ vicariae hypotheii hic adimas 1. 30. fcrupula, quod fu- 
pra cap. xv 1 1 1 . in computatione oppoiitionis acronychia: appamitne- 
ceife eifej angultis ad Planetam fiet 5.1^. & diftantia Martis a Sole 
166580 . Vsque adeo facile hic mutatur diftancia , obMARTis & 
& Terrae propinquitateiiL• . Adhibebimus igitur fecuritatis caufa_ 
loca alia_. 

Anno mdlxxxvi D. xv 1 Decembrisj mane hora vif-j cum eiTet 
Sol in 4. 16". 51 £5 diftans a Terra 5)810 ο j longitudo media Martis 4. 
Ι 8•3^•5 , 3 refiduum anomaliae medias 10. 5?. 41; locus eccentricus ex vi- 
caria 10. 10. 30. £l : inventa eft declinatio Martis 3. 54,• afceniio 
re&a ex Arturo & Spica 177. 175 quare longitudo i^. 6. 14. ηρ; lati- 
tudo £.35; hinc angulus ad Terram 81. 45?. 3.3, ad Planecam 35. 45. 54. 
& diilantia i6"6"3ii, fediubtra&ione i. 3 cT de loco eccentrico 166108. 
Etminorin priore diftantia ab aphelio 11. $j. circiter 7oparticulas. 
itaqae vel 1 66Ί41 vei 1 6 6 1 3 8 . 

Anno mdlxxxviii D. vi Novemb. maneH.viM. L } cumeiTec 
locusSolisi-i.j. 34 w^jdiilansaTerra 5)86305 Martis longitudo media 
4, 10. 47. 3 55 reiiduum anomalia? g. 1. 515 locus eccentricus ex vicaria 
11. 7. 43 ζΐ: vifus eftin 13. ϊ6ψ» lat. 1.37. Quare angulus ad Solem. 

Υ 6o°. 47. 



2Ϊ4 DEMOTIB. STELLi MARTIS 

£0.47.43, ad Planctam 51. g. 3. Et diftantia igitur Planctas aSole 16^5 n. 
Cap.li.] f e d pcrfubtraftionem i.30. delocovicaria^, i^tf. &exhacanalogia 
m majon diftantia ab aphelio fcilicct if. ij, diminutior circiter 110. 
quarevel 1^401, vel 1662.96. ubi difcrepamus aprioreper 1 5 05 & 
fi ftantc corredione loci eccentrici medium harum aiTumpferimus , 
i^ijo: Utpai-um aliquid m obfervando peccatum eiTe dicamus, in 
partes contrarias utriusque obfervationis annorum mdlxxxvi & 
mdlxxxviii, a diftantia femicirculi defcendencis , differemus parum. 
Potent hoe ipfum quoque discrimeii aboleri per retra&ionem non- 
nullamaphelii, deqtiapoftea. Itaqueetiamproxime aphelium, quan- 
tum fenfus judicare poteft, easdem invenimus diftaiitias a Sole , in ea- 
dem utriusque femicirculi habitudine ad apheliuttu 

Sunt quidem omnes tres obfervationes fadx , Marte Oricntali j 
nulla ? Marte Occidentali . deficiunt enim obfervata reliqua . Itaque 
tutius fortaife flabimus a diftantia femicirculi deicendentis . 

Tertio iit idem quod fupranobis explorandum infra longitudi- 
nes mediasjverfus penhelium; 

ScK^. Anno mdxci no&is poft diem xnr Maji hora iM.xl poft me- 

diam nootem, cum efTet Sol in i. g.43 n 5 diftans a Terra 101487 j Mar- 
tis yero longitudo mediag.ii. ig. | 5 anomalia 113. 14. 45 coiequata 
103. 15. 4g 5 quare locus eccentricus ex vicaria i£:£;j$ t -$ (vel per ana- 
logiam vicini %6 φ jam modo memorati , 11. 8-f & ) j vifus eft Mars in 
fti^r^i latitudine £. 15 Merid: Angulus igitur ad Terram 30. 15. 44, 
ad Planetam vero vel zo°. 14. 3^ vel ιό. ij. 41 . Quare diftantia Martis 
(velpunoh eclipticje) a Sole 147801 vel verius 147683. ubi vides u- 
nms fcrupuli crrore i 111 loco eccentrico , perire nobis 1 10 particulas 
noite dimeniionis, in tanta Martis & Terras propinquitate, tanta- 
que vicinitate oppofiti Solis loci . Itaque minima hic non funt per- 
fcqucnda . Porro bene mtmita eft hsec obfcrvatio > circumftantibus 
ahis frequentium dierum , usque ifi diem oppoiitionis cum Solc. 
Cum autem diftet n gr. 10 min. ? a Nodo , 15^- circiter partes : i- 
gitur hujus loci fecans inclinationis ftiperat radium particulis 11 cir- 
citer, quas funt in noftra dimenfiohc circiter 15 aut 1 6, ut ita ipims 
Martis aSoiE diftantia liic fiat quanx, proxime, 14782.0 vel 
147700. 

i»»tsi.-cd». I r o consimili diftanciaab aphelio , femicirculi alterius , re- 

iumemus obiervata capitis xxvi. ubi extruxi diftantiam Martis aSole 
circiter 147443 vel 147700 vel 147750. Eftautem in uno tempo- 
rum lllic HotatorLim, lcilicet anno mdxc D. iv Martii hora vn—, 
longicudo Martis {. 4 °. μ . ίο. Quare anomaiiai media: complemen- 
tum adcircuium 114. 41. Itaqj hic humiliores fumus ab aphelio qaam 
pruis, uno gradu & 17 minutis . Et uni gradui competunt 13 ο particu- 
L•, hoc eccenmci loco . Ergo di ftantia gradus 113. 2.4. in femicirculo 

afcendente 



maBstSMiu: . 



Ρ Α R S (^ V Α R Τ Α. tjj 

afcendehte eflet (e% malogiacap. xxvr. obfervationum^ 147743 ve ^ Cap. li: 
148000 vel 148050. Inventusvero hic in defcendente 14782.0 vei 
147700. Difrerentia circiter 350 vel 180 particularum,Vel nulliusj 
paulo incertiufcula . Nam etiam pejuscule habenc obfervationes } 
Marce inperigiEo verfante, ob humilitatem Zodiaci & alia multa . Et 
vides eap .xxv 1 .iilic veram diitaiitiam dubio aiTeniu flu&Uare inter 
147443 δ£ 147750 , diiferentiajoo particularum qua; funt in prasfenti 
neo-ocio non maeni momenci , Marte tam humili &C Soli feu centro 
Mundi vicino . 

Sed ε τ hic profimdius verius perihelium defcendamus, & rem 
eandem exploremus 11 circiter gradibus ante & poft perihelium. , 

Anno mdlxxxix D. in. Decemb. hora ν Μ. xxxix. cum eifet *»«?«<>"* 

medis com- 

locus Solis' 2.1.44. 5<5T#,diitaretqueis aTerra^Si^Sj&longitudonie- P le *««°«»» 
dia Martis 11, i^. 17. 53, anomalias complementum 161. 14. ii, & locus 
eccentricLis coasquatus 10. 4. 31 x: vifus eft Mars in 15. 15.33'•:»;, lac. £» 
ii, 47. Mer. Sed quia fupra cap. xlii. inventa eft vicaria noitra nonni- 
liil peccare circa perihelium: adiciicemusigitur loca alia , quotctiiique 
nancifcipoterimus , atque ex iis methodo capitis xlii qiiaeremus iimlil 
diitantiam Martis a Sole , iimul etiam locum eccentricum veriorem . 

Anno igitur mdxci D. xvi 0£tob,H.vi M. xxvin,cum eiTetSol 
in 1.39.15 m. , diftans a Terra ^^141, longicudo media Martis 11. 13.53. 
57, anomalise complementum 65. o. ^iocuseccentricusex Vicariai^ 
59.14.x: vifus eft 111 r. i^.ig^lat. 1.10.51 Merid t 

Sic anno mdxciii D.viii Sept.H. χΜ.χχχνιιϊ. cumeifetSoi 
in 2.5.41. o.iTp,diftans aTerra iooz^, longitudo Martis media 11.17,10. 
17, anomalia: complemenEum 1^1.45.^ &locus eccencricusexvica- 
na 10. 53.54 x: invencus eft Planeta in g. 53.51 x. Iatit1.1cline5.14. 30. 
Meridiana . 

Denique anno μ dxcv D. xxii JuliimaneH. ii M.xl. cumefTet 
Sol in 7 . 59. 51 Sb diftans a Terra 101487, longitudo media Martis 11. 
14.9. 55 & anomalia 164. 43.55, quareper vicariam noftram locus cc- 
centricus 17°. κς.^χ: inventus eft viiibilis locus Martis, exleotiifimis 
obfervationibus m 4. 11. 10. tf.lat. 2°. 30 Merid. Bis igitlir habemus 
Marteni loco opportuniiTmio , fcilicet in quadraco Solis, cum 6cloca 
Teme δτ Martis quadrato diftent* 

Itaque fecundum methodumcapitis xlii, 
locaiidefis in eccentrico probanda iiimamj 
& ponaminitio diftantiamMartisprimo tem- 
pore fuiiTe 139111. Quare fequentes fuerunc 
13-903 3, 1391585 13 5)045. Intantaenimpro- 
pinquitate anomaliarum faciie fcitur conne- 
xio,utha£tenus. Sit aSoI: d. g.f.e. locaTer- 
rae A. mdlxxXix. mdxci. mdXci r i.mdxcv. 
κ locus Martis quater idem •> (ctiiin obferva- 
tionibus non iit plane idcm.J Conneotantur 
Υ ι puti&ct, 




if& DEMOTIB. STELL£ MARTIS 

punola . Dantur ad,ag,af 5 ae 3 quoad iitum & longitudines . Et 
c A p. n, fufcipiturlongitudoAKquater.Suntautem&DKjGK^FKjEKjline^vifo- 
ήχ nota? iituiuo. Ergo dantuf adk, agk, afk, aek. Per oppofitio- 
nemigituf laterumcumangulis, dantur & dka, GKA,FKA,EKA.quare 



iitus ipiius κ α quatef. 
DA.zL44.56 1 φ 98148 

GA. 1.3^.1514^ «55)141 

FA.x5.41. ο ψ ΐοοτ.66 
εα. γ.^ρ.^ζζΐ 101487 



ADK53-40-57 

~ , AGK88.48. 3 

Γ af κ 1 6-47• 5> 

αεκ86".ι 1. 1 8 



DKI5.15-33- 

GK Ι.Χ7- 1<3^ 

fk 8•53•5 ΙΧ 

ΕΚ ^ΛΙΛΟ^. 

dka34*3^• 1 3 
Prod lt GKA \ 5 - l8 - Z 7 

FKAIl. Ο. 4 

εκα46"•44•3 



Ι β 2-• 2-4- II 

ι6"5 ο. 5> 
ι6ι 45• 2 •^ 

ι^4•4δ•5 5 
Quaie Α κ 

io. 5•Ι6"•Χ 

10.53.55x 

iy.z6.4-o Χ 



α κ 

1 35> - 1 *• 

135)033 
135)2.58 

J 3^°45 

11. 4-3 3-Χ 
ι6".5^.ΐ4 κ 
10.53.54x 
jj. 1 6.^6 Κ 




Cum igitur hic primus & tertiuslocus admo- 
dum prope conientiant , putabit inconiidera- 
tior aliquis, ftandum ab illis 3 cxtcros utcunq; 
conciliandos.quodipfeqiioquediuadmodum 
tentavi . Sedcumcoiiciliari nonpoiTentiecun- 
dus '& quartus , eiTet vero magna vis harum ob- 
fervationuiTljpropcereaquodinquadrato Θ u- 
triusq; vifus iit Planeta , & in quadrilatero aekg 
omniapropelatera anguliq; xquales iint,ideo 
fic tranfegi i Vides ex vicaiia diftare debere α κ 
)fervationis ab ak quarta?,icmpulis 17.11. Atperhanc alTump- 
tioneniiongitudinis J AKdiiiantper30.5^Nimiumigiturperi3 / .33.Cum- 
queomnes anguli quadrilateri iinC propemodum asquales, biparcitus 
fumexceilumhunc 3 &^.4^addidiadangulos eka,gka. NamiiiEob- 
fervatione, linea α κ nimium proceiTerat, in g non iatis proceiferat . Re- 
traotisergo α κ verfus ε, g; <3c ε κ, GKmanentibus (ponimus enim obfer- 
vationes effe certiifitnas.) omnino anguli apud κ augebuntur. Jam igi- 
turdatisangulis GKA345.35.13 ^eka 4^.51.1^. &manentibusangulisGE 
& Jineis ga^ea, prodiit ak 1387 6$ 3 138787, differens 158 particulis a 
noftra aiTumptione . Totidem igitur ίϊ demamus &c de reliquis duabus 
AKjUtiint 13 85)54, ^cjoooiprodeuntanguUDk α 34.43. 47. &ak 10.^.405 
FKAvero 11.1.14, & A K 2.0.55.15. Sedquiapriusin g addidi^^^, &c in 
ε tantundemfubtraxi; repofuiergolocos eccentricosin g 17. 1.31.x, ε 
i-j.ij. 54 'x: augens locum vicarix per 3. 17. Tantundem ergo debebac 
prodire&apudD.fcilicet— 10. 7.451X." 

Apndp 10.57. 8 x • Hicvcroinveni 10. 9. 40 

10.55.17 Differentia i.5i.plus 

1.43 cujusque 
Jtaque & reliqiio.sduoslocosfatpropinqaeadduxi. Nampeccatisiuis 
ultro citroq; veritatem itant,quod facitadfecuritatem . Ec duorum fcru- 
pulorum errorem his locisob Zodiacihumilitatem & variationeshori- 
zontaics obfervationi tnbuere nihil eit infolens . 



Ρ Α R S QLV Α R Τ Α: ζ π 

Itf descendentis femicirculiconfimili anomalianon fuppetunt Cap.li. 
jpluresunaobfervationes^fed quasfatisiit certa. Anno enim mdxcii ι 
no&e quce fequebaturxxix junii H. i.M. xxxpoft med. noc~tem 3 cum Sol 
eifetin 17. 15. 41-25- diftans a Terra 101760, longimdo Martis 10. ίο. ι. 
%y 3 anomalia 161. ^.z^,d>C ideo Martis locds £10.5^5 vifus eft in 13.37. 
11 . x. latitudme 4.37. Merid . Hinc complementum anguli ad Ter- 
ram fuic $£. iL 4^, ad Planetam, ieu parallaxis orbis annui, 37°. 17. 13. 
Vndeprod.it diftantia Martisa Sole 139036", Supravero m anomalia 161. 
45. i§, ubi diftat Mars ab aphelio 40 fcrupuiis longius quam hic, iri- 
venta δ£ conftituta eftdiftantia 135)000. Ethasc 40mirmtahoceccen- 
trici loco efficiimt parciculas 51. Igiturhic quoque ex analogia noftras 
anomaliie evaderet inanomaliai^i. 45-i-.diftantia 1385*84 admifabili 
&c certe fufpe&o eonfenfu. Nam omnia adeo certa δ£ exequifica eiTe 
vix poifuht. Vtrinqueautem nontiihil augendx funt diftantias ob in- 
clinationem maximam ho.c loco eccentrici . 

Ε χ η α c igitur longiifima induotione , per plurima loca eccentrici, 
apparet,diftantiasMartis a Sole illas invicem aequales eife , quamrrL• 
puncl:a|orbit^a!qLialiterreniotaiuntabaphelio ? qaodcap.xvi.&XLiL• 
inveitigavimus. quod eftevidens argumentum apheliumilludredeha- 
bere:per ν 11. tercii evclidis . 

Comprobantur una 6c diftantias Solis aTetta^qua^ fupra cap.Xxix. 
extrudx^hic jam vane ufurpatas officium faciunt.nec ullamagna dis- 
crepantia nunlcroruiti extitit,quae deillarum vitio teftari poflet . 

Qu£E igitur ex hujus capitis obfervatioiiibus, exque inventis per 
eas diftantiis, in conformationcm itineris Planetafii redundant 3 quo- 
rum cauflaillas produximus hoc capite,ea difieremus 111 caput lv ex- 
ponere . Prius enim fequenti capite lii ex his aliud aliquid demon- 
ftrandum, & cap. liii plures adhuc obfervationes in tcftimonium ad-_ 
ducenda? funt, . 

CAfV τ LIL 

DEMONSTRATIO PER OBSER 

vationes capitis LI. eccentricum PLANETiE 

non circa centrum epicycli SOLIS, feu punofcum 

medii loci SOLIS, fed circa ipfifsimum corpus 

S Ο LI S ordinari: & lineam apfidum, 

non per illud> fed pcr hoc 

transire . 

pportvne accidit, ut diilantia? capire l i. invencae, nos 
etiamde eo edoceanti quodcapitibus vi. xxvi. &xxxx 1 1. 
promiiium, coniilio huc usque diftuli . Nam fi re&e Ego 

Υ 3 eccen- 




25 8 DE ΜΟΤΙΒ. STELL^ MARTIS 

eccentricum Martis fuper ipfum corpus Solisextmxi, neceife eft,vere 
Cap.LII. etiam Planetamin partibus, qua* funt circa ι$> α, longiiTime a Sole 
abefle: qua: vero inutroq; femicirculoi hunc i^ a a^qiialibus fequun- 
tur intervallis, asqiialiter abeiTe a Sole, inaequaliter a punoto , Solis vi- 
cario ; quod Braheo eft centrum epicycli Solis ; minus fcilicet, quas in 
femicirculo defcendente . Quo obtento, fcquetur ultro , partes circa 
z 4 ° ςι , non abeiTe lorigilfime , neque a corpore Solis , neque a centro 
mundi Copernicano; quodeft Braheo centriim epicycli Solis,idemq; 
centrum afiixionis fyitematis Planetarii : & partes a 2.4 Sl in utroque 
femicirculo ajquali arcu difcedentes> diftare & a Sole, & ab ejus pun- 



6to illo vicario inasqualiter . 




Sxponatur ehim centrum Solis α , //- 
#λ* apfidum Martis α c , eccentricitas α c , 
^ed eccentricm 3 centro c :yfr^w f />*#- 
Siumfiipra α c , &quatorium punBum\ g 
aphelmm ; g f ε , g f d <e qualej: & connefinn- 
tur EA,DA 3 ^#<e erunt &quales 3 utjam eii 
dem.onfiratum . Ejictatur autem per α ii- 
nea ab wf;& ab α w^ £ extendatur 
α b , quantitate 1800 , qualium α c /.f /^0 

^/> Λί/>//* XLII^AE^AD, Ull• 0: & 

centrum β yfr or^ T«7ve. <£»/* #g0 β α 

'uero-it in 5-f- -sf•, α ε /# rf— - m* , angmus 
igiturzK^ eB circiter $o&acuius, ε β α obtufa, cjuare longtor ε α <p^ 
ε β . Ρ^π>ίτ f##z β α vergat in ]\- ^ipd α d ιη ii-f n, #go β ad *f? 157, 
^abd 4fKft&r admodum, quare brevior α d 5 W« dqualis α ε , quamz d . 
aMulto igitur brevior β ε ^ztz β d 5 idqueplanefenfibiliter. J^am quipof 
fumus contemnere α β ι8οοξ$ eo ampltm, cum ne 200 quidem erroris obfir- 
vationes tolerarepofint? Quarepartes eccentnfemicirculomm oppofitorum , 
aqualitera g dtfiantej 3 puta i -Ό,α nullo punttorurn extracentrum&qualiter 
abfitnt 3 pr&terquam α punttis in linea ca, per corpm Solis tranfeunte . 

Sed i^(^iKs 3 connexistc»^ linea contmHam^tnovaapfiSyquali' 
neaficat circulum : atqueilli apfidi,punctum d ,propim eftquam ε \niLigitur 
mimm^ lowiorem wejje? Re s ρ ο νϊ> ε ο . qual&scunque tiHe& ejiciantur, 
femper manewL• ae,ad: quiafuwL• ex obfervatwmbm demonfiraU , m tri- 
pliciforma hjpothefium : & ad demonfirationem hanc, quod controverti pof 
fit 3 ajfumptum plane nihil . ^Manentibus igitur α ε } α d , ejiciaturfane β c >ut 
oppofitum mihi ettiilla tamen Bc 3 ut demonfiravi capite ν ι , nequaquam gi- 
gnit hjpothefin aptum obfervatis άκξονυχίοίς 'fidpro Β c oportet 3 utjkhcmus 
acronychias,ejkereper i 3 ipficB 3 paraUelon ph^f.h. centra aqualitntis 
tMartis & Solis. tfocautemfa8o 3 una centmm eccentrici ex c m 1 transfer- 
tur 3 tfplpts quamfimicirculus, vergitverfa %> mtnm njerfks T>:necrelmquun- 
tur α ε 3 α d 3 fed prolongatur α ε , abbreviatur α d : qmbm linds muUtis nun- 
quamfafoabunturobfirvationes extrafitum acronychium;quta ha teftantur 
de AqualimeUnearum ae 3 ad. Nec opus eife puto computatio- 

ne. Si quis tamenhoc labore deledatur (quairivis nefas eft, Aftrono- 

mum 



PARS Q^VARTA. z^ 9 

mum 'numcris aliquid tcntare , cujus fundamenta non prius vidit ίη- 
Geometriajqua? jamlaborishujus fundamentanobis cvernt.Jis habet Cap - Ln ; 
exemplum fupra cap. xxiv. ubidiftahtias Telluris ab H,pun6to aequa- 
litatis motus Telluris,& diftahtiam Martis ab eodem η pun<5bo,in ea- 
dem eperatione iimuljiisdem obfervationibus computavi,quibus poft- 
ea cap. xxvi diftantias ejusdem Telluns & Marcis computavi ab α 
centro Solis. 

Methodi enim,qua fum ufus,ingeniumhoceft,ut doceat,quocun- 
que pundo in plano circuli Telluris aiTumptOjquod habeat defcriptum 
& determinacum ilcum ad corpus Solis, tam in longitudine zodiaci, 
quamm remotione a Solcperaliquot obfervationes,docere & Tellu- 
ns & Marcis ab illo fufcepto pun&o diftantiamj citraetiam cognitio- 
nemanomalias eccentri coarquata2adid pun&iim accommodatas : qua 
quidem ego capite xxvi tantummodo compendii caufaufus fum. 

Sed al ι α iniiiper ratione argumentari licet. Demonftratum eft 
fupra cap. xLiv 3 orbitam Planetas noa eife circulum fedovalem, ut cu- 
jas diameter,(^uas apiidum dicitur>iic longiifima. Jam cap. li demon- 
ilratur.parces a g ,ριΐη&ο aphelii, remotas iequaliter,ingredi etiam x~ 
qualiter ad latera . Ovalis ergo genuinus iitus eft circa lineam α c. non 
igitur circa lineam έ η . Ec qui varias Martis diftantias computaverit a 
pun&o H.methodo jamcommendata;deprehendet is magnamdiftan- 
tiariuti irregularitatem*qii£enullo pa&o poterit includi.neque circulo 
neque probabili alicui figuras , circa f η brdinata:. 

Rvrsvm itaque fidem capite vii&t paifim hbc opere oppignora- 
tam.cicra ullam principii pentionem liberavij δ£ docui, eccentricum 
Martis non poiTe niii ad Solemreferri ipfum: ac proinde non folam ra- 
tionem,fedipfa etiam obfervata pro me ftarejdum obfervationes Mar- 
tis a medio motu Solis abdu&as , ad ipfum apparentem Solis motum. 
expendi . 

C Α Ρ V Τ LIII. 

ALIA METHODVS EXPLORANDI 

diftantias MARTIS a SOLE, peraliquot con- 

tinuas obfervationes , ante & poft fitum acrony- 

chium : ubi fimul etiam explorantur 

loca eccentrica . 

via. hic novas hypothefes condimus, inquirentes fcili- 
cec naturalem caufam asquationum eccentri , decet o- 
mnia nobis eiTe quam exploratiifima, nefundamentis ne- 
o-k&is ruinofum fuperftmatur jedificium . Itaquejuvat 
candemrem veriifimas fcilicet MartisaSole diftantias, 

Υ 4 pluri- 




Cap.LIII. 




%6ο DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL^ MARTIS 

pluribus methodis explorare . Sit α Sol, β bcm Ter- 
ra ante oppofitionem & cum ο,^αβ^ angulm vifionis 
fiu elongatro arcuatu fr α Sole. Sit fimiliter γ locm c 7mve 
poH oppofitionem 3 & cty ^angulm 'vifionis :fic ut primo 
temporefit Planetn in linea ft^,alteroinlinea y£ 3 & con~ 
ficiat <vere viam 3 « . T>ato imque ttmpore duarum obfer* 
vatwnum 3 dabitur& angulus 3 a. nfotprdrise, quocunque 
loco eccentrici 3 ex hyputhefi e uicaria . §luodfibina tempora 
non longe ab invicem difliteriwL• 3 aut β * Planeta ^erfitur 
circa apfidas *vel longitudin&s medi&s 3 mediocriter etiarru 
cognoscetur dafferentia longitudinis linearum cl 3 3 α yi . Imo vero tantumjam 
habemm m pr&cogniti$ 3 ut nuRa hic difficultas relinquatur . 

Quodfiimque adangulos 3-$uL 3 Y)ya. } ex obfirvatione dafos,& βα,γ& 
cognitas, ex parte teriia 3 ajfumfirimus 3 α. 3 ξ& propterea η α. • patet 3 fih&c af- 
jkmptio longiorjuflofuent 3 ut za. 3 tcL 3 timv angulum i olk mmoremjuflopro- 
diturumifinbreviorjuftofuerit 3 ut ζα 3 αχ 3 angulum ζαζ proditummjuflo 
inajorerru . Itaque tales erunt diftantias aflumenda;, quas juftuHL• 

nobis conftituant angulum motus eccentrici. 

Eodem modo prodetur hic etiam errorjii qiris forte fupereft, inlo- 
co eccentrico. Efto enimjiit .$-&>« α, teneant juftalocaideinde trans- 
feratur 3 α in cortfequentia, per errorem, angulo 3ct^ &Cna iimiliterin. 
confequentia , ahgulo iequali ή cl s • Vides^quodpro a.3 futura eft ol£ ad- 
modum longa, & pro α» fLicceiiuraeft &s valde breviSiContra quamex 
hypotheii prascognoscitur. Oportet autem non omnino minimuni. 
eiTe angulum γαβ 3 ne error obfervationis vel minimus 3 in contrarias 
partes coeli vergens ( quod fieri poteft ) lYiagilum aliquid importet.Hac 
itaqj methodo nobiseil: eundumperannos MDLxxxnin -st^mdlxxxv 
ina 3 MDLxxxVii innj) 5 MDLXxxixintH;, mdxci in $ 3 mdxciii in x 3 
MDXcvin^. Nam ubique obfervationes fufficientes ad manus funL . 
Quod ίϊ lubet demonftrative inveiligare , quanam elongationc 
Telluris a lineaper Solem & PlanetamjomniumevidentiiTime fentia- 
tur, ίϊ quid eft in diitantia Martis a Sole peccatum , confulatur cap . ν ι . 
Namexeo definiecurnobis angulus ad Solem tantus,ut ejusiinuspro- 
portio ad radium , a^quet fere proportionem exceiFus diftantias Martis 
a Sole fuper complcmentum anguli iinum,ad ipfam hanc diftantiam . 
Sit enim α Sol, 3 Plaftete , ν ξ orbis Terra . £x 3 erigaturreofz 3μ } 
perpendiculam ad3ct'& tn 3^fumantur centra altquot, ex qui- 
hpts circuliper 3 definbantur 3 donec eorum unmaltauistun^ator- 
bem Telluris in ν » Erit ν pimcium 3 ubi defeffus ipfim ct3w3 3 ap- 
paret evidentifime 3 hoc eH 3 ubi maximmn angulum fiibtendtt . 
Ducatur ex ν ζρβμ 3parallelos ν ο 3 ficans ct3mo. Okc 3 ut efo3ad 
3a. 3 fic ejfeov advct. Nam ut νμ 3 boc efi 3 μ ad μ α. 3 fic efiovad 
ν ct. Sed νμ eil αάμ&> ut ο 3&fere ξ3, ad 3 α . Ergo , &c , 

SitcL3i<frooo. Εήίζ3 άιοοο fere. 6tutiaiadoi,fciGOooGad 
37S82 . §hdfraps ofiendii angulnm vct3 11.15. & majonmjipro ξ $fiima& 
jam-o$-. Icaque 




PARS Q^VARTA, ζ6ι 

Itaque donec anomalia commutationis varietur 11 ~ gradibus , 

multi dies,pene icilicetXLV abeuncpoft quos vel ante quos,ct3-longe 

eft alia . In aphelioigitur hic angulus commutationis eil grad. ig° cir- 

citer , in perihelio ig° -f- circiter. 

His limitibiis evidentiffimi erroris,ii quis oritur 3 ex vitiofa diftan-, 

tiaMarcis a Solejinventis, jam facilenobis eft, idoneas feligere obfer- 

vationesjubi copiofas in promptu funt. 

Incipiemus ab oppoiitione anni μ d lxxxii , ex quo anno felige- 

mus obfervaciones iftas . 
Anno mdlxxxii 



Cap.LIII. 



D. xxiv Novemb. 
manehora iv 
Vifus in 2.<J.-3g. 30-20 
Vifalaticudo 1.49.106. 
Sol in 1 1.40.40 $ 

φ dift. Θ a Terra 98345 
Anom. med. 67. 18.13 
Locus eccent.0.43 . 3 4^5- 
Inecliptic&S•. 0.41.41 -sr 
HincproditctS- 158910 
Per latitudinem 1 5 85)60 



xxvi Decembr. 
H. viii M. xxx 

17. 40. 30 

4. 7. oBor. 

15. 4. Ilf 

α,β 98116" 
49. 39. 10 

16. 7. IO-22 
16. 6. 13 

163081 



|Anno μ d lxxx^ 
xxxDecembr. | xxvi Januari{ 
H.viiiM.x. | H. viM.xv 




CLY)IJ. 56'. 45 

ctn 158841 
158907. 



163 147 
Differunt ά\ιχ mediae per 4140. Et quidem brevior eftpofterior α», 
cum debuerit eife longior per 336". Summa igitur utriusq; 311054. 
Vnde aufero 33 6, iteramque addo. Conftitutorum dimidia funt, 
160859, nimiruma^&-i^.i3 6'^fcilicetai). Eritque α 3- ιη 1^.5 ^, 
& λυι in 17*55. isBr. Icaque hic vicaria amitceret 1 -f- fcrupula. 

Ipfa: vero diftantia? , ob angulum iftum tam parvum , funt infidas . 
Namfi ano-ulus JVarietur 11110 minuto, vitio obiervandi, quodfacile, 
continpit ^mille particulis inqualibet diftantia aberrabimus. 

Sumanturigiturduasremotiores a qua£inveniunturdifFerrcper5i35. 
At praxognoscimus, debere diiferre circiter 5570 . Itaque operatione 
pera&a ut prius, prodeunt veriores ctS- 1 5 8791, &C ct η 164.364 : ut fit, 
ctS-in 6.41. o-sr, ctnm o°.g.3o α. Etfitcertumper iv diemm obferva- 
tiones hoc loco adimendum eife lociseccentricis,ex vicarianoftrade- 
promptis 3 circiter 1 -f- minuta . 

Confirmantur etiam mediocriter diftantias priils inventas , cis & 
ultra oppofitionern , qux prodierunt menfura media inter has. nifi 
quod analogia indicat,paulo longiores eife debere. 

Patetautem iiniul^i angulus B- J^ uno mmuto vitiatus iit, vitiari 
utramque diftantiam particuiis circiter 50 , non plus . In diftantiis igi- 
turhis vix centefima pars peccan poteft incertitudinisprioris. 

Quod fi qua fafcepta longitudo diftantiarum fatisfacic obfervatis 
horum quatuor dierum, cadierum interje&orum obfervata itidem ex- 
pnmet.nempe 15.16. ^Novenibris. 3.17.17.18. 19 Decembris anni 
mdlxxxii,& i6.i7.i8.i9.i'i.nJanLianianmMDLXxxiii. 

Trans- 



l6 4rl 9 6. 



Ϊ6ζ DE Μ Ό Τ Ι Β. S Τ Ε L L iE MARTIS 

Transeamus ad oppoiitionem anni md lxxxv. Dumenimejus an- 
Cap.liii. ni diexxxi Januarii eiTet oppofttio Solis &: Martis,obfervatus eft Pla- 
ncta creberrimeper duos menfes praccedentes totidemque fequentes . 
Inde fumemus has iv obfervaciones. 



Anno μ d l xxxxiv D. xxi |A. mdlxxxv 

Ixxivja.h.ix 



Decemb. Horaxiv. 
Mars vifus in 
Latitudo 

Sol in 10.43. 5 £ 

Diftabat a Terra 5? 8 1 1 ο 

Anomalia media α» 2.9.4.6.5 3 
Locus eccentrictis 3. 5 4. 3 ^ a 
3.53.5^ 
Hinc 
Per latit. a.3• . 



1.13.30 ψ |ΐ4• 7.30SI 
|. 3 ί„ Bor.| 4.31. Bor. 



iv Februarii 
H.vi.M.xl. 

1cJ.47.30 a 
4.2.8. Bor. 
ι6".ιο•3 1 

5)8840 
. 6". 1 1 . 3 1 

13°. 3 4.47 α 

13.35. ° ^ 

1^181 



χ 1 1 Martii 
H.x. M.xxx . 

ιί. 4^. ό'α 
3.ιί. Bor. 
1.Ι6". 41 Τ 
5,9850. 

11.47.15 

9-2-4• 7 '? 
166131 



ι 5 . <?. 5 » 
ίι. 4• 2 - 1 

1 8°. 4^• ό'α 

ι8•45>• 3 & 
165101 1662.90 

165184 Ι ι6'6'378 |&λ» ι6"6Ί6ο| ι6^ιο6\ 
Differunt dmemediieper 118 . DebueruntdifFerreper 
i87incontrarium:flcutA5-eileti6'6'ii6',6Cctiii<3(i4 12 - 
Ergo α 3* cadit in ig. 4g. 47 a, & λ» in ijvjsf.: 48 a.Ita- 
que tam contempta mutatione loci eccentrici, con- 
firmatur hoc loco Vicaria . Sedintelligimus hincquod 
unius minuti error in obfervatione , hoc loco utramqj 
diftantiam, 100 particulis circiter iic vitiaturus . 

Confultisitaq; remotioribus.inveniturearum dif- 
ferentia 1011. Debuic eifeex prascognitione mediocri 
hypothcfeos,majordifFerentia,fcilicetii75.Nimirum 
quartus Leonis vicinus eftdecimoo&avo Cancri, abi 
prius aliquid fuit auferendum loco eccentrico Vica- 
ήχ. Quod il iinutn ademeris minutumin quarto a, 
jam centum particulis breviorem efficies α 3- • & ii ί~ , 
efficies 1649)4 circiterjnimirumtaarbrevemjUt&a» 
retinere poifit hanc longitudinem 1662.06 5 &c priiis 
anno μ d lxxxiii , ultima obfervatio^ qua? longitudi- 
ncm exhibuit 1643643 Gonciliaricumiitapolfit. De- 
bcbantenimdilFen*eper488,ind.icehypotheiidiftantiarum a fatisadhoc 
certa &pracognita,cumper 750 difteranc. 

Poteftaut&millamutatioeccentricilocii-^minutorumexdimidio 
transferri in obfervationes . Nam ii harum alterutra aberravit uno mi- 
nuto^poteritid cfticere 50 particulas erroris in utraque diftantia. 

Tsdiofum-eile^candemmethodumtotidemverbisrepetere^pero- 
mnesoppoiitionum annos. Itaqj in tabella fequenti, poiui .obfervatio- 
nesipfas.quas confuluij & adjunxi.qiud computatione prodierit. Hy^ 
pothefcscalculifunthas.Locus Θ iiimptiiseftexBiiAHEo . Diftantia: θ 
k Terreexcap.xxx. Apheliumo^anno μ dc compl€'coini5>.o-f-.Motus 
mediuseodem tempore 10^14.34. Eccentricitas &C proportio orbium 
Liccap.Liv.Quibusadjunxi diftantias o* a θ quaiipraxognitas. Icaq; fi 
perh-asdiilantiassequamusobfervationespropoiitasjeruntdiftantiiche 
juita?: quas erat mihi hoc capite propoiltum indagare. 












Ρ Α R 


S Q. V Α R f 


Α . 






Ι-Η 






1-Η 


Ι-Η 


1-1 


Ι-Η 


ΗΗ >~i 


1-Η Ι-Η 




v-\ 






ο» 


>^Χ 


\-^ 


ν-Ο 


^-\ ^ 


^» ν^χ 




vo 






^0 


νο 


ΟΟ 


ΟΟ 


ΟΟ οο 


ΟΟ ΟΟ 




v^x 






^ J 


>-ι 


νο 


νΐ 


τ "h 


^K! h» 




Μ (J l-H 




■μ η 


μ 


Η Η* Μ 


Μ Μ 


Η ιμ Η 


μ |^> Η 


fj S^» (-» i^ 




OO^ V| Vj 


"»Μ 


\0 ^ 


ι-ι 


ΟΟ Ο 0\ ^ 


Ο, ^ S^> QQ 


Μ Ο Φ ^χ 


Η φ φ 1-1 


Ό\ Ο Q\^ 


5 

Ρ 


Ρ ρ Ρ " 


C 
ο 


> > 

ας ο§ 


<— < 

Ρ_ 


C Ρ Ρ ^ 

5.5 3^- 




>2 2"? 

^ y μ iJ 

~• Π Η ρ 


ι-! W Γ- C 

Γ Γ 1 ρ .-Γ 6 ■ 


g ο π ξ 
ρ Ρ 9 ο 


Ιΐϊΐ 


χ x κ £ 


rc ϊ; κ ^c 


S χ χ χ 


a: d: .ε "ε 


ε π: χ χ 


fCE-ffitt 


. οο η t~> ο\ 


οο 


ο ^ 


Φ 


G -ι h» -μ 


•^ e μ σ\ 


\0 ιμ ^-^ ν} 


ο ^ \ο φ 


1-Η 

σ\ οο οο σ\ 




η 4 




Η Η 




h> ^x h» 


Η >-ι Η 


vlj V>J j-i 


s*^> φ 


1-4 t_( VJM 




Ο Ο Ο ^χ 


ο 


Ο Ο 


ο 


-^ Ο G Ο 


Q ur, ; VJ4 ' 1φ\ 


ο ό φ ο 


ο ο ο ο 


^x Ο Ο Ο 




*■* - 1 


Η 


Μ 




μ η h» 


Η Η 


Μ ^ Η Μ 


h» 1-1 Ι-Η 


1-1 ι— ι >"Η 1-Η 


η 


σ^ η ^ 4^ 


ο 


►η VD 


ΟΟ 


^ 00-|Χ F 


^i 'Ji >jj οο 


Ο ^Ο φ C\ 


Η 0\ φ Ο 


0\ \θ ^ - "» Μο 


4*. -Λ Μ 


Ι-Η 


Χ-Ο 1—1 


Η 


^-^ _(χ ^^ '"' 


φ. ^~>j vj "^ 


φ ^χ 


Ι-Η Μ ^_»\ 1-1 


^>j> φ 


ο 


^ Η \ο οο 


Χ-Ί 


-μ. Μ 


σ\ 


η \] V5 ο 


\£5 C\ οο C\ 


ΟΟ Η Ο ι-ι 


0\ Ο V»J C\ 


-^ ^0 φ- Μ - 


Ρ 


^ | | β> 


Ι!» 


•3 ^ 


Ρ 


(f) tt tt Η 


°C cC cC X 


ο: * χ \\ 


< \t η ^ 


ί| ^ ^ •^ 


Θ 


\ο \ο \ο νο 


^ο 


ο ο 


ο 


ο ο ο ο 


Ο Ο o \o 


1-1 

Ο \0 VD VO 


Vd \ο νο ν© 


^ \ο \ο \ο 


S 1 


οο οο οο\ο 


ΚΑ 


ο ο 


1-Η 


Ι— ! ΗΗ Ι-Μ Μ 


»-< ο ο \o 


Η. ^Ο \θ ΟΟ 


\£) οο οο οο 


00 ΟΟ οο οο 




Η C\ ΟΟ'Ό 


Χ-Ί 


^x Vj 


φ 


χί <ι ,\], ^ 


v >w oo oovj 


Ο \) ^ C\ 


ΟΟ ΟΟ'-^ |-> 


G\ [ο fj \jj 




Ο \0 ^χ \£> 


ο 


C\ C\ VD 


νι οο σ\ c\ 


σ\ σ\ ηη v^j 


ι-ι ΟΟ ^Ο Μ 


χ< yj \s ο 


Η ^x fj φ. 


»'« 


Ο-^ η Ο 


υ 


Η >- 


ΟΟ 


Ο ^O Vo Μ 


σ\ ο\ ο σ\ 


Ο Ο ν -^ ι-ι 


οο Ο ^χ ν| 


Φ ^ σ\ ^ 


Ξ 


->ΨΨ4^ 


Φ 


V -»J VJJ 


X^J 


-fx -μ 4^ φ• 


^ ^1 ^1 0\ 


ο» σ\ ο\ σ\ 


c^ σ\ os cn 


θ\ c?\ σ> ^χ 


S 


Φ οο vl χ -s» 


U 


οο οο 


οο 


Η φ. -^ VI 


4χ c>v) μ 


μ φ φ G\ 


c^ σ\ σ\ φ 


Φ t-> fo ΟΟ 


& S 


fef\ V] ΟΟ Η 

^ \Ι \0 ι-> 


u> 


0\ -μ 


Χ^Ο 


C^ ν -^ VD οο 


^^» νΟ »-• 


ο ^ μ ί-> 


η ψ• Η *ό 


■φ φ- ι-ι ΟΟ 


S" s 


sO 


ΟΟ Ο^ V] 


ο η οο Vo 


Η Ο -^ Ο 


Η ΟΟ ^-> ^> 


V] Ο ι-ι ο 


h» η\ Ο ^ 


§■«• 


\ο -^ Ο .η 


ν! 


(~> SJJ 


σ\ 


οο σ\ η η 


σ\ ο «-ι ο 


Ν] Η V] ^ 


Ο ο ο νΐ 


Μ Χ-»-> φ. [J 


£• 


M..rt. k |j 




ο 


f» t^ μ 


-Μ κ-, 


1 ^ ^ 


t J ι-ι 


1-Η >_, 


Ι 


Η ν^» φ 




vjj >-» 












^ φ 


3 1 




^J ^χ 


>Ή 










C\ C\VJ H^ 


2. ™ 


S© Ν ** ΟΟ \0- 




ι-ι Η 


οο 


^» φ Φ ^ 


^>j 4Χ V_^ Ι-Η 

0\ •Μ -<§' *4* 


^χ ^ >-^ 4^ 

Μ φ Ο ο 


r Φ φ 


-Φ Η ΟΟ Μ- 


1: ^ 


Η cc cC ^ 


< 


Χ Χ 


Η 


^ Ή v^ ν^ 


f >:.3ί' Α 


Jt* V3 νΐ -^ 


>3 Ρ- Ρ Ρ 


Ρ (?) 6) 6) 


δ - 


1-1 Μ i-h ^» 




»-Η Ι-Η 


ι- 1 


Η Η Η 


h» | -' 


Μ h» Η 


VH ι-, Η 


" ~ Η 




η 0\ ΟΟ (^ 


-4 


Η* ^^Κ» 


XI 


Η ^> Μ Η 


VI ^ φν >* 


γχ φ. ο\4^ 


Μ \fl ^ Η 


ΟΟ C\V| ^ 


Η 


^>J ι-η ^<χ 

^Ο ΟΟ Ο υ, 


4 


r νο 


i 




ΟΟ Οθ3ν Φ 


-Φ η Φ- 

νΟ ^-«^ φ Μ 


φ φ * ^ 

S^ S^> v^, φ. 


5 osit 


5 


^ φ φ 


-^ 


φ- ο. 


•-ι 


>° ^ "^ ^ 


w <^ 


^ ^ i^ 


^J V»<^ ^^ ^Kl 


^-«^ ^-» 1-Η " 


3 


μ \-μ σ\ ν^ 




*-' νο 


φ 
















χ χ 


χ 




Ιί» Ι Ι Ι 


^ >3 ^ \> 


p ρ p N§ 


fel fe) ^ (ί) 


Ξ 


Ι-Η *-Ι Ι-Η JJ 




Μ 1-1 


Ί— Ι 


Η l•» l•» 


Η * 


μ Η η 


Ι-Η Μ f4 


Μ -ι |^ 




^ <5\οο θ\ 


V| 


Ι-Η V>J 


ν| 


-' Cs vl η 


VJ ν*, φ Η 


^χ φ 0\φ 


Μ \θ φ Μ 


οο σ\νΐ σ^ 


Μ 


■φ »-ι ^ 


^-•i 


Ι-Ι ι-ι 


φ 


Ι-Ι Μ jj 


^» φ ι-ι 


φ- η Φ 


φ φ. 


Η φ ν^, 


g 


Ο ΟΟ μ \j. 


Ο 


4> Ο 


Χ-'Χ 


Ο b> ^ ο 


-xj oo^. σ\ 


ρο >-ο ^ ^ j 


σ\\1 ν] ^ 


ο ο ο οο 




>" Μ •>-, 


t-H 


Μ 


4- 


vjj 


Η Η h> ^ 


Η « Jx 


Ovl , ^ 


^* ^^ ^» 0j 




Ο Ο ^ t-> 


G 


Q ^χ 


•^\ 


ο σ\ ο ο 


ο ο ο ο 


^χ ο 


ο ό ο ο 


ο ο ο 


Η 


oC oC oC αζ 


X 


Χ χ 


Χ 






^-^Ng β»' 


ρ ρ Ρ <ζ 


&) 6) 6) ^ 


8 


ο ρ ο ^ 1 


Ο 


l•• ρ 


Η- 


χ -^ φ. ^κ< Κ 

>^> VJJ ι-ι ν 


ο ρ Μ ,J 
^x "^> φ Φ 


μ ο ρ ρ 

v>J ^ — t ι — Ι 


KJ -^Κ) ^^> 1-Η 


t° ^^ >^>j Μ - 


ο 


r_> ^>j 


^ V( ^κ, «^ 


S» 


Λο ^ \o Μ 


σ\ vo o\ 


Η 


\0 'Ό ^x φ 


νΐ νι ο ^ 


ο ο \ο Ο 


\θ οο l•» φ 


^ \ο 5 


s 


ι • *V t 1 


ι 

ι 


ι Ι 

Ι 1 


ι 

ι 


Ι Ι ι ι 

ι ι ι ι 


+ Φ ■ + ! 


+ ! ! 


! ! ί + 


ι Φ Φ φ 


Β ! 


r ρ ω ρ r 

•1^ - S 4> 


>-Η 


^χ σ\ 


χ-'χ 

φ 


^ f "V ί" > 

C 
+• JI Ν fp 


ο W Μ ^ 


ιη \ij yj \w 


ν-κ» φ φ ^ 


r +■ ^ ί* ω 


f 


W 


Φ Η ^ Η 


Η 1-» ^Μ "νω 




g" 


1 Ο V " CN Τ) 


χι 


Η ν] 


υ\ 


νι (^^ \Λ ; 


VI Φ Ο φ 


οο νο οο σ\ 


Η ΟΟ μ .-. 


ο. 



Diftanti^ igitu^methodb capitishujusinquiiita:cxobfervat:is hicpoiitis,pro- 
dibunth^ ipfaj. Loca vero apparentia^quando Mars motu eccentricoin Cancro 
verfatar,prodibuntcirciter 4 fcrupulis aiiceriora ,in $&cf per totidem promotio- 
ra . Neque veniunt hi errorculiexdiftantiis vitioiis. non cnim eiTent in contrariis 
plagisejusdemfedcontrariie qualitatis.Exiftimo illos conciliari pofle mutatione 
apogari θ pergradimi uniim, quod pcrobfcrvataBRAHEi faciiclicet. Nihil tamen 
deiinio m praeiens . Refervatur enim $c liujus apogaci & tcrius hyporhefeos cor- 
redio in ovys tabvlarvm. 




iS 4 ΌΈ Μ Ο Τ Ι Β. STELLJE MARTIS 

C Α Ρ V Τ LIV. 

Accuratius examen proportio- 
nis orbium . 

1 apite xlii conftituimus fane proportionem orbium ex 
1 obfervationibus extra iitum acronychiimijfed iis non un- 
\ diquaque ad πληζβφο&Μ noftram iibi rnutuo confentienti- 
\ bus . Atque etiam per fe , Γι vel exadiifima2 denturobferva- 
'tiones, negocium hoc ipfum ad ioo particularum certitu- 
dinem adduci nequit: Agendum igitur fufFragiis &C votommnumero. 
Accum capite xxvmin anomalia media n°. $y 3 hoc eftpoft correotio- 
nem capitis liii pra^cedentis, in anomalia n°. 52% inventa iit diftantia, 
pun&i ecliptici,in quod perpendicularis a corpore Martis descendit , 
i66i8o,vel i^^io8 5cumquelocashicabritalimiteBoreox3gradibus: 
inclinacio erit 1.43 circiter ; exceifus fecands 45particuliE quiefunt in 
noftra dimenfione 70 circiten Martis igitura Sole diftantia 166x50 
yel 166x78. 

Jam comparabimus etiam obfervatacapitis l i,ut confenfu medio- 
crifLilciamur. Anno μ d lxxxvi in anomaliie medi^ reiiduo 10 . 

5.4i,hoc eftpoft correofciohem 0.54. 4i 3 mvenimus ι66μι.&ά fubtra- 
«Stione fada ί -f minutorum de locoyquem vicaria exhibuit 5 invenimus 
16610% . Duobus igicur gradibus , minus 3 minutis inferius , demendx 
circiter^j, iic utiint 166 f§ . Rurfum addendse 80, ob latitudinem, ut 
iint 1661^3. Sicanno MDLXXXVin.cumeiTet reiiduumanomaliaeg.i. 
μ 3 hoc eft corre&e 7. 47'. jT>per fubtra&ionem ί ~ a loco ex Vicaria 
hypotheii^invenimus diftantiam 166396. Icaque 4 gradibus dc 4 mi- 
nutis inferius.erit brevior circiter ι ο x,fcilicet 166x04. & propter la- 
citudinem 1662.8 4, prius 166193 exanno md lxxxvi. quorum dimi- 
dium 166138. Indescendentevero,ex ν obfervationibus 3 invenera- 
mus 166x50 vei 166178. Quamvisigituriiifehilbileiitdiscriraen,iii- 
mamus tamen mediaim 1 66 2.605 itautpluis fidamus descendenti femicir- 
culojUt ab obfervationibus confirmatiori . 

Sitigiturhoccertuni, in anomalia media 11. 51 . diftantiam eifc 
166x60 . Quare ii quantumlibec craiTo modo praxoncipias hypothe- 
fm.qua^paulopoftconfirmandaeft/equitui^quaHumradmseftiooooo, 
talium particularumnon ukra i64potie accrescere diftantiae aphelia:, 
minus etiam,fi utaris hypothefiperfe&i circuli. lllx veroparticula;per 
pra^conceptam proportionem orbium,ut illa cap.XL 11 eft conftituta, 
rcda<ax,cfl5ciuntcirciccri5o 5 & ha; additx ad 1662.60^ efficiunc 
1663 10. Supra vero cap. XLii.invenimus ex infirmionbus obiervatio- 

nibus 166780. difFerentia z$$ particularunL . 

Agcmusiicetiamcumdiftantiaperihelia^quKcap.XLn.fuitinven- 

ta 13 Sjoo^ex obfervationibus non iat firmis. 

Jamu 



Ρ Α R S Q^ V Α r τ Α; i6i 

Jam cap. li. adanomaliasreiiduum 160.45-f-, hoc eft, poft corre- 
ttionem i^o. jo^JnvenimusdiftantiamcitracorreorioneiTilatitudinis Cap.lv. 
139000 vel 13 8984. Sitautem 135)000 in 11 x. Qui lociis cum 35 gra- 
dibusabiita limite, ideoque inclmario i. 51-7-5 ent exceifus fecantis 
^i-i qux valent 45) in noftra dimeniione. Itaque diftantia vera Mar- 
tis a Sole 13 5)045). At ii radius eft 100000 , diftantia perihelia eft 575 
parciculis brevior quamillain anomalia iii~ > qux faciuncin noftradi- 
meniione 876" particulas. minus, ii perfe&o circulo utereris . Atque 
hx iublatas ab i35>o4^,relinquuntpro periheliadiftantia 13 8173 . Dif- 
ferentiaj^, ab 138500, capite xlii inventa. 
Secundum hanc igicur methodum invenitur, 



Aphelia 
Perihelia 


1665 10 


Qualium autem 151341 
fitiooooo, talium 1416,9 


Diameter 
Semidiameter 


304685 

152.341 


fit 5) 3 1 . 


Eccentricitas 


τ 41 69 





Sed camen quia obfervata noftra , pra:fertim in periga^o s tantam 
difFercntiam non ferunt 5 & quia fien poteft , ut vicaria, ucpote falfa, 
aiiquid etiam vitii admktat in eccentricitatemj priusquam cerco con- 
cludatur, omnia voca colligantur. 

Apheliam icaque diftantiam hic inventam, puta 1 665 1 o, aptemus 
ad ecceiltricitatem capitis xlii, quas fuit 5)165. Vt igitur 10^165 
ad 9073 $y -ftc 1 66 5 ι ο ad 1 5 8 2,74 , ubi radius eft quarn proxime 
151400. 

Docuit vero etiam multiplex experientiaveriiTimam eccentricita- 
teni , & qua? Phyiieis ^equationibLis iit convenientiilima, eiTeinter^^o 
& 9300J10C eil hanc ipfam capitis xlii. fcilicet 5) 16" 5 . 

Vt igitur lieque nimium deferamus periheliam inventam hoc ca- 
pite, fcilicet 13 8173 , neque nimium fidamus aphelio 1665103 con- 
cludamus apheliam veriiilmam eiTe 166465, penheliam 138134, ubi 
radius 151350. 

C Α Ρ V Τ LV. 

Demonftratur ex obfervatiombus capitum LI. 

LIII, & proportioneorbium capitis LI V, pecca- 

re hjpothefmcapite XL V arreptam,&diftai> 

tias in mediis longitudinibus jufto 

breviores efficere . 

d qvidem capiteLicoepidicere. Sed quia obfervationes 
plures & magis idoilea; per caput liii fueruntinftruendiC 
addicendura teftimoiiium , ex quibus iimul etiam cap. lii, 
aliud aliquid inferebaturiideo diflPerenda fuit hucusqj pk~ 
na rei demonftratio» 

Ζ Nihil 




z66 DEMOTIB. STELL^EMARTIS 

Nihilopuseilverbis. Ad anomaliasmediasexemplorumomnium^ 
Cap.lv. quotquot occurrunt per cap. li &: liii , computentur diftantia^ ex 
hypotheii capitis xlv,& proportione orbium capitis l ι ν ,Methodo 
illa, qua ufus fuminde a xlvi capite usque adcap. l: atqueilliecom- 
parentur addiftantiascap. li & li ii, inventas exobfervationibus in- 
fallibilibus: apparebitquejquomagis abapiidibusdefcenderimusj de- 
ficere computatas diftantias ab obfervatis diftantiis , ita ut contrarium 
ejus fiac, quod iiipra cap . χ l ι ν deprehendimus , Ibi enim diftantia^ , 
cx lege circuli computatx, longiores erant in mediis longitudinibus a 
quam obfervatie: hic diftantiae quas hypothdisilla efficit3qii£e ovalem 
Planeta; orbitam efficit, breviores fiunt. Ergo patetj viam Planeta: 
neque circulum eife > neque tantum a circulo ingredi ad latera, quan- 
tum ovalis illa^ ex capitis xlv opiiaione orta , &C capite xlvi defcri- 
pta,ingreditur, fed media incedere via. Et viciiTim. 3 uiiirpans di- 
ftantiis capitis xl v, ii computaveris loca vifa Martis, prasfertim illa, 
qua^ cap . liii eminus oppoiitionem circumftant , cadet tibi ante 
oppofkionem Planeta nimis in confequentia , poft oppofitionem ni- 
misinantecedentia. Atqueidanno 1589. &C 15 91.111 defcendentefe- 
micirculo 3 &C anno 1581. i 5^ 5 . in afcendente 3 eft evidentiifimum. 
Nam ibi loci peccat Ovalis ifta capitis xlv, 660 particulisindefeofcu, 
ut circulus perfe&us cotidem peccat in exceiTu : quae poiTunt in ap- 
parentiaefficere 10 minuta&: amplius . Itaque & David Fabricivs 
ex fuis obfervatis hypotheim meam capitis xlvj quam ipfi pro vera 
communicaveram 9 erroris hujus, nimis curtarumdiftantiarum, in me- 
diis longitudinibus, coarguere potuit: eo ipfo tempore fcriptis literis, 
quo ego in inquirenda vera hypotheii, repetita cura^laboravi. Adeo 
param abfuit , quin ille me in dcprehendenda veritate prasverteret. 
Cumque perfeofcus circulus tantundempeccet in contrarium, hinc ar- 
gumentamur re&e, veritatem eiTe inutriusque medio. 

Atque idem etiam capitibus xlix. l. teftabantur acquationes ex 
cauflis Phyiicis computatasj lunulam nempe, qu*E a perfeoto femicir- 
culo refccatur, deberefaltem dimidiam haberelatitudinem ejus, quam 
opinio capitis xlv refecat. Itaquenihil nos impedit,quin rem certif- 
iime demonftratam eiTe dicamus : opinionem feilicet capitis xlv* 
dum exceiTui perfedi circuli medetur 3 in contrarium defe&um inci- 
derc .' 

Itaque catifae Phyiica? cap. xlv. in fumos abeunt. 



C Α Ρ V Τ LVI. 

Demonftratio ex obfervationibus ante pofitis, di- 

ftantiasMARTIS a SOLE defuniendas 

eiTe quafi ex diametro epicycli. 

Inventa 






^Ζτ^τ^ψ?^ 




Α Κ S Q_V Α R Τ Α? xc 7 

ven τα eft fupra capite xlvi latitudo lunuk 3 quam pe- Cap.lvl 



pent nobis opinio capitis χ lv, docuitque refecandam a 
I iemicirculo; hasc inquam inventa eft partium 858, quali- 
ij um circLili feimdiameter eft 100 000. Cumimtiirduobus 



^^argiinienus, quas capitibus xlix. l. & Lv:prarniiii,nQn 
obfcure colligerem, lunulas illius latitudinem dimidiam tantum aiTii- 
mendam , fcilicet 419 , corre&ius 4 3 1, & m dimeniione, qudiiim femi- 
diameter Martis eft 1513 50, fere 660 5 coepi de caufis & modo cogi- 
tare 3 quibus tantae latitudinis lunula refcinderetnr. 

Qua m cogitatione dum verfor anxie 3 dum repnto capite xlv 
plane nihii didum eile , itaque futilem fuiiTe meum de Marte trium- 
phumj forte fortuito incido in fecantem anguli/. ig . qux eft menfura 
iequationis Qptica: maxima:. Quem cum viderem efle 100419, hi c 
quafi e iomno expergefadus a &novamlucemintuitus,iic coepiratio- 
cinari. Iri longitudimbus meaiis, aequationis pars Optica fitmaxima. 
Inlongitudinib. mediis iunula feucurtatiodiitantiarueitmaxima, eftqj 
tanta, quantuseit exceiTus fecantisa^quationis optica^maximai 100419 
lupra radiii 100000 . Ergo fiprofecante ufurpeuirradius inlongitudine 
mediajeiiicitLiridjquodTuadentobfervationes.EtinfchemacecapitisxL 

conclufigeneraliter, fipro η α ufurpes 
HRjprovAverovRj&proEAfubftituas 
eb,& iicin omnibus 5 fiet ideminlocis 
ca^teriseccentrici, quod hic faotum in 
longitudinibus mediis. Et per a^qui- 
pollentiam,in fchemateparvo capitis 
xxxix, prolineis ctJ^vcl oli fumetur 
ctn, pro otg vel αλ fumetur &μ. . 

Ruriiim itaque le&orpercurrat ca- 
put xxxix. Inveniet ibi, jam antea 
cx naturalibus caufiis difputatum eiTe, 
quod hic obfervationes ultro teftan- 
tur , confentaneum fcilicet videri, Pla- 
netam m diametro quaiiepieycli, quas 
perpetuo ad Solem tendat , libratio- 
nem aliquam perficere . Inveniet et- 
iam s nihil magis cum hac fententia 
pugnaife quain hoc, quod tunc , cum 
fumeremus reprasfentandum perfeotum circulum , coa&i iumus li- 
bracionis partes γ ι & λ μ, iummas imis (.qua: a:qualibus eccentriei 
arcubus reipondent. ) facere iiia^quales , &C breves fummas 3 longas i- 
mas . Jamigitur, negato circulari Planetae itinerej &c ufurpatis κα,μα., 
pro frct, ία, hoc eft, pro ια,λα, ut di&umeftjfeqiiitur ultro,partes li- 
brationis illas 3 puta γκ,μζ, dTc iequales. Itaquod cap.xxxix.diunos 
torferat, jam cedit nobis in argumentum deprehenik veritatis . 

De eo vcro 3 quod partes mcdix κμ. adhuc funt majores, extremis 




Cap. 

LVI. 



z67 DE Μ Ο Τ Ι Β. STELL^ MARTIS 

γκ,μ,ζ, diceturfequenti l νιι capite, quodficnaturx confentaneum, 

contraquam capite xxxix intelligere poteramus. 

Scd & illa difficultas, ψιχ cap. xxxix oriebatur,iidiametri Solis 
augmentumPlanetie pro ilgno acceiius &receiTus poneretur, jam pe- 
mtus evanefcit, ut apparebat capite lvii. 

Igitur de anomalia eccentri $ ο facilemihi fuitprasdiitomodo de- 
prehendere; jpro ε α diftantia perfe&i circuli, iumcndam eiTe ebi re- 
ipondentem coa^quataz eab. 

Quod vero unius exemplo anomalia: generaliter concluii de omni- 
busy id ex una ifta nondum fequebatur. fed opu-s erat crebris obfcrva- 
tionibus itabiliri. 

Jam igitur intelligis, quorfum prxcipue nobis fervire jubcantur 
obfervatacapitum li & liii. nimirumadteftimoniumhicdicendum. 
Quare age ad. anomalias coasquatas illis capitibus expoiitas^fcili- 
cet ad angulos, cag 3 cah, & casteros computentur anomalia? eccen- 
tri c β g , c α η . Nec opus eft , ut fcrupulos confederis , aut metuas ab 
imperfeotione asquationum eccentri , ψιχ reftanc adhuc cap. xix. 
xxix. xliii. xlvii. xlvhi. xlix. l. Vtere quacunque ex 
his methodis^praEfertimcap. xli 1 1. Non errabis in asquationibus ul- 
traminutao&o. 

Conftitutis angulis, inquirc lineas, hr refpondentem angulo co- 
asquatae η α c> & rv refpondcntem coaequata? vac, &C iic casteras:&; 
transfer illas in dimeniionem orbium cap. li v. Invenies.ut fequitur 
in cabula . 
Ex obfervatio- 
nibus cap. li. 



In defcendente I In afcendente I Computata ex 
femicirculo I femicirculo . I libratione. 






ι66^.οϊ\ι662.ζ\ 
1 66ι$6\ 



ι6$ο$ ι 



ι 5805)1 
1 5 8 1 1 1 



1544°° 



14782.0 
1477°° 



1 6"j ι οο 1 6} ι6ο 



1582.17 



158074 



1542-7 8 Μ433 8 



Ι 47743|ΐ47^ Ι 8 
148000 

148050 



ι$5>°°° 1 3 8^84 Γ 35>°93 



Ιη obfervationibus cap. liii. ηοη opus 
eft idem pra^ftari . Quas enim adhibui di- 
ftantias Marcis a Sole 3 ad computanda 
loca Martis apparentia, illasprius hacipfa 
librationis methodo inquiiivi . Cumque 
per illas obfervationes repriefentata? iint, 
erunt igiturjufta:. 

Vides igitur per omnem eccentrici am- 
bitum,obfervationibus creberrimis &cer- 
tiifimis confirmari diftantias diametrales, 
cap. xxx ix. a priori lnventas. 



C Α Ρ V Τ LVII. 

Quibus natura? pnncipiis efficiatur , ut Ρ L Α- 
ΝΕΤΑ libretur quafi in diametro 
epicjcli . 



00 




*** Libratio- 
nis bujusprin- 
cipiuoi proba- 
tur efle natu- 
tale. 



Ρ Α R S Q^ V Α R Τ A. i6 9 

pparet igitur ex certiiTimis obfervationibiiSj quodvia Cap.lvii. 
Planetx in aura jetheria non iit circulus 3 fed figura^ ovalis 3 
&: quod libretur in diametro parvi circelli , hoc modoj Si 
poft a^quales arcus eccentrii Planeta pro diltantiis circum- 
1 ferentialibus, γα, £cL 3 tct 3 ζα, hoc eft, yct 3 ict 3 Κα 3 ζα 3 qm- 
bus cirlcui perfe&io mnititun diftantias diametrales, ya 3 κ&,μα, ζα. 3 

conficiat; ubi adoculum patet, de fe- 
micirculi eccentrici perfe&ione refcin- 
di tantas Utitudinis lunulam 3 qoanta eil 

, . . ■*■ . Οροι . 

quolibet loco diiierentia diftantiarum QsM «£»««« 

Τ. ciiLuniteren- 

di verfarum , ρ uta ι κ 3 λμ . Ho c j am ο b- S;S 
tentOj non rationibus a priori, fed ob- 
fervationibiis, uti jam dixij jam fpecu- 
lationesPhyίϊcςprocedentΓeόliusquam 
haotenus. *^* Etenim Iibratio hxc (e(e 
accomodatadfpaciuin eccentricocon- 
fe&um ; non quidem rationabili feu 
mentali aiiquomodo, ut mens Planeta: 
arquales arcus eccentrici imperfe&i c d. 
d ε . ε f . adnuraeret sequalibus partibus 
librationis γ κ, χ.μ 3 μ, ξ* funt enim ha: 
inxquales; fed modonaturali, qui niti- 
ttir ηόή aequalitate angulorum dbc, 
ebd, pbej fed ** fortitudine an^uli 
dec, ebc, fbCj perpetuo creicentis . *«v<^ 

r ■ ι Γ Γ ■ r s~i menfura li U i a . 

quasrortitudorereicquiturlinum Geo- ' ίοώ Η« ι: 

1 i »ve caula, cur 

metris di&um: ubi afcenilis Continua imminutione fenfim in defcen- SlSSi. 
fum mutatur, probabilius, quamiifiibito Planeta proram convertere KmISL 
dicereturj quod quideni diximus cap. xxxix etiara expenmenns ob- 
iervationum repugnare clariifime. Cum igitur menfura librationis 
hujus, digitum admodum naruralem iiitendat : caufa quoque natura- 
lis eritj nempe non mens Planeta? 3 fed naturalis^ autforte^corporalis 

Ac cum ilt nobis cap : xxxix . ex 
optimis rationibiis in pra^iLippoiitis, 
non poiTe Planetam traniitionemfa- 
cere de loco in locum 3 nuda con- 
tentione virium iniitamm , niii ad- 
juventur auc informentur illre a vi 

ι • • r• Exempia ru- 

extraneas cogitandum lgitur 3 ii quo ru»iia ι*», 

r, ■ r p ■ • c ι • t,oni,,n huius - 

pacroj ipli etiani virtuti bolan , trans- muai 

L^ fcribamus hanc librationem ex par- 

te. Id moliences, ad remos noitros InRemjs 

jam fupm cap: xxxix. introdudos 

relegabimur . Sit enim flumen ali- 

quod circulare cde.fgh, in co fit 

Ζ j nauta 




** Qusfitge- 
miina & U-no- 



aJiquafaculcas. 




i^4>. 



170 



D Ε Μ Ο Τ Ι Β. 



Cap. 
LV1I, 



Exeirtpli <kx 

fcftus. 




Exemplua 
Magnetis * 



Gulielmi Qil- 
beiti philofos 
phiaMagne- 
lica. 

Difpoiitionein 
sliqui magne- 
ticain in ipfo 
corporupiane- 
t;c , videri caa- 
iam cile hujtis 
librationis ■ 



STEU£ MARTIS 
nauta , qui remum duplo tempoiis 
periodici Planetse femel convcrtat, 
vi miita & aequabiliflima: iic utin c 
rerai linea, adlineam ex Sole, iitrecta 
alternis reditionibus nunc proram 
nunc puppim in confequentia diri- 
gens:inFverofitlinearemi 3 parsline$ 
exSole;in locis cqtens iint inclinatio- 
num intermedia. Flumen igitur in d ε 
fuperremuinfliiens, dcprimetnavem 
verfus a, a c parum admodu, quiapa- 
rum & inclinatuhlla j Sic & in p.quia 
in hoc articulojflumeninremumdi- 
re&e lmpingit : in d. e. vero fortius, quia hic remus multum ad hunc ac- 
ceflumdifpofitus eft a inclinatione fua. Contrariuevenit in femicirculo 
afcendcnte.Flumenenimfubrcmumillatumin G,H,expelletillum ao. 
Simul 6c hocerit , utcasteris panbus, in c lentior fit impulfus quam 
inp, eo quodflumen itoitrum in c eft debile,in f forte. Atqueid 
etiamad votum noftmm , quia libratio noftra , eccentri <equalia fpa- 

ciafequebatur,quoruminfupcrioribusPlancta verfatur diutius quam 
in inferioribus . 

Exemplum hoc folam rei poiTibilitatem docet. Seipfo eiiim eft a- 
liemux : qma reititutiones remi & flummis, noneodemfed duplo tem- 
pore pc<hcit5 &; quia facies Planetarum ex terra afpicientibus viden- 
tur mutari debere 3 Lunae vero facies, ut quie cum Planetis in eo motu 
participac, de quo hic disputamus , non mutatur circuitumenilruoj 
ied adterram, unde computatur ejus eccentricitas, perpetuo conver- 
titur. Adde quod cum vis fluminis iit materialis f .aqua enim ibi agit 
pondere &impetumateriato.) vis Solisiramateriata. Aliterigiturcum 
Planetis comparatum effe oportetj nec remo, initrumento corporali, 
indigebunt ad vimponderumfutquibuscaret Solis illafpecies motrix) 
excipiendam. Sane neque corporali remo dignamur fidera , quantis- 
per llla itatuimus rotunda. 

Sed nafcitur exhacipfa refutatione exemplum aliui quod fortaf- 
fis erit accommodatiiis. Quaie flumcn, talis remus. Flumen eft fpc- 
cies immateriata virtutis in Sole magneticas. Quin igitur &remus de 
magnete quippiam habeat ? Quid ii ergo corpora Planetamm omnia 
funt ingentes quida &: rotundi magnetes ? De terra (uno ex Planetis, 
Copernicojnoneftdubium. Probavicid Gvlielmvs Gilbertvs. 

Sed defcribenda ha?c virtiis prefllus j nempe in duos habeatpolos, 
Planetasglobus, quorum altero Solem pcrfequetur, altero a Sole fii- 
giet. Sitautem axis hujusmodinobisdepiekis lingula magnetica^ejus- 
que raucropetac Solem; retineaturautem contrafiiammagneticamna- 
olrs appetentem,in tralatione globi perpetuo iibi ipfi paralJe- 
los 1 lijfi quatenus fiucceiTu feculoram, ab aliis ad aiias Fixas nucum iVi- 

um trans- 



i 



PARS CL V Α R Τ Α , 2?I 

um transfert^ aphelii progreiTum hoc modo caufatuivqiiorum utrum- 
que nihilominus mentis opus eifepoiTe fateorj ut quie adhunc motum l Cak 
ab animali faculcate fat eit mftm&a^cum iitmotus.non totius corpo- 
ris , de loco in locum, (qui motus fupra cap.xxxix . caufas motrici Pla- 
netis iniits reote ademptus fuit ) iedpartium, circa centrum totius, 
quaii quiescentis . 

Ecceiceruminglobo tellvris dire&ionis hujusmodi axis exem- *lZ£ m 
plumexCoPERNico. Namdumaxis tellvris annuocentri circua&u 
iibiipfi/uisqj litibusomnibus,manet prbpemodum asquidiftans, a^ftas 
& hyems erlickur: * quatenus vero longiifima fecula illum inclinant, ?— °T 
Fixa^ proeredi putantur, a^quinodia retrocedere. JS*&$£ 

Quid lgiturdubitamus attnbuere Planetis omnibus ad falvandam 
cccentricicatis phantafiam,quod uni illorum (^tellvri fcilicet) ex 
phantaiia praeceifionis asquino6tiorum,SoIisquc furgentis δ£ cadentis 
annuo circuma&u, animadverfum eft ineile? 

Vbi quemadmodumdeceptuseft CoPFRNicvs^exiilimaiiSjpecu- 
Jiari principio opus eife, quodTerramannuatim a Septentrionein Au- 
ftrum,& viciifmi libret.iic ut a:ftas & hyems cveniat:& cujus molitione 
circumitioni commenfurata 3 refultec asqualicas reditasanni tropici &C 
fiderii(quatenusfere£Equalesfunt)5Cumtamcnunicaconftantidire6tio- 
ne axis tellvris 3 fuper quo fit diurnusmotiis 3 illaomniaobtineantur, 
mhilque extraneis cauflis opus fit a nifi ad unicam tardiifimam pnecef- 
iionem jequiiKxStiorum : Ita hic quoque nullo coniiiio opas eric moto- 
ribus Planetae,ut ejuscorpus iimul circa Solem vehatur manens in iitu 
parallelojilmulqj librationemabfolvat. Altemmenim abalteronatu- 
ralicer pendebit. Tantummodo deprogreifu apheiiorum tardiifimo 
cogitandum reftat. 

Etenim lingula in c verfante & in F,nuila cauiTa eft cur Planeta acce- KJ £*£. 

datvelrecedatjCumcapitaSoliobjiciata^qualibusincervallis^converfu- di0 ccletrima ' 

rusutique mucronemadSolem, ίΐ iinereturab illa vi.qua^ejus dire&um 

&parallelumtenet axem. Planeta apundo c abeunce 3 feniimcu- 

fpis Soliappropinquat, cauda abit. Seniim igiturincipitglobus ad So- 

lemadnavigare. Poftpfeniimcaudaappropmquat, capucabitaSole. 

Senfimigitur& totusglobus,naturali odio.fugita Sole. Ε regione au- 

temipfius A,cumlongitiidoaxis dire&ein Solemporrigitur,illicaccef- 

fusjhicfugaeftfortiifima. Id vero fupra poftulabant noftrapfuppofita 

fi^L^Q ex obfervationibus derivata.ubi ex γ χ,κμ,μξ , partibus 

librationis.querefpondent^qualibusarcubuseccentri, 

mediiepartes % μ, erant longiifimae , exiles verfus γ. ξ. 

Sed&illudconfentitjquodobfervationes voluntvx c » ur »e« * 

γ ι * ■ . - / 3 braiio in fum- 

μζ a:qudes,cum tamcnarcusipforom ^< 3 velpotius ZSSSi* 
m eccentnco c d 3 ε ρ £equales,insequalibus conficiantur 
m tempbnb. & c ulongiorij fic utyn librationis pars tar- 
dius ab folvatur quam^ ζιρΓι jequalis. Nam fic & magnetes ex intervallo 
majori lentius ad fe mutuo accedunt, celerius & citatius a breviori. 

Ζ 4 Imo 




z7 z D Ε ΜΟΤΙΒ. STELLjE MARTIS 

Retinei; a«m Imo vero ipfam etiam vim , quae retinet axem magneticum in iltu 

Γίϊΐ' parallelo, derogans diredioni axis in Solem.ab occupatione Martis.cui 

Luat:" 1 ' illam paulo anre permiferamus,ad naturas munia traducere poifumus. 

Nam ctii obftare videtur,qiiod natura uno & eodem modo agat,ha?c 

vero vis retentrix videatur aliis temporibus aliter contenderej utpoto 

annutu. axis ad Soiem , cui lmpediendo comparata eft 3 in longitu- 

cumexceptto- dimbus mediis evanescente,in aphelio vero & perihelio fortiifimo ex- 

ne «mcn. jft. ente . at q U y vetat vim nanc retentionis eiTe multis partibus fortio- 

rem, quam arinnutum axis ad Solem 3 atque ita illamab adverfario tam 

ε™*!,,» imbecilli vel nihil vel parum admodum fatigari ? Exemplura rurfurn 

nagncuGom, - amus ex ma g nete ■. I n eo manifeftiifiriie permixtas funt duas virtu- 

tes, altera dire&ionis ad polum,altera ferri appetens . Itaque ii lingula 

feu acus nautica dirigamr verfus polum 3 accedat vero ferrum a latere 5 

acus a polo dedinat parumper, & ad ferruminclinat , atque ita nonni- 

hil indulget familiaritati ferri j iic tamen,ut piurimumpolotribuat, . 

oufacurma- Hinc adeo fieri putat Gilbertvs 3 ut lineula a polo adpracipuas ma- 

gnes a polo ί . S 7 Γ 1 1 ! - 

°d ihu dc • o-nitudinis conunentes declinetj atque lta caula declinationis nujus 
infit in terrammtradibus , prout a dextris vel a iiniftris altiores.majo- 
res & virtute pollentiores in propiriquo iint. 

Adeoque eadcm opera } &; arquabilem utrique facultatinaturali o- 
perationem permitterepoiTumusj & contemperatione utriusque>non 
obicuram,neque mehercule vanam oftendere caufam translationis a- 

SfapSoTa.' pheliorum . Efto enirii, uthazc vis dirigendi axisin Solemderogctnon- 
nihil virtuti retentrici 5 pro modulo fuae ad illam proportionis. Γη fe- 
micirculoigituraphelii,utiri c.mucro verfus η annuetparumper,hoc 
eft in antecedentia, cauda veroabnuet a Sole, vincens pammpcr vim 
retentriceiTL• . Itaqueapheliumfiet retrogradum . At in femicirculo- 
perihelii, ut in f jannuetidem mucro verfus g >hoc eft inconiequentia, 
rurfum vinccns vim retentricem in contrarium. Tuncigituraphelium 
fiet dire&um &C velox.Quia vero brevior eft α f quam α c , & Sol pro- 
pioripil f quam ipfi c,ideo &c visconverfiomsaxismagneticiadSolem 
fortior in f quam m c . Plus igitur derogabitur retentrici in f quamin 
c. Nontantum igitur compenfat nucus perihelius in confequentia, 
nutum aphelium in antecedentia , fed etiam fuperat eum. Atqueita 

e ur«on ie «o- caufapatet^curapfidesprogrediantnr^nonretrocedant. Itaqueaphe- 

cedam,ph e u*. ^^ ^ ηο ^ ^ γύηΐιτϊχι ? yalebit tantum in anofnalia coaequata^o 5 & 
ζ 70 3 quando axis virtuoius m Solem ipfum porrigitur, qui eft juftus e- 
jusiltus.EritquemotusapheliifpiraliSiUtinfracapiteLxvnijeciamde 
motuprcEceifionis ^quinodioruiii ob caufam aliam exiftentis , pate- 
bit . Dire&io igitnr axis magnetici in fitum parallelum , ieu vis,illius 
cuftos 3 non refpiciet Fixas has vel illas } fedtancum iitum fui corporis, 
utis eft, quolibet tempore. Et re iimpliciter perpenfa, quia aircaiQ 
ha^c quieti fimilior eft quammotui.in materia,inquc corporis dispoil- 
tione potiori jure qujaeritur a quam in aiiqua Menre. 

Age 



PARS aVARTA. 27? 

Age vcro ar&ionbus veftigiis perfequamurhanc iimilitudinem li- 
brationis Planerana: cum motu magnetiss idque demonftratione pul- 
chernma Geometnca : ut appareat,magnetes talem habere motum_, 
qualem in Planeta deprehendimus . SitOT α ^uelmagnesrotundm 

vel ipfam corpm zMartu : d α linea 3 fecundum quamporrigitur^virtm marne- 
iica : d polm , Solis appetem : α polm 3 α Solefugiem . Primum notabis , 
jdem eiTe in hacfpeculationejiiveconiideremusintegmmglobum cor- 
poris magnecici , iive unara folarn ejus lmeamPhyficam vircucis, ipfi 
d α parallelon. 



Cujusmodi )i- 
brationcs ma- 
gnetem alique 
reaedispolhu 
perficete con- 
lentaneumllr. 





Coeca mari fi- 

gnas Nauns 
veftigia Ma- 

Quid mifum, 
Errones nuti- 
bus ire tuis ; 



Cum enihi virtushajc magneticaiit corporalis J) &; cum corpore di- 
vidua^utprobavic Gilbertvs Anghis, B.Porta, &:alii j certe quia 
globus conftat ex infmitis quaii lineis Phyiicis ipii da parallelis, qua- 
rum vircus in re&um &c unam mundi plagarn extenditur , de iino-ulis 
feoriim idem eric judicium circa qualitatem motLis^quod eilde univer- 
fis conjunotim. Sc viciifim. Sit ergo loco toiius corporis 3 ommumque 

ejm filamentorum 3 medim axis d α adfyeculandumpropofitus. Bi/eceturDA 
mB,& ipfi d α perpendicularis agatur fbi. Jgitur Planetafic collocato 3 ut 
β ι tncentrum tendat Soiis 3 appropinquatio nuL• erit . <*Angulienim dei, 
α β 1 ,fitwL• aqitalej, quare &&quefortes 5 ille ad appropinquandum 3 hicadfa- 
giendum . Hoc igitw eH 3 quafi<zquipondmm in mechamci* . ItaoL β centrum 
xJXCartis hocpaclo in apfide e verfatur 3 pum in aphelio 3 remot$imum α Solz_j . 
Sumaturjam arcw diqtds 1 c , menpiram angulum anomalu coaquaU 3 & 
educatur β c , " producatur iniL . Collocetur autem Planetafic 3 ut β c in So- 
lem tendat 3 qm(ub κ intelligitur . Quasritur primo menfura fortitu- 

dinis acceiTtis Planeta^ . oAcceffks emmfit 3 quia d polm appetem incli- 

naturadK Solem angulo dbk. α verofugiem abnuit angulo α β κ. Cumiffi- 
turfit naturalis tfla angulifortitudo 3 ent m ratione flatera . aAt duihi ex c m 
d a perpendicuhiri 3 qu&fit c ν 3 erit inter dp,pa ratio flatem t Libra enim ex 
trutina κ isfttjj)enfi 3 ^ 3 manentibm brachtis 3 angulo dbr, erit pondm brachii 
β d adpondm brachii ba,»/dpWpa; adeo ut β brachia ex c ρ (ufbende- 
renturin ρ 3 & pondits β α accommodaretur ipfi ρ d 3 pondm vero brachii β i> 
ipfi ρ α } timc ώ α cum c ρ pendula trunnafaceren£> recios angulos . Vide 0- 

ptica 



Qu* menfura 
celeii^atis li- 
brationis in 
punfto quoli- 
bet . 



Libntio h xc 
habct ratione 
liitcrx , con- 
gruamnemmi 



*74 



Cai». 

LVII. 




Qux mtnfuri 
lpaciipeilibia- 
tionem confc- 
fti usque ad 
datum monii- 
tum. 



Quz ftt pr»• 
portio fimis 
veiil alicujus 
aicu:, *d fum- 
mam finuum 
leSotum, o- 
jnnium ante- 
gtefforum gta- 
duum. 



Troportionem 
«ffe fere & ad 
icnfum , con- 
itantcirs . 



Applicatio H- 
bratioiiis raa- 
gnerica: jam 
demonftra:.T , 
adlibfationem 
Tlancts obfer- 



DE MOTIB. STELLiE MARTIS 

ptica mea. &nonfaciie monjearismcunofis expe- 
rimentntionibm . Vt igitur v> ρ ad ρ α 3 ficfor- 
titudo anguli α β c adfortitudinem angult d β c . 
F#g# igiturvim metitur htc d v,appetentia e vim 
ρ α . oAufer αν α aqualem ipfi d β 3 qu&fit κ s . 
Brgo s ρ eHmenfuravirfutis appetentisfilitnna, 
impedimentofugA ablato : idque in proportwnt_j , 
qualium α d m&titur vim maximam folituriam . 
Stdquaimm dimidia db H&tituvuim maximam 3 talium& ipfius ρ s dimidia 
falicet v& 3 hoc eHfinm c ν anomalk co&quat& cb i 3 metitur <vim acceffusnu- 
dam y hocfitu Phnet& adSolem . Igitur iinus anomalia; coequatas eft 

menfura fortitudinis acceiTus Planeta; ad Solem illo loco . Atque harc 
incrementorum virtutis menfura eft . 

Spacii libratorii per ha^c continua virttitis incrementa confe&i , 
menfura longe eft alia. oftendunt enira obfervata, ii ipii ι c anomaliae 
coasquatas rcipondeat fua anomalia eccentri g i, quod ι η iinus verfus 
arcus g ι llt menfura librationis pera&as . Id ii etiam ex ipfa prius indi- 
cata menfura celefitatis c ν deduci poteft,tunc conciliaverimusexpe- 
rientiam cum demonftratione libra? . Cumenim cujmquearcmfinm 

fitmenfiirafortitudinisittius anguli 3 fummafmuum erit fere menfiirafamma 
fortitudinumfeuimprefionumper 'omnes part&s &qualescirculi: quarumomni- 
um communis ejfeBns eii tota libratio peraoL• . oAtqmfitmrnafmuum ι g ar- 
ciis(fint-> enimjam aquales ic^ig anomalU alias diverfi advitnndamj 
confufionem) adfummamfinuum quadrantis, eftfere ut ι η <verpis fintis Mi- 
us arcm icadtB verjumfintiin quadrantis . Dixi fere . Nam in prin- 
cipio , cum iinus veifus & parvLis eft, & parva habetinci"ementa,dimi- 
dio minus exhibet quam fummaiinuum . Ecce. Capiad quadrans 

part&s 9 ο . Summa 9 ofinuum eiij78p4.3i.Jaw olim enim addidi omnet or~ 
dine . Summafinuum tn arcu l,hoc eSl jmw primm , eii 1743 •.& ut illafom- 
maadhuncjpc 100000 ad 30. Contrafinm verfw quadrantls eft 100000 3 fi- 
nus verfiif gradm Γ eH ij , quod eff dimidium de 30 . 

Hoc άγίύύμίτξΥίτω &c peccanti principio lcdor hihil deterreatur . 
Nam priusquam fenfibilis fit portio librationis, jam mfcniibili diffc- 
runt utriusque modi efFeotus . N^m famma fimmm ij, qua eft 208166', 
ofiendit3SP4- . Atfinus verfagr. 15. ofendit —^, quod admodum paulo mi- 
nm eft illo . Sicfummafinuum 3 s qua eli 792598, ofiendttper regulam pro- 
portionum,partern libratibnis 13691 de 100000 . Atfinm verfagr. 3 ο . oflen- 
dit 13397 . Etfitmmafinuum 6o,qmeB 2908017 3 ofiendit paulo plwjoooo, 
cumfinm i verfm gr . 6 ofit joooo . 

Cum ergo demonftratum fit,magnete aIiquoiicaccommodato 3 ut 
poninios accommodata eife in coelocorpora PlanetarQmadSolem 5 li- 
brationem corporis magnetici futuram talem.quam metiatur iinus ver- 
ius, cauia confe&i fpacii: teftentur vero obfcrvationes.corpus Planct« 
Jibrari m eadem menfura fmus verii anomalia? eccentri : valde igitur 
confentaneum eft,Planetarum corpora eife magnecica, fic ad Solcin.• 
dispofica, ut dixiraus , 






Quanto Pla- 
tardioria 
libetarcu, 

anoma- 
cquats 
taciendai 

coiledi 



Ρ Α R S Q^ V Α R Τ Α . z 7% 

Oftendendum nunc eftjiion eiTe valde male faoUim,qiiodai:ciis ι c εμα» effc 
& ι g pro iisdem ί umpfi . Quando dico , ι c arcum in corpore Planeta £^"2£: 

ejfe menjuram anomalitz co<zquat& , tunc loquor proprie, ζ$° tunc c ν eBgenui- J£ ?&Z"L' 
na menfrrafortitiidinis illius 3 qu& competit PUneta 3 cum Solem in linea β ic uT^aorum' 
habet . Quandovero dico,i g eile meniiiram anomalia^ ecccncri,qusere- "ο^™, 
fpondeac anomalia: ι c, loquorimproprie, abulLis circulo corporis Pla- ™^™™^£ 
netas adrepraefentandiimeccentrum. Cumautemin descendentifemi- pi " Ilc ' 
circulo etcetitfij major arcus anomalias eccentri , minori coiequatae re- 
ipondeat, ι g fcilicecipii ι c j plures omnino finus colligimus in ι g quam ™ 
in ι c : & hoc j ure . Cum enim iinus metiatur fortitudinem, & fortitudo ««<> 
agat pro rato temporis, &pro rato propinquitatis ad Solem (deprope J 
enim fortiores funt magnetes) hoc cft , ut brevis iim 3 pro rato ι g arcus \ ZZ^l 
omnino totidem finus iiintin ι c conftituendi , quot in ι g inveniuntur. &£\£$ί 

Tantummodo in hoc peccamus 3 quodillos multos iinus juftolon- ^I^IT 
giores iumimus. ut g η eit longior quam c ν . 

At hic exceiTus primum eft per fe exiguus &C infenfibilis . Nam in 
principio quadrantis parum differunt arcus ι c & ι g , &C iinus parvi 
iiint :in fine quadrantiSjCumeft asquatio eccentri c g maxima, pamm 
iinus difterunt, . 

Deinde hic error nobis ex voto eft . Semper enim paulo plus dant, p °^ s /2 
fummas finuum quam iinus verfij quibus ab experientia commendatis „^ m fi £ n £ m . 
hic jamftudemus accommodare &C conciliare rationes libriles δέ ma- Sum, u cT 
gnecicas . Ergo liic prsefens nofter error , longos iinus pro brevibus ac- «πΓ^ο™", 
cumulansjcavecur, ίϊ pro iummis re&orum utimur ilmplicibus linu- ^ηΐΕΕ 
bus verfisjcum fumms iinuum non ad unguem paria faciant cumii- JJgJJjj 
nubus veriis^ fed eos excedant efFeotu. librationis . ψ " χ • 

Remigiturintra fenfus propinquitatem adduximus optimis ra- 
tionibus. Concludamus^corpus Planetas,inftarmagnetis a accedere & 
fugere,lege ftateras in imaginaria diametro epicycli in Solem tendente, 
6c diametrum corporis virtuofam &C realem d α } in longitudines 
medias porrigi 3 nempe β d hoc tempore in 19. V, β α in icj. m>. aphelium 
enimeftin z^°. Sl. 

Hoc pa&o acceiTus illelibratorius citramentis operam,a vimagne- 2S ΊΧΐΓ 
ticajiniita quidem & folitaria perficitur , fed cujus tamen definitio a SKSi 
forinfeco corpore Solis dependet. DefiniturenimjvisjSolisappetens, f^^*;, 
vel ab eo fugiens . Ac etfi vis hasc inter magnetes , qaae illos conjungit, g^ cor • 
debet eife mutua : ego vero fupra cap. xxxix de Sole ncgavi vim Plane- 
tarumattradncemrmtelligebatLir tamen cantummodo mereattra&rix, 
utex ufurpato argumento patet . Hic autem ponicur iimul attraotrix, 
iimul alio iicurepultrix. Vcl etiam hoc ponatur,ut Sol inftarferrinon- 
dum imbuti, tantummodo petatur,non viciiTim petat:cum ipiius fila- 
nienta fupra fuerint circularia, Planetamm vero hic ponantur re&a. 

SufficitmihiexhocexcmplomagnetisdemonftraiTe poiTibilitatem nifficuit», & 
rei in getiere . Caeterum de re lpia ιη ipecie ambigo. Nam quod Tellu- ^™ ro ' >li 
rem atcinet 3 certLiiii eft, axemejus ,cujus arquabiii δ€ arquidiftanti dirc- 

dcione, 



Cap. 
LVII. 



De mentali 
hujus libratio. 
nis principio. 
Vercor dicere 
lationali , nc 
discmfus ra- 
tionis fubifi.- 
«lligauir- 



27O DE MOTIB. STELLii MARTIS 

£tione, anni tempora efficiuntur in punctis cardinalibus,ineptum eife 
adhanc librationem &C ad aphelium 5 cum Solis apagseum,vel Terrac 
aphelium, hodie pene coincidat cum pun£Hs Solftitialibus 3 non vero 
cuma^quinooHalibus 3 quodnobis effet opportunum. 5 nec manferitin 
eadem remotione a punofcis cardinalibus . Quod ii hic axis non eft ido- 
neusjiiullus in toto Telluris corpore idoneus efle videtur, cum nullus 
ejus tra&us iit,qui quiescat m eodem iitu , toto globi corpore circa^ 
priorem illum axemdiurna &; irrequieta gyratione circumvoluto . 

Ac veroj ii nullaplane materialis &C magnetica facultas abfolvere 
poteft muniailla Planecis privatim commiiTajob defe&ummediorum, 
idonea^ fcilicet diametri corporis , flbiipii in circumlatione perpetuo 
asquidiftantis 5 qui defe&us jam in uno Planetarum, in globo fciiicec 
Telluris^appamit : accerfatur ergo mens^quas ut capite xxxix diotum, 
ex contemplatione diametri Solis crescentis, in cognitionem veniat, 
diftantiamm, quas connck-, & praeiideat facultati ieu animalifeuna- 
turalijiic accommodandi fui globi in iitu parallelo,ut debito modo a 
Solari virtute impellatur 3 & refpeofcuSolislibreturj (Mens enimnuda 
& facultateinfenoris gradus deftiuita, eo ipfo non poifet quicquamin 
corpus.)iiriiulque coniiiio utatur, ad librationis tempora reftitutioni 
periodicai 11011 plaile asquanda 3 & fic ad transferendas apiidas . Qua- 
rum rerum veriiimilitudines fupra cap . xxxix funt explicata?. 

Restat ,ut quia ex obfervatiombus jam tenemus leges &: quan- 
titatem hujus librationis , qua diametri Solis afpe&us variatur , quas 
cap* xxxix adhuc ignoraveramus , jam videamus , an illae leges tales 
iinr, ut veriiimile fic eas innotescere Planetie . Leges libratioms eraiiL 
iihe, ut anomalia^ eccentri finus verfus metiretur partem librationis 
confcdamb . 

Dico ergo initio : dato 6>C conceiTo illo , de quo 
teftantur obfervationes, Planetam fcilicet poftasqua- 
les arcus eccentri,inveniri in fignis γ. κ. μ. j.nonvero 
iniignis γ.ι.Κ.ζ' tunc diametri Solis incrementnm. 
exhibere legitimam menfuram iinus veril anomoliae 
^coa^quatasj non minus atque fcimusjanomaliie eo 
centri imus verfos eiTe menfuram librationis. 




* Menfmat anomalia 



. cosquats [ 



Libiationem Plaiiccs 



Augmentumdia 
Solis,ut ea appantura 
fuit fpeftatori in cor- 
poie Planeta: fuppoii- 
to : Sc viciffim . 



Quia ergo Planeta? mens, iiquidem ei aliqua adjun&a eft, fpacia$ 
quaelibratione trajecit, non aliter percipit, nifi argumento auota dia- 
metri Solis,ut cap. xxxix didumjoportebiteiihnotescerefinumver- 
fum anomaliie coaequatae, ut ad ejus prieicriptum diametrumSolis au- 
geat, accedendo . 

Demonftratio hujus rei hxc eft. Sit enim Tlanetnpoft αψαΐα 

arcus impcrfefti eccmtri c d 3 d ε , ε ρ , in γ. α . μ . ζ' & conneomntur puniL• 
d . η .ficantia diametrum c iin 1 . Quia ergv reffx ο κ$>ί μη,βέα%£,*>ρί~ 



cjclum 




α V Α R Τ Α, ζ 77 

cyclum infimiles arcus cum eccentrico 
ex conflmBione 3 erit ut c f ad c 1 3 fic 
y ζαάγχ, alterafictio alterimmenjura . 
His ita habentibusjdico etiam fe- 
cuturum » ut eadem menfura accu- 
mulentur incrementa diametri So- 
lis in & 3 εχγ.χ..μ.ζ. iilfpe£ti 5 qua men- 
fura crescit iinus verfus anoiiialia? 
cc^quata^.Idinfolidum demonftra- 
re hic importiinum eiTec . Intelligi 
vero facile poteritjin folidumita ha- 
bere , ii media & extrema iim ul con- 
tingere demo η ilreraui•. Igitur in 
c anomalia co&quataeHnihil'- } finits e uerpismhil•. & Solex yinjfeffm 3 apparet 
mimmus 3 tmut incrementiejm portio fit itidem "Nihil. Sicin f anomalia coa- 
quata efl\%o. Sintis verjus <zqualis integra diametro 200000. &Sol ex ζ m- 
(bettw apparet maximm , ita ut incrementu ejm totum accefferit . 
Pro anomalia igitur coaiquatapo . erigatur ex α perpen- 
dicularis α μ ipfi cp.C^ connectatur μ β . Educatur etiam ex 
ul tangens epicyclum in ν ■ & punfium ν contaBm cum β centro 
conneibztur . Cum ergo ctvf&fit rectus per ottavam tertti Ε v- 
clidiSj^mab re&ns ex conflruftione , & β ν 3 β α, aquales ex 
conflmctione 3 ut & 'β a 3 β μ' ^lnangida igitur fitnt aqualia & 
con?mentia . quare νβ&,κκΜ, aquales . Ex ν in y ^perpen- 
dicuUns cad>at ν ο . Quarecum ν ο ββί re&w 5 &quatur igituripfi 
ΜΑΒ• ) ξ$ > νβο aquahatur ipfi μ β α ; triangula igiturfitnt fimilia \f$ ut φ ad 
βο 3 βοΜΒ adzA,& <vicifim . Cumque aqucntur νβ 3 βγ 3 βζ, ^f mb,bc 3 
β f \fimt igitur νβ,βο ,jmofa, hoc eflyo 3 ado z 3 ficut μβ,βα 3 junB& 3 hoc efl 
g a , ad α f . Cum igjtur c kfitfirms verfips anomalm eccentri cbm,© 5 
ponatur metiri partem librationis refyondentem 3 erityoillapars. Srgo inhac 
anomalia eccentri cbm, *vd cot&quata c α μ gr . 5? o 3 Planeta erit ιη , 

Sedanomalu coaquat&gr. ^o 3 fcilicet c α ufinm^erfiisefldimidium totiiw 
dJametri 3 fiiL 10 0000. Oico etiam diametri Solis in α & quantitatem vifibi- 
lem ex o,fore medio loco mter quantitatemvifi ex y ξ& ex ^ 3 ficut dimidium 
awrmenti accejferit 3 PUnetain <verpmte infra . 

Sit enim diameter corpGris Solis αξ* anguU 'vifionis ξζα, ξοα 3 %yct 3 
connexofimo ξ cumfignis(\ 0, y . Et quia funt Aqudes α f , ζα -J/c Ac } &y& 
ut c α ad α f 3 fic yoado ζ' Ergo ut ycLadcL ζ, /ic yoad οζ. Sed wfitifibilr- 
ter diffemnt ,γ%αγ&>ξ$ζ1ζαζ&. Ergo uty\ad ζξ adfenfmn 3 fic yoado^. 
In triangulo igttur γ ξ ζ 3 anguim ξ di^uifm efilmea | ο 3 ficut bafis y ^fecaretur 
in proportione Uterum y% 3 ζξ . Srgo pertertiamfexti Evc lidis converfim, 
anmltts y^T 3 linea ξ,ο 3 ιη duo Aqualia feftus eHb & y^odimidwm efi tpfim 
y ζ ζ, totms augmentidiametri Solis . Qjtod erat demonfirandum . C ercum 
cft itacjiiede extremis &C medio, quodhocpa6lo,iilibrationisdiamecer 
■dividiriu-aPlanctainproportioneilnuumverforumanomaliaseccentri, 

Aa diame- 



Cap. 

LVII. 





DE Μ Ο Τ Ι Β. STELLiE MARTIS 

diarneter Solis augeatur in proportione il•- 
*&| ^ AM^ . nuumverforum anomaliie coa^quata:. 

Id majons evidentia^ catiiTa etiam hinc ex 
parte patet > Erigatur retht bl?a;b ipfi g f 
adperpendiculum l Scentro K,diaflemate &qua- 
li ipfi β c , fcnbatur arcm fecans bl in l : & 
conneffatur α l . (km ergofit anomalia eccentri 
c β l j? ο 5 eritfinus verfa c β iooooo 3 dimidmm 
totim diametri 5 quare&libratio y β s dimidium 
totim γ ζ' (fpromde difiantia erit β& . Ei 'vero 
&qualis efl ex conftmffiione κ t . quare Planeta 
erit in l . Et quia ipfi β c vel β μ aqualisefl α l , 
€5* β α commune latm 3 & l β Arectw, ut&MAB: 
triangula igitur bma, alb congruunt. Itac^ipfi 
α μ, &qualis eftBi. Sed α μ aquatur ipfia. ν utjupra j dTgo ^bl. iW λ ν jcilicet pr&tenjk 
reffio ctov, kngior efl quam cLofiibtenfiacuto olvo. ergo ^bl longiorefi quam 
clo.&al longior efl quam β l . multo igitur longtor α l quam cto. Minor 
ergo videtur Sol in diflantia α l quam in diflantia ct . ^iflantia <vero clc> 
jam modo videbaturmedius intermaximum^ minimum . quare in difian- 
tia α l apparet Solminormtdio . In l igitur etil dimidium de femicir- 
culo eccentrici eil abfolutum, tamen minus dimidio incrementi ac- 
ceilk diametro Solis. Sane quia & anomalia coa:quata lac minor 
eft dimidia^ ow Atque hoc illud c{k } quod cap: xxxix nos torferat 3 ut 
priecedenti cap. ty 1. diotum . Si enim orbita Planetaf perfedaisfuiiTet 
circulusjaugmencumdiametri menfuraiTet augmenta fmuum verfo- 
rum anomalia? eccentri : cujus obfervario alienioreft a mente Planetae 
quamobfervatiocoxquatairutjamaudiemus. Videigitur a colitrariis, 
quamcommodeiftamenfura Planetastribuaturquamqjplauiibiliter. 

Si librationis ipiiusmenfuram a Mentecomprehendendamponere- 
mus,anomaliiE eccentri linumverfum, quem obfervationescommcil- 
dant 5 tunc deftitueretur mens Planeta: ab hoc medio diametri Solis va- 
riabilis: quiafenonaccommodatadiinusvcriosanomaliazhujuscccen- 
tri. Planeca: enim iter 11011 eft circulus. Et mens Planeta? intelligeret 
librationis partes, feu fpacia coniicienda feipfis, iine iigno.quod pridcm 
interabiurda retulimus. intelligeret & anomaliam eccentri, qux eil 
angulus, interduas re&asexcentroeccentri cje6tas 3 alteramperpundu 
aphelii, alterampercentrumPlanecariiglobi. InfchemateeiluBc (vel 
cjeotaex Dparalleloipii bc, linea dk. tunc kdb eft ejusdem anomalias 
cccentri complementum.) Si ergomcns percipitanguluniKDB^necciTe 
eft urpercipiat trinapanda κ. d.b . De pun&o d non cftdubium,quia 
hoccftcentrumfui^lobi. De κ nonmultodubito. Nanuc& dk ob 
infinicam Fixarum diftanciam candem coinciduntineundem Fixarum 
Jocum : & fixarfuntcorporarealia. Itaqj nihil drabiiirdl•, Planetx men- 
cem fenili quodam occulto in confpeobu habere Frxam ιΊίαηι,οΛίς qtlovis 
rcmporc prasbet aphciio hofpititmi. De Sole β negatur, ejus ienium 
competereinmcnremPlanet«3 qliia β nullo corpcre vciatur. 




?lanetam noe 
poffe h»bere 
cegnitionem 
anomaliz «c• 
eentti . 



Erct-men ne 
hoc quidem 
di>gmateopu$ 
fait t i» mod 
naturali paalo 
lupcrsu». 



po( 



quatj; . 



Ρ Α Κ S Q^ V Α R Τ Α : t 7 9 

PriEtereaque & cauiTa fLiblata,cur β infpiceretur,ejfFe&us quoque 
tollitur. At β inipici debet, iicirculus c d eft conficiendus. Orbitas ve- ^^ 
ro Planetarum non iimr circulares perfe&e, quod capite xlii exob- 
fervationibus probatum eft.Ergo iieqaccollimantPlanet^adB .Et iic 
ιρίίπη β quaii centrum,pofterius eft ipfo itinere c d . Si vero infpicere- 
ttir a Planeta,prius eilec ipfqitiriere. 

His itaquede cauiTisnego finiimVerfumanomaiiaeecGentri menfu- 
ram fubminiftrarePlanetae,librationis fue. J nonquodh^c menfuranon 
iitjied quia etii fit , aPlanetas tamen mentenonrefpicitur. 

Ac fiaugendam §C minuendara Θ diametrum Planetaeponimuspro 
medio feu adniiniculo.per quodad juftas & feipiis imperceptibiles di- 
ftantiasipfelibrauonibiis fuisperyenit,huicqj diametro © variandas ex 
demonftratione proxime expedita regulam demus & menfuram , a Pla- 
necasmente percipiendam, anomaliameccentriGoa2quatam 3 in icnema- μ 
te d α cvelpotius kda: jam lgklir ftamusredius. Nam urraq; ilgnafumt 
perceptibilia : ex partc librationis, crefcen.s & dccrefcens magnkudo 
diamctri Θ; expartemenfurxfeuanguli,triapuncl:acorporibus vcitira. 
Namin α ipfe ο eit,in-D Planeta,inK Fixa s indexaphelii. 

Forcaffis itaqj dicendumerit, (quodquidem&jamfupracap.xxxix 
poilcocafu^quodNaturasviresiioniuffiGiaiitmotibuicOeleftibusadmi- 
niftrandis fumus amplexi ) Planeras tnbutum eife fenfum lucis Fixaru m 
SolisquejcujusradiationLtmcGiicurfuapud centrum Planetarii corpo- 
ris, angulum huncanomaliae Goasquatae asftimet . 

Vna fola diificukaseftexpedienda. Quamobrem non hic ipfe an- %£_ 
p-ulusjfiatmenfutaoperi Pknetaricquod eii hic augere diametrunL• ;Z 
Solis acceflu ad Solem , fedpro angulo 3 ejus ilnus veifusP^Et quibus |« ™^j 
mcaiis Pianctafmumanoiiiaiia: coasquatxpercipiat? Vtrumipfequoq; »"«■- ^ 
more horainura rariocinando in Geometricis ^pHciat? cumtamen nul- *^^™' : 
lum ha&enus munus.motus coeleftes adminiftrandiiin Planetaementem f "£S 
compedencqiiodnon inftindudivinoandc a prinasvo rerum condi.ru> %£$££„. 
huc usque pertingente,cirra ratiocinationem ullam, obiri poiTet» ISf"" 

RepctendumitaqUeexpaulofupradiotis^quodiinusanomaliaecoaj- £^ 
qiiaEas fic mdex foratudinis angulorum κ d a. dc quib. Ariftoteles in Me- ^£ ηΐ( 
chamcis,S£ hoc eodem capitepaulo fupra . Nam duo brachiacommiiTa ^Sri: 
ano-ulo obtufo,facilius dinp;iintur,uuam angulo reoto,idque in propor- &£E?3? 
none ίιη uum.Er viciflim duo brachia angulo acuto coagmentara , taci* £• ^ «£< 
liusinunainreaamcogunturicapitibusconjiinaisjquamfianguioacu- irzSl 
to coagmctai-enmsr. Rcpctedemonftrationemipfamexpaulopmiilis. S^ 

Icaa• uno modo/i conilet Planetam habere fenfumfortitudinis ao- ^Ztl^ 
gulorum,nihil erit abfardi, Γι dicamus ( noltro hominum conccptu) m- «d««.. 
notescere illi ilnus anguiorum. At cut ille fentisceret naruralem fortitu- ff«^f {- 
dinemangulorumPNimimmadnaturaiiarevolvimurprincipia. Sint, |J3™^ 
cnimutpnus^tradascemcorpoiisPlanetarii^uibusinfitvismagneci-- 
ca,dirc6tioiiisin lineam,qua: renditinSolcm. Sitautcmjamnon.ut pri- 
us.Naturiecorporis.iedaniraali faculcati,feuquae regir corpus Planccae 

Aa % intrin- 



Planet.T - en 

ι 



aquatr j fuit 
ir.dex foMitu- 
dinis iibraticM 



lis.ecwntrifu. 
idex csnfej 



Cap. 
LVII. 



"Typuj motuii 

coeleftium , Γι 



Compamio 
principii men- 
tilis cumma- 
gnctico ο 



i8o DE MOTIB. STELL^ MARTIS 

intrinfece^hoc tributum,ut dum a Sole rapitur.axem lllum magneticum 
adea.sdemperpetuoFixasdirigat;niiiquatenusfLicceilufeculorumeura 
paruminclinat. Orietur itaq; pugna facultatis animalis cum facultate 
magnetica^&vi&oria animalis : non aliteratq; cap.xxxiv. dixeraraus, 
corpora Planetarunaturaliter qete appetere/edmoveri a viexcranea Θ. 
Vcl cape accommodatius exemplum . Brachii humani naturalc 
pondus deorfum vergit ad Terra centrum; animalis vero facultas hoc 
praftatvexillifero, utilludfupracaputextendat a & in gyrum agat:ubi 
vincit animalis facultasnaturalepondiis 3 vinceretq, perpetuo,niii cor- 
pus vexilliferi cumomnibus facultatibus mortaleconditum eilet. 

His ltaq; pofitis , Planetae mens ex luota facultatis animalis a ad reti- 
nendum axem magneticum comparataj, ciim magnetica virtute dire- 
otionisinSolemiintelligere&^ciperepotericfortitudinemangulorum. 
EthicmodusconfirmarividecuretiamperexemplumLunas 3 quam 
cercumeftjin diametrali linea Solis S£ Temefomus incitari , ob hanc i- 
pfam foriitan angulorumfortitudiriem. 

Tandem igiturfummahsEc erit. 
Planeta conftitutus in aphelio a nihil 
adSolem nititur a fed provehitur pro 
ratione diftantias α c . ad ha.nc pro- 
motionem fequitur angulus kda. 
adanguli hujus proportionem for- 
titudinis jpfe Planeta Solis diame- 
trum augec , accedendo ad Solem. 
acceflun-iinLiitdiftantiam^utiitAD. 
minutadiftantiaceleriusjpyehitur. 
c-leriiisigicurmucaturKDAangulus. 
celcrius lgiturPlaneta (cseterispari- 
bus)augeC© diametrii. Itaefficitur 
perennis circulatio,no.g intervalla a qtialia nos in noftris cogitationib. & 
calculo ftatuimus a infeniibilia errata no confiderates, ied plane cotinua . 
Dixi hxchadenuscLim^ondiuone.filibrano^quadeteftancurob- 
fervationes a neqiteatpei:ficia virtute aliqua magnetica, PlanetaruiiL 
corporibus iniita, & il omnino neceiTe fuerit a nos ad Mcntem- confu- 
gere. Cieterumii comparare libeatillam naturalem&hancmentalem 
motioncm : illaquidemper fe ftat, nihilindigensjhxc vero mentalis, 
quomodocLinque illam animali faculcacc movendi corporisinftruas, 
teftimonmm illi magneticae perhibere, ejusquefubiidiaaccerfere vide- 
tur, Primum enim mens ipfanihilpoteft in corpus. Oportct igitur 
menti adjungerefacultatemexfequendi iuamuniain corporePlanetie 
librando. FacultasilJa autanimaliserit, aut naturalis& magnetica. A- 
nimalis eiTe nonpoteft. nequit enim fixultas animalis transportarecor- 
pus fuuin de locoin locum(ut requiritur in hac libratione) iine pote- 
ftate alcerius corporis adminicnlaims. Erit igitur magnetica facultas 
hoc eft Naturalis confeniiis intercorpora Planccx dc Solis. Itaquc 
mcns naturam 6c magnetes iii iubiidmm vocac . 




s4> 




Ρ Α R S Q_V Α ^ Τ Α. 2 $ι 

Deinde mens hasc ad dimidiiimdecurium regula: (ax feu 
anomalia? coasquatas* diim dimidium perficit operis ίίύ, 
quod confiftit in augendavel minuenda diametro Solis, 
fupra quidem γ ο libratiottispartemabfolvitmajorem, in- 
fra vero ofminorem * Neque γο,οζ, refpondent parti- 
bus temporis . Nam plus moras confumitur in y ο , quam 
ej Lis fupra ο ζ exceilus requirebat . Neque continuo au- 
gentur partes a £verfus γ , fed apud γ κ funt minores, ut 
&; apud ct £. At mentis opera folent eile conftantia . 
Propterea nohis fuit opus> illam inftruerefacultate animali, atquc 
magnetica, &pugnam immsque comminifci,qua mens admoneretur 
de officiofuo, de quonectemporisnec fpaciorumconfe6toruma:qua- 
litate admoneri pocuic. Itaque rurfum lenti fubiidium a natura peti- 
vimus . 

Contrahz modiiicatioiies omiies infunt revera operi virtutis ma- 
gnetica: cxtraneie Solis 3 eique conjunota: magneticiE , infitas ipii Pla- 
neta? , ut fupra explicatum. Si ergo per fefe officium faciunt virtutes 
magnecicie, quid opus illis eft mentis directorio ? 

Ac ctii.de magnetica vi ipiis corporibus Planetariis iniita incerti 
maniimus, contemplatione axis Telluris , qui diverfus eft alinea apii- 
dum Solis : at ha^c difficultasutrinqtic communis eft. Nam & Mente 
poilta, tamen coaoti fumus admittere talem axem, qualemin Tellure 
deiideramus jquo mediante mens apprehendat fortitudinem anguli, 
feu ejus iinumverfum. Contravehementerurgetnos veriiimilitudo, 
ut libracioncm hanc Planetarum , quqe citra controveriiam leges Natu- 
rx fequitur, Naturas afcribamus in iolidum, quomodocunque ea iiiilt 
corporibus Planetarum. 

Adeoque & ipfam hanc comprehenfipnem feniitivam Solis & 
Fixarum , quam molliter ego accipio , Mentique Planeta; indulgeo, 
nefcio an fufficienter leofcori Philoibpho comprobaverim. 

Accedit & hoc, quodinipfis etiam modis, quos Menti pra^fcripii- 
mixs/omnium, qui poifunt eiTe,probatiffimos, implicari videtur qna> 
damincertitudo Geomctricaj quas nefcio an non a Deo ipfo repudie- 
tur, qui haotenus femper demonftrativa via progreilus effe deprehen- 
ditur. Nam ii Planeta proot ad Solem,partim infita viappropinqua- 
vcnt, in alium & alium gradum virtutis ex Sole adventitiae venit (. ut 
qmdem venit.) & fi diverfi gradusjreciproceipimsetiam Planetie vim 
appropinquandi intendunt, dum angulum augent, qui Regulaponi- 
tur appropinquationis,.feu au&ionis diametri Solis : Nifus Planeta: 
proprius 3 denique iibiipii fiet ex parte menfara , & in intentione Pla- 
netie, iimul prius &pofteriiis;cum fitperpartesin£equalis,& obhoc 
ipfum mcnfura indiguerit . Quo pa&o non demonftrative, fed quaii 
perregulam falii, dabitur exploratio, temperandamm virium utrius- 
que virtutis , ut ecdem tcraporc fefe expediant, eodem corporis cir- 
cLjmaclru . 

Aa 5 Nifi 



Cap. 

LVIJ. 



Μ DE MOTli STELLjE martis 

*^f.S ^^ ^ olte 4 U ^ S cx ^ lac *P^ a men ^ ura άγ£ωμζτξντώ progreiTum apli^ 

^Si elionim occaiionem invenire fufpicari velit . Sed nos fupra cap . xxxv 
m iufpenfo reliquimus , an ήοη hoc genus motuum ab alia caufa fcili- 
De ΜφαΜ cet ab άντιώξάξ&ι , poific exiftere; ut ficut ferrea tabella vimmaenetis lin- 
gula^ rerrexintercipitjiic rlanetarum corpora iibimutuo etiarti luas 
virtutes magneticas propria^quibus ad SolemannuuntjintercipianL . 
Nam ne cum Solari virtute hoc iieretjiie inquam Solaris virtuSjCom- 
muhis omnibusjinterciperettir uni,incerjedu alterius 5 diftinximus in- 
ter eiTentiam corporis Solans & Planetariomm . Ctim igitur non di- 
ftinxerimus inter corpofa ipforum Planetarum, videtur hocin cauiTa^ 
relihqui . Neque fane expediri potuit^niii deprehenfa vcriifima dispo- 
litiorie magnetici corpons Planetas,qua libratio adminiftretur. 

Sed uttatiocinationis ikexemplum: Sit dispofitio magneticaPla* 
. u . netx 3 qualem paulo ante cum introduxiifemiis , poftea de Tellure ne- 

Aittiphmte .11 * Γ a / 

^VlpSi gavimus . ln ea non habet locum impedimentum ab ΟΜτιφζ^ξα . Nam 
N* l i«, mQd& quia virtutis iiiagnetica? efFefttis ftiit, ad Solemtendere, StaSole fuge- 
re,interimque dircdas tenerefibras kdis magnetica: 3 ii ergo alius Pla- 
neta, Soleminter & Planetam inteiTeriiens, impedit hancadnavigatio- 
nem ad Solem vel fbgam, non impedito communi motu ex Sole .• mi- 
nus igicur jufto adnavigabit vel ftigiet : St iic mutabiturcircuitusam- 
plitudo cumperiodico temporc,iucceiTu feculommsiterumquecorri- 
getur contrariis eclipfationibus ; at non transferetur aphelium ex hac 
quidem νάτίφο$ςμ . Igittir caufa motus apheliorum a nobis prius alla- 
ta 3 adhuc fola regnat , fine focia vel iemulo. 
Smmei At ^eqUe fi mens libracioni modo difto pr&fideati quicquam no 

tis - cebit ώτίφβαξις. Vteretur enim mens pro regula, uc diotum eft,augen- 

dx Solis diametri, angulo anomalix coa^quatie j &C ejus fenfu exiguum 
adtempuspnvata^quippetedoSole^poiTetjiidiisplacetiCompenfare,, 
quod neglexiiTet , Sole rilrfiim ©mergente , &C anomaliamcoa?quatam 
reducente in confpedum . Dominatur enim mens , ίϊ qua eft , animali 
facultati,eaque alias etiam inasqualitei: utiturpro re nata. Curnonigi- 
tur &c hic eaextraordinem uceretur adtollendam hanc discrepantiam 
menfurqfanomaliiecoiequatie) & menfurati (diametri Solis) qux per 
Solis eclipfin irrepferat ? Quid quod etiam alii hujusmodi func 

tardi motus, ut aequinodliorum prxceifio, orta ex axis Telluris dire- 
otione ad alias atquealiasFixaSjiion adSoIemPubi nihil efficerepoteft 
Solaris luminis averiio , cum nec ejusdem pracfentia illam efficiat , 
Sr«/ioffit! Itaque Lit ώτίψξοίξζως magneticarum eiFugiamus incommoda eciam 
in propriis Planetarum librationibus, non minus q cap. xxxv.in com- 
muni raptuex Sole,dicendum eftjiimilia quidem eiTepoifePIanetarum 
corpora cauifa magnecicai dispoiitionis?fed aut longmsabinvicem re- 
motaqtiamut orbcs virtutum Planetarum coeant mutuo,aut fortio- 
rem virtutem ex Sole emananrem (non minus illamjquxproprias Pla- 
netarum virtutes in a6lumelicic,quam illam^qu^illosinorbemrapit.) 
quam uc objeotu imbecillioris corpusculi impediri omnino poifit j (ed 

transire 



xit ncget 



te poitta , 

Apheliorum 
motus rrans- 
fciifai poffit Ϊ 



pofita memc 



traiisife, lit lux per globum aqueum transitj aut tantce exilitatis eflo 
corporaPlanetarum ut nihil efficiant j nec Solemunquam ulli Planeta^ ^ Ap * 
rum qui a Sple movetur^ab alio Planet^,in folidum intercipi 5 quemad- 
modum Telluri Sol a Luna nunquam in iolidum intercipitur. NarrL. 
ctil Lunae quidem totus Sol aliquothoris tegipoteft; atLunanonlibra- 
tur verfus Solem, fed veriiis Terram, cujus aipeohi ipfa privari nun- 
quam poteft a cum Lunam injter & Tellurem corpiis nulliim interfit . 

Quod ii tamen alicuivideturplauiibile,ttanspoiltumapog£Eorum iS5?£ 
eife momentaneum , & ex hac.caufai eclipfati Solis briri 5 dicat is , ii * 
placet, Ne libratio a iub eclipiim mterrupta(dum Planetainterima Sble 
translatus eft in alium angulum , aliamque ejus foratudinem) eclipii fi- 
nita,fubitum celeritatis intervallum admittat, ideo compcnfari hunc 
anguli fakum a Planeta ipfojinclmatione axis tali faota ad Solem, poft 
eclipiim, qualis erac in principio eclipiis . Sic enim obtinebitur trans- 
poiitus apheliorum ,fed ialtuatim fa&us ? & durans plurimis annis eo- 
dem loco fub Fixis> donec alia contingac Planetae offuscatio , 

Illa veroprior caufa transpoiitionis apheliomm 3 orta ex aberratio- (*$£%£ 
ne librationis a circuitiifub Fixis, propter &γεωμί^*&ν Uteniis ab altero 
nexum,magis ciTet pro jequabili apogasbrum transpoiltione . 

Denique neutra harum caufarum valente, habeat mens animali 
inftru<Sta facultate 3 quas prasefl: conftanti dkectioni axis magnetici , 
hoc etiaiTi munus inclmandi ejus , fucceifu feculorum . At nec 

ulla harum caufarum nec adeo mence in univerfumftante, acquiesca- 
mus in natara : quas cum alia omnia expedita dedit s tum etiam motus 
apheliorum luculentam occaiionem oftendit . 



C APVT LVIIL 

Quomodo ftante libratione , capite LVI demoii- 

ftrata & inventa.pofsit tamen error admitti in prae* 

poftera librationis applicatione , qua iter Pla~ 

net^e buccofum efficiatur > 

MaLO ME GALAT^A iPETIT i LAS-CIVA PVELLAj 

Et PVGIT AD SALICES, ET SE CVPIt ΑΝΤΕ VIDERl, 

rofecto verum hoc de Natura cano ex ore Vergilii. 

Quo propius enim ad iilam venitur , hoc petulantiores Ιιι* 

dosfacit,hocpluribus anfractibus feie ipia comprehenfu- 

: to, jam jamque tenenti furripic : nec tamen invitare ceiTat, 

' ad ie comprehendendam,quaii deleofcetur meis erroribus* 

Quod toto hoc opere fpeotavi,ut Phyficaminveniremhypotheiin, 

qua^ non tantumdiftantias efficeret obfervatis confentaneas a led etiam 

iequationes itidem probas, quas haotenus ex vicaria capitis xvi coacti 

Α 4 fumus 




LVIII. 




184 D Ε Μ Ο Τ Ι Β. STELLiE MARTIS 

iumusmutuati : idem per hanc etiam veriifimam hypothefin tentans, 
Cap • falfa methodo 3 rurfum de rerum fumma trepidare coepi . In linea 

apfidum y centris α . β .fcnbantur &quales circuli g d . 

η κ . Sitque λ β eccentricitas circuli g d. Sitautem a- 

nomdlid eccentri 3 feu numerus graduum ejus 3 arcvis 

: gd '*vel η κ 3 per aquipollentiam capitis 1 1 1 . Centro i~ 

fitur κ , diaflemate κ d , quod ipfi α β fit aquale 3 fcri- 
atur l d f epicyclm 3 qui fecabit circulum GDm d, 
per &quipottentiam cap .111. Oucatur ak,^ conti- 
nu&tur donec fecet epicyclum in l , utfit l d arcmfi- 
milis anomalia eccentn g d W η κ . Et connetkitur 
β cum d . £xpunflo ^uero d demittantur perpendku- 
laresin GA 3 LA 3 quafi?zijOc,OE, Quareper 

hactenuscap. Lvi.demonftrata, α ε citra contro- 
veriiameritjuitadiftantiaadliancanomaliamec- 
centri, de qua qua:ritur 3 quantum temporis in ea 
iit confumptum . Cumque ejus arcusiinusverfus 
g c 3 iive poft multiplicationem , l ε ablata a g α , 
prodiderit diftantiam α ε juftam: exhisindiciis perfuadebar,terminum 
lpiius α ε alterum, qiia^rendum eiTenon in d c linea, quod veriiTimurrL, 
tamen erat 3 fed in d β linea^ ptinoto 1 : ut ii centro α , diaftemate α έ, du- 
cerem arcum eif 3 qui fecet b Β in 1 . EiTet igitur α ι fecundum hanc 
perfLiaiionemjuftadiftantiajiitu & longitudinej& iag anomaliave- 
re coxquata. Manifeftiird eft autem^quod ε if arcus fecct d c lineam, 
loco fuperiori fcilicet in f . itaque anguli iag&fag difTerant quan- 
titate ι α f . 

Erravi igitur, ufurpata linea α ι pro α f . Errorem primum ex- 

perientia deprehendi . Nam cumexpioraiTem quantitatem areas dag 
tam per diftantias omnes quam per areolatn dab, poftea huic area^ 
dag in tempus converfae accommodailem angulum iag non fag; 
tunc iniuperiori iemicirculi parte collegi per 5 ~ plus 3 in inferioriper 
4 minus,quam dabat vicaria, fatis certa . Itaque diiTentienribus aequa- 
tionibus a vero,coepi rurfum accufare vefiifimas has diftantias α ε, &C 
librationem Planetas le ^de crimme,cuJLts falfa mea mcthodus,qu*e 1 
pro f fpe&abat , erat rea . Quid multis ? Ipfa veritas & rerum Natura 
rcpudiata, & exulare juiTajperpoiticum fe furtim rurfum recepitin- 
tro, & iiib habitu alieno a me recepta fait. MiiTis inquam librationi- 
bus diametri l ε 3 coepi revocare ellipfes , omnino exiftimans, me fic 
longe diveriiiTimam 3 a librationibus, fequi hypothefin; cumplane co- 
incidantjUt cap. fequente demonftrabiturrnifi quod,quxpeccavcram 
prius in methodo,hac ratione fuerunt emendata, & f pro 1, ira ut de- 
buic,ufurpatum . 

Argumentatio mea talis fuit, qualis cap. xlix. l. &: lvi . Circu- 
luscap. XLin.peccat exceflu,ellipils capitis xlv peccatdefec^u. Ec 
funcexceiTusille&hicdcfcdusiequales.IntercircLilLmivcro&ellipfin 

nihil 



Ρ Α R S Q^ V Α- R Τ Α. >g^ 

nihil mediat nifi ellipfis alia . Ergo ellipiis eft Planetae iter 5 & lunula 

a lemicirculo refe&a habet dimidiam prioris latitudinem fcilicet 419 . ^Y^ 

Quod ii iter Planeta^eiTetellipiis ^fatispatiiit^onpoiTe 1 pro ρ u- 
furpari: quiaiihocfit,iter Planetx buccofumefficitui:. Sint eritm angulis 
g β d . η α κ . &quaL• infra qbp . s α r : ^centro ■x.firibaturrurfitm eptcyclus 
ρ τ , ρήοή &quali$ : & ex ν ,fiBione epicycli cum eocentrico 3 perpendieuiares 
wb(^arj cadant, pvjPm:© 3 connefintur ρ cum.B. & centro α , diafie- 
mate α μ , arcm fcnbatnr μ ν ,fecans ρ ν in ο , ρ β ιη ν . Εβ tgitur analo- 
gum faperwnbus , ut β pro έ ufiirpemuf i,jamproo ufurpemus m;ptite- 
mnsque ,an, uteHjufla diflantia longitudine , fic & fitujufiam effe . oAtqm 
punffia 1 . ν . & fimilia ejfcmnt iter Planets buccofiim. Nam aqualafimt 
arcm gd© 5 ^. ^bDjBp, ex communi centro ejecia , fecant refiffafn 
ΙΐίηΗίατη . Atqm d ι βΓ* ρ ν , latitudmes lunuL• 3 'verfm centrum extenfi ^funt 
in&quales , £f minor d ι , major ρ ν . Cum enim ed^m νβηΐ <z,qual&f } & 
ε d ι , μ ρ ν redi, ε ι ijero circulus major> ut pote longiore radio αε,^μν 
circulm rnmor, utpote brevkre ralio κ μ : omnino major erit ρ ν , minor d ι ο 
Exilior eH igitur refiofa lunnlafaperim apud d , latwr inferim apud ρ . At 
in ellipfi lunulah&c &quali$ efl latitudinismpunoiis tzqualitera g & o^apfidi- 
bm remotis. Pacetigitur, yiam buccofam eile; non igitnr ellipiin . Ac 
cLim ellipfisprabeat juilas sequationes, hanc igiturbuccofamjjure in- 
juftas pra^bere. 

Nec erac opiis , iequationes ex ellipiidenovo computare. Sciebam 
ultro fa&uras oificium. De diftantiis tantummodo follicitus eram,ne 
forte ex ellipii defumptae negocium mihifaceiferent. At quamvis hoc 
acciderecparaauneracmihilatibulunijincertitudo looparticularum 
in diftantiis . Itaque ne hic quidem valde hxfi . Multo vero maximus 
erat fcrupulus, quodpene usque ad infaniam confiderans & circum- 
fpiciens, invenire nonpoterara, cur Planeta, cui tanta cum probabili- 
tate,canto confenfuobfervatamnidiftantiarum,libratio le m diame- 
tro lr tribuebatur, potiusirevelletellipticamviam, aequatioiiibusin- 
dicibus . Ο me ridiculuml pennde quafi libratio in diametro, non 
poffit eife via ad ellipiin. icaque non parvomihiconftintiftanocitia, 
juxta librationem coniiftere ellipiinj ac fequenti capitepatefcet: ubi 
iiiiiul eciam. demonftrabitur/nullam PlanetaerelinquifiguramOrbita?, 
pra:terquamperfecteellipticamj confpirantibus rationibus, aprinci- 
piis Phyjficis, derivatis, cum experientia obfervationum 6c hypothc- 
ieos vicarix hoc capite allegata. 

C Α Ρ V Τ LIX. 

Demonftratio, quodorbita MARTIS, librati in 
diametro epicycli , fiat perfeda ellipfis : Et quod 
area circuli metiatur fummam diftantiarum, 
ellipticae circumferentiae puiv 

dorum . 






t>E MOTIB. STELL^ MARTIS 

PROTHEOREMATA. 

i. 
: I intra circulum defcribatur ellipfis, tangens 
l verticibus circulum, in pun&is oppofitis 5 & 
|per centrum & punota conta&uum duca- 
tuTdiametcr 5 deinde a punftis alns circumferentias 
circuli ducantur per pendiculares in hanc diame- 
trum: ex omnes a circumferentia ellipfeos fecabun- 
tur in eandem proportibnem. 

Cx l.i. oApottomi Conicorum pag.xxi.demovflrat Commandinvs /» 
commentario faper ν . Sph&roideon Ar c η ι μ ε d ι s . 

Sit thim cifculus α ε c . in eo ellipfis α β c 





tangms circulum iriAC. & ducatur diameter 
per A. c . pun€la contdffiuum, & per η cen•* 
trum . Oeinde ex punttis circumferenti& 
κ . ε . defcendant perpendicularei kl, ε η > 
fett& in μ . β . α circumferentia ellipfios . Erit 
Ut β η ad he, fic Μ l ad l κ . &fic omnej 
alU ptrpendkularej . 
II. 

Area ellipfis fic infcript^ 
circulo , ad aream circuli , ha- 
bet proportionem eandem > 

AEC. Efl 



'4S4-- ~ 



quam diolse Xmtx . 

Vt enim β η ad η ε ,fic atea elltpfeos asc adaream cira 
quinta Sph&roideon Archimedis. 

III. 

Si a certo punfto diametri educantur Ymcx in 
feftiories ejusdem perpendicularis^cumcirculi&eL• 
lipfeos circumferentia ; fpacia ab iis refcifTa rurfum 
erunt in proportione feote perpendicularis. 

Sit Ν punBum diametri, ^kml perpendicularis . conneBantur figna 
κ. μ . cum ν . Oico 3 ut MLadLK yfiuper. I . «/βη,^ηε diametcrbrpvior 
ad longiorem , fic efje aream α μ ν Wakn. .£j# «#zw ami, <« ra* ad akl 
aream, «/MuiLK /w affumpta Archimedis W^r. ν . Sph&roideon , 
0*&e Commandinvsw commentarm ad hanc pfopofitionem hteris c . d . ^V- 
monfirat. Triangubrumvero reffungulorum ν l μ ,, ν lk, altitudo ν l */? 

eadetil• 



Ψ Α R S Q^ V Α R Τ Α » ^f 

md^y& bafi* lm,lk. igitur&uLK ad klk eff 3 ut μι adtK* Per Ca>; 
•compofitionem igitur tota area amn^ totam akn, eltut μ l ad l κ *$nod Μ x • 
erat dtmonftmndum. 

IV. 

Citeulo per hujusmodi perpendiculares qUot- 
cunque in a^quales artus diviib, dlipfis in arcUs \ti£- 
quales dividitur$ & qui funt apud vertices > maxirna 
uttiiltur piOportioiie; qui locis mediis, minima, 

J^Am circa vtrtices , arcuum proportio proxima eftpropOrtionififiartim 
perpendicularium a quibm fefe proxime accomodant ficundum longitudinenwy 
minortamen . Circa locos mediosproximefiuntdqual&s^minortamen aro4sd* 
lipttcus 3 quia minus curvatns 3 quam circulam . Perfe patet ■. 

Tota elliptica circumferentiaeilproximemedi- 
tirft Arithmeticttm inteir circulum diametri lohgio 
ris, & circulum diarnetri breviofis. 

Probafnm enim eflfiiprA capite χ lv ι i i . hngiorem ejfe circumfenntia 
ea 3 cujus diametercB medium proportionaleinterdiametros ellipfeos ,ut cujiu 
circuli area , per ν 1 1 . Sph&roideon Archimedis, aquat aream elltpjeos . 
Sed tf medium aArithmeticum » eil longim medw proportiondi. PrOxmie 
ergo &qualia fimt ifia. 

Quadratorum pfoportionalitef divifomm gno- 
mones funt ad in vicem ut quadrata . 

Sint duo quadrttta H^sh. HorUfn latera kl,eh, divifi fint pfo* 
portionditer in punffis μ . β . Scribantur gnomon&s κ ο ο^& cre. Srgo 
qma uLadh Yific eft, utBHadu^ 5 erit etiam ο l ad L'p 3 ut r η ad η s . 
Sed gnomon&sfuntquadmtomm dijferentu . Efgoetiamut l ρ adfuumgn^ 
tnonem,fic η s adfaum: & pfrmutafim , nt vLadus 3 fic gnbmon κ ο qad 
vnomonem gre. 

VIL• 

Si a tcrmino femidiametri brevioris , in circum- 
ferentiaellipfis.extendaturlinea^qualisfemidiame- 
tro longion 3 fic ut terminetur m ipfa femidiametro 
longiore: quse mter pun&um hoc & inter centfum 
interjacet, poteft gnonlonem , quemquadratum fe* 
midiametri longioris , circumponit quadrato femi- 
diametf i brevioris ι 

Α hte* 



Cap. 

LIX. 




iS 8 DE Μ Ο Τ Ι Β. S Τ Ε L L J MARTIS 

Α brevioris fimidiametri η β termino β , 
extendatur retL• β ν , aqualis fimidiametro 
longiori α η. Oico η ν pojfe gnomonem erc, 
hoc eii , ejfe medium proportionale tnter ε β 
& refiduum diametri circuli . ^emonflra- 
tum efl fiipra capite χ l ν ι . Sed hicfacilim 
& expeditim demonfiratur in puro cafii. 
Gnomon enim efi differentia quadratorum 
bh^he <vel η a ,per V I . horum. Sed&po- 
tentia ipfrns hn^ dijferentia quadratorum 
βη,^βν, hoc eft η ifive α η per χ l ν ι. 
primi Evc lidis . Srgo&qudleefiquadratum 
angnomoni erc . ^upderat demonjtrandn, 

VIII. 

Si circulus dividatur ιη quotcunque feu infini- 
tas partesj & punfta divifionum conneotantur cum 
punoto aliquo, pr^ter centrum, mtra complexum 
circulij conneotantur item.cum centro : iumma ea- 
rum quaeexcentro, minor eritfummaearumquse ex 
alio punofco* 

Et binse lineae,proximaelinex apfidum^duftae in 
oppofitaex punoto eccentrico,proximeeruntaequa- 
les duabus ex centro in oppofita duftis: binas vero 
in.locis intermediis ,multo majores erunt ns, qux 
excentro educu.ntur eodem. 

Oemonflratum eii capite χ l . Icaque exceiTus• ifte η ση crefcit x- 
qualiter cum numero linearum , mulco minus cum iinubus . Horum 
enim differentia: in fine evanefcunt; excciTuum vero di&orum difFe- 
rentiaeinfine funtmaximx. Ac cumareacirculi kna crefcataequaliterj 
parte quidem kha cum numero linearum, ex conftru&ione 5 parte 
vero κ ν η cum iinubus arcmmi,ad quosfuntline£E,in η ν multiplica- 
tis , per caput χ l : area igitur circuli non eft apca 3 ad meniuram ium- 
mx diftantiarum, fux circumfercntia:. 

IX. 

Sin autem pro lineis ex punfto eccentrico, fu- 
mantur lineae illse , qux determinantur a perpendi- 
cularibus ex illo punfto, in eas quas per centrum e- 
unt, demiffisj Hoc eft, fi iiimantur diilantie diame- 

trales 



Cap: 



Ρ Α R S Q_ V Α R Τ Α. 2 % 9 

trales pro circumferentialibus, ut cap. XXXIX. & 
LVI I . denominat^ funt 5 tunc fummacequat fum- *■'*.*• 
mam earum, quq ex centro ducuntuh 

Eligatur enimquodcunqucpunttum circumferenti& circuli 3 quodjamfit 
κ; & ex κ per η retL• ducatur inpartem circumferentu oppqfitam ι . ex ν 
vero cadat perpendkukm ϊηκι 3 qmfit ν τ . Tunc κη,η \junttA , aquant 
κ τ , τ ijunffas. Et aliquafiimma copularum κη,ηι, aquat &qualemfiyn~ 
mam copulamm κ τ, τι. Cum autemfiwima linearum αν,κτ, quotquot 
inveniuntur in α κ ad parta ejus aquales ,crefiat partim cumnumerolinea- 
mm η α , η κ , partim cumfinubus in η ν multiplicatis, crefiit igitur aquali- 
ter, cumarea kna, per pr&miffam . Igitur area circuli, & partes kna, me- 
tmnturfiimmM diflantiarum diametralium . 

X. 

Diftantiarum ex punoto eccentrico ellipfis,in x- 
quales arcus ellipiis^ edu6tarum,non rninus quam cir- 
culi in protheoremate VIII > ratio eft contraria , ra- 
tioni mutuae arcuum circuli & ellipfis 3 protheorema- 
te I V explicatx . Nam bihx ex pun&o eccejrttrico 
in contraria eduotse, excedunt bmas ex een tro in con- 
traria eduftas \ in minima proportione , & plane nihil 
circaapfidas : Atinlongitudinibusmediisexcedunt 
illas maxima proportione . 

aApparet captie χ l . Rurfum igitur, ut protheoremate VIII, 

area ellipiis non eft apca ad mcnfuram iiimmas diftantiarum , a^qualium 
arcuum fua^ ellipticae circiimferentiiE. 

XI. 

His s ι c pramiiTis jam demonilrationem expediam. 

Si irl ellipfi , perpendiculanbus ; ab asqualibus 
circuli arcubus demiifis, diviia, ut fupra protheore- 
mate I V, connedantur punftadivifionum circuli & 
ellipiis, cumpundo ; quod inventum eft protheo 
remateVII: Dico, eas quaeducuntur in circulicir- 
cumferentiam , eife circumferentiales ; qux• yero iii 
ellipfis circumferentiam.eiTediametrales: quae con- 
ftituuntur ad xqualem graduum ab apiide epicycli 
numerum . 

Bb Ex 



€λρ. 

LIX, 




STELLiE MARTIS 

Ex ι puntto 3 ?ρβ κ ex 

centro η oppofito>in hcper- 

pendiwlaris cadat ι ν , β- 

cans ellipticam circumfe- 

rentidm in γ . 6t ex punBo 

ν protheoremate ν 1 1 . in- 

e uento i ducantur, in κ. μ . 

ξ^ίπι.γ .fettioneSiaheadem 

utrinque perpendicularifa- 

BA5,line& νκ,νμ. 5» ni. 

ny. Repetatur etiamfihe- 

ma cap. xxxix^lvii. 

fitque fimidiameter epicycli 

β γ &qualis eccentncitati ην: ζ& γ £ arcm α y apfide inceptm sfitfimtlis ipfi 

AKal• apfde incepto : & α. β acjuetfimidiametmm η α. Oico ν κ ejfecircum- 

fermtialem ol^ ( .demonflratum efi cap. n.) ξ& ν μ ejfe diametralem olk. 

Primum κ ν potefix l & l ν . Sic μ ν potefl ml^ln. Sit l ρ potentU 
ipfim lk 3 ^ LOpotemia tpfim l μ . Ablata igitur potentia^ ν , & potentia 
l μ , boc efl, quadrato l g , utrinque communwus, relinquitur gnomon koq^ 
quo excedit potentta κ ν potentiafeu quadratuipfim μ ν . Jam utKLadzH, 
Jic km^eb, perprimu horum . i^o tfAftt? »ί κ o^potentia ipfius κ l 3 ad ε c , 
potentiam ipfrns ε η -^fic gnoman κ ο q, adgnomenem erc ,/w ν ι . horum. 
oAtqui ut hic in circulo eccentrico κ l 3 finm arcus AK,ad έή. 'vel α η 3 fimtm 
totum >fic etiam in epicyclo yperpendiculam £x (ex ^punBo arcus y $ , *»/' φ 
ipfi ' KYifimilis , indiametmmapfidumfiy.) tfl ad fimidiametrum epicycii βγ, 
Quare etiamut gnomon κ ο o^adgnomonem erc ,fic quadmtum £x adqva- 
dratum β γ. Sed ipfi βγ , &qualis eFt η ν . Et potentia η ν &quatgmmomm 
ERCj per vii. iTr^o & potentia β y aquat gnomonon erc: acproinde po~ 
tentioi <^κ, perpendicularis ex modo diclo epicycli pun&o , &quabit gnomonem 
κ ο q^ Sed iilim perpendicuUris £x.potentia , eii excejfus ipfim fra. circumfe- 
rennalis fiiper κ cl diametralem . Ergo &gnomon κ ο o^jLqualis illi , efl excef 
fti quadrati cJV ,fi?per quadratum κ cl . Sed KNi/ <zqualis ipfi ^a. . Srgo κ ν 
excedit ipfiim κ α. 3 gnomone κ ο q^ Eodem vero gnomone excedit ζ& quadra- 
tum μ ν . Ergo μ ν & κ ct , diametralesfint aquales . Quod erat demonflran- 
dum . SimiliterfS 'de ν υ demonftrabitur , quodaquet ipfam αμ ,fiquidem ζ*) 
fimilisfit ipfi c ι . Etfic de ommbm . 

XII. 
Porro indidem etiam hoc patet, quod 

Area circuli 6c totaliter & per partes fingulas^fit 
meniura genuma fumrnx lmearum , quibus diftant 
arcus elliptici ltmens Planetani, a centro Solis . 

Namper ι χ . horHm,fitotiPM circuliarea &qutparaturdiametralibus di- 
fiantw omrnbus , omnmm arcuum , fitjce^t& divtfionis'. partej are& illius ut 
kna, terminatA ad ν punBum , unde conpirgit ■ tccentricitat 3 &quiparantur 

illis difian- 



Cap2 



Ρ Α R S Q_ V Α R Τ Α. m 

illis difiantiis diametraiibus 3 qm competunt arcui κ α aream iUam com- 
plexo . iux 

Per XI. <vero hic pmmijfam 3 diametrales difiantu rt, τ ι 3 hoc eil 
κ α , μ. * per caput χ l 3 funt exdem cum difiantm m^ny 3 pun3omm elli- 
pfis μ . γ . 

Ergo utareacirculiadfitmmamdifiantiamm ellipfis 3 fic pars are& circuti 
κ ν α , terminatnad Soliscentmm ν 3 unde confurgit eccentricitas 3 adfiimmarn 
tttarum ellipfis difiantiamm 3 qm competmt arcm elliptko α μ 3 totidemgra* 
duum 3 quot habet arcns circuti 3 α κ aream complexm. 

XIII. 

Oritvr vero hicdubitatio: Siarea akn arquivalet diftantiisomni- 
bus ab n, arcus elliptici α μ , pim&omm totidem, quotponimusin- 
eife ak : quinam ergoiit illc arcus ellipticas , hoc eft, ubi terminetur? 
Nam videtur ille non cerminari debere per lineam κ l perpendicula- 
rem. -Caufahxceft, quia hocpaoto per IV. horum ellipticiarcusinx- 
quaies , reipondent iequalibus circuli. itaque minores arcus funt circa 

A.c.vcrciceSimajorescircaB. AtquivideturneceίΓeeίΓe,uta;qualesor- 
bita^ ellipticae arcus fumantur , fiquidem moras Planetx in illis a^fti- 
mare &C comparare velimus . Et nominatim , quia certum eft , finem 
hujus arcus debere diftare ab ν , longitudine μ ν j igitur ut capite 
l ν 1 1 1 , centro ν , fpacio ν μ , arcus μ ζ du&us . oftendit alicubi pun- 
&um 3 terminans illum arcum ellipiis, 6c videtur idpunohim futurum 
non M,.fedz,quo fecat arcus lineamKH^ut fit arcus ille orbka? az. 

Reipondetur, Omnino arcum ellipieos , cujus 
moras metitur area AKN, debere in partes m«- 
quales dividi >■ & minores eile eas , qux iiint vicinse 
apfidibus. 

Sflo enim 3 ut ipfum Tlanet& iter α β c dwidaturin arcm &quales. Qma 
tgitur Planeta in arcu α 3 tanto "uerfitur longim quam in c , quanto ν α lon- 
gwr eft quam ν c ; utraque <vero na^nc &quantjuntta diametrum eB- 
pfis hngiorem, ξ& η β eHfemidiameter ellipfis brevior: brevior etiam erit πιο- 
τά ^UnetA in arcu adB& oppofito arcujunftim 3 quam in arcubm aqua- 
libm α & cjuniiim. Vt ergo mora circa α £f cfiat brevior , circa β & op- 
pofitum longior, & fic femper binorum oppofitorum arawmjunttamor&fiant 
aquales \ oportet arcm apud α & cfieri mmorej, apud β & oppofitum majo- 
rej . Id autemfit per κ μ l perpendicular&s } ut patet ex ipfa objeSUone . 

S ed hac iol utio η eid tantum obtiniiimusjUtcertumeiTetj circa a.c. 
brevicalosarcuseiTedebere.VtrQmautemhiipiiarcuSjperKMLperpen- 
diculares determinati, fint juftiifimiilli arcus, nondum conftat. Tam 
autem pacebit in hunc modum. 

XIV. 

Si quis ellip -ίϊη am c in arcusquotcunquearqualesdivideretjiisque 
ilngulis fuas ab ν diftantias aifignaret , pro fummis verodiftantiarum 

T5 U 



Bb 



1ΠΑΜ. 






i>i DE Mt)TlB. STELL£ MARTIS 

in AM.A B.ABc.ufurparet areas amn,abn,abc ν α : eiperX. protheorema 

accidcreterroridem,quifupracap.xL.acci<lit,cumhocipfumtcntare* 

mus in circulo perfefto , qtiod hic tentari ponitui in ellipfi : ut fcilicet 

du&MN, tf Y,duorampun&omm ta.Y. ex centro η oppDiitomm,cen~ 

fercntur pro mhy breviori. 

Si vero idem ille divideret ellipfm AMC, in ar- 
cus totidem inaequales \ eontra quam protheorema^ 
te X , haclege , tlt divifo primum circulo AKC in 
arcus a:quales,poitea a fingulorumarcuumterminis 
ducefentiir in Α C perpendiculares KL/ecantcs eL• 
lipfin AM.etiamin arcus 5 atque pro horumarcuum 
diftantiis ab Ν ufurparetur areaelliptica: tunc errori 
commiflTo medicina afferetur, & compenfatio per- 
fe&ifsima. 

Id probabo de initiis qiiadrantiifn α & c: de finibus eorum β : δ€ 

progreifu intermcdio . 

In prmcipiis quadrantum α 3 c 3 fiufir- 

penturdu& linea s? Α 3 ν c y pro Unea α η c* 

error nulluseB-jnfineverOyfi pro β ν, hoc eli 

pro ε K,ufurj>€m β η ^rrorfeu defettw contin- 

gitmaximm,quantimte β ε :perX.protheo- 

rema. Stper P7I. protheorema hujm capitk, 

ut η ε adl• β 3 fic dehttu longitudo ad erro- 

rem 3 qui hoc loco commtttitur. Si ergo tota 

fumma ommum dijlantiarum accepit mert- 

juram 3 peccantem in defettu, areamfiilicet 

ellipfeos } tunc difiributo defeffu in diflantias 

fingulas j per '*vim operationis fiu computa- 

tionisnoflt& 3 jiet 3 ut να,ν c 3 nimu bre<v& ac- 

cipiantur 3 refj?eBu hujm menfur& ommum \ qu& nobis mentitur 3 omneilwtas£- 

qualiter in defeffu ptccare 5 cttm iumen na.nc non ^eccmt.Jufium quidem 

modukm infurtimam hanccontulerunt : atfumma dtftnbuttone 'viajlimfa^L•, 

nonjuflum recepemnt 3 quiafitmmam alia linem circa β defrauddverunt . 

Vide nvnCj qUomoclOhiiicerron eade in proportione medeamun 

Namper IV.protheorema hujm capitis 3 arcm mintmi ακ,αμ, circaapfi- 

das α velc 3 fitntinproportione ipfim x\.adi.u 3 hocefl• ipfim eh^hb \qua 

eademinproportionepeccabantprimwdefeotujine*, reffa circas.Et νΊάβίηι, 

circa b, arcm minimicirculi & ellipfis 3 puM κε,^μβ aqutmtnr^quewad- 

modumprtM 3 lmea redta αν,ν c jun£i& 3 &quabantur linea α η c.Itaque,ut 

prius innegocio reftartimjlcjam m negocio drcuum,cogitzM medta ξ$' Aquabili 

arcuum menfim , entillm rejpetfu parvm arcmapud α vdc apfidas ,kngui 

apud 




PARS Q_VARTA, ±# 

ripttd Β medids iongitudines . Atqueiic , ubi nimis breves diilaiiti^, re- ca^ 
ipediufuar/itioiasfimima^in peccante area. dlipfispnDpoiita^ibiparvi L1X ' 
arciiSj refpeotu iiix mediocritatis , lit in a.c. & ubi inmis longre diilan- 
tiaijibinimislongiarcusutinB.ItaqueqLiantOmiiiasmorainobisiilcal- 
culoaccuinulatiirperbrevicLilamdiftantiaincircaapiidas,taiitoplure5 
diftantia: acihibentur tali aixui , utpoce in parvas partes fedo , & cuili- 
bet talipartijdiftanciailiaaiTignata: Etviciillm, quanto plus mora: per 
ilngulas diftantias nobis in calculo fupra debitum accumulatnr , circa 
longitudines mediasBjdumparcem defeAas^uihuic locoineft,trans- 
ilnpfimusapiidibusA.c.innocentibus:tantopauciorescalculuscolIigic 
diftantiasAitpoteamagnisarcilspaftibLisemendicatas.iliicinA.c.quod 
iinp-LiIa^non poiTunt diftantia^ ob brevitatem in calculo ,id crebritate 
pracitantiUtjuilasiiioras accLimiilent: Hic, quodiongitudme, quamin 
talcLilofLmtnade^peccarcntjidlatiiis&ciaxiusdifpedisaufumenpitur. 

Dixi deinino&fineiquodeademproportione^qua^eft ε η adHB, 
incipiantdifferre&aixiiscircuIiabellipticisinA&Ci&diftantiicjufta:, 
ab iis , quas areaeilipiiscolligitjinB^oppuiicoj eademetiampiOpor- 
tione deiinant dififerre 3 nimirurh proporaone asqualkatis , arcus qui- 
dem in β ε , diitantias vero in Α. c . 

Dicendvm nuiic eft idem etiam de piOgreiTu intermedio . 

Etenim iinea να, ν c ■> α parvis initiis 3 per celeria incrementa ,fape~ 
rantiiiiquo notabili Jineas α η c;& ' <vicifim,ubimaximt^faperant , ut β ν 
ipfam η β , ibi incremeritu fenfim emoriuntur : in mediofimt maxima , circaa- 
nomaliam eccetitrki 4/; 

Patetidquadantenm ex tzquanonis angulo ^ficantibm.Quantumenim 
(ecans anguh 'aquatiofiis Optk&djffert α fintitoio , tzmtPindemfere differt β ν α 
β η ; oppofitis angidL• dquationum } fi?nutuo ad hanc proportionem adju^anti^ 
bm .AtquiincremenWL (ecafrfwn dquationis Qptica arcagr.^fimtfere maxU 
rna\ initio &fine quadrantis tarda . Vtde de hisfinem cap. χ lii i. 

aAtque eademin proportione progfediunturetiaminerementa annum elli- 
pticorum perpendiculanbm κ l diJlmciOrum . J^Qam inpnncipw α . c . arcus 
α κ femperab α mceptw-ad incrementumfiwm eii^ut lk adt.yi.Sed ipfiarcus 
totus par^jmAgiiiirpaf^jum^ incrementum.Tnfine^circa β 3 proportw K^ad 
α b fereddaiqualitutemredigttur^etfimagnmesi drcus ab, utpoie <vianw qua~ 
dranti : ut lU rurfamparVumfii incrementum.In medio igiiur circa 45 evi~ 
dentifimum eil incrementum arcuum. 

Patetigitur.etiamui progrdfuaiquales eiTe rationes, quantumfub- 
tili coiliideracione licet inquirere . 

Demonftratio ut certiirimajitaaVs^^eft & άγζ&μίτξητ&'ϊ quantu 
quidem attinet hancpartem , de progreiTu intermediorum aUgmento- 
rum. Cttperem •, ut castera, iic haiicquoqiieparticulam, geometrice& 
C4ir^i/&)?expedirl;iic ucetiamApolloniisfatisfiat.Interim dum aliusquis- 
pl•alllhanGillvelierit&adomaveπc i oportetnoshaGeίΓcconcentos t 

XV. 

Sl^ PERTEXAMVS JDEMONStRATIONEM. 

Β b 3 Arcurn 



Γλρ. 

LlX. 



ρρτ::----: 




2^4 DEMOTIB: STELLjE martis 

Arcum ellipfeos.cujusmorasmetitur areaAKN, 
debere terminari in LK^utfitAM. 

Ha&enus enim verfamur in hac ίι&ίοηέ,ίϊ quis tantum abundaret 
ocio 3 iit aream ellipfeos vellet computare 3 futiirum eiTe 3 ut area elli- 
pfeos α μ ν ufus, loco diftantiarumipfius α μ totidem, quotfiintin ak 
arcus a^quales , noji ilt a fcopo aberraturus. Ha^c iic nobis initar propo- 
iitionis majoris ha&eiuxs demonilrata:. 

Q^kCinoremjamfitbjungam exprotheo- 
remate hujus capttis III. in quo oflenfam eli, 
uti area α κ cfi habet ad aream κ μ c , fic 
etiam ejfe dream α κ ν ad aream α μ ν. Con- 
cluditur igitur 3 cum <zquemultiplicmm pro- 
portio fit eadem 3 ipfim etiam aream circuli 
α κ ν metin Jummam difiantiarum diame- 
trdmm [ut κ τ , τ ι ) feu ellipticarum 3 ipfim 
α μ 3 totidem 3 quot injunt part&s m α κ . Vh- 
de patet,re&e partibuseUipfios circa A.c.con- 
fertiores tribm diflantias , totidem nempc_j 3 
quot conflituuntnrin eafi£tiones,per perpen- 
diculareo κ l 3 ab tzqualibus arcubm ipfius 
α κ "jenientes . 

Ne quis de veritate rei dubitet, diffiilisiiibtilkati & perplexitatiar- 
gumentationis 3 rcs ipfa prius innotuit per experientiam inhunc mo- 
dum. Confticui adiingulosgradus anomalia?eccentri,prodiitantiis ab 
ν , lineas κτ,τι diametrales . Singulas etiam ordine ad fummam prio- 
rumadjeci.Coliedisomnibusfammafuit, 36000000, utpar eft. Com- 
paratis lgituriingulis fummiscum totali, ut (inregulaproportionum) 
uimma 36Ό00000 iic eiTec ad gradus 3^0 ( nomen artiiiciale temporis 
totius reftitutorii ) ut furama^ iingulx ad fuas iignificatas moras : prae- 
ciiiiTimeprodiit ideni,infecLindisetiani fcrupulis^ quodprodibat 3 iidi- 
midiam eccentrieitatemiiiiinLimanomaliaseccentrimultiplicairem,& 
cum area circuli, qua? valeret itidem 3 <fo gradus ( nomen arcificiale tem- 
porisreftitutorii) comparaiTeiiL. 

Deinde.cum eiTem in ea opinione , jtiftam diftantiam ν μ , appli- 
candam eiTe lineas κ η , ut eiTet ζ ν , itaque anomaliam coa^quatam^ 
ζ ν α mqiiiiiviiTem, attribuens eam anomaliae mcdix α κ ν ι mahifefto 
diilenferunt iequationes a mea hypotheii vicaria capitis xvi.eratque 
circa 45 jCoajquata^ exceiTus a vero , per experientiam obfervationuitL• 
invento 3 minutorum 5 γ- defedus 5 circa gr. 135 . circiter 4 minutorum. 
At α μ iic applicata, ut in κ c terminarecur , tunc μ ν α coasquata ap- 
plicata media? anomalia: α κ n 3 exquiiluffime cum vicaria, hoc eit, 
cum obfervationibus confeniit. Cum igitur conftaret de reipfa^poft- 
ea impulfus fum ad inquirendam,ex prineipiis femel iakeptis, ipfam 
etiam caufamrei 3 quam hoc capice 3 quam potuic£eri artificioiifllmo 

&;cla- 



PARS Q^VARTA* Apf 

&C clariiTime , le&ori detexi . Quod niii caufas Phyiica? , initio a mc ca*; 
fufceptiE, loco principiortim 3 proba? eiTent , nurifcjuam in tanta fubtili- LIX • 
tate inquiiitionis cohfiftere potuiifenc. 

S ι qv ι s putat 3 obfcuritatem hujus difpntationis ex mei inge- 
nii perplexitate oriri: ei ego culpam hanc ha&entis fatebor, quodhazc 
intadta relinquere noluerim , quantumvis obfcuriffima, nec valde ne- 
ceifaria ad Aitrologias exercitiiiriijquem unicurri iinem pleriquc itatu- 
unt hujus Phiiofophias coeleilis . Ca^terum quod materiam atti- 

necrogo hujusmodi aliquem 3 ut Apollonii Coriica legrat . Videbit, 
eiTe quasdam materias, qux nulla ingenii felicitate ita tradi poffint, uc 
curforia leofcione compreheridantur t Medicationc opus eft, 6c creber- 
riraa ruminatione di&onim. 

C Α Ρ V Τ L Χ . 

MethoduSji ex hac Phyfica, hoc eft genuma & ve- 

rifsima hjpothefi , extruendi utramque partem x- 

quationis, & diftantias genuinas: quorum utrum- 

que iimul per vicariam fieri haolenus non 

potuit. argumeritum falfae hy- 

pothefeos . 

via capitibus lvi. Lviir.Lix.Planetamdiametro, 
verfus Solem extenfa^ponitur ad Soleraaccedere,& 
ab eo recedere,& per hoc facere orbitam ellipticamj 
in lirigulis vero pimolis orbitx tancas facere moras, 
quanta eft diftantia illius punoti aSole: opportunif- 
iimum nobis acciditcompendium capitis Lixpras- 
miifi,ad fummamaliquot morarumfubitocolligen- 
dam. Oftenfuni enim eft , demiffa ex circulo perpendiculari in diame- 
trumloiigioreellipiisincirculodefcripta: 3 (iitinpriorifchemate kl de-. 
miffain Ac)fic utiecet ellipiin in μ , £c poiito Sole in Njfummamomni- 
Um diftantiamm a Sole ν punofcorum in arcu α μ ,ineiTe in area α χ ν. 

Ψ ο βίο ivitur arcu ellipfeos α μ , qui denominationem habet ab arctt circu- Dataanomau» 
/*' α κ s ^ftw ^mz Α η κ 3 jecior arcm α κ. α quo arcu & menfuratur JeBor ifle ? ia " a Sam 
in ea menfura >• tn qua totn circult area eH 3 ξο . 




tem, 



Et ctuia datur arcm α κ , datur & finm κ l . Vt <vero KLadz Yifinuryu sivc ρ3Γ «™*. 

J j J /1 s~, quationisphy- 

totum 3 fic η κ ν area ληεν aream , ut aemonjtratum cap . χ l . Cunu ^ 1 "»• 
igiturdetur η ν eccentricitas jdimidmm ejmin η ε ductum, defcrib&t aream 
η ε ν . 6/^/^f 'valorfemelflatim imtio inqumtur, ut fiiatur ,fi tota area cir- 
culi^^ualeattempm 3 £o,qmd h&c valeat areola . 

Semel itaque cognim area η ε ν ,facilimum eft 3 inquirere per regulam^ 
proportionum 3 aream ηκν.Γ/ f/ww eh^k L,y£r ν ε η ad ν kh aream 3 five 
ejus valorem in vradibm minutis & fecundis\qm addttaadvalorem κ ν κ,εοη- 

Bl• φ fiituunt 




e] Anomalii 
cosquata. 



Dataanomalia 
eccentii inve- 
nire cosqua- 
iim. 



Data anomalia 
coatquata, in- 
venire anoma- 
liameccentri, 
&iicmediam 
quoque, 

Prarpaiatie 
adhoc. 



MOtlBI StULi Μ Α R Τ Ι έ 

fiituunt κ ν α menfuram temporis, quodPld- 
neta conficit in α μ . Hasc igitur eil uria 
parsaeqaationisj qiiam dico * Phyilcamj 
fc.area HKN.Etiitabulasiic adornOiiitae- 
qitationis meritiohe nonfit opus5 nec fc- 
paracacoluninaiitjquiEpartemaequatio- 
nis b Opticarn,ideit,aiiguliim Nkh exhi- 
bet. Mihimagis familiares erunt termini 
Aiiomalix meoix , Anomaiiie eccentri> 
Anornalia;co^qiiat£e. c Anomalia media 
eft tempus artifxciose denominatum e- 
jusque menfura area akn, d Anomalia 
eccentri eft iter Planetie ab apogaroj arcnsfc. am ellipfeoSjCjiisque de- 
nominatoi%arcus ak. k Anoriialia coasquata, eft apparenria arcus ak 
quail ex ν fcilicet angulus α ν κ . 

Igiturangulus anomalia? cosequata? fic habetnr. Datu arcu ak> 
daturfinm complementi -Lw.Vt autem totus adh κ ,fic tota eccentricitas ad 
portwnem addendam ad iooooo( r uelmfra 90 gradum βώΐταΐοβηάατα) utha- 
beatur genuina diftantia <s5tyCartu α Sole>fcilicet nu.In iriangulo tgitur mln, 
angidm ad l re£tus eB y & u ν datus , & l ν quoque data . Compomtur enim 
ex l B.finucomplementi AKdifianti<zabapogaofiuanomaliaeccentri,&ex hn 
eccentricitate. Inffa gradum 9 6 profiimma lh 3 hn 3 fimenda eil earum diffe- 
rentia, &pro complemento anomali& eccentri^ exceffus ejus.JSlon latebitigitur 
angulm lnm ahomali& co&qUa#& . Hic facile quiyis colligit , quid in 
altero femicirculo iit mutandum . 

Viciffim } data eccentricitate δέ coa^quata , datur anomalia eccen- 
tri: paulo quidem laborioimsjiiye demonitratiye procedamiiSjiiyeper 
analyiin . 

Demonstrative hac methodo inveftigari ροεείΐ ^ fcilicetper 
menfuram anguli, quo angulo κ Μ ingreiTus Plaiietas a κ quolibetpun- 
<5to circuli^quaii ex centro Solis ν fpeotatur. Conitateamethodusex 
aliquot protheoremacibus j 

I, 

Lineolx ingreiTus Plaftetas ad diametrunl apfidum, 
crefcunt inproportione finuum anomalias eccentri, 

Vt emm eif ad κ l 3 fic ε β ad κ μ . Receptum eH capite Σΐχ,ξ?? demon- 
flratum m Conicis . II. 

Connexis terminis lineol^e unius cum centro;&: 
pofito.quod lineola maneat eademquantitate apud 
omnia punota eccentrijTangens anguli adcentrum 
decrescit fere in proportione fmuum complementi 
anomalise eccentn * 

Slt D 




ϊ> Α R S Q. V Α R Τ <Α* ^V 

Sit d e lineoh 3 p^trs d v finm reSi 3 anbmalm eccentri c A * t 
α b . ConmBunturtermini d . f . (um h 3 ^hf continuetur. L * x » 
f£tangat reffin ε d circulum in d ,ficans hf//ze. C^#z «g& 
d ν h/& rettws, erit vdh cOmplementum ipfttts vhd anoma- 
iu eccentri , W rettmn . aAccum & ε d nfitreBm 3 erit hed 
minor quam retlws 3 quantitate ehb. qu&pene nullim eii 
momenti 3 cum ubimaxima , non faptret g mmuta. oAc 
eadem de caufa ,vfh j&0i• efi βέό major eii quam f d η 
complementumanomalu eccentri ,fid quantitnte ρ hd»»£ 
///w momenti . (umque f ε v>fit paulo acutior reffio 3 erit & 
arcm ipfi fed arcumpriptm paulo longior femicirculo : ac ideo edWdf, 
Μ finus anguli , qui paulo fwperat complementum anomalU eccentti , adfi- 
rmm s quipaulo 3 imo nihtlfere, minor eii totofinu . oManente igitur f d />*r 
fttf»/# quadmntem ΐηψαο longttudine 3 ε d quamproxime proportionaturfi- 
nubiis cOmplementi anomaL• ecccntri . J^Qam manente longitudine pd 3 ^ 
termino x> //z hfiante , anguhs έώή. eft redtm 3 ideoque ^fhd maximm, 
(f tunc d f η omnium acutiftmm eli 3 itaquc_j arcmfaper ρ d omnium lon- 
nfiimw. tx eo 3 cum defienfa ipfiw vi> ah k 3 decrcfcit arcus fed, crefcitan- 
gulm FEb, */&#<?? in^adu ^of vfit pars lme& r> n.qudre HFteHD compi- 
tit ^ed evanefcit-.atque ihi 3 {per analogiam) arcmfaper f d 3 &quti$ftrni- 
vircuhm , <?#^ omnium minimUs ■. 

ΙΪΪ. 

Connexis terminis lineolx mgreiTus Planetx ad 
diametfum apfidum, qutota obvenit cuilibetano 
malia? eccentiT; Tangentes angulorum ad centrum 
(& fic- in minimis > ipfi etiarti ahgiili) crefcunt Jere in 
proportione,compofitaex proportione finuum,& 
proportroiiefmuum compleiiichti/anomal^ eccen- 
tri:hoc eft.in proportione reftangulorum q uadrantis, 
αας exiilunt.multiplicatis finubus angulorum in fi- 
nus complementorum;fic lit reaangulum maxinium 
ad gradus 4J Tg habeat adangulummaximumejus- 
dem nomali^ eccentri 45 ; Ut "redangula csetera ad an 
gulos caeterarum anomaliarum eccentri, 

i)am adangulos ht>s,M ziiO>dm concurrunt 5 ipfi longitudo ingrejfm 
α mtia ad maXimam 3 ζ!? apparentm cujttique -a nuL• admaximam: aAt 
per I. tnireifm crefcunt in proportwne finuum : & per II. angulorum Tangert- 
te* quo jpettantur hi mgrejfm, quafiex centrotccentnci 3 decrefcunt inpropor- 
tionefinuum complementi . lllo nDmiwefit 3 ut angidwfit nullus in λ , ψαη- 
dofinm nulhis \ hoc nomint^ angulus eii nullus in anolnaUa eccentncip , 

quando 



Re&angula 
'quidrantf» 



Cap* 

XLIX, 




Anomalia hsec 
dicitur coz- 
quatacircula- 
lisjquianori 
eftvere coz- 
quatajeflet au- 
iem, fi otbita 
Planetaseflet 
tiiculus. 



DE MOTIB• STELLiE MARTIS 

quando fimts complementi nulim : ac proinde reohngu- 
lum utririque evanuit . o/lt in anomalia 4$fere,v Ojam e- 
<vafitmajor dtmidia , quiafinm 7 0711 eft major dimidio 
joooofinu* totiw.angulus vero ejm ehd adhuc eft major 
dimidio 3 quiafinw complementi adhuc major dimidio ,fitli- 
cet& ipfi 7 07u.Itaquere£kingulum quadrantisfit omnium 
maxirnum 5 & fimul quadratum 5 aquans dimidium de qua- 
drato radiifi.j 000000000 . 
IV. 

Angulus ingrelTus Planetae a circumferentia cir- 
culi ad diametrum apfidum , idem eft; in anomalia 
eccentri,apudcentrum eccentrici,&in anomalia co 
aequata circulari , totidem graduum, apud centrum 
Solis. 

ConflituaturipfianomalUeccentri ahd, coaquaM&qualis an g ,adcir- 
cumferentiamcirculi c.hoc eH.ducMuripfi hd parallelos ng.^w g perpen- 
dicularis g χ 'veniat in α cjn quafit g ι ingrejfm 'Planetajuflw . & 1 cum ν 
connettatur. Quiaergo ^/vd^df ,βσ χ g ad g 1 3 perr y ut vero vd ^dh, 
fic χ g α d g ν 3 propterfimilitndinem triangulorum : ut igitur lOadOn ,fic 
1 g ad g ν . & fiint aquales fdh^ig ν .ALqudei igitur etiam fhd^ing. 
JSf η eiicentmm eccentrici, ν <z/m? centrum Solis.Angulusigitur^c.Qupd 
erat demonfirandurru . 

V. 

Anguli.quo coasquatafiotitia.qiKE circulo nititur, 
differt a coxquatavera.quae ellipfi innititur.menfura 
genuma & verifsima , eilreotangulum fub finu ano- 
malias coaequatx fiotitise , & finu complementi ano 
malias co^quatx vene . 

Infchemate eodem ,multiplica4o finuanguli ahd infinumanguli ν f t> 3 
proditura eratgenuina menfitm anguli f η d per III. <?At per IV. angulorum 
vhd^xng &qualium s finm esl idem , iiemqu^j ^vfhjXi mfinm idem. 
Ergo multiplicato finu anguli xng anomalia coaquatafioiitiia , infinum an- 
guli χ ι ν complementum ipfius χ ν ι , <ρ/ *fi? co&quata "jera 5 prodtt men- 
Juragenuina anguli έ hd; hoc effper IV. anguli ι ν g 5 differenti&inter xng 
Θ'χνι. 

COROLLAR IVM. 

Quia parva eil difFerentia ing,& nufpiam major g minutis 3 mul- 
to adhuc minor in effe&u futura eft difFerentia inter reotangula pcr 
χι ν Scperx g ν iinum conilituta.. 

Hinc 



pars q^varta; 



199 



Hinc praxis fiet ifta» Oato anvulo anomalU co&quat& vem 3 multi- d«« ano ma ; 

»• λ λ / ■ Ί-ι /~f ■ J Ι Ι • rt • /•• lia coatquata ! 

plicetur ejus finus in finum complementt •. Fam duplum, abj*ais ν ulttmuy Sjgf^ 
mttltiplicetur inmaximum \ingrejfm angulnmadanomaliam 45* Prodibit an- ^f^'- 
gulwingreffus, addatam anomaliam. Qmadditmadco^quatamveram χ ν ι, 
datfittitiam xng. Ρίτ <^;# angulum, & latera ν η, η g tfflta , invenitur ahg 
anomalia eccentri j^^hgn iWor trianguli , ut haffenw. 

Maximum vero ans;uliimadanQmaliam4? inquirere non eft diffi- »Etam>m». 
' cile. Sit ν η d 45 . Srgo ut totm finm ad 70711 yjic 429 'vel corremus 

\ ^432 maximm ingreffus , 'videUcet maxtma latitudo lunuL• , ad tdjij. Cum- 
\ quejam ingr. ^]fmt aqudcs hVjVd; aufer f d 31 j ab vd 70711. remanet 
\ ν f 3 7039 <f. qu& cum η v dat angulum vhf 4.4. 51. 19. qui dijfert α 45 . 6. ο. 
I tantumper 7. 41. Atque hic eft maximus angulus ing. 

Seqvitvr alter modus per Analyiin, 
cuj lis ha?c fundamenta funt . Infihema- 
te cap, l ι χ , dato angulo mnl 3 daturpropor- 
tio linearum ,mn,nc: &fiio, quod μ n, 
& l ttfint compofit& ex partibusnot&& per- 
mutat&proportionis . JSfam in μ ν inefifinus 
totw, notusi wLNj /λ^? η ν , eccentrkitas 
nota . Refidtmm de un ad refiduum de 
l ν , hoc efladLH, eamhabet proportionem s 
quamhahet eccentricitas α ν adfinum totu. 
\ \\ Vide fi 'mavis ' 3 etiamfchema capitis l ν ι ι γ. 

j^..^^ -..-- ^^ggt^ Ergofit mn 100000 * izejLNa angulo 

f ^ί—) ^hi 771 " 080 • ; ^ ^, j^wro τικ p26j ad ι τ^,βο 100000 ad ι,π . 
iJgiturvLisficmdaviceefl^^isiideB 1 ^^ AbUtis de- 

( nominatonbm y & quapojfunt utrinque aquaBter auferri, refiant 992717 ze 
' &quale* numero 7733800000 . Itaque uwa radix valet 774-4- • € fi°[ ue μ ν 
i 10774.4 . Et quia ut hn ad hanc radicem s fic totwad l η , 6rit igifur l η 
! S3j83.finm ipfiufKZ $6• 4^ complementi anomalu eccentri α κ 33- 46". Qma 

inventa ,jam >ut paulo prim , in<venitur & arca 
akn, menjura temporisfiu anomalta tnedia . In 
fihemate cap. l ν ι ι ι .funt ifia clarifima . Sit g q^ 
eccentricm, α β eccentrkitas, g d <vel l d anomalia, 
eccentri ,fac co&quata , f c ^f/ ε α diflantia . J^ 

/V/jf^r AK^AB ,/ίίΓ BC^KEI^WCAO COtZqHa- 
ta 3 UtAR ad AB ,jif BV^RM. ^/>^Γ Ε κ WRM 

ponkur ef/e una Kadix . C&tera utfupm . 

At data anomalia media, nullaGeometrica Dauanomi . 
methodus eft ,perveniendiad coiequatam,vi- Sot 
delicet ad anomaliam eccentri. Namanoma- &ν™«Γ ,'"' 
lia mcdia eft compoiita ex daabus ares parti- 
bus 5 feclore & triangulo : quorura ille quidem 
numeratur ab arcu eccentri; hoc, ab ejus ar- 
cus iinu , in valorem trianguli maximi multi- 





Cap. 

LX. 



500 DEMOTIB. STELLjEMARTIS 

plicato refc&is uitimis. At proportiones inter arcus &C eorum fihus, 
inBnitx funt nuniero . Itaque iumma utriusque propoiita , dici non 
poteft, quantus iit arcus, quantus ejus finusjrefpondens huicfummiej 
niii prius exploremus, dato arcu, quanta evadat area: hoc eft , nifi ta- 
bulas conftruxeris, &; ex iis poftea opereris. 

Hic est mea fententia. Qu^ quo minus haberc videbitur 
Geometrica? pulchritudinis , hoc magis adhortorGeometras, uti mihi 
foivant hoc problema: 

Dataarea pajrtis femicirculi, datoque punoto dia- 
metri, invenire arcum , & angulum ad lllud punolum: 
cujus anguli cruribus ,. & quo arcu y data area com- 
prehenditur. Vel : Aream femicirculi ex quocunq ; 
punfto diametri iri data ratione fecare. 

Mihi iufficit credere ; folvi a priori non poffe, propter arcus &il- 
nus ζτίζβγίνειαν . Erranti mihi , quicunque viam monftra- 
verit, is eric mihi magnus Apollonius. 







COM- 



|ΟΙ 



COMMENTARIORVM 

t> Ε 
MOTIBVS STELLjE 

Μ Α R Τ Ι S 

PARS QVINTA. 



Ε 

LATIT VDIN Ε. 



Cc 



CAP. 




30* DE MOTIB. STELL^ MARTIS 

C Α Ρ V Τ LXI. 

Examen loci Nodorum . 

roportione orbiumMARTis &TERR*>eccen- 

| tricitate utriusque, & figura itinerumin fuperiorl•- 

bus certiifime inVencis 3 jam facile eft nobis illa, 

qua^ fupra capitibiis xi . xn . χπι. χι v.craffiori Mi- 

, nervaindagavimusjhic pcrficerc. 

Incipiamus a Nodis. Anno mdxciiiD, 

χ Decembns,vefpcrihoravii Μ. ο vifus fuit Mars 
iri 4.44. v, cum latitud". o. i. 15. Meridiana,fino 
coniiderationeparaliaxiS3altitudovero35-|-,immunisabrefra<5tionibus. 
Pofl dies Dcixxxvu mtegra: revolutionis Martis , Die xxvm 
Odtobr.anniMxcvH.xi M.xxx.poit meridieminventus eftMarsinal- 
titudine5i.in ig.35.V,cuml-atkudine 4 e ^-meridiana , ilneparallaxiscon- 
iideratione . Ec rurfum dclxxxYii diebus ante , fc . μ d χ c ι ι D . 
xxiii Ianuarij νεφεπΗ. χ habuitr^fuml^titudinem meridianami. 
minutorum altus 2.5 .gr. Denique fubtra£tis aliis dlxxxvii diebus, 
ut perveniamusio vn Martiiaiini μ d xc 3 Mars die quarto Martii hora 
vii. in altitudroe gra&uum 14. vifuseft habere latitudinem 3.10. Meri- 
dianam. qua? major erat apparitura , niii Mars in hac humilitate refraote, 
nimisqueakeapparuiiTec. Namreffa6tiohujusaltitiidiniseft,34- 1 " n i nl1 •* 
torum 5 de quibus circitcri cedunt 1-atitudini , ut riierit vifa Meridiana 
latitudo 5. Cum autem triduo anticipemus diem correfpondentejn 
ca2teris,hocK|uide.mfpacio temporis, acceiTu ad Nodum pergradus i~, 
deteruntur minuca tria de inclinacione , fcd quas in latitudinem con- 
verfa,paulo quid miniis efficiunt, ucita reften t die ν 1 1 Martii minuca 
1 |-latitudinis,& forteminusaliqtiid,iirefra6lio minorfuerit.necenim 
conftantiifimaeftejusquantitaSi 

Eftoiaritudo anno mdxc. iminutum 3 anno mdxcii. \ -J-minuta, 
anno mdxciii. i—minuta , anno mdxcv adhoram ν ι. minuta 4 ~- a ut 
hincindeuniusminuripeccatiim fatearnurinpartes contrarias. Oilen- 
deturhiscelatkudinibus nobis inclinatio i^minutommjquaepoicunt 
iibi circiter 40 minuta diftantia; a Nodo. Ha?c folummodo confenfus 
caufa. 

SedacciiratiusefficiemusqiiodvoluiTms,peranniim MDxcv.Nam 
cum xxv 1 1 1 O&obris H.xn fuiiTec latkudo 4 ^-Mendiana , fequenti π 1 
Novenibrisjhoraeademjpoitdies vijfuklatkudo 1 cj^.Borealis. Igi- 
turdiebas vimutata eit latitudoper 2.4 minuta. diccim igiturpcr^mi- 
nuta.Cumqne xxvin Octob.H.xiifherit eccentricus locus 1^'7-Vj 
&44-minutarefidiia lacittidinis,conficianturdieuno & odavaparte, 
poftquodtempus accedunc Marti jimiiiuta: Erkigkur Nodusmi^. 
457^3 anno mdxcv Noverabris initio. 

Circa nodum altemm non ita crebrae fucrunt obfcivationcs. 

Sufti- 




PARS CLVINTA. 3 oj 

Suftinebit igitur folus annus mdlxxxix iidem hujus operationis. 
Cumeniraanno md lxxxix D. vi Maji Mais habuerit Boream latitu- 
dinem £j- mmiitorum ; confecit illa } ex analogia motus latitudinis ad 
diespra:cedente$> diebus z-f-, Maji viiihoraxx: quando inveniturlo- 
cus ejus eccentricus i<J. 41. ^. qui eflet anho mdxcv i^. 47. m,, nodi 
defcendentis, cumprius invenerimus afcendencemin i£ 45 — v. Nodi 
igituranno mdxcv cbmpletbfuntini^.^—V»*,* 

C Α Ρ V Τ LXII. 

Exameninclinationis planorum. 

nno mdxciii D.xxv Aiigufti H. xvn M.xxvn. viiuseft 
Mars Solioppoiitusimi. i^.x.Diexxinfuitlatitudo £.7. 
30. Diexxiv mk£.$:$o. Die xxix fuit/.fi.ij.Igitiirdiebus 
ν dccrevic latitudoper 13. 15". Sed die uno ante oppoiitio- 
nemperi.Adhancigituratlalogiam > iidie&: horaoppofi- 
tionisponaturlatitudo £. ί .3 ο. rion dimidii icmpuli errorerit. 
e / ObfcrvatiE funt hx latitudines in altitudine Martis i£ gra~ 

dLium ,qua? jam liberare cehfetur Fixas a refra&ione . Cum ergo 
fuerit anomalia coa^quata i6£. 3^ 3 diftantia Martis & Solis fuic 
13 8 y$6,Terrx & Solis 10 0666. Hinc infchemate captis χιιι,/?α 
, Sol 9 Β Terra, c afflars, & kbioo <ί(ί6 3 α c ijSjj&y & ε β c £ z. 3 ο : ^r- 
/ guitur β α c declinatio orbita ab ecliptica hoc loco 1. 3 7. zi. Ac cum 
ik nodns in 1^.43 V,hinc aufero iz.i^.x. Reftatarcus^.i^.Etuc 
finus iftius adhancinclinationem ί.^.ιι,ίϊς imustotusad 1.50. 
io.inclinationemlimitis Auftrini. 

SedquialocuspaulolongiusabeftalimitejUtomnisfuipican- 
di anfa prascidatut ; age confulantur obfervationes extra iitum 
acronychium,ubiMarspropior eft limiti. Qua opera 5 una tradam et- 
iam. demonftrationem proporcionis , qua? eft inter inclinationem &C 
vifam. latitudinem , univerialius . Anno mdxciii Die xxi Iulij H. 
xiv. aftronomice, viiuseftPlanetain 17.45 ~-x, cLimlatitudine^^.—- 
Meridiana. Adhanc vero horam invenitur locus eccentricus Martis 
zo.iY-^Solisverolocusg.z^a. 

Infchemate pr&fentt ' fit ε α in ξ. ι&.ςΐ,ΚΑΜ 
ζ ο . ί j-zz . Erit ε α κ commutationis νετα anm- 
ρι* ι ί . 3 5 τ~. Sit ettam ε κ in ι γ . 45 -j- Κ • ■^ /ί ' ι? > ^ 
efifinm α ε κ adfinum ε h^.ficejfefinum inclma- 
tionis ipfim κ adfinum latitudinu ejus vife . InteUi- 
gaturenim inclinatio ipfiwKlinea rettz ex corpore 
Planet&,perp>endiculariterin eclipticam demtffa. 8- 
ritigitur 3 utdiflantia tKaddiflanttam KK,ficfinm 
appareritiaiffiHS line<& κ ex a 3 adfinum apj?arentu 
ejmdemex ^.Atutfinm^ α κ adfinum λΕκ,βε di~ 
flantia ε κ addiflantiam α κ. urgtf utfinus ε α κ adfinum κΈ.τ. 3 βζβηκ* appa- 
rentia ItneA κ ?# α iadfinumapparenUA ejusdem ex ε . 

CV j Mmor 








f€i £> Ε Μ C Τ Ι Β. STELL^ MARTiS 

Mtnornom eH ex dodtrina Triarigulornm^ nominatim ex Numero χ ι ν 
libri 1 1 1 c triangulorum landspergii. Majorindiget probanone* 
Sit ergo refla ν ο > ex cujus duobm punffis ρ & μ erigantur du& 
perpendiculares £f aqmlej ρ ο^β 3 μ l. & connefkintur q© 3 l 
terminijumpuntto liriea vo>quodfit o. Centrovero ο φαάο ο l 3 
firibaturarcm } ficam q^o in n.&ex ν demittnturperpendkula- 
ris ν r /# ν o. Eritigiturut ν q^ad c±o } fic rn^no. Sedipfi ρ q^ 
aqualis eiiwL•. Vt igitur ml^^o/crn^lo. Siluero μ l 
firmsanguli l ο μ , quo fyeckitur quantitas ρ qjw/ l μ depropin- 
quo,utfit l ο ,qu&efidifiantia breviortermini ~L,finus totus. qo w- 
r# eHdifianttalongior quantiiratis ml, Wp ojermimfiilicet q. 
JEf r ν eUfinmanguli nor, <p<? fyettatur l μ , w/p q remotior, ut fit rur- 
jum ν ο, te *?/? l ofinm totm. Vt ergofinm apparentude propinquo addi- 
fimtiam longiorem } ficfinm apparenti<& de longinquo ad diflantiam brevio- 
rem.Et permutatim atc^ converfim,ut diflantia brevior adlongiorem yficfinus 
apparentiA de longinquo adfinum apparmtia depropinquo . Et in pra^fen ti 
negocio,adeoque univeifaljter, ut diftantia Martis a Terra ad diftan- 
tiamejusdem aSole,iic iinus laticudinis ad fmum inclinationisplano- 
rum.Et vicilTim, ut diftantiaa Sole addiftantiama Terra^iicinclinatio 
ad latitudinem. Quod erM demonflrandum . 

H&ccumfint certa, ^fcu-rn lineaper mfignataapparueritex^ ^.^~-.fa- 
oh multiplicauone hujm finw per finum eak, {ffafli dvvifione perfmum 
α ε KyproditfinmjiSS, cujmarcmeii 1.4^.3:7, atque h&c eB inclinatio ipfim 
puncti κ 3 quanta appareret ex α . C um au tem ίί t Mars in ζ 6 . ί -^-zz, 

Nodusini^.43^&ikelonganoMartisaNodo 8^.41: Vtigituriinus 
hujus elongationis adtotum,iic finus 1.4^.37. ad finum inclinationis 
maximas 3100. Igitur hasc mriumutprius prodic 1.50.1.111 Auihrum. 

Pro inclinatione Boreali anno mdlxxxv Die xxxi Ianuarii fe- 
quente media no&e in altitudine Martis ^. fuic decrefcens jam Jatitu- 
do Martis 4.31. Bcrealis. Fuitautem oppoiitio vera ance horas xvi. M. 
XLViin zi.jo-.^-a.TLincconfentaneum eft fuiife laticudinem 4.31. 10. 
Cum igitur complementum anomalia^ coa^quata^ Martis fuerit 7. ^. 
ij.fuit ergo ejus diftantia a Sole 166^4., Solis a Terra diirantia 5)8714. 
| Rur/um igiturinfihematepriore capitu xui.fi κ q uftfjjj., α b^? 8724., 
: f & ε β c 4. 3 ί . ι o-.prodit β c α ί.40.5 ο . Omablatm ^ebc relmquit 
Ι β α c ί. 5o . ίο . At quia 5 gradibus abiiimus a limitc, limitis 
igicurinclinatio circiter 15 lecundis major erit,fcilicet 1.50.45. 
Prius Auftrina inclinatio erat Γ. 50. g. Difierencia j^fecunda, 
nulliusmomenti. Mediumhorutn eft Γ.50. 15. inclinario juftiili- 
ma. quantaetiamfupra cap.xin. variismodis& operationibus 
inventa fuit,qaos hic repetitos volo . 

HacjaininclinauonelimitumuiiiSjilcomputemlatitudmes 
Marcis fub iicum ejus ia oppoilto Solis, iiivcnio Cic , 

Anno 



l 



Ι 

Ζ 

_i 

4 
5 

7 
8 

_? 

ΙΟ 
Ι Ι 
Ι Ζ 



1580 
1581 

ι 5 8 5 



ι 5 8 7 
ι 5 8^ 
ΐ55>ι 



!593 
ι 595 
1 $97 



ι6Όο 
1 6 ο ζ 
16Ό4 



Ρ Α R 

Dlftmtia MartisJ Diftantia Solis 



Q^ V Ι Ν Τ 



1 5 2-5>7^l i> 8l2 -3 
ι^ιΐ55| ^ δ2 •33 
i66y^\ 9X714. 



164.6351 99641 
Ι57°45| ιοο ^° 

1 44774| ι ο ι 7 77 



138556 

148817 
1 55? 2 - 00 



\6j\o6 
\66oos\- 
16Ό705 



ιοο6ί>6 
^8ζο3 



5,8478 

992.05 

100359 



5>.37•42- 
ϊ>)6• 6 

ο ι ι; 

ι. 5 ο. 3 



ι-Μ-4^ 
0.Ζ3.Ζ0 

α ι II 

1. 11. 5? 



ι ; 35>.4ο 
ο°. ί.3^ 

ο Ι II 

i.ic>.i7 



ι.4^.ζ4 

ι0 •3^•35 
ο. 5 ζ. 3) 



i°.45^-Bor. 
4.30^-Bor. 



ι. 4ο• 

4• <£ νεΐ4•3• 



3-37 Bor. 
ι°. i^-Bor. 
3.5^-fAuft 



£ 3-^-Auft 
ο. 5γ-Βοι\ 

3°.ζό Bor. 



5-3 0-^Bor. 
4. 7-fBor. 
z.ig-7-Bor. 



Α . 

Noftra tabulacap. XV. 



3°f 



WC vel i-4i. 

1. 77-veli.iz^. 
4v t-rvei 3 . 5^. 



6> i-rvel5. 5 s. 
o. g circlter . 



4. g vel 4. ι ο. , 
z.zi-^-velz. ζ 6". 



Inprimadefiiitobfervatio addiem^utvidifticap.xv. In fecunda 
triutn icrupulorum incertitudo erat in obfervando , quia interdum uii 
funt altitudinepo^^.^qua; fuit34.j -£-. Tertia eilnobisfundamen- 
ti loco. Quarta ad unguem confentit, ίί parallaxin negligas.perquam 
obfervatalatitudoperperam corrigitur J utiit3°.4i J utvidifti cap. xv. In 
quinta defunt nobis ζ fcrupula : qux potius abundant in obfervatio- 
ne, obrefra&ionem , quia Mars non fuit a.ltior zz ^-gradibus , ut 
habes cap. xv. In fexta agnoscas aliquaiuulum defeohim duo- 

rum circiter minutomm . Secl refradionis quantitati non eft tama 
fides . Quid Γι namque iila dnobus minutis fuerit au&ior ? Sepci- 
mamrfum fuic nobis fundamenci loco. Odava proculdubio vi- 
tiofamhabuit declinationem , quia tunchora viii , Mars in Meri- 
diano non fuit. Armillse verojquibiis obfervatur declinatio extra Me- 
ridianum , facilius fallunt, quam Quadrantes. Docet autem analogia 
circumftantium diemm.uc eft cap.xv,latitudinemfuiife o.^.B.quan- 
tam computavimus . Nona obfervatio non eft fide digna . Fabri- 
c ι α ν α μ tamenlatitudinemgr.3°.z3 / . calculus ad diem χ Decembrisac- 
curateexaminatusfereaiiequitur.Datenini3.zi-7-B. Decimaproxime 
calculumvenit. Vndecimaexclufarefra6tione adunguemreipondec. 
Duodecima vix ζ fcmpulismajoreft calculo. credo, quia ininftnimen- 
tismeistantumeftvitii. Naminquadrantefeicubitaiimeo^duoiriinuta 
nonfaciledifcernuntur. Satisigiturprxcisctenemus acronychias 

latitudines per omnera circuli ambitum : per hanc ioclinationem 1. 
50.30. Examenvero reliquanimlatitudinum, m obfervationibus 

extra iitum acronychium 3 qua: cxcbrx inveniLintur hoc libro, relinquo 
diligentioribus. 

C Α Ρ V Τ LXIII. 

Hypothefis Phjfica latitudinis . 



LXlI. 



Cc 5 



)ictv: 



Cap. 
LXlil, 




DE MOTIB. STELLJE MARTIS 

'ic τ vm eftcapiteLviijiidiametercorporisfeuglobiMar- 

Y tii ponatur Magneticam vim obtinere^&: porrigi in longi- 

1 tudines medias, atqueinillo iituteneri iibi ipii parallelos 

§ in omni ambitu ) abfolutam eiTe hypotheiin Phyiicam ec- 

centricitatis. 

HxC fuppoiitio tanto eft veriiimilior,quodnuncetiamlatitudinis 
ratio plane confimili fpeculatione expediturriinempe fupponaturali- 
qua diameter lacicudinis in corpore feu globo Martis, qux porriga- 
tur in locUtn limitum fub Fixis , & in hoc fitu. maneat fibi ipfi paralle- 
los per omnem ambitum. Hujus vircutis ad illam proportio haeceft, 
qux eft in magnetibus noftris , dire&ionis ad polum , ad vim ferri at- 
tra&icem . 

Illa quippe Solem appctitvel fugit : ha^c Fixaram illa loca , fub 
quibus limites laticudinum conficiuntur , non appetit adnavigan- 
do vel fugic ( quemadmodum nec magnes ad poli regionem adna- 
tac,ccfilibernatat) fedtactum verfusilla , ut magnes veriuspolum, 
dirigi tur. 

Hanc vero diredionem fequitur excurfus Planetas e plano eclipti- 
cx ad laciis utrumque, verius quod axis hic inclinationis 3 parte qua? 
inmotucoiporispraecedit 3 dirigitiir. Sit cb ad eclipticaj a.c.No- 
di, b.d. limites.Axislacicudinnm i η corporePlanetas gnh,eap,lom 
. ι ck. Cum igitur ponamus hunc axem libiipfi aequi- 

•i-y^ diftare per oranem ambitum j fiet igitur, ut corpore a 
f g\ Nodo afcendente c, m limitem Boreum β , translato, 

axis hic corporis ι κ , qui initio &C in Nodo c, quaii tan- 
j^ gebat circulum circuitionis per c >: α ο imaginatum , 
t c denique in limitibus ν. ο . eundem ad angulos re&os 
jj fccet 3 verfus centrum mundi s , hoc eft, verfus Soleni 

porre&us . 6c qui ha&enus ob declinationem noiinul- 
lam ab icinere regio 3 c β α , proleotaverac corpus Pla- 
neta^iiteodem.nempe m plagam ν excurreret, quor- 
fum praecedentempartem κ verceratj jam m limitibus, 
inclinatusadplanumquidemecliptic^CBsmaniic(dixi- 
mus enim 3 in omni iitu manereiibi ipii asquidiftantem ; iemel itaque 
inclinatus adplanumecliptica? , femper inclinabitur.) ied ab itinere 
ipfo regio, hoc eft a circumferenna illius plani c β α d , ipfcin g*h 
conftitutus 3 non amplius declinat . neque cnim in adverfum a, 
neque retro in c nuic ; ied tantummodo ad latus 3 feu ad polum ab- 
nuit, quorfum iter illi non eft. Igitur Planeta ultra β promoto , jam 
alteraaxis pars g, quxin Meridiera vergit , prrecedit , iftoque pa- 
&o Planetam a Boreali inclinatione maxima κ , perNodura defcea- 
dentem a, ad inclinatioilem maximam Ααίίπηηηα ο 3 perducit. 

Atque hic inclinacionis axis 3 quidam quaii rcmus φ : quia qugi 
nautxremispriEilant, uc ab una npa in alreram trajiciant , hocPla- 
neta confequiturperhunc inclinationis axcni^nujicieosaBoreaiiiAU'- 

ftrum. 





PARS Q^VINTA. 307 

ftrum, & vidifiraaflumine^hoc eftfpecieimmateriata Solis ; per viam c Ai f 
re&am cbad incedente . ixilii: 

Quod Geometricam dimeniionemattinet, nihil eft opus verbis s 
Re&aiibi parallelos , tra&u reorilineo tradu&a , motu fuo creac pla- 
num. Hic axis ipfe eft re&a & & qua vergit ille ( vcrgere autem 3 tra- 
otum prafupponit re&um.) hac & traducitur . Deicribk io-itur pla- 
num . quod ii continaetur,fecatfphaeram Fixarum m forraa circuli 
magni , in fchemate capius χ 1 1 1. fegh: quia fecat ecliptica? planum 

d g in centro mundi feu Solis α . Vt de 
eo tanto confirmatior fis , perpcnde , 
ie&iones feu Modos , ut in fchemate vi- 
des,eiTein locis ex ccntro Solis α oppo- 
ikis , expenentia tefte . vide cap. lxi 1. 
~ Itaque cum planum iic , quod cireumi- 
curab orbita Martis , ejus inclinatio ad planura eclipticie regularis 
ent. Scriptisenimduobus circulis xqualibus , altero d c m plano 
eclipticx , aitero ρ ε m plano orbitas Martis , ex communi centro α 
Solis > hoc eft, in una& eadem ipha^ra Fixarum , Soli concentricai 
erit ut iinus β d arcus inter fe&ionem circulorum & quodlibct puii- 
aum circuli Martij , puta d, ad finum totum ; fic finus mclinatioms 
d f pun&i p, ad finum ce, inclinationis maximaz , ε limitis . Ordina- 
ri vero eadem menfura declinationes omnmm circuitus pun&orum a 
planoecliptica^iupracap. xi n.probatum_ eft obfervationum incre- 
niofa tra&atione. Itaque nulla poteit afferri mftantia nofce fiy- 
podicfi . 

Ρ ο Pv r ο άαχ quarftiones dirrkiles expediendie ilint . Alrcra de 
conditione hujus declinatioms axis , altera de axe ipib . Quxntuf 
enim > naturalis fit ha;c axis inclinatio , an rationalis a natune corpo- 
rea; opus an angeli ? Quxritur fecundo, an idem numero iic axis n> 
clinacionis J cum.axemagnetico,Solisapp€tcnte? &C ii diverii, quomo- 
do in eodem corpore Pianeta? globoio ? Eftque altera akeri implexa 
quasftio. 

Natvralem pene credidiifem j ob iimilitudinem ejus virtu- 
tis , quae in Magnete naturalis & ipfa eft : 111Γ1 acceiMet & trans* 
poiitio Nodorum fuccedanea , qjaae omnino videtur opus eife ratio- 
nis , ii non difcurrentis 3 at ccrte mikickx . Mam a:quidiilancem il- 
tum mancre , mnuis eft mirum , & propins Nacur^ , quam prius 
in ncgocio eccentricitatis . lllic enim ab axe virtuoio , Soleni pe- 
ύ diximus : hic locum fub Fixis longiifime diilannbns. iilic vihujus 
Magnetica^ virtutis , axis , circumlatocorpore , converrendus fuiHet, 
nec iibi ipfi manfurus sequidiftans , niii retineretur a vi animali , feu 
nuda , feu rationis quomodocunque capaci : Hic vi noilrar yirtu- 
tis dire&orias ipfius , pulla neceifitate virtutis animaJis , auc racioci- 
nantis , fequitur iila xquidiftantia axis . Niii forte quis & hoc men- 
ti tribuet > quod diametcr ifta latitudines efficiens , Flaneta in limiti- 

C c 4 bus col- 



joS DE Μ ΟΤΙ Β. S Τ Ε LLiE MARTI 

bus collocato , dire&e in centrum Solis tendit , atque hoc pa&o ex 
LXiH orbita Planeta: circulus magnus efficitur , & Nodi in loca ex Sole op- 
pofitarediguntur. 

Quo argumento fupra quoq; cap. xxxix. Planctas aflerui refpedum 
Solis. Atquinon omnis refpe&usSolis arguit rationem comitantem. 
Illud fane verum , eum qui primum ordinavit motus coeleftes, hunc 
axem fic direxiiTe , ut Solem ( in dioto fitu; refpiceret 5 & proinde 
confilio,iummaque ratione ufum eiTe. At ifte refpeofcus Solis retineri 
jam porro poteft citra mentem, fola conftantia magnetkie faculta- 
tis . Quieti cnim fimilior eit quam motui . materialis igitur , non 
mentalis . 

Sola igitur variatio hujus inclinationis-, quam dicimus translatio- 
nem Nodorum fucceiTu feculorum , adhuc in caufa manet , evincens 
vim motricem,plus quam Naturalem, feucorpoream, feu quales funt 
virtutes magneticie . 

Ettamen utramquepotius cenfuerim conjungcndam , quamfo- 
lamrationalemponendam. Pareat vis magnetica ; praefit ratio,illam 
gubernans , uc prius eciam capice l ν ι ι de virtute Solis appetente 
diximus . 

Hac quaiftione fic expedita fequitur akera. Nam Γι virtus ifta 

dire&oria , eft ex Magneticis , corporeis , naturalibus 5 fubjc&um c- 

jus eric corpus. An igitur fieri poifit j, ut eadem illa diameter, 

Solis appetens , vel ab eo fugiens , inclinatione fui ad ecli- 

pticam, etiam adminiftret hanc declmationem Planctae ab ecli- 

ptica ? Si Nodi jangerentur apiidibtis , limires longitudinibus me- 

diis ; omnino eadem eiTet; diameter,_& eccentricitatis Sc latitudinis 

adminiftra. 

>& , Di&um enim cap. l ν ι ι i 5 diametrum qux cccentricitatem caufa- 

JSST- tur, porrigi in longitudines medias/di&um vero jam, diametrum quie 

-JZ? latitudinem caufatur, porrigiin limites . Igiturfi limftes jungcrentur 

SUK mediis longitudinibus , utraque diameter eodem porrigeretur 5 ltaque 

ir£R c d loco convenirent , nihilqueprohiberet , quin tunc & eadem eife poi- 

llilr fent. At non convcniunt Nodifeufcofcioneseclipacae verae ifi apfidas. 

S£S£ In Marte limes Borcus iz\ gradibus eft ante aphelmm sin Iove praxise 

&c n u .£ coincidunt limcs Boreus & aphcliumj in Saturno 14 gradibus Nodus 

?«?.'&' f e auituraDhelium;in Luna brevitate circuitionum , omnia omnibus 

ffi^S permutantur . Nodus enim nunc mapogaro eir , nunc m ioiigitudine 

?Sr mcdia > nunc in P enhell ° • Cum ] s ltur rem P ore & loco dliierant hx 

wpuiffiu Juas virtutes 5 fequitur, ut una non iint. 

Inunotamen&eodemcorpore Planctario refiderc utramque,ceu 
intoto,nihil impcdicnifi motus feu convokicio giobi. Itaquefi Pla- 
netzmovcnturutLuna,quaenonconvolvitur,fedeanflcmnobisunGe- 
quaqucoftenditfaciem a nihilimpcditaflcrcre,intextaseflemutuovir- 
tutes utrasque, ut fubtegmina funt intexta ftammibus . Tunc cnim to- 



"q&< 

Aliud eft.dii- 

jrietet 

centticitatem 

mfatut: 



potrigit 



to cor- 



Ρ Α R S Q_V ϊ Ν Τ ΑΙ 309. 

tocorporePlanet^ritumeundemrefpeauFixammretinenteiCumtir- ^Cap^ 
ca Soleravehitiir 5 omnes omnino traofcus 111 eo reotilinei, e quorum nu- 
rnero iunc dua; iibe diamecri , fitum retinebunc eundem ad Fixas.Sin au- 
tem de Telluris globoagitur* qui praeterquam quod circumfertur an- 
nuo ipacio,etiam circumvolviturin dies iingulos , tumin niagna dubi- 
tacione, nonminus quamfupra cap. lvii, relinquimur. Nam fi corpus 
convolvitur, unicafola diameter virtuoia > qax eft parallelos axi motus 
convolutorii,manetconftans& fibipfiasquidiftans. Quod fimaxime 
aliam infuper pnon intertextam dicas , quae latitudines .caufetur 3 ake- 
riusfpecieivirtutem:illaeafdemplagasobiervabit,cumaxevolutionis5' 
utpotecirca quemilla conum circumfcribit, cujusplagas fingulasper- 
agrat; itaque jam addextras,jamadimiftras nuens,corpus tanderain 
mediara plagatn inducic, quam fpe&at axis converfionis . 

Igituriiglobusvolvicur^unchujqsvirtutisdecIinatofiiEfubjedum 
autnon eft corpus fcdfpiritale quippiam,aut noneftidem corpus. Si 
fpiritale quippiam , quomodo plagas tuetur mundi , rem corpoream? 
&C quomodo motus hanc fpcciem ( declinationem a viaregia ) irifert 
corpon ? An- fortaiTe facilius inclinatur corpus , & e via excedit regia 
(translationisfa^caufaminterimhabcns excraneam, exSole) quam. 
delocoinlocumviproprii m-ocoris transfertur? Sinmalumusfubje- 
dum corporale , nafcctur nobis mechanicum qmppiam , cujusmodi 
funt lucerna: quzdam fphasricae , quae projea« & convolutas , non ta- 
mcn ciFundunt oleum. Intus enim inclufa eft ampuila, quae yentricofo- 
pondere dcorfum trada , & iic retenta ; non fcquitur motum convo- 
lutum/phasrasTecircumdantis. 

An igitEir & in hoc Telluris globo fit interior aliquis globus , ad 
quem diurnus Telluris exterioris motus non penetret,fed qui forcifli- 
ma inclinatione ad certa Fixarum loca rcrineatuf , quo minus exteryis 
corpus rcvolutum fequatur? Nam attinere ha.nc quaeftioncm & Ter- 
ί ram, capite lxviii audiemus:ubi & hoc videbimus,an propofica iex 
I Planetis eclipnca aliquamedia,fieripoifit,qiiod.pauio ante requireoa- 
mus,utnodi fingulorum competant m iuas apiidas. 

Anpotiuscredendum,pofTe eiTe modos aliquoscoeleftmmmotio-• 
num,quilicct&ipficorporalesfint,magncticomminftar,anemincta- 
men in tcrris comprehendi poffint,ob defeotumexemplorumPquem- 
admodum, fmobis defuiflermagnetis exemplum,utolim qmdcmir. -o- 
enituni eracplurima de caufis cceleftium motuum ignoratun fo^niis. 
-^ψ^=^>,Λ Quiorbestueturfolidos,iifacileomm? 

y^^^\ ~~χ^ expediuntjfecundumeaquascap.xin.di- 
JL^\\ ^\ <5tafunt.PlanoenimeccentriciMarcis Γ2 

(ι >v k Ι \ adplanum eclipticiEDC tribuencinclina- 
l ^xl^JL \ tionemnonlibratilem>fedcertam&:con- 

^ *^ ^^ ftanteiOjfuperdiametrofeofcionisB A,per 

centrum mitndi α •, duda (Brahevs per centrum Solis] S }uam dicent 
fuceeffu faxulorum circa centrum illud α iub etlipuca d c convern. 

Ac cum 



3ΐο 








DE MOTIB. STELLJE MARTIS 

Ac cum duorum circulorum maximo- 
rum in fchemate prdfehti ml 3 &; KH 3 poliF.G. 
& β . c . tantundem diftent , quanta eft decli- 
natio eomm maxima, mk.lh : ergo poli Mar- 
tis β . c . circa polos eclipticie f. G.defcribent, 
circellosfpacio f β . g c . ί . $o. 2.5 . fub quibus 
dicent polos fphame Martia? β . c . circumirc 
in antecedentia , motus ea quantitate , qu^ 
fupra cap. χ vi.eftexpreiia ? infraqjcap.Lxix 
corrigetun 

C Α Ρ V Τ LXIV. 

Examen parallaxium Martis per 
latkudines . 



st iGiTVRcap. Lxi.inventusuterque Nodusinlocispra> 

cise oppoiltis jmirabili confenfu, &: qui omnem parallaxin 

excludat, . 

Efto enim, ut fit Martis parallaxis faltem ζ & ί minu- 

torumjcum utrihque in oppoiito Solis Fuerit,propior Ter- 
ra? quam Sol, & diititerit prima vice anno μ ρ xc'v> a vertice circiter 
38?fecundaviceanno μ d lxxxix circitcr 6ζ. Igituranno mdlxxxix, 
cum exiftimareturinNodoifuiiTet adhuc fere ί minlitisin Septentrio- 
ne. ergo adhuc unogradu fuiffet anteNodum.Nodus igitureiTetnon 
16"• 46" **» , fed 17. 4^ v^. Cbntra anno mdxcV habueric ί minutuiEL 
parallaxeos . Ergo quo die exiilimabatur eiTe in Nodo afcendente , jam 
vere habuiiTec latitudinem ί minuti. quare jam ultra Nodum 30 circi- 
ter minutis . Nodus igitur ascendens , eifet non in ig. 45- x, fed in i<J. 
\ζ ν. En Nodum descendentem in 17^-, ascendentem in ι^~ ν , ίϊ 
velminimaparallaxiutaris. Cbncludamus igitur cum cap.xi.Paral- 
laxin Martis diurnam 5 eiTe plaiie infeniibilemrilquidem veraiit obfer- 
vatio utraque latitudinis intra ί miiiuta . 

Non diifimile argumeiitumparallaxeos nullius a nascetur nobiset- 
iam ex cap. lxi i.pra^miiTa lnveftigatione veniTimx planorum inclina- 
tionis,mfi quid refra&io turbabic•. 

Efboenim 3 uc Mars habueritparallaxinanno MDXcininaltitudine 
wminutorumfaltemi, anno veroMDLXXxvin alticudinejjminutiii- 
nius.MinorergoeiTetvifalatitudo Auftrinarminorigitur&inclinano, 
quam Borea.Atjam antepaulomiilor apparetvelfineparallaxi^quan- 
tumobfervationisvitiolojautrefraotioninoiinulliinalntudineijtnbLU 
poteft. Ergo parallaxi adhibita, obfervatio de majore erroreincuiare- 
tur: & viciifim obfervatione ftantcperimitur parallaxis: fiquidem ve- 
rum eil,orbitam Martis ordinari in perfe&o plano ■, quod planum ecJi- 
pticie fecet in ipfo centro Solis. 



Ρ Α R S Q^ V Ι Ν Τ Α." 9 ~ η 

Sed multo certius idem evincitur ex latitudinibus obfervatisiii re- 
liquis fitibus acronychiis : m prarfertirrijquas obfervationisconditioaut *^ A *• 
refradiodubiasnonreddidit. Hoc cap.xv.dicicoeptumjhucusq^per- 
iici non pocuit. Anno enim μ d lxxxvii, cum Mars diftaret a vertice 
55 gradibus, il parallaxin habuiflet 4 minutonim,latitudo ex 3.37 fuif- 
fet efFeota^i.Atcapite lxi ι nihil ultra J.^.inventum fuit.Anno ve- 
ro μ d lxxxix , in diftantia Nonageiimi gradus a vertice 64., 6 Marcis 
parallaxis, ex Solis parallaxi horizontali 3 minutorum , fuiiTet 5 -7-mi- 
nuta j timcBorealatitiido, proobfervata 1.7 fuiiTet i. 1 2. ^--.liberatapar- 
allaxi. At nos computavimus nihil fupra 1. 5 -J- j etii vitiolum 1 minu~ 
torum obfervationi obvenire potuic/ ut ii Mars in altitudine 11. adhuc 
refra£Hoiiempaii!is , per 2. minuta altius jufto in Borea apparuiiret, 
quemadmodum &cap. lxi i.& cap. xv.di&um. Anno veroMDci 1, 
cum ufurpata parallaxi inveniretur obfervata latitudo 4. iojnegie&a, 
-4. Jt~' nos compLitavimus 4. 7 — 3 prajcise admodum. Sicanno mdciv 
11011 aiTecuti iumuspenitus quanticatem latitudinisBorealis obfervata^. 
Jgitur mulco minus cife queremu-r eam , abftra&ione parallaxeos 
auotam. 

Hisce tribus modis incertkudinemparallaxeosMartisevicimuSjiii 
fenfibilitatemautemommmodam,nonomnino demonilravimusj elu- 
dence nos refra&ionis negocio , δ£ inteirdum obfervationibus intra ί 
vel 3 minuta 11011 descendentibus. Itaqne iiquisMarti parallaxin lati- 
tudinis maximam ί vel i^-minutorum tnbuerevelit^eum obfervata, 
ha:c Braheana 11011 magnoperc coarguent. Accommodabicurenirn 
6c inclinatio, fietque Γ.51. o. 



C Α Ρ V Τ LXV. 

Inquifitio latitudinis maximx utnusqueplagac, 

tam m conjunotione , quam in oppo- 

fitione cum Sole. 

nclinatione conilituta, facileeft & maximamlatitudi- 
§§i' nem defiiiire,idqiie gemina via. Nam aut quazritur maxi- 
% ma omnium feculomm; aut, quanta hoc feculo fieri poifit» 
Etii ,parum difFerunt hodie utraque , cum limites iint me- 
diiinter apiidas Martis & Solis feu Telluris 5nec illi ultra_ 
54 o-radus ab invicem diftent ; nec iit Solis feu Telluris iniignis eccen- 
tricitas. Efto tamen, ut olim. conjungantur apiides Martis & Solis, 
&C una limites latitudinum Martis . δ£ retincat ecliptica iitum fuuttL• 
inter Fixas. Cumigitur in fchematecap. xi 1 1 . maxima Martis diftan- 

tia ac 




LXV: 



b Ε Μ 6 Τ Ι Β. S Τ Ε L L Ά Μ Α R Τ Ι S 
tia ac ilt 1664.6 $ 3 minima.So\is α β ^ιοο^δ*: bac i.^o-f-rhinc 
computaturBorea latitudomaximain oppoiitione cuni Sole 4. 
z^. 1 o. Quas in conjundione cum Sole , quando Sol a Terra 
diftat ioi8ooo,attenuaturad i. g.34. SedAuilrinalatitudo,ex 
diftantiaMartisi3 , 8i34iSolis ioiSoocomputaturinoppoiitione 
^.58.i4 J paulominor , gr..7.Qu3emconjun6tionecumSoIe i quan- 
do Sol diftat 5» 8 ιό ο , ad f. 4, 3 5 extenuatur . Sin autem contraria 
ratione jungatur apogaeum Solisperihelio Martis >proditmaxi- 
ma Borea latitudo m oppoiltione 4.44. 1 2* * n eonjunotione k$. 
3i.Auftrinainoppoficione ^.lo.jo^inconjun^ione 1.3.31. 

Et hsec ita haberent 3 ii olimapiides & limes conjungeren- 
turj quod an futurum iit ante occafum totius Machinae, incercum. Cer- 
te Ptolemjevs apiidibus & Nodis a^quales motus tnbuit 5 quod 
iieiTet 3 niuiquamfieretifta conjun&io. Ac etiihodie diveriis motibus 
utividenturjnonfunttamenveterun; ojfervataadeo certa,nec eitdif- 
ferentia horum motuum , nein hodierna quidcm Aftronomia, adeo 
magna,ut certiflimeconcludere poflimus a qtiot annorummyriadibus 
diitenthujusmodi conjundiones apfidum &C limitum. 

Ad noftmra igitur asviim revertamur, quod ν ο s inter &Ptoio- 
ΜΛνΜ exteilditur. Atqui hic Geometricas determinationes qua^ren- 
tem , lrmltiplex αμηχανία, excipic. 

Primum apiides Solis £■; Martis ironfunt conjuhitas.demdeorbitas 
Planetarum non funt perfeoH circuli . Itaque etfi trajiciamus novam 
lineam apiidum per centra circulorum Martis & Telluris^infchemate 
capicis l ι ι per β. c rpoterit tamen fieri 3 ut alibi quam m hac linca , con- 
cingat maxima prop.inquatio iiderum . 

Deniqj ctfi conftet deloco maxima? 
appfopinquationis jlocus limitis Borei 
& Auftrinieftalius . Vtlimes eftin. ι £ 3 $ό 
£1. At re&a β c per centra circulorum ej e- 
da J porrigiturini4~a&2i;circiterieo- 
demnempe,quo Braheo porrigiturli- 
nea η έ luarum apfidum, cuih£ecnoftra 
Β c parailelos inceditjquippebifeotau- 
traquecccentricitate 3 AFinc i & αηιπβ. 
Iamque eratii ele&usmediuminter 
17 Sl & 15 a, iciiicec ιϊ α ': Sed frie retinuit annus MDLXXxv 3 quo aht 
no in ii. $£~£i obfervata fuit latitudo non plane maxima . Cum enim 
iri node.quarfequiturdiem xxx lanuarii.eiietoppoiitio^ie xxiv an- 
tecedenfci obfervata eft latitudo 4.3Ϊ , hadenus crdceils , die yero xxxr 
Ianuaril/xvi horis poft oppoiitionem , rudlim fnit vifa latitudo 4. p. 
Apparet igitur,quod die xxiv.iifuiiTet oppoficio illo in ioco ectentri- 
ci , major fpedata fuiiTet latitudo , quam 4. 3 i, diiabus de caufis.pri- 
mLim,quia Sidiis Terras propitis eliec , quam excra Cimm acronychium. 
ckiildeqiiiaremociorMarsabapogaeofuiflet&hiimilior. 

Contin- 




ixv t 



PAR.S Q^VINTA; 3 r 3 

Contingrat isitiir maxima latitudo circa iQfL^. ubi fuit Marsdie Cap 

xxiv Januanj . Cum lgitur iit anomahas coa^quatie complementum 

ι o: erit diftantia Martis i66zoo,So\is 9 8 67 o.Itaque latitudo maxima 

Borea circiter 4. 31 -J-. Qu<e in conjunofcione Solis , cum is diftatpcr 

ioil8o 3 apparec i.g.30. 

Pro Auilrina maxima latitudine , exhibcc nobis anomalia Martis 

coasquata iyo^diftantiam i3 84iocirciter:&Solin 19 α diftat 101180. 

Hinc colligitur raaxima lacitudo Auftrina £ 5L ίο . proxime 5 qua; in 

conjunofcione apparet i. 4.10. 

C Α Ρ V Τ LXVL 

Non feniper in oppoiito Solis contin- 

gere maximos excurfiis ad 

latera . 

ilf 3 ! jSf^E latitvdine vero maxima, qua^ concingere poteil in 
pj [ */ ^'unaqualibet periodo Marus,multo perplexius eftnegoci- 
S<\ f ' , 7 / um 3 certa loca ejus Geometrice definire : & involvit ma- 
K4 o-num illud paradoxum , quod inter obfervationes anni 
mdxciiijTychonis Ijrahe manu 3 nis verbis mcuica- 
tuni reperi. 

Confideratione dignum eft,quod Marscircade- 
cimam diem AuguiH habuerit maximam latitudi- 
nem Auftrinam$ & poftea decreverit ; itaut die xxiv 
in oppofitione , quaii quarta parte gradus propior 
eclipticse redditus fit,quod tamen Canones , etiam 
correfito latitudinis maximae loco , in xviii Aquarii 
nequaquam exbibent, quomodocunque aiTumatur 
illic maxima latitudo : cujus rei caufa ftudiofe inqui- 
renda venit . 

Poftea cum ad ipfum in Bohemiam veniiTern , & (xpim de latitu- 
dinum ratione quaefiviiTem : illeque mihi, Nodos iri locis eife oppoii- 
tis,& fe&ionem traniireperpun&ummediiloci Solis a feupercentmm 
epicycliejus ( de quibus iequenticap: lxvii.) aliaque multa recenfu- 
iiTet : hac mentione commonefadus de hoc negocio , OOC inquit 

eft mirabile , latitudines fieri maximas , ante vel poft 

OppofitioneS CUlll Sole: cujus rei mentio fa&a eft ctiam fu- 

pra capite χ ν . 

D d Caufam 



3 i 4 DE MOTIB. STELLi MARTIS 

Cap. Caufam quidem rei continet verahypotheiis latitudinis hac parte 

LXiir. quinta ftabilita: terminos vero maximarum latitudinum haudfacilms 

Geometrice inquifiveris , quam Apollonivs Perg^evs inqmiivit, 

terminos ftationuirL . 

uOaum ftis£l1 ' Quemadmodum enim in hoc negocio ftationum,nota qua?dam_, 

poteft-defcribi , qua noscatur locus ftationum ( eft autem iila , quando 

linea viiionis Martis 3 Terra eimte,parallelos mancc iibiipii ) : exnota 

vero , iine multiplici calculo , locus ftationis a priori demonftrari ne- 

quit,ob confuiionem multarum cauiarum: ilc etiam res habet in lati- 

Depunaish. tudine , quavis vice, maxima. Nam tunc quidem eft latitudo maxi- 

ϋίαΓ" 13 ' ma, quando diitantia Martis a Terra crefcit vel decrefcit eadem pro- 

porcione, qua crefcunt vel decrefcunt linex inciinationura Martis:& 

augetur latitudo ,quando proportiodiftantiaeplus decrefcitquampro- 

portiolinearuminclinationis a aut quando illa decreicentehaeccontra 

creicit. Viciifimminuitur latitudoj vel quando plus crefcit diilantia 

Marcis a Terra a quam linex inclinationis a in fua quadibet proportio- 

nej vel quando diftantia creicente a ilUe minuuntur . 

Hiec autem promifcue fiuntjam in oppoiitione , jam ante a jam 
poft j prout oppoiltio vel in limitem inciderit a vel ante a aut pcft 
limitem . 

Hxc ita fequi ex hypothefi hujus Operis a probant raea^ Ephe- 
merides. Anno mdciv, circa xxv Feb.vel vi Martii a fuitmaximalati- 
tudo Borea s cum integro racnfe fequeretur oppoiitio . Viciifim xxvn 
Sepc.vel vi ι Ootobrisfuitmaxima latitudo Auftrina ,cumMars inter 
quintilem &C fextilem Solis veriaretur. Rurfum fine anni mdcv fuit 
maximalatitudoBorea,Sole a quintili ad quadratum Martis eunte. Et 
viciifim anno mdcvi Julii fine , maxima fuit latitudo Auftrina Sole in 
trino Martis verfante.Annovero mdcvii maximaBorea laticudocon- 
tingitpaulopoft conjun&ionem Martis cum Sole. 

CavsAj cur hasc in veteri Aftronomia miravideantur a potiffima 
inhoceitjquod Ptolem^svs , ca^terique hunc imitati a motus intrica- 
tiifimosainclinationumjdeviationumireflexioniimjconiinxerunt. Cum 
enim haereret Ptolem^vs in epicycli imaginatione 5 primum atque 
vidit 3 ΐη oppofitione cum Soie a quando Planeta videtur , exire illum 
in plagam unam: ftacim conjc£fcurasinduliit a airerens a inconjun&ionc 
cum Sole a quando non videtur , exire in plagam alteramj autin univer- 
fum , contrarium ejus facerc a quod videt illura in oppoiitione facere: 
fcilicet ut aliqua eflct compenfatio & reftitutionis acqualitas cohasren- 
tiaquecumSole. Hocverononeftobfervando verum invenire a fed falfa 
conceptaimaginacione obfervationes confingere. etii condonandum 
eftilli a quipaucas habuitobiervationes. Vide dehoc &xap. χ ι ν . 

Scd agevideamus, an calculus nofter ceddat latitudinem diei χ Alh 
gnfti obfervatam . Nam de xxi Julij &xxv Auguili ejus anni jam 
certi fumus . Quibus enim obfervationibus cakulus tiicicur , easdera 
& prasientat. 

Ieicur 

D 




Ρ Α R S Q. V Ι Ν Τ Α, pf 

Igitur D. χ Augufti Η. xni Μ. xlv computatureccentricUsMar- 

tis ilocas m ecliptica 1.41. ig χ ; Sol 14. 37. 4^ α 5 angulus ad Soiem 5. 3. 

175 angulus ad Terram ig°. 153 &: Mars ex calcuio in i^. 5 . κ y cum ob- 

fervatus iit iri τ£.ψ . χ |& quia Ϊ. 40. 4 g χ, locus orbita^ diftac a 1^.43 tf 

per 74. ι : Inclinatio igitur enc 1. 4^. 10 . Ex hac ■& duobus di&is an- 

gulis,methodo cap. Lxii.tradita.inveniCLirlatitudoviia g. ii.14.duo- 

bus minutisetiam plus,qiiam habet obfervatio. Sed nenobis iniidie- 

tur anguli exiguitas , utamur ( quod vult Methodus 

fupra cradira) diftantiis veris Marcis a Terra & a Sole, 

feu eoram loco, veris angulis. In ichemate capitis χ χ 

vides difFerre CB,BA,acL,LA.Et noftra methodus 

non dixerat ut c β ad β α , fed ut c l ad la, iiceiTe ίϊ- 

num anguli l α β ad iinum anguli lcb. Sit Iocus ecli- 

pticus 1.41. ig. x.Marcis fub λ punoto ftantis j κ locus 

Soiioppoiitusi7°.37.4^-. Ergo^^ 5. 3. 15», β λ 1. 4^. 

ίο. Hinc,&exApxre<ao;daturxAvelc al 5. xi. $g 3 

CLii refporidet vera diftantia l Marcis ab α Sole. In 

triangulo igitur c α l , ex lateribus c α ι 01077 ^ AL 

ΐ38ι6Ί,& exangulo jaminvenco , quaeratur lc A.qui 

invenitur 1^0. ^. Complementum ejus eft 19. 2.7, cui 

refpondet vera diftantia l MartSs a c Terra* 

Jam igitur per hos angulos operationis, inyenio lcb 
vifam latiCLidmem £. 19. 10. quaraproxime eandcni, 
cum obfervata. 
Prasftatigiturhypothefis,hoc Opere conftituta, hoc ipfumj cujus 
caufam Brahevs diligenterinquirendam monuerac, quodqs antiqua 
Aftronomiatanto apparatu prieftarenon poteit. Prasftat inquam hoc 
ipfa fua iimplicicate, dum plano cccentrici daturinclinatio feu obliqui- 
tas conftans,eaque varieaugctur velminuitur: non verc,fed ratione O- 
ptica, prout vifus nofter adillam , autin Braheo & Ptolemio illa 
ad vifum noftmm, appropinqnaverit vel ab ea receiTeric , 

C Α Ρ V Τ LXVII. 

Demonftratur ex locis Nodorum , & inclinatione 

planorum Mx\RTIS & ecliptic^ , confurgere ec- 

centricitatem MARTIS, nonex pun&omedii 

loci SOLIS (feuBRAHEO, excen- 

tro epicjcli SOLIS ) fed ex ipfo 

centro SOLIS. 



LkVI. 



Dd 



Vltima 



Cap. 

LXVIIv 




DE M.OTIB. STELLiE MARTIS 

' l τ ι μ α primis refpondent. Difputavi capire vi Phyiice, 
5fij Negarisorbibus iblidis, non poife eccentncitates Planeta- 
" " rum ab alio pun&o quam ab ipfo centro Solis confurgere. 
ι Dcruonftrationem rei Geometricam ex obfervationibus 
'•deduOtam /diftuli partimin capuc xxn. xxm.& Lii.qui- 
biis locis me fatisfecilTe puto vel oculatiilimisj partim vero jamexpe- 
diam. Primura per loca Nodomm. Demonftratum eft capite lxi , 
extru&a Martis ecceritricitate exipfocentro Solisjiive quodidem eft, 
obfervationibus acronychiis ex oppoiitione Planetas cum loco Solis 
apparenti deilimptis , Nodos cadere in partes, ex centro Solis oppofi- 
taSipra^ciseadmodumjideftjdiametrum apiidum,6cdiametrumfed:io- 
nis planorum ecliptica^ &C Martis concurrere, feu fecarc fe mutuo in_. 
centro eodem,unde eccentricitas computatur jin centro Solis fcilicct. 
Qua^ritur>iipro Solismotu apparente utamur medio motu , num δζ 
hincNodifuCLiniintinlccis,undecomputatureccentricitaS,oppoiitis? 
Minimevero. RepetaturfchcmaCoPERNicANVMcapitisvi. In 
eofitjam κ. £ linea limitum , in r ξ ±- Sl & zz ( non vero 3 ut cap . ν ι . linea apfi- 
dum in -l$ £l . ) Srgo ipfi κ i" : rrpendicuUris ex x, , erit diameter Nodomnu . 
Atquifipro apparentiSolu,,,mmurmedio 3 tuncpro)inobis offertur$,undt_j 
compuMur eccentricitm^ Igiturexfi 3 ipfiK £ perpendiculam,quafit β <?>cadet 
in loca>cx ftpr&cise oppofitu 3 <u non cadet in loca Nodorum ; quia prior perpen- 
dicularlsper κ , cadit in loca Nodomm > cju&fupmor eiiipfa β ς,βααο κ <? . 




ρ α a s α ν ί Ν Τ Α , ^ 

XubGtinquirere^quantifuturiiintanguliadcircumferennameccentri- 
ci,Gonnexo ριιη&ο χ. cumfeotioneipiHis^^ &eccentrici circumferen- 

ux.Cumi^iurfit ςχϊηΐζ.^ςίεχ fuppofito^ ^in].^sscircitet-.ent^^ 
angulm ^i.cumquefit β ς κ re£im 3 em κ β ς 4 $. Et cum κ ββί eccentnatas 
Solk3(foo 3 qualtumorhisTerm^elSolisei~tiooooobutigimrfinmtotm 
ς αάβκ^όΌο 3 it<zfinm anguli βαάας 2717 ■• Ιή eadem vero dimenfio- 
ne 3 qudmmfemidiameter orbis Tellum eii ιοοοοο 3 femtdmmeter orbis Martii 
excap. l 1 v.etfij2jjo .Qu-alium tgiturfemidiumcttrOrbu sMartiieB 1000 oo s 
erit t ς 1790 , oftendens infinibm angukm, ι. ί . 3 £ 

Totidem ergo gradibus & fcrupulis debuiiTet Nodus evehens eife 
loco anteriore.depnmens poftenore, ii male a me faotum eilet , quod 
ρΓοβριιη&ο Ptolemaico, Copernicano, Braheano, elegi % 
centrum Solis . Viciffim obfervationibus ad medium Solismotum ex- 
penfis 3 6c ik aiTumptopun&o/^iimalehocfit, &ii;ti;ligendumeifet$ 
oportet Nodum evehentem ex β -inveniri loco pofteriori , deprimen- 
temprioii fic uc iemkirculusSeptentrionalis arcti L\,g curtatus fit . 

Videamus an hoc ita accidat.Capite igitur χι 1 craiTeexpeniis ob- 
lervatiombiis * Mars anno mdxcv die xxvni O&obns putabatur 
inNodofmfle. Tuncmventus eft locus eccentricus, cxBraheanis 
scqiiationibus, qu* nituntur punofco β,ΐη 1 ^48•*• Sic mdlxxxix die 
ix Maji mane ponebamus Martem iil Nodo altero defcendentefiriiTe. 
tunc computavimus ex iifdem Braheanis xquationibus locum 
Martis cccefttncam 15. 44 — ^, Fit igitur , quod didtum iieri debere. 
Vno gradu &■ | -^minutis minus eft infemicirculo Boreali.Quodfiac- 
curatius,utcap.LXi,infpiciantur obfervata, Mars die uno & horis χ ν 
ferius m Nodum afceildentem incidit. Itaqitead lociini eccentricum 
accedunt 5 ο circiter rninuta, utikcadat Planeta in 1 7,3 g.V.eccentri- 
co motu.Igiturcurtatio fuperioris femicirculieft 1.53 ^-quamproxime 
sequalis computat-^L^ 

Stat igituromninopunduiTDi, repudiatur β. Narri 
cur diameter fedionis plaiiGrum llon fecabit diame- 
tmm apfidum 111 ccntro , unde furgit eccentricitas> 
iicut ilipra? Quai hujusrei caufa eifct? 

Eadem demonftrahtur etiam per inclinationeirL• 
planomm cap. lx ι ι * demonftratanv& per fchema ca- 
ρ i t is χ χ . Invenm ili eil mclinatio , hoc eft anmlui 

l a b , quo Borei limitis dtgrepo ab ediplica 3 ex α Sole fbe- 
£kmr 3 1. 50. 45•, Anguiusvefo μ α t> 3 quolimitis Auftrmi 
dfgre/w ab ecliptka fyettetur ex α Sole , inventm eft illipro- 
xiwieaquali$ 3 falic-et 1.50. g . £x quo conckdebatur, cunu 
-anguli ad κ fupra & infrafint aquales > & lineaper κ in 
b. O.loca limittim ecliptica eduflzi 3 fit una linea (quia in u+ 
no pLjtno eclipticA) ; tgitur & lineam alteram 3 ex kin-L. u. 
iimim ipfis ejeifam 3 ejfe lintam unam 3 Etfic 3 quodfab 
QMartM orbite comprehendttnr 3 ejfe unumplanum . nAtfi 

& d 3 non in 



LXVII , 




C* Ρ. 

LXVllV 



Μ Ο Τ Ι Β. S Τ Ε L L . JE Μ Α R Τ Ι S 

tzc» in κ prions fchematis ( ' ψοάεϊΐ h'inpoflerwri)fedm 
β ς (hoceft infra Kpofierioris) ejfet communis fettio plano- 
rum : connexis l . μ . Umitibuscum aliquopuntto linea β d 
infra K,eptanguliM,quo^eokiturexitlopun£to LB } mwor, 
angulm 3 quo μ d jp€flktur ,majon duobus circiter minutis. 

Verum eft , ilnobis libertasrelinquatur ftatuendi 
parallaxinpro lubitu magnamjfacile dilui hujus capi- 
nsargumentationes.AtcertLirrLeftexcIocumentisplu- 
ribus , non poiTe admittiparallaxin tam magnam , ut 
plane enervcturha:c demonftratio. 

Cumque themahujuscapitis firmiifime iic demon- 
ilratumcap.Lii^poiTemconvertere Vela.iic utnon de- 
moniftra , rccurliocthemaexnegataparailaxi,fcdexpo- 
iitione hujus thematis, quod propnam habeL cap. lii. 
demonftratioiiemjnegarecarparallaxis, utcap. lxiv. 

Vtrum facias, perinde eit. Vtmmque enim rhe- 
■ma habct alias etiam demonftrationes. A4ihi haec via 
pnmum occurrit, -& placuit, uc confenfunx rerum oftendcrem . 







De mntm 
Tixirum lati- 
tu.dine» 




C Α Ρ V Τ LXVIIL 

An inclinationes planorum Martis & cc\ipucx>tx- 

dem fint hoc noftro & PTOLEM^EI f ? culo. 

Vbi de eclipticx latitudihibus.deque in- 

aequali Nodorum circuitione. 

: ictvm cftcapite xiv ,in unaqiialibetperiodo Martisjob- 
| liquitatem feu inclinationemplani Martii ad planum ecli- 
! pcica: manere Fixara . Oritur vero dubicatio.an omnibus 
' fqculis eadem ik , & fixa, harc obliquitas. Caufa dubka- 
tionis hxceih 

Demonftravit Bjiahevs tomoprimo Progymnastnatum fol. zu. 
ftellarum Fixarum latitudines hodie eife alias,quam tempore Ptole- 
mjbi; hocdiscrimine, quod ftellie Boreaies circa Solititium ^ilivuin. 
auxerinrlatitudines,Auitrales eas diminucrint: & viciifim a circa Solfti- 
tium hybernum.Boreales ftcll^diminuerint, Auftralesaiixerintlatitii- 
dines : Ab his terminis 3 quo niagis verilis sequitiootialia piinda iturjioc 
minoremaccidiflelatitudinisvariationem^adeoqiieproximeipfapcn- 
<5ba sequinootialia plane nullam. Hanc noftri temporis experientiam, 
adnoftraprincipiacap-LXin. confticuta fic accommodabimus. 

Sphieram Fixarum immenib intervallo iupra Planetas elevari con- 
ftatritaque eandem &C liberaiiieife convenitab iis motibus 3 quiPlane- 
tis infunt . Id quidem Cofernicvs iimpliciter ponit , Fixas omni 

plane' 



Ρ Α R S (^ ν Ι Ν Τ Α. ?Ι$> 

]plane motu de loco in iocum ciTe liberas, & fic vere Fixas iifdem per- Cap 
petuolocis. r ixvi!?. 

Cum autem ecliptica fit circulus in fpha:ra Fixarum tnaximus/ub «^.α 
quo Sol nobis ex Terraperpemo apparec, quemqueis anniiatimper- 
currere videtuniive Soli iive Terra competat motus ifte; utrinque uni 
ex Planetis competitmt ita Fixie non ipfxin fe habeanteclipticiecau- 
fam, fed tancum propcer motum annuum flve Solis fiye Teme cifca 
centrum Mundi, 

Ac cum invcniatur ecliprica fcdes fuas flib FixismutaiTe: non igi- EcUptW ttS ,„ 
tur Έίχχ ab eclipcica ied hiec a Fixis receilk. fif * M 

Caufam translauomshiiJLisexhibencpiOculdubioprincipianoftra ' Cm L•^ 
capicis lxxii. ilquidem fana funt . Cum emmSolgyratwnerapidf **** 

fima wtrafiumjpacwm 3 quod Copernico centrum *Mundiefl 3 Planetas 
cicat per jpecicm emtjfam ; emnt hujm gyrationu certipoli . In Cchemate ul- *&***m 

timo capitis lxi ι i.jitcorpns Solis 1 o 3 policonver- « ne * i,a • 
y£?/z£f α . ε . <p/ W w Sphara Fixammfaperemi- 
nent punChi f.g. Qrculm igitur maximm corporis 
SoUris con^oluti ι ο ordinabitur fub aliquo cir- 
culo maxmo Pixamm,quifit μ i^Qm cumfitpro- 
culdubiounw&tdemfabiixis^olisv.G.cQnfian- 
tibus 3 fic extgente digpitate ejm corpom 3 quod 
motumprimo c&teris wfert: Planeta tamen tnve- 
nmntur dwerfos tfadfemutuo inclmatos obire cir~ 
culos 3 iis natura prmapiis , qmfnnt expiicaU ca- 
pite lxiii. Froculdubio igitur diverfi Planetamm omnmm circult reipicwnt 
bunc circulum Regium ML 3 i converfione corporis Solaris circafimm axem 
α e defcriptum : ξ& adhuc quilibet tucbttur inclmationem- conft&ntis quanti- 
tatii >translatitiam tamen 3 qma experimnr Nodos transferri, 

Cum igitur & eclipticafit unus ex PUnemnis arculis 3 auippe Solis <vel 
Terra 5 confentaneum eil 3 ξ& hanc habere quandam incltnationem adcircu- 
lum regium uL 3 a drcuiomaximo corporisSolar^ 1 ο imerpixmdejcriptum. 
Quid enim caufifit 3 cur czteri Planeta 3 alms alio decimet 3 folaecliptica , So- 
Uri vel Terreflri itmeri fuperfians 3 pmctfe cum hoc arcnlo Regio μ l co- 
incidat ? 

Sit ergo concejfum hoc 3 ecl'ipttcam proprie fic diofam inclinari adrerium ** ^o^ 
iUum circulum Solarem 5 eaque repr£prltetur nobis per circulum κ η inter Fi- 
xas delineatum hfintque ejm poli β c . His obtentis 3 faciie occafionem inveni- 
mm * 3 quamutenturPixarum latitudtn&s\ quippcquz ipfavocis ratione 3 ab ip(a 
vera ecliptica computantur > non ab ilio arculo regio Solari 3 hactenm cccco; 
ISfam ecliptka vere & propnefic dicta (quod tantumfiib illalweacontinganl• 
eclipfes 3 fitb qua Solmcedit ) tnterfetiiones fiit IN^odicommune^ cum iUo cir- 
culo μ ι,, quem mediam eclipttcam dicere pojfemm 3 tra?2sferentur non minns 
quam Nodt c&teromm, PUneturumiobliqmtate tamen maxima u κ «w/l h, 
quam metitur diftantia polomm pb. gc 3 conflante &fixamanente 3 ut&m 
Uteris Pknetis . OXrmimm,fi centris ρ. g φαακ pb^g c ) confiantibm 3 ctr^ 

T)d φ κΐΐίβφ 




ectf- 
ptics fe ui o- 
mnem ν rieca- 

iam in r pta- 
rione la.nudi. 



cap: 

pLxvm; 




Vbi Ce riiutue 
fecenteclipti- 
ca.ven& mc- 

dli. 



Probabilis in- 
CjUifiaoecli- 
jacasmediac. 



Aliudtrguin5. 
tum pio ecli- 
pticamedi». 



DE MOTIB. STELLJE Μ Α R. Τ I S 

ceUiftribantur 3 in quibmpolos ecliptic& ύ. c. ci?~ 

cumireponamm : tunc omnino £f circulm kh* 

fid&prifiinas infph&ra Fixarum fmg, defiret, 

facietque fecceffuj&culomm , ut ubi olimlimitem 

Boreum egit 3 prope easdemFixas tandemlimitem 

nAuflrinum coiiocet. In brevi veroficulorum 

numerofic erit. Limites κ. η . non longe α Fixk 

piis progrefii , infinfibili aliquo variabmt earum 

laMudinct . Nodi vero aquali itinere progrefi λ 

Jkis Fixis 3 euidentim 'faarum Fixarum mutabu-nt 

latitudinw.quia finns inclinationum infine quadrantis 3 circa limitem 3 ϊηβη- 

fibili, inprincipiovero circa JSfodos ,*uaide finfibtli dijferentia increftunt* 

Hincquia circa aquinoEtianulla fintitnr ■ mutatio latitudinum Fixarum, 
circa vero jolfiitia fatis noubilis ^colligmm re&e, Limites latitudinumeeli- 
pticce eifecirca a?quino£tia, Nodos circa folititia . Erwit igitur puntki 
YL.n.figna aquinodtiis propinqua.$tmilhercotttgitur& hoc.cumecliptic& <ver& 
pars TSorealisfugiau α Borea, quippe crefcentibits latitudinibus Borealibm in Ge- 
minis '& Cancroi Boreum igtmAhriitcmecliipncx 3 <4UtwLibraeffe 3 progre- 
dtenttbm Isfodis 3 aut m Ariece 3 retrocedentibm iisdem 3 quod eft 'verifimuius. 
ISlam & Luna ~blodi retrocedwnt 3 annis χ ix z^odiacum abfilventej 5 cum a~ 
pogmm progrediatur ■, annis viii -^-eundem abfihens . 

Cumque apog&um Solis ,fiu perihelmm Terr&Jit φ J ~ ^-j quareper ca~ 
put lv 11 j, diameter "virtuofa^eccentricitutem, caufans 3 porrigiturin Soliscorpus, 
'Terra in ]\- r ^verfante. <*At per caput lxiii etiam diarneter illa virtuofa, 
quiz Utitudinem caufatur 3 porrigttur in Solis corpm 3 Terra in limitcverfinte, 
qui eliper hoc caput Lxvmm Ariete . 6rgo per idern caput l χ ι ι ι , utraque 
c virtmpoteFi effici ab eadem corporis ^Telluris diametro . Hinc licet ratio- 
cinari probabiliterjin 5^-2^ & f coincidere circulura hunc coecumfeu 
eclipticam mediam cum vera nobis nbta. 

Quodfiomnium Planetarum apheliaordinarenturin uno circulo 
maxiiiio,poiTeraus dicere 3 ilkuti ipfumeiTcquemhicquainmus. quip- 
pe tuncde omnibasPlanetisverLimeilepoiTet, Nodos (uchic in Tellu- 
ris circuicibus ) competetc in apildas : itaque utramque varietatem , &C 
eccentricitatis in altum,&: obliquitatis in latum,ab eadem diametro vir- 
tuofaeffici.quopado magnis difiicuItatibus a qua:nobis capiceLxin. 
relida^ funt , liberaremur . 

EtquidemapogieaSoliSiMartisJovisjSaturni^confentiuntmedio- 
criter. Omniuin enim triutn fuperiorum aphelia funt in eodem femi- 
circulo,& ilmulin eademplagaSeptentrionis.Itaquein LibraeiTetverx 
cclipticae limes Auftrinus,&Boreusin r 3 quod congruic fuperioribus . 
Sed differendaeil plenaria hujusreiconiideratio,usquedumomni- 
um Planetarummotusad veram & nobis cognitam eclipticam exami- 
nati fuerint, . 

Porro huic opinioni de latente aliquo regio circulojex Sole intef 
fixaspropagato^eftimoniumpra^betjipfaeuamvulgouiitataobliqui- 

tas ecli- 



PARS Q^ V Ι Ν Τ Α. 1tI 

tas ecliptica? , qua? ab a^quatore computatur : quam re&ius diceremus c*p. 
latitudinem a^quatoris ab ecliptica. Efl; autem acquator circulus ma- LXVlli • 
ximus corporis Telluris,medius interpolos converfionis diurnae Tellu- m»™ &■ 
ris circa axemfuum.Ettribuitur idem asquatoris feu asquinootialis no- lis ^ d> 
men etiam illi traoUii fpha^ra: Fixarum, qui quolibet ίςςιιΐο a^quatori 
terreftri fuperftat. Idem polorum nomen,pun6tis Fixarum iis qua^ po- 
lis Telluris quovis fasculo fupcrftant . Hic igitur axisj&: circulus maxi- 
mus inclinacus eft adeclipticam,aliis i^culisaliter. Quantoenimhodic 
majoreft Borea latitudo Fixarum in Cancro, Auilralis iii Capricorno, 
tantominor eilhodie laticudo xquatoris ab ecliptica 3 quam olim,quia 
in Cancro& Capricornoobliquitashxceitmaxima. Olim quideme- 
rat 2.3. μ -^-:hodie eft 13. jii-. difFerentia ιό. quantaeft & mutatio la- 
titudinis Fixarum . 

Eft autem confcntancum, circulum ajquatorium cum axe fuo bc 
polis,perpetuo sequali 6c fixofpaciodeclinaturamfiiiireapoliseclipti- 
cx huj as Ηκ,ίι ecliptica vera prascipuus eiTec circulus mundi . Quia ve- 
ro ecliptica mutata, hujus etiam axis, ( &C una arquatorisjcujus eftifte a- 
xis) inclinatioadeclipucam variata eft,uc quantum eclipticaa Fixis in 
Cancro receffit,tantum ad iequatoremacceiTeritsigitiir asqnacoradali- 
um aliqucmcirculumvidettir tueri inclinationem conftantem. Ma- 
gnam igitur caufam 3 magnamdignitatem hujus coeci circuli eifeopor- 
tet. Itaq; omnibus verifimilitudinibus confurgit nobis circulus aliquis 
regius l ο μ medius inter Planetamm circulos, ad quem omnes Plane- 
tx & hic etiam Mars tueatur inclinationem conftantem* 

Necdebet nos turbare Luna? exemplum 3 cujus eft ad eclipticam* 
non vero adaliumaliquemcirculum maximum 3 & olimi& hodietrans- 
pofitaecliptica,conilans inclinatio 5 graduum. Inter Lunam enim &: 
Planetas ca^teros ingens eft discrimen . Ca:teri orbes centrum mundi 
ambeunt.Lunas orbisfolus(utcraireloquar)ellextracentrumi&;trans- 
portaturde loco in locum. Illi communiterSolem circumeunt>Luna 
Tellurem . Illorum ecccntricitates totseque theorix longitudinis & la- 
titudinis a Sole confurgunt * Luna: a Tcliurc mobili. lllos Sol iii cir- 
culum rapit,Lunam Tellus . Quid mirnm igitur, ii Luna latitudintim 
fuarumlimites 3 adeclipticamluxatilein HK,iub qua Telluris eft circu- 
lus,conftantes tuetur; cxceris Planetis hic ad alium aliquem circulutiL• 
invariabilem, ut l ο ι μ , refpicientibus ? Itaque nihil nos Luna debec 
impedire > quo minus hoc crcdamtis. 

Hoc isitiir recepto,Martis orbitam confbnter inclinari ad circu- j c| ™»™« 

£} X t rian jriunMat- 

lum aliquem fub jisdem femper Fixis conftantem ut l ο i μ s iequitur, £*££*■ 
eandeni Martis orbitam aliis f^citlis aliter inclinari ad eclipticatn hk, 
ut qiue aliquibus ίίύ partibus Fixas priftinas defeiic, & ad alias tranilt. 
Hoc tamen iic fequitur,fi recipiamus, Nodos Mards & Nodos Teliu- 
ris , hoc eft feitiones ; quas faciunt hae orbitas cum illo circulo coeco 
l ο ι μ , non iisdem femper intervallis in coelo cirGttmfern , ied alios ali- 
is cfle celeriores . Hujus rei gcnuinum exemplum jam poiitum eft . 

Dum 



Cap. 
LXVIir. 




Po!us Terrae 
non pla- 
ne fub ip fo 
BCEcircelto 
incedit , fed 
iublpins apud 
Edepiilis, fin- 
gulis annis u- 
nam ralemfpi- 
lam.&onpoii- 
ιοροΐο,ορρο- 
iitam confimi- 
kra def nbes , 
aliamq: eex a- 
lia nettciis , ex 
quonexu«lt 
progrelTis rt- 
cuinoaiotu 8c 
folftitioruin . 
Ertautcmqu?- 
libec haruin 
fplurum t anta, 
«juantus Co- 
pernico orbis 
magnus,cxtc- 
ritorbis Sohs , 
hoc ert.prupor- 

ad fupeificiem 
Fixam Cphxix 
Inff nfib.lis cft. 
Itjqueprome- 
ial.neaBCE 
haberi pof- 
fum.Notandu 
autein pro i- 
inaginationt_; 
ledta hujus 
inorus,quoda- 
iis xquatoxis 
letteftiis con- 
tinuatus utrin- 
quc ad Fixas 
aunis fingulis 
defctibatcylin- 
dnun.caampli• 
tudine.qiu eft 
unaex his fpi- 
lis.qmcorpus 
Solis.habet in 
flli med:o. At 
idei.i axis Tel- 
luris fucceiTu 
feculomm de- 
fcribit conos 
duosjverticib. 
in Solcarquali 
bu<, bafivero 
Β C Ε . Ita ex 
imiltis cyiindtti 
conus comjo- 
tiitut. 



%k D Ε MOTIB. S Τ Ε L L JE MARTIS 

Dum enim arquator conftantem tuetur inclinationemad coeciiiii hnnc 
circulum l ο ι μ •, ecliptica η κ interim translata: denique mutabilis eil 
iicpreheiifa arquatoris ab ecliptica declinatio. 

Sit α polweclipticAmediA 3 fiupun£ium 3 in 
quodincidit reoL• e centro Solis per polumcor- 
poris Solaris duoL• . Scribatur centro α 3 β>ααο 
ab, 13. 41 , <vel non multo alio , arculus mi- 
nor 3 &fmt β . c. locapoli mundi Borealis^fiue 
ptin£ki 3 in quA incidit linea ex centro corporis 
TellurM y per polum motm diurni 3 ejmdem 
Telium duttn 3 β tempore PtolemiIj c 
temporc nostro,. Quodfi retrocedunt etiam 
ecliptictz Nodi 3 neceffe eftjirmtem Boreumfla- 
tui ctrca Fixas in confmio oArietis £f Pifcium . NamFixarum Borealium m 
Gemtnis & Cancro crevit latitudc>ut prtus di&um . Sumatur d punBum 
inter?,. c.intermedmm 3 oftendens locum poli &quatoris tempore intermedio^ 
conntBantur α d. Circuius igttirr α d. conttnuatus tranfibit per folflitium 
ternporis intermedii . Oucatur et ex α ad rettos κ t , cjui continuatus tranfibit 
per aquinoHmm 'vernu-n temports mtermedii . Ergo prope lineam α -gfuerit 
polus cirmliifub quo orbita circmtmque Telluris ordinabatur olim . Et quia 
in Ariete limes Boreus iproducaturigitur ε α in part&s α , & juxtu illampro- 
duftam eligaturpunttum 1 infra . Polustgitur eclipttca Ttolemaicizfuent in 1. 
Centro κφααο α \ 3 fcribatur circellus ,m quo firniaturaliud punffum ο ,pro- 
pius ipfic 3 quam eii 1 tpfin . Sitque c edipticA hodierna polus>difians α c 2.3. 
j f_i_ iC um l p°l m eclipticA TtolemaicA difleta β χ], 5 ί -f- . Ent Ijac Theoria , 
mutat& obliquitatts ecltpticA , & Utitudims Eixarum . nifiquod de dimen- 
fione nobis non conflat ϊρβι -u arceili ο ι . Nam illa quantitas 10 minutomm 
obliquitatis ecliptica miitzt& 3 varie effici pOtefl• . 

Et quia ο eii polm eclipticA hodierna, & oc in principmm Cancriijer- 
vit :fit ergo c ρ pars οίϊανα circuli, & ρ medmm Leonis , ubi hodie eii lim&s 
Q^fCarns Boreus . Continuetur ρ ο ultra o^eique ducaturper iproximeparal- 
lelos g 1 , paulo tamen vergens in confequentia (quia olim lime-s tflfCartisfub 
Fixis erat paulo promotwr quam hodie.) , & continueturultra ι.ξ£ ex α circel- 
lus firibatur fecans powt^giwh. Sitautem circellus tantus , ut major 




Caufa cur traj- 
latio Nodoru 



eclipticam ο f major 3 Ptolemaica ι η minor-, &tamen <s2%Cartt& orbttApohts 
h. f . circa α confianti intervallo ahjAf, ivifet ex η in f . 

Qimquepolus orbit&MarUApittsmagno arcu ab η ϊητ iverit^feuincon- 
ftqtmitiafeu in antecedentia : quia tamen una ivit polm eclipticA 3 ab 1 in ο 
circa idem pmftum α 3 viderelur polm QjfcCartis proxrme qmevtjfe-.quia ι η 
βΓο f fereparalkli . 

Magnam quippe inxqaaliratem motu.s Nodorumconfequinecef- 
fe είΐ,ίΐ hoc verum eil^ polos iingulorum Planerarum ,pokmi aliqucm 
communemjtemporc non eodem circumire. 

Nam 



Ρ Α R S CL V Ι Ν Τ Α . 52J 

Nam Sc ipims pr^ceiTionis iequinodiorum hinc aliqna nafcitur c ^ 
anomalia, cujus negociLim huic plane fimile eft . Lxvar. 

Dixi qv;id iit confentanenmpiincipiis,hocOpereconftitLH:is i & ^VpS* 
quibus hypotheiibus poilit hoc prxftari, ut inclinationes planorum a- ^ 011 ""• 
liis fasculisiintalias. Videamusnunc obiervata Ρτοιεμλϊ. Cum 

enim Martis latitudo Borea iit cum cordtLeonis,FixaBoreali j Auftri- 
na cam ftellisCapricomiAuftralibusjconfentaneum eft 3 idem accidif- 
fe laritudinibLis raaximis Martis,quod ftellis illis, ut utraque creveriL, 
quiaiilorum latitudines creverunt,nempeBoreales circa Solftitium x~ 
ftivum,Auftrales circahybernum. Ptolem^vs igiturmaximam 

Martis Borealera latitudmera obfervatamait ^f.io.quashodieeit^.ji. 
Confirmat igiturhic noilram opinionemj quia laticudinem maximam 
iL fcrupulisminoremexhibethodierna, nodisin cademcum hodicrna 
proxime diftantia ab apheliopermanentibus. Ac contra latitudinem 
Auftrinam facit yproxime graduum, cum &C hodie tanta eifepoiiit, 
fcilicet £. 51---• Igiturpcrejus obfcrvationes in fufpenfo relinquimur* 
Nam quodhaec li minuca attinec in latitudine Boreali 3 fciendum,ejus 
initrumcnti partes minimas vaiere 10 minuta , Sc plerunqiie ab ipfo u- 
nius hujusmodi partis quantitatcm in errore poni. Et interGra^casno- 
tas 5 qu£e 10 &C quae 40 minutafignificant 3 exiguum &lubricumeftdis- 
crimen , fa?pe negle&umab interpretibus 5 ctii Arabs hic vertit 2.0. 

Nihil praeterea extatin PTOLEM/Eo,quodnos manuducerepoifit, 
adjudicandum deftatuantiquohamm rerum. Nam obfervatio capite 
fequente lxix examinaca erroris arguitur . Cum igitur deftituamur 
idoneisobfervationibusantiquitatisjCogicnosipfareiconditiojhancde 
motu Nodorura disputationem,iit multa alia, felinquere poiteritatij 
iiquidera Deo placuerit juftum humano generi ipacium temporis in 
hoc mundo indulgere,ad reiidua iftaperdiscenda. 

C Α Ρ V Τ LXIX. 

Confideratio trium PTOLEMAICARVM 

obfervationum:& correftio motus medii, 

motusque aphelii,&Nodorum, 

pF,-' "-" : ~"~ '; χ α ν τ 1 c^v iTATE ο miii , obfervationes ftellaf Martis non 
r 1 plures quinque ex coniignatis fuperfuntj &C una antiquiifi- 

/ > iiia ab Ariftotele conicripta,qui Martcm a Lunaj dimidia- 

Wh^S^M tasparteobfcurategi vidit. Atnccannus nechoradiei ad- 
dita. Invcni tamen longiifima indu&ione per annos L,ab 
anno quindecimo ad iinem vitas Anftotelis^non pottiifle eife alio die, 
quam in vefpera diei iv Aprilis, anno ante Christi vulgarem epo- 
cham cccLviiiCum Ariftotelesxxiannorum audiret Eudoxum,ut ex 
Diogene Lacrtio conitat. Secnndam obfervationem a Chal- 

da;is ha- 



m DEMOTIB. StELLiE MARTIS 

dxis habitam Ptolem^evs nobis confervavit 3 qu£e fa&a eft anno anre 
c * p • .Chriftum cclxxii D.xvm Januarii mane, ctim Mars Borealem in 
^ X ' fronte Scorpii occultavit. Rurfum hic nulla horas certitudo addita.. 
Reliquas quatuor Ptolemjevs ipfe habuit, dimenfus aftrolabio iidus 
Martis ad Fixasjrecenfet tanren folum locum fub zodiaco , fub ipfum 
articulum oppofitionis Martis cum medio motu Solis. 

Ex obfervationibus tam paucis remm maximarum argumentaca- 
pienda funt: auc ii non poiTunt 3 imperfe&a relinquenda Aftronomia. 
PrimumenimperquatuorobfervationesPTOLEMAicASjepochamotus 
medii } ad Fixas relati , Ptolem^i tcmpori competens inquirenda,&: 
ex ejus cum hodiernis collatione ipfe motus medius eftlimitandus. 
Deinde per obfervationem Chaldaicam videtur inquiri poife > an vere 
eccentricitas Solis olim major fuerit quam hodie . Denique &C per 

hanc & per Ariftotelicam, il tempus fciretur , de Martis latitudine ad 
illa tempora , periculum fieripoiTet . 

Quam vero viam miilremus per D ε ν μ immortalem ! ctira nihil 
pene habeamus a Ptolem^o, quod non jurcprius in controyeriiam 
vocarepoifimus.quam ad juftamfubtilitatemnobisutile fiat. 

L 

Primum adexpoiita tempoira prodit motum Solis medium. ex cal- 

culo , qui nititur obfervatione aequino6tiorum& folftitiorura . Prin- 

^omodo α- cipium Arietis Sol detegit.non digito ad locum intenfo/ed coeca con- 

£^t! nve " jeotatiotie temporis . Nam id dicimus eife principium Arietis.quod Sol 

wcuptki' tenuitjquandoviFuseil diesno&ibus ajquare . Quid ii Ptolem^vs in 

surpeaaob- tempore aberraiTet ? ConTeofcuris non caremus. Primum enim non 

noaiiFtoie. ptodiz modum obiervationis . Opto ut oblervavent alntudines Men- 

dianas,ex qaibusindudione fadamomentum ingreniisSolism]3orea- 

le hemiiphaerium citra errorem habetar. At quidii ipie obfervaverit, 

in armillis Alexandrinis 3 ubi ei potuic nocere refradio, cujus 

manifefta indicia ipfe prodic,dumakinillis armillis obfervatumef- 

fe eodem die bis xquino&ium ? ipfe vkioinftrumenti tranfcribitj ego 

vitium ex refra&ione ortum fufpicor . 

Difficuimm Efto tamen.obfervavcritper Meridianasaltkudines.Aliaiufpicio 

*" ΰ,Γ^ a ie f e fumma vi invito ingerit, quod aequino&iorum raomenta a Ptole- 

prodiu. MMO proditaintralesquidiem nonconientiuntjanalogia^rcteritarum 

Hipparchi,& fequentium Albategnii & Brahei obiervationum, 

qtiai omnesin unam asqualkatem confpirant.iolaPTOLEMAicA afquf- 

nootia exorbkant. Quaeres mulcis pcrplexilfimis de coelo opinionibus 

occafionemdedit,motusque crepidationis &C librationispepent : qui o- 

mnes evertunturjdeprchenfcquod confecuta: Ptoljm^vm obferva- 

tiones cum vetuiliifima Hipparchi ad iequalkatem conftanter con- 

ibntiouc 

p» obfervi. Tuetur fc tamen ipfe Ptolem^vs confociationc vernaliura aequi- 

££'' "" no&iorum cum atitumnalibus . Nam Η infmimenti virio fa&um eflet, 

Lit poilridie vcram pronunciavcrit xquino<5Hum , cuifi pridie fuiftetj 

antumna- 



addiicaturlo- 
cusSol 5 inzo- 
.qiumvia 
litn 
iodiaci intci 



Ρ Α R S α V Ι Ν Τ Α t ^ 

autumnale pridie pronunciatum fuiifet, cum poitridiecomp-etcret. Ita C a> 
crepto biduo ex longitudine xitatis* magna fuiiTet fecuta mutatio eo LX1X ' 
centricitatis Solis, quam tamen relinquk per fua obfervata^uanta ab 
Hipparcho fueratinventa. Itaque nihil reitat>quam ut fidem Ρτο- 

LEM^ifecuticredamusjufteobfervatiimtempuSjquoQftetitmrinitio 

IL 

Faclo principio,&: obliquitate eclipticasperobfervationeminveri- g^f 
ta,nihil eft negocii.per quotidianas Solis dedinatioftes r pronunciarc, ΟΆ '" 
de vera ejus elongatiotie a puncto, quod Sol tempore dicto aequinb&ii 2p 
tenuit 5 quodcunqiie illud aut irt quacunque fphsera itatuatur. Nam alii »2* 
alias huic negocio fphieras deputaruntj cum p.oft octavam & nonam a ημ&6&* 7ί 
Ρ το le m^e ο conititutas fphasrasjalii decittiam,recentiilirhi undecimam |^SS 
& duodecimam,vaniirimis fpeculationibus conitituerint; quam πολν- "^»"" 1 " 
τϊξΑγμοΰννην Brahevs vehementer increpuic. Atquid inearum locum 
fubiHtuere cogitarit.mihinunquamdixit, nec fcriptum reliqiiitiillibi; 
C ο ρε r ν ι c ν s quidem (ut vulgus j udicat ) fcite & fcftive, ( ut ε g ο ) fa- £^5.5^1 
pienter fecit, qui oculis a coelo dedii<5Hs 3 qua^iivit id punctiim in ipfo 
globo Telluri&j, cuiin Fixarum fphsera pmi&iun quolibet farculo cer- 
cum fupereminetiUt cap. lxviii. di&um. Scd htijuslocinon eft pro- 
lixiusiftadiscuterc. 

m. 

Scquitur demonftratio asquationis, qus nicitur Solis insTeffibus *-w<> 
obiervacis ιη pnncipia cardinalmm fignorum . vEquatione enim ab ap~ ^ 01 " 
parenu locoSolis fubtra&aveladdita,coniHtuitur medius Solis motus 
abillopundo,quod Sola^qumoctii tempore obcinere vifus eft. Rur-- 
fum hicde a^quationis quantitatemajoreit dubitatio,quamp-riuscie«- 
quino6tio,velprincipiozodiaci. Narti hodie llla aequatio tiiinor appa- 
ret ίο minutis, quam quantam Hipparchvs demonftfaiTe iibi vifus 
efti PToLEM^Evsque retinuit. Nec eil caufa fatis jkik,curdicamus, 
hodiealiam c& orbium proportionem quairi olim . Affifmatiim eninl 
maximi momenti 3 egec firmiirimo teftimonio.quo cafemus . Nec enirri 
obfervata illa tairi poifuncelTe accurata>pf£fertim circa mgfeifiim iri 
j^&Cf. Quod ii fubftituamus Ptolem^eo asqiiationeshodieinas^noii .. 
mucabimus ejus obfervationes tantOjquod obfervandofecomprehen- 
derePTOLEM^Evs ipfe fateatur : &c quo majus aiiqiiidrioceripotuit 
Ptolemaicis obfetvatiodibus, ab ipib iefra&ionum negocio. Nam 
poiTumusdiem obfervaui xquinoclii Ptolemaici certamfateri 3 horas ****&. 
interimaliquotillius diei in incertoponere:ubi vefnaliiim &C aut.urriiii- ^tie&S, 
liuma:qiiiiiodiorumfocictasfefenonitadefendit,contrapaiYumhiinc 
crrorem,de quo agimus, ut prius contra iilutn iiiagnura . 

SanefuiiTe a^quationes a:vo PToiEMvEia*quafesnoilris s ai"guitcoiv 

ftantia modernorurrL•. Nam fere idem eft, qiiod hodie Brahevs i δ€ 

quod Alb α te g ν ι ν s quodqj Ar ζ ac he l ante aliqiiot fecula inVeneiiic. 

CumigitLirfufpicio iiCjvitiofaraeiTeSoiisasqiiationenliquaPtoLE- 

mmvs ucicurjexvitioiisapparentibus locis Solis dedudiam^ieGadmd- 

£e diiriec 



'ones 
jii olim 



«onacumgta- 
iia Ptoieraai- 
carum obfet» 
«ationum te* 
tineii hodies» 
na•, *q«auo= 
Bes Solii. 



iocumapogaei 

Solis Ptole- 

jnaicununu» 

roal 

jion 



3 *£ DE ΜΌΤΙΒ. STELLiE MARTIS 

c*p« diinec adapparentis Solis oppofitum,Mars aPTOLEMiEo, citraerro- 
ixviu..: r j s a leam } deduotus eft . 

Confolatio tamen hxc eit 5 quodnobis apparenti Solis loco opus 
eft,cujus comprcheniio prxcedit. 

PQiTumus autem incedere via gemina : aut ut Ptolem^eo creda- 
mus de asquino&iis, aut utex modernis sequationibus, conxdionerrL. 
PTOLEMAicishancadhibeamus^tvernum^quinodiumtribus horis 
fueric feriusjautumnale totidem maturius, quameft a Ptolem^eo an- 
notatumjitaqueutrinquein declinatione Solis fueric erratum g minu- 
tis. SaneinftrumentaPTOLEMAifubtilioranonfuere,quamquorum 
miniitiiE particulx ιό minuta valcbant. Et collocat Hipparchvs u- 
namhujusmodi particularum in dubio . Qua de caufa & tempora, qui- 
bus moratur Sol in quadraritibus zodiaci, non prasciiius exprefla fuere, 
quamquadrantib.dierum.Ethaecdcveraacilatishyemisqjlongitudine. 

IV. 
Quid vero nuiic dicemus de iiigreiTu. Solis in Cancrum &C Capri- 
\Tp"dl s cofnum,undeapog£eum;&: ipfa asquationum dispoiitio depedet?quam 
faciieunus diei quadrans potuit vernali decedere zodiaci quadranti, 
acccdere autumnali ? curn ingreiTusSolisin Cancruminfenlibilis plane 
ik. Nequefaneperiiiaderi poiTum, Hipparchvm 6c Ptolemavm, 
in ipfum hujus ingreiTiis momentum refpexiiTe, negle&is pundis inter- 
mediis . Credo facilius, fedulos fuiiTe per totam aeftatem, in notandis 
Solisideclinationibus/emperqueduasicquales.exutroquelatereSolfti- 
tii^comparaiTeinvicemj & tempus inter asqualium declinatioinimmo- 
menta intermedium^pro vero ingrelTuSolisinCancrumfumpiiife.quo 
pado,ii vicinis Solititio locis comparatio fuic inftituta,parum quidern 
crrorisjtantumtamencommittipotuitjquantuseftuniusdieiquadrans, 
in quoabeunt minuta 15 demotu Sohs» Igicur etfi certiifima eflcnt ae- 
quinootia; poteil tamen circa Solititia in, partes alternas dccife vel ab- 
undarcinloco Solis quartapars gradus,&; apogaeum timc odo gradib. 
antenus vel pofterius incidere . Ha&enus de motu Solis . 

V. 

Jam quod Martis ipiius obfervatioties attinec, etii demus aftrolabio 

cemilime collimaife Ptolem^vm ad Fixas : tamcn adhuc non con- 

jftat certius de loco Martis in Zodiaco fut in quo prius & locum Solis 

coniideravimus)quamdeipfarumFixarumlocis:&ficommiiicPTOLE- 

MjEVScriOreminaflignandoFix^,graduelongationisapun6toxquino- 

otii , idem crror committetur in pronunciando Martis ioco . Atqui ne 

w£ x de. Fixarum quidem elongatio a Sole ( & iic a punclo Arietis, a quo icitur 

"hJ.tS' Solis elongatio per deciinationemjcaret fufpicione erroris.Ecceenim 

'ipfi^BE & modum inquirendi & argumentumerroris. Anno 1 1 Antonim m- 

reM no' ; qaifiyit illam Ptolem^evs per Lunam dichotomon . Lunas enim a 



Sblc,cordis Leonis a Luna, elongationcmcepit aftrolabio . Data^ip- 



loea Fixaium 
Ttolemaica in 
Zodiaco non 
fine fufpicione 
crrotis aocit- 
citeiminuto- 



* Α punftui 
Kquinodtiict 
Ti.BSol,G 

jLuna. 
Viii 

Α 6 



tempi 

dianocc 

difllme. 

betur pi 

fttumtnta de 

«licCDperin 

Arumenta&(dcnei9:e.Compofit°isigitur AB,BC,AD, tandem ^.^betuc AD elongitio ΈΊχχ ab A.coeco priuspuir- 

ito.quod jam tandcm patcfcit.poftquamad DFixameftalligatmn,. Poftca Planeczobfuvandoad Fisn alligan• 

iut,*c fic fcitut dOlUm elongatio *b Α ptincipio ioiiac!'. 




& 



Tro Fixn'"n 
longitudini* 
bus Ptolc. 
huicU . 



PARS ^VINTA. 3iT 

tur Solis elongatione a pun&b £quin aii , datur & Fix* ab eodenre- Cap 
iongatio . Jamin dimeuenda elongatione Lun^ a Sok, error videtur Lxi ^ 

commiiTusdimidngradus.NamSoleoccidentefuitcoeptameniuraSol 
vero occidcns per refraotionem videtur altior jufto } dimjdio circiter 
gradu. Mmor ergo jufto apparet elongacio Lunas, & iic etiam cordis 

Leonis a Sole^aque xquinoaio.Videturigituraddehduslocis Fixamm 
tempore Ptolem^ei dimidiusgradus. 

Ergo quando Ptolem^vs putavit Martemf cumFixis obfcrvah- 
do connexum)eiTeinoppoiito mediiloci Solis,jam Vcrefuiiretdimidio 

gradiiultrahuncoppofitum.CumigituraPToLEM^oquatuorobfcr- 
vatalocaMartiscommemorentunfta: 2.1.0 n. ig. 50^.1.34 ?. %ώφ. 
nobisaiTumendaeiTentifta :2.1.3ο π. ι^.ιόα. 3.4^. ι. ^, Atqui 

contrahancaudaciamPTOL£M^vsfemunit,affirmansfe%iusunam 
& eandem rem,Fixarum fcilicet eiongationem a Lima,Luna3 a Sole * 
& fic Fixarum a Sole & ab aquino<9:io,inquifiviflc diitantiam, iiwen- 
tamqueeiTeperpetuo eandeni. Igicuretfiunamfolamproditobierva- 
tionem, demonftranda; methodi caufa .• tamen credi poteft plures ob- 
feiTationesrefpexiil^tamoncntequamoccidenteSolevelLuaa^&de- 
nique id fecutus efle.quod vidit intermukas operationes.diverfa loca 
prodentes 3 intermediurn . 

Etfi vero hasc disputatio de 30 minutis nihil attincre videtur mo- 
tum Marcis 'medium,iiquidem his ι ν vicibus Mars a Fixis obfervatus, 

ad illasrefcrripoffit,negleaopuna:oaEquino(aiuincei:tediftatitii:qua - 
methodo ego iuperius cap. xvii.inquifiviaphelii lociim adProLE- *S 
μλι tempora/tamen adhuc eo nomine tenemu^quod Martisloca vifa 
ad oppofitu apparentis loci Solis rcducenda futicqtiodopus nunquata 
re&e procedit 3 nifi reraotio cum Marcis tum Solis a communi ρύη&ο 

asquinoaii,pr2fciacur5quianonaliterniiipcrh«cquaiiekmeiita3dis- 
citur jufta: elongationis Martis a Sole arcus. 

Quod Γι ad raomentum, quo Veraputatuf fuiiTe fiderum oppoii- 
tio a Planeta videatur ultra vera Solis loca tnginta miiiuds : Plaheta igi- 
tur involutus eft inasqualitate fecunda , nohdum idonetis ad inqtiiffcft- 
dam primam itiasqualitatem . At m apoga^o hax triginta miiiuca proftli - 
aphazrefeos orbis , occupant magtliim arcum eccentrici 3 ciii major ad. 
huc portio de tempore feu motumedio refpoiidet. Iii perigxo fit con- 
trarium. Occupatenimifta profthaphaerefis pafvum arcum ecceiltrici, 
cuiminor adhuc portiodemotu medio competit.Qui ergo dicit.JViar- 

temhisquatuorvicibusvifimielTe^ofcrupulisinzodiacouitenus.ideni 
dicit, Martis motum medium ab £quina&ii punoto fuiiTeun apoga^o 
mulri^in perigsopaucis fcmpulis.aiiteriorem.Ac cum miiiorfitarcus 
eccentttri arcu hocvitiofa; vifidriis, qui fuicjo rainutoruhi j tioii igitur 
Marsin eccentfico eousque rie fub FiXisqtiidempervenerat.qLioLisqlie 
perveniilefub iliis videbatur: qiiantitateilla^ua difFertaircus eccentriGi 
akhocarcuVifioiiis 50 minutorum. Qm arcus cumtaagiuis fitinaphe- 
lio,&patmndif3Ferat ab arcu vifidriis jominUtorumidorierainpeng^o : 



Qustenaj in- 

certitudolo- 
corum Fixa. 
ruminiodia. 
conrtineitob» 
fetvationts 



Cap; 

LXlX. 



Obfetvstiontt 
ituiemaicaru 
leduftio ad 
Solis apparen- 
tem oppglitio- 



) z % DE MOTIB. STELLiE MARTIS 

denique igitu-r fequetur,in aphelio parum.in periheliopius.eiTeMartis 
motuimedio a Fixis adimendum,ii recipiamus, Fixas 30 minutis pro- 
motiores effe in zodiaco. Ita non tantum motus medms fit minor (etii 
mulro fflinori quantitate , quam funthasc 30 fcrupula,viiionisvidum) 
fedeDamipfatnumacronychiarum.quibus Ptolemjevs eft uius , lu- 
xaturdirpoiitio;undealiuuapheliiimjaliamqueeccentncitacemprodi- 
rcneceifceft.Etfihoc poflerius nobis nihil faceiTetnegotii.Contemne- 
rausenito, etiamii majus aliquidj vel iinefufpicione erroris Fixarum, 
inimuarcot obfervationes: cum certum iit 5 non ferre illas tantam iub- 
tilitatem , quantam ferunt Braheanae. Itaque ufurpabimus for- 
mam aequationu.m>ex obiervatis Braheanis inventam: quaii maneanc 
omnibus fasculis easdem . 

Tria igitvr biviacumnobisoccurrerint,de Solis eccencricitate, 
deloco apog£ei$olis,de1oco Fixarum & Martis ιη Zodiaco:odo exi- 
ftent.conftitutiones motus medli 3 & aphelii,adillaobiervationummo- 
nienta,etiamii negleotozodiaco 3 tantumaFixis computemus. 

Prinia mquifitio retineat omnia Pcolemaica 
circa Solem & Fixas . 

Cumigitur locamotusSolis medii fuerint . 1 1. o.^.ig.50 c^. 1.34.Π, 
&C Solis apogasum 5.30.115 apparentia Solis loca fuerunt ιί.40.^.1. 13.x. 
£.41.11. ultra oppoiitum omnia tria e Praxedit igitur veraoppoiitio. Et 
cum diurnns in zLji (hod.ie °f) ik circiter z'$ mmutorum,Solis6i.fum- 
ma 1. 14: llla igitur 41 minuta requirent horas vin, quando Mars vifus 
£uit in xi.g.n, oppofitu^ loco Solis apparenti . Sic in 19 a ( hodie ψ.) 
diurnus Martis folet eife -14. diurnus Solis 5^.fumma i. zj, Ergo 1. ij. 
diflferentia poitulat dies l horas xvn.M.xxi. quandoMarsviiuseirin 
-lj. 3 i.£l. Denique in 3 u .n ( hodie «5•.) diarnus Marns cft 2,3. Solis 57. 
fumma 1. 10. qmbusindicatur 7 minucis deben horas nM.vi quando 
Mars vifus in £. 3 <$". £ . 

Temporaigitur corredaifta 

Adrianixv. Tybi xxvi. Horav. M.o. 

Adrianixix.Pharmuthi iv. Horaxv. M.xxxix. 

Antoninin. Epiphi xn. Hora i.M.lvi. 



Loca 

n°. g.n 
2.9.3 1. & 

1.36". φ 



Inrervalla fiv. diesLXvm. Hora^ x.M.xxxix. 



6%. 13. 
.93• 5• 



Anm-iEgypti liv. diesxcvn. Horas vvi. M. xvi. < 
Refpondet autem intervallo primo , motus medius a Fixis ulcra in- 
tcgrasperiodosgr. 80.57. 14, fecLindo.,gr.c)6. 1^.14. ^ 1C vero a pp areils 
motus Martis fuit uitraintegrasperiodos gr.^g.ii.io 5 ablatapr^c-eifione 
cemporisintermediijquantafuitillofxculo.Hicverofuit^^.i.io. 

jam icritur adhibeaturhypotheiis hadtenusinveftigata&.conftituta 
exrecentiffimis obfervationibus, &qiiiEratur,quoIoco anomalise, re- 
ipondeantmediismotibustanti.s,apparentesineccetricotann>quantos 
jamdixi.Periclitatis aliquotcaiibus,dep.rehendirur•: Si tempore uitimo 

ponacur 



Ρ Α R S Q. V Ι Ν Τ Α. μ9 



ponatur apheliutn Marcis m 0.41.0,, & reliquis temporibus obpracef- 
iionem ^quinootioriim paulo anteriusrprimo verotempore anomalia 
m edia ψ& 3 7, fecundo 34. ii , tcrtio 13 ο . 3 7 f- 3 & fic loiigitudo ab χ qui- 

nochotcmporemedio 5.4.59.10 :tuncftellam Martis rcfcrriper hypo- 
thehniEquationummodernampnmo in 11.7 n/ecundoin i^si 3 tertio 
ιη ί.ϊ$γ>$; fortuka praciiione . Non ilmt enim fundamenta ta- 
lia,ex quibus tantaprxciiioiperaripoiTit:. Quodfi Ptolem^vs plu- 
res fui tempons oppofitionesannotaiTet,procTil dubio majorem expe- 
nremur difficultatem . Cum tribus enim Solis facile tranfigitur. Com- 
para lioc aphelium cum capite xyn, 

Secundq,manente aequatione&apogseo Solis 

Ptolemaico.Fixis addantur 30 mmuta. 

^ Paulo quid aliudprodibit. Nam quiaMars dimidio gradu ultra op~ 
pofitum Soliseft/equeturigiturcorre&a oppoiitio. Aggreo-ata diurno- 
mrafuemnti.14. f.15. I.iif-fjgiturpro 3 ominutisre^duis,quam 
proxime eadem prodeunt tempora , ter addenda, horje fc. viii. minuta 
xL.circitenquibusrefpondet minutag ^demotuMartisapparenri,au- 
ferendade illis 30 minutis. Refidua 11 ^-minuta addentur ad loca Plane- 

t^utiltin 1^15)^^51 4-α,ΐ•5 7^ AManebuntintefvallacumtem- 
poris,tum locorum Z-odiaci, quamproxime eadem. Quare eadem et- 
lam eritdiftributio anomalia: medias inter has obfervationes, quaHam 
modofuitinventa. Tantummodoapheliumtransponetur totidem mi- 
nutis 3 iitfitultimoin Γ. ij -ςιι Inter Fixas igitur g f-minutis retrahen- 
dum.Et motus medius ab aeqiimo&iiau&ior eric priori 2.1 ~minutis,fcd 

H.vinM.XL.pofterius.Competuntautemhorishisminutaii.i4.motus 
medii. Igitureodemtemporefuppoiito, motus mediusab a:quino<2io 
tantummodo iominutis eritau&ior quamprius. Scd loca Fixarum 3 6 
minutis remotiora funt ab xquinodio . Ergo motus medius Martis a 
Fixis LOminucispiOceflicminusquamantea. 

1 ertio,apogaeoSolis transpoiitoper π vel 12 gra- 
dus , manente Fixarum longitudine. 

Tunc primo tempore Sol eritper 2.0 minuta loco priorirmedio tem- 
porenihil fere mutabitur: ultimoper ii minura erit loco pofteriori ob 
Solis rcquariones alias. Ergo prima oppolitio fequetur horis 1 v.& Mars 
erictotidcm minucis loco anceriori. ultimapr• usincidit horis iv — 3 ctim 
Mars totidem minatis loco poftcriori. 

|Loca.. 
Ecce. Tybi xxvi. H. ix. M. o. 
Phaniiuthi νι. Η xv.M. xxxix. 
Epinhi xii. Η. 111. M.xXxvtr. 



Cap 

LXIX. 



Intervalia J~iv. dies lxviii. pj.vi. M.xxxix. 

/tigyptii liv.. dics xcvir. Η.χτι.Μ. ο 



ii. 4• n 
10. μ ά 

1.40.JP 



Ε e 3 Primum 



, ,£) DE ΜΟΤ1Β. STELLi MARTIS 

Cap Pririiiim temporis mtervallum fa£tum eft minus . itaque &C motus 

Lxix. medius illi per 5. 15. minor refpondet 3 ut iit grad. 8 o. 53. Secundum 
remporis intervallum rurfum eife&um eft minus. quare &; motus me- 
dius illi refpondet minor pei-5.40. fcilicet^. 10. 4$. Quiaigitiirutri- 
que ahomaliasmediaj minori rcfpondet major motus apparens quam 
prius,& fuppofitaeadem anomaliautrinque,motus apparens major eft, 
circiter^minutajapparetigitur defcendendum ab aphelio . Attamen 
priraum intervallum 110η mutatur niii magno defcenfu fa&o/ecundum 
autem defcenfqper 35-minuta faoto . Icaq; iiindulgeremusinqiiiiitioni, 
&C non propoiitam haberemus hypotheiin modernam , gigneretur o r 
mninonobis aliahypotheiis^aliaque eccentricitas.Etviciifim,ficertilfi- 
mx eflTent hx tres obfervationes Ptolem^i, argumentum inde riafcere- 
tur,apog£cum Solis ab ipfo re&econftitutum. 

Ademptis autemxxxvi minucis ab aphelio Martis 3 utiit ultimo 
tempore in 0.3. α. & fic accommodato motu ejus medio, ut fit anoma- 
lia temporismedii 34. 53 4" 5 longitudo ab iequino&io 5.5.0. 5 ο : prodit 
obfervatio: 

Prima 2.1. y.m [~ιΐ. 4. ni 3 * r 

Secunda i^.xg.a ^debuit^ i^-ji.-a )> 3 — S differentia 
Tertia £.3.7.^ ^ £.40. ^J 3 — l 

Rurfum fatis accurata propinquitate. Nec enim fperare poiTumus, 
tam certas fuiiTe obfervationes. Igitur iiverede habeat Solis apogicum 
five fecus, cercus efi: medms ab acquinootio intra 1 -^-fcrupula . 

Quarto, eadem mutabuntur in cafus fecundi 

computationis Iocis ? .& conitituenda 

longitudine niedia. 

Quinto,manente apogxo Solis & longitudine 

Fixarum Ptolemaica, uiurpatur eccen- 

tricitas Solis hodierna. 

Manentibus igitur primo & ultimo loco Solis quam proxime, mu- 
tabitur.apparenslocusSolis^mediaeobfervationisjminutisxo.Namillic 
caduntcircaapfidasSolisaubiiequatioparvaeftihiccircalongitudinem 
mediam,ubi£Eqiiatioabeccentricitatecaufata,eftmaxima.Accumad- 
je&oria iitin ss asquatio : ereptis 10 minutis ab iequationc, recroagetur 
Sof totidem rainutisreritquenonin 151.3 i«s>fedin 19.11^. Sequiturigi- 
tur corre&a & verilfima oppoiitio horis iv. Tunc Pianeta erit; m 2.5J. 17. 
a.Incervallum.temporis priusjejusque motus medius aagetiir,minuk 
tur motus apparens : Poftetius tempons intcrvallam minuitur, atige•» 
turque apparens mocus. Rurfumigiturhascadhibitacorrediceviden- 
tiusquam prior 3 vocat nosadmutatione hypotheieos; nifi opnmocon- 
filio in verba & numeros hypotheieos hujus feculijuraffemttS. Nam ut 
arca apog^um majori tempore minuspromovcatur Planeta , circape- 

rigarum 






Ρ Α R S Q_ V Ι Ν Τ Α 4 3μ 

rig^uminminoritemporeplusjfierialiternonpoteftquamauotioneec- 
centricitatis. QuodfiretinerenturomniaiUtcafuprimoiprodiretqui- 
demprimo& ulcimotemgorerurfumquodtuncfc. 11.7.H.& 1^7-f- $. 
at locomedio,prodiret icj.jifsi cum debuifTet 15,°. 17. α. differentia 

^^-.Vthiccoblitereturjmaneredebetapheliumfere/edmotusmedius 

debet ■omittere minuta j -J*• .tunc prodibit 

Primo 11. 4.1η r 2.1. g.m r— 3 

Secundo %$* 3i~a >Debuit^j i^.ji.a {.Diifcrenria^ *i-i- 
Terno L },jj,$j l L -φφϊ Ui -ί 

Sexto,eademcontingetniutatiocarusfecundi, 

rieccentncitateniSolis&longitudinem 

Fixarum fimul mutaverimus. 

Septimo^finautenia^eccentricitateni Solis&a- 

pogxum fimul mutemus,conjun<ais cafi- 

bus tertio& quinto,erunt fun- 

damentaifta. 



Tybi xxv 1. H. ix. M. o. 

Epiphi ιν. Η. xix. M. xxxix. 
Pharmuthi xn. H. 111. M. xxxvn. 



Loca 
2.1. 4.11» 
19. 2.7,11. 
2.. 40. Α 



Interyalla^ LXVI11 ^• x > Μ • XXXIX • *8> «> 
JJ.xcvn. H. viii. M. o» j^j. i^. 

Manctigiturintervallumprimum 3 utGafuprimo5mutaturuItiiiium- 
permukum. Et quiaminori temporepluskinerispera&umjdefcenden- 
dum igitur verius perigamm profundms. Horis quidem viii de motu 
mediorefpondentio^o.quibLisaddeexcciTum itineris B. Itacolligun- 
tiirig^.quxconficiemus^apheliumperi.iL.retroegerimuSiUtiituln- 
moteaiporein 25». z£. sr.&anomaliamedia 531.45. Mctusifriturme- 
dius ii.4.Aquiprimocafufuit 11.13-^. Hinccomputamus: 

Primo n°. 3-hm ru, 4. n, 

Secundo 25). i^fa >> DebuitH 15). ic>„a. 

Tertio 2. 41. ^j l 1. 40. Α 

| Demqueomnibus tribus,quaeexPtolem^oftim* 
pieramusmutatis.componetur effedus ex 
cafibus feptimo & fecundo. 






Apparet igiturepocham motus mediiab ^qliihootio & Fixisnoli 

mutarimukum,nequeeccentricitateSblis,nequeapogxo 5 neqjutroqj 
ii/nul mutato : fed tunc tantuhii quando Fixarum loeamiitantur. Nara 
<;afunertiusadditi.$c^uiiitusaufert^ 

iecundus cafus auferc motu medio ab iequinootio minuca 1 o. a Fixis ιό, 

Ec 4 Hinc 



Cap. 

lxix; 



bus duobus le 
mutuo tollen 
tibus maneat 
elongacio Fi- 
xarum Ptole- 
maica a ptin- 
cipio Arieris . 



??2 , DE MOTIB. STELLiE MARTIS 

Cap. Hinc igitur duplex conftituitur epocha: motusad Ptolem^i 

• XlX • tempora. 

Qaomodoco-. Quidii veroexcaili fecundo & quintocomminiscamur aliquid ido- 
neum, quoiimplicicertueamurlongitudine Fixarum Ptolemaicam, 
neque nobis ik opus,duplicem fiifpicari hanc epocham motus medii 
Martis ? Nam Ptolem^vs diferteaffirmat 5 fe in illa fua obfervatione 
diftantiamLuii£ a SoleinveniiTe yi & g minuca.quantara etiamcom- 
putaverit ex fua hypotheii motuum Lunas . Vera dixerit Ρ tole m^vs; 
fatis dexterfuerit inobfervaiido; plane tantam deprehenderit hanc di- 
ilantiam^ininftrLmiento iiio/quaiitam voluit ejus hypotheiis motuuiTL• 
Lunse, qu£E circa quadraturas non fefellit . Hinc ego iic argumentor. Si 
Sol fLiiifec in 3. 5 x, quorfum illum Ρτο lem^vs repofiiitperiiiamec- 
centricitatem.non potuiifetLuna videri ab illoabefle, juftum&com- 
putatum exhypotheii modulum ^i . g : eo quod Sol occidens,refra6te 
ad viium'perven-it, & altior jufto(itaque 30 minutisplusinconfequen- 
tia) eiTe apparet quam cft. Quia vero a Luna ad Solem obfervatus eft 
arcus^i. 8. isquein rei veritate, ob reFraofcronem, fuit 5»i. 38 : ergo Sol 
veriifime non fiiit in 3°. 3 χ fed in i, 33 X. Id autem confentaneum eft 
cafui quinto 5 ubi dixlmus^adj edoriam aeq'uatio'nem maximam Ρ τ ο le- 
μλι (quae competit in 5 x. ) ufiirpatione eccentricitatis hodierna: 3 fieri 
10 fcrupulis minorem, itaque Solem pro 3°. 3 x. in £.43 X. Itaq; poiita 
refra&ionis Liniverfalitate per omnialoca & tempora,quo dein Opticis 
didum, δ£ ftante hac obiervationejargumentum hobisfia$citur,dimi- 
nutioris eccentricitatis Solis, quam putabatura Ρτο lemjeo . 

Neque te moveat-, quod refra&ionem dixi 3 ο minutorum , hanc 
vero diminutionem tantum 10 minutoriim . Nam ii befteperpendas, 
cum cuiminaverit 3 ο ^occiditigitur tunc ι χ Alexandrias j & iic Sol 
in 3°X 3 habuitduortimgraduumifortaiiis & plurium altitudinem; mi- 
norem igitiir refraotionem 3 ο minutis 5 nec omnis refra&io fimpliciter 
in longum porrigebatur. Itaque quam proximc pares quantitate fue- 
runt hx duas caufas , fe mutu'o conficientes. 

Etfi verbo dignarri noii putabit hanc decem minutoram difFeren- 

VS™ tiam.riquisinabaco Fixarum Ptolemaico eft verfatus. Verbigra- 
tiarinter cor Leonis& fpicam Virginis Ptolemivs prodit inter- 
vallum54. 10. quod eftnon majus y y . 59. inipfo coelo. 

conftitutio- Sequamurip-itur quolrium nos votafationesqueduclintj&il^utin 

cafu primo, anno 1 r Antonini, die χ 1 1 Epiphi, hora Alexaiidna: 111 A,- 
gypto motus medius Martis ab a*quino&io 11. ig. 30. fr Tempus con- 
gruic anno Chriiti vulgari c xxx D. xxv 1 1 Maji . DiiFerenua meridia- 
norum intef Hiiennam & Alexandriameil horarum 11 fere , eX recen- 
tilfimis tabulis Geographicis . Huenna: igitur anno Chriftj cxxxix die 

Sedapwit" 8 xx ^ i J Maji Η . ν 1 1 fuit medius motus g*. i ΐ• 1 8 * 3 ° • ^ ec ^ eo anil ° cor " 
Leonis babuit longitudinem i^o.ajioc eit ,4. x. 30. o. Ergo Martis 
motLis mediusabfuita corde Leonis 4-8-4S-3 f • $ S ed anno mdxcix die 
xxvi 1 Maji hora vi fuit motus medms Marns o. o. 47. 30 ab «quino- 

dio,cor 



Uumeros Pto- 

Jii-iziinlocis 



mxifczulo. 



Ρ Α R S Q. V Γ Ν Τ Α. 33 3 

di 0j cor vero Leonis ab eodein abfait 3 deinonftranceBRAHEo 4.14.15. c AP . 

45. Ergo Mars abfhit a corde £1,7. £31.45. lxix. 

Anno cxxxix D. xxvn Maji Hora vi 

mdxcix D. xxviiMaji H. vi 



4- 8• 48• 3° 

7-- 6. 3 1. 45 

i. 17. 43. i 5 ~ 

1. 2.8. 5. 56- 



IntervaliumMccccLx Juliani ι p rU tenic^ 
mcccclxi vEgyptU j danc 

DifFerenda n. 41 
Annis imgulis auferendum eil unum fere fecundum . Igiturin meridie 
1 Januarii anni primi Christi Htiehna: , a corde Leonis elongatur 
motu medio per 5. g . 51. 45 a corde Leonis. 
Et hiec de motu medio Marcis a Fixis. 

Mo τ vs aphelii paulo alius prodibit.quam fupracapitexvii. Nam 
quia anno Chrifti cxxxix D.xxvn Maji fuitin o. 41 a. cor vero Leo- 
nis in 1. 3 ο a : anteceifit igicur illud gr : 1. 49 . hodie vero anno mdxc ix 
D . xxvii Maji m ig. 5 g . 50 a . quando corLconis in 2.4. 15. 45 &. 
Sequitur ergo aphelmmhodic 4. 43. 5 

Prascedebat vero Ptolemaio 1. 45). © 

Intervallo annorum μ c ^Τχ^ιϊ&ηΓ~6\~72~7~ progreilus 5 Et fit an- 
nus paulo major .16" fecundis. Radix Chr ι s τι igitur ad 1 Januarii me- 
ridiem habet aphelium hoc ante cor a.i. Ly gradibus . 

De motu medio Solis a Fixis 3 obiter 
in futuros ufus . 

Cum anno Chrifti cxxxix D. ι χ Pharmuthi 3 hoc eftxxm Fe- 
braariijoccidente Solehora ν Μ. xxx. Huenna; H. 111 M. xxx fue- 
rit apparens Solis 3°, 3 χ computatus ; medius igitur ο . 43 χ. Inventa_ 
vero fuit longkado Cordisi^da. Soiis igitiirtaediusprarcedebat 
cor Leonis 5. 1. 47 . 0. Sedailno mdxcix D. xxm Februarii H. in 
M.xxx.Huennx fuic medius Solis 12!. 47. 41 χ. corLeonis 14.15. 
30 a. Solis igitur mediiis praxedebat cor a y. 11.17.4^. 

Armis mcccclx JEgyptiis } defunt 9. 40*4^. 

Colligimus in tot annis per 17 \ 4^ minus qtiam ex Prutenicis> e- 
ritque epocha m radice Christi I. Januarii iii nieridie 5» 7% i£. g. 
a corde Leonis . 

Similiter progreifus apogasi Solis invenitur § » 2.3. & inradiceCHRi- 
s τ i 1* 17°, 43 . o. ante coi? Leonis, 

C Α Ρ V Τ LXX. 

Duarum reliquarum PTOLEMiEI obfervatio- 

numconfideratio, pro exploranda latitudme 

& orbium proportione , tempore 

PTOLEMiEI. 

^ e 5 Vervm 



Μ 



DE Μ ΟΤΙ Β.' STELLi£ MARTIS 



Cap. 
LXX. 



ΐΐί sniiqnio- 
iem obferva- 




i B8e?§i!i ervm eft quod non ferael monui, Ρ τ ο l ε μ μ ν μ longc 
Iplures adhibuiiTe obfervationes , quam qux relatas funt, 
,rin ipiius Opus. Ecce emm ad tradendam do&rinam in- 
|||[ vefti^andas proportionis orbium , utitur obfervatione u- 
nica, eaque mtra triduum vicina ipii oppoimoni. Di&um 
autem eft cap. liii, obfervationestam vicinas 3 immaneqiiippiampcc- 
care/iivelunumfcrupulumerrent. Sequamur tamen ipiius veftigia, 
& hypothefi jam conftituta, cafusque primifundamentis inasdificata, 
compucemus &C hunc quartum locum. 



Epiphi xii hora vni — Anomalia 
xv horaix 



dies 

Cosquata 113. 43 
ApheliuitL• 110. 41 



130. 37. s< 
ΐϊϊ™ horae 1 Motus medius Γ. 35. 35 



3 4• 
ο . 



Anomalia 



131. 13. 



Locus eccentri 14. 14. 34 £. Diitantia 143660. 
Locus Solis verus die χ 1 1. fuit 1 . 36 n . Adde motum tridui, & hora? 
circa-apogaeum , ex hodierna expenentia 2.. 53 . 40 . 11 1 iit 5 . 15) . 40 n , 
&: ufurpetur hodierna apoga^a diftantia 101800. DifFerunt igitur op- 
poiitus Solis & eccentricus Martis per i. 5. <?. Qui arcus apparet eiTo 
3 . 43 . 14 . ut iic Mars vifus in ί . 46". j 6- ? • 

Sin autem iitamur eccentricitate Solis Ptolemaica : motus 
Solistndui ent ί mmuto minor,& Solin 5grad. 18 minuc.40 fecas* 
Itaque difrerentia 1 grad. 4 minut . 6 fecund. Qnx apparebit ( per di- 
ilantiam Solis & Terras ioiiooPtolemaicam^ gra-45 min • 45 ^ ec • 
Igitur Planeta cadet in igrad. 43 minut.-?. Dixit autem Ptolem^- 
vs,vifumeiTein i.tf•*-.• Plusigitur jufto colligimus per 7. vcl 10. 
At pars minimainftmmenti Ptolemaici, quamfemper inerrorepo- 
nere cogitur,valet 10. 

Et nota, ii m loco eccentrico erravimus 1 1 fcrupulis,jam vn fcru- 
pulis errabimus 111 vifo loco. Referacur cnim Mars ratione eccentrici 
in 4.11 ^rjamvidebitur bx 1. 3^. £. 

Supradiexiiepiphiabundaveratetiami -ΐ- fcrupulis. Igiturhasc 

confentiunL . • rr • 

Et quia in tanta oppoiicionii propinquitate nihil notabile efiiciC 
divcrfa eccentricitas : age conitiTamus etiam obfervationem antiquio- 
rem. Inter mane xvin Januarii anni ante Chriitum cclxxii cur- 
rentis, & meridiem ijanuani anno 1 Chrifti , anni funt ^gyptii 
cclxxii diesLi Schorx aliquot. Cum enim Ai exa ndr ijz SoI m 
15 grad. f oriatur hora ν n: obfervatio Martis matutini faota fuerit 
una hora ante , nimirum aurora furgcntc ; hora igitur fexta , qu« eft 
Hvennje horaquarta 3 aqua ad meridiem iunc horso&o. Perhoc 
intervallum temporis, ex fundaraentis fuperioribus , mveniturme- 
dius motus Solis, fuperaife corLeonis 5. 2.5 gr. 31111111.5 ο iec.cumano- 

malia 



Ρ Α R S Q^ V Ι Ν Τ Α . „j 

malia 134. 54• 34• asquationem habens ex Ρτ olemjeo χ gr. ο minuc. Ca?; 
50 fecund. cx Braheo 1.41.54. adjeobitiam.-diftantiaSolis a Terra. LX x ' 
illic ^87^0 . hic 5)8976^. Medius vero motus Martis tunc fuperavit 
cor Leonis L £ . 7 . 11. Cimi autern aphelium 3. 43. 10 . gradibus iit, 
anre Cor , erit anomalia Martis 6^9.47. 31. coajquata 6"o. 15. 17. di- 
ftancia 15832.0. 

Hinc gemina via perveniemus adfinem calculi.Primbpereccen- 
tricitatem & xquationem Ptolemaicam . Tunc iongitudo Solis a 
corde Leonis eft e fign. 17 grad. 33 minut. xo fecund. ditferens alon- 
gitudme Martis eccentnca τ . ζζ. 35. 7 . pcr 4. ο. 53. 13. qua diitanna 
arcuali , & diftantiis Terrse & Martis a Sole , oftenditur apparens e- 
lonpatio a Sole 81. 4.3, 45. igicur& apparens elongatio Martis a cor- 
de Leo η is 3 . 4. 45! . 34. 

At fecundo per Brakeanam eccentricitatem & sequationes, ii 
eiedem & tunc fuiiTe ponantur , Solis locus apparens per 17 . $g. erit, 
anterior, feu 5 . 17. 15 . 44. quare & angulus commutationis eft 4. o. 
40 . 37 . per quem & diftantiam Solis a Terra noftram, quaii & tunc 
eadem fuerit , oilenditur apparens elongatio Martis a corde Leonis 
3.4.51. ig. DifFerentia inter utrumque calculum perexigua dc nulll•• 
us monienti . An igitur 

Mars videbatur quafi oppofitus feu ad- 
optatus Boreali fronti 

Scorpii ? 

utfonat obfervationis dercriptura ? Videamus. Ρ τ ο l ε μ μ ο eft cof 
Leonis in ι . 30 Sl . Borealis Clara frontis Scorpii in £.-2.6 m, , elonga- 
ta per 3 . 3°. 50. o. Braheo cor Leonis in 14. 17 £1. Frons Scorpii in_. 
2.7 . 35" «v. Elonp-atio \. ], 2.0 . ο . Elongatio vero Martis jam eft com- 
putata | . 4. 51 . ig . Dirferentia eft fesquigradus. 

Ptolem.«vs liLiic ο bfervatio ni confifiis , quod ex iis , quib uS inniti «ufaS* 
poiTet, anciquiifimaeiTet, conftituit procui diibio proportionem il- ^?| ,Μ 
lam orbium a quatn adhuc invenimus in ejus nutneris, & quantam re- " 
quirere videbatur hax obfervatio. Nam in motu niedio ad hoc tem- 
pus computato 11011 tilua 10 fcmpula a me diflldet. Rciidiium igitur 
eft exproportione orbium. Nam quod iimulat fehanc proporuonem. 
inveftip-arcjper obfervarionem 3 triduo diftantem ab oppoiitione j fe- 
cit , ut videretur diveria diveriis evincere obfervatis. Quia igitur hxc 
antiqua a refervanda fuit inquirendis motibus mediis : illatn igitur in- 
quirendi^ proportioni orbium fubiliuiit, jam pridern per hanc invcn- 
tx. Nam abfurde teiitan proporcionem orbium,per obfervanonem 
tam vicinam oppoiltioni, quam fuit iila, qua Ptolem^vs ie hanc 
proportionem dem<anilraifc fimulat^ id jam eft dicluirb , , 

1 Ne quis 



ftra 

porrioi^m 01 
biompererri 
neam obfeivi 

tior.eiu . 



.** 



DE MOTIB. STELL£ MARTIS 



Cap. 
LXX. 



Ptolemiutn 
non reite per- 
cepifleverba 
obfeivationi 

adfciipta , 



potuerit? 



Ne quis igitur miretur , nos diiFerre fesquigradu ab obfervatione, , 
quamexantiquitate Ptolem^vs arceflivit: quin potiusinfpiciatejus 
proportionem orbium,valdediverfam abea, quamhodiernaspiObant 
obfervationess & perpendat, utille hanc obfervationem tuerctur,ita 
vitiaiTe fuommorbium proportionem . 

Quod ipfam obfervationem attineccujus haecverba funtrifiJ©^ οξ 
Αξίως sMk<1 (W£$<7Ti3-<{nvcy ί4 βοξάω μετώπω £ (Ίωξπίχ ■ exiftimo , errorenu 
eile commiiTum a Ptolem^eo , qiii primam Seorpii mtellexit, cum 
Obfervator quintaminnuercc. Id exipiisverbisprobatur. Namfrons 
Scorpii fex ftellas claras habet. Ex his infignes tres, tertias vel potius 
fecundae magnitudinis : rpliquae tres quame, vel potius , rne aeftima- 
tore , tertias funt magnitudinis,quamm una altior eft tribus claris,& 
Septentrionalior. Jamii obfervator Claram frontis , quam Brahevs 
reofce fecundas magnitudinis pronunciat, quamque Ptolemjvs fub- 
intcllexit, B.orealem frontem nuncupavit, nunquid ambigue locutus 
cft,dumpro clarissima Borealivm , iimpliciter Borealemdixit, 
qtias Borealiifimanon fuit? Multo igitur tutius ego BorealiiTimam* 
quae quinta numero eft, ab obfervatore diotam fubfumpfero. 

Deinde confentit mea computaca longitudo Martis cum hac 3 
non cum Clara frontis , &C hoc , manente hypotheil , quamhodierna? 
genuemnt obfervationes Brahean^. Nam Brahevs illam Borealif- 
iimam reponit in 19 grad . 3 -f-minut. m», Aufer cor Leonis in 14 gr. 
17 minut. a. Reftabit illi elongatio a corde p4grad. 46 f-minut. 
Nofter calculus vero Marcem refert in elongationem a corde Leo- 
nis c>4 grad. 49 t~ minut. vel 5)4 grad . 51 ~- minuc. Differentia 3 vel 
5 minutorum ,ηοη major . 

Non diffiteor negocium mihi exhibitum eiTe a latitudine , durrb 
expendo verba , sJY*</ (w^crrsStiztyoui 3 quaii diceret : Videbatur ita prope 
α,ΰεεβίβε } ut dus pro una quafifieUa haberi poffe?pL• , ut "viderentur β mu~ 
tuo timgert_j . Etii Arabs vertit cooperuijfe , quaii fcripiiifet Grjccus 
cJfaasoGT&iuvaA . itaquein Opticis fol.304. xumfamYocefitperpofi- 
turru. Germani propriiifime t>raticjcfc£t • Ex hocratiocinabor ita:fi- 
ve fubtercurreric centraliter , ilve oram ejus Boream Auftrinamve ra- 
lerit 5 non potuiife ab ipfa diftare in latitudine , magna aliqua por- 
tione . Minus namque incertas eife latitudines quam longitudines 5 
quia conftantior & iimplicior cft earum ratio , uc hoclibro demon- 
liracum eih Jam fcimus Nodum rctrocedere aFjxis,ipacio anni Cy- 
nicijpei'4grad. 15 minut. ut probatum cap. xvn. Ρτοπμλο fuit 
cxiftimatus limes Borcus antecedere ί -f-eradus cor Lconis. Nobis 
pcrmtermedios ccccx annos nnum gradum retroceiierit 5 nt ccm- 
pore obiervationis fuerit £~grad. ante cor Lconis . Ergo Nodus 
87 τ - gradibus poil cor Leonis. Sed Mars per 56" grad. 35 minut. eft 
poilcorLeonis. Erp-o abeit xi eradibns a Nodo , inclinationem fa- 
ciens 57 γ -minut. quasper parallaxiii orbis efficituri.y.juftalatitudo. 

Jam 



LXX, 



Ρ Α Pv S Q^ V Ι Ν Τ Α.' 33'7 

Jam vero conftatex Br aheo ,latitudinem Claras frontisetfei.5, Borea- 
liflimae vero irontis 1.41 .Itaqilatitudo videbaturmeconvincere,deCla- ,^ A *• 
ra frontis,utcrederem,hanc aMarte te&am fuiiTe,non ilJam. 

Sed fortuita eftifta confpiratio numeromm. NaminlatitudincBo- 
realiffimas frontis confentiuntBiiAHEvs & PTOLEM^vs > eampronun- 
ciancesalle 1. 4^,hic 1.41. In Splendidarlatitudine dirferunt. Ptole- 
mjevs habet i. io,Brahevs 1.5. Sedilla numerorum ajqualitas eft de 
errorej hxc vero difterentia confenfus potius eft . Stellarum enim 111, 
«*> £ f 5κ Borealium latitudines hodie funt minores quara olim circiter 
16". xo fcmpulaj Auftralium majores pcr tantundemjquippeecliptica, 
transpofita,& declinationibus graduumeclipticastantundemmutatis, 
utBRAHEvs demonftravit,&nos cap.Lxvin. diximus. Itaque ii ve- 
rtira eft,utefl: veriifimum,hodielatitudinem ClarasinfronteScorpii eifc 
1.5: igitur tempore Ptolemii & Hipparchi fuit, non minor i. zd , 
potius major. Cumigitur Mars minorem obtinuerit latitudinem Bo- 
realem.quam utravis di&arumftellarum, & fub urraque tranfiverit(cer- 
tumenim είτ,ίϊ in Nodo vel integro gradu abundemus 3 non ultra tria_, 
fcrupula latitudinem in calculo vitiatam eiTe. Et jamfupra cap.LXi v» 
ofteniiim eft 3 incertiifimum eiTe> an olim Marti quoque Borea iatitudo 
411 ilgnis Auftralibus majorfuerit) : Fraftraitaquem voce (®&rriS-4x.ivcui 
fui argutus . nec aliter llla explicanda eft , quamde appoiitione ftella- 
rum in eandem longitudinemj quo nomine illa 5 quam egodico , nihil 
impediente latitudme majore,asque eiTe potuit ac ifta Clara. 

Vide num poffit hic eife fenfus, quod cum in Borealiparte frontis 
iint tres ftelia? in forma tnanguli , Mars fpe&atus fit in medio earum, &S&, 
& fic appofitusfitmt TSoreali fronti Scorpiij fa&us nimirumfuerituna ex 
numero earum,qiia2 func in Boreali parte frontis Scorpii. 

Adhanc eniminterpretationem facit&hoc,quodnondixitObfer- 
vator Borealifrontu fed Boreali fronti , quod non fonat de una iingulari 
ftella ied de parteconftellationis integrse. 

Niligitur juvant nos hx dux antiqua? obfervationes , ad asftiman- 
dam vcl latitudinem vel orbium proporcionem illius temporis. 
Itaqve cvm nihii nos impedianc obfervationes contraria: a confirmet 

vero nos fumma rei verifimilitudo : concludamus 3 eandem eife 

&C hodie proportionem orbium , quje fuit olim, lati- 

tudines vero maximas nonnihil hodic 

eife immutatas . 



Obfemtionis 

bapopula. 
rem habete