circonstance
- nature
- nom féminin
- diction
- [siʁkɔ̃stɑ̃s] · 3 syllabes
- usage
- 18 par million de mots
Sens et définitions
Nom 9
-
Particularité qui accompagne et distingue un fait, une situation, etc.
- Jamais Président n’avait été inauguré dans des circonstances aussi dramatiques. Quatorze millions de sans-travail, et leur nombre augmentant chaque jour,... André Maurois, Chantiers américains, 1933
-
Événement particulier ; occasion particulière.
- […], puis M. Goulden tira de l’armoire une bouteille de son vin de Metz, qu’il gardait pour les grandes circonstances, et nous soupâmes en quelque sorte comme deux camarades ; […]. Erckmann-Chatrian, Histoire d’un conscrit de 1813, J. Hetzel, 1864
-
Conjoncture présente ; situation actuelle des choses.
- Tous ont successivement combattu pour ou contre les Jacobins, selon les temps & les circonstances. Maximilien de Robespierre, Discours contre Brissot & les girondins, 10 avril 1793
- Particularité qui accompagne un fait.
- Circonstances aggravantes, circonstances du crime ou du délit qui aggravent la peine ; circonstances atténuantes, celles qui diminuent la peine. L'avocat s'est borné à plaider les circonstances atténuantes, c'est-à-dire il a avoué le crime ou le délit, et a fait valoir les circonstances qui l'atténuaient.
- Lieu commun comprenant ce qui a rapport à la personne, à la chose, au lieu, aux moyens, aux motifs, à la manière et au temps.
- Les choses du moment actuel. La circonstance n'est pas favorable pour une telle entreprise. Se plier aux circonstances. Les circonstances sont graves.
2 emplois spécialisés
-
Grammaire
Rapports de temps, de lieu, de manière, de cause, etc., qui entourent l’action ou l’état exprimé par un verbe.
- Compléments de circonstance ou compléments circonstanciels.
- Vocabulaire général Particularité qui accompagne un fait, un événement, une situation.
Citation
C'est là [dans le poëme épique] qu'il faut des vers étaler l'élégance ; N'y présentez jamais de basse circonstance
Origine du mot
Du latin circumstantia de même sens de circum stare (« se tenir debout aux alentours »).
Formes apparentées 11 langues · 181 pays
Racine commune : circumstantĭa (la)
Les langues
Les langues où la racine a laissé une forme, et cette forme. Le sens, lui, a pu changer en route.
- afrikaans omstandigheid
- anglais circumstance, circumstantial
- asturien circunstancia
- espagnol circunstancia
- espéranto cirkonstanco
- galicien circunstancia
- italien circostanza
- néerlandais omstandigheid
- portugais circunstância
- roumain circumstanță
- vieil anglais ymbstandennes
Les pays où l'une de ces langues se parle
Un pays figure ici dès qu'une de ces langues s'y parle, même en minorité — la liste est donc large par nature.
- Afrique du Sud omstandigheid (af), circumstance (en)
- Algérie circumstance (en)
- Allemagne omstandigheid (nl), circumstance (en), circostanza (it)
- Andorre circunstancia (es)
- Angola circunstância (pt)
- Anguilla circumstance (en)
- Antigua-et-Barbuda circumstance (en), circunstância (pt)
- Argentine circumstance (en), circunstancia (es)
- Aruba omstandigheid (nl), circumstance (en)
- Australie circumstance (en), circostanza (it)
- Autriche circumstance (en), circostanza (it)
- Bahamas circumstance (en)
- Bangladesh circumstance (en)
- Barbade circumstance (en)
- Belgique omstandigheid (nl), circumstance (en)
- Belize circumstance (en), circunstancia (es)
- Bermudes circumstance (en)
- Bhoutan circumstance (en)
- Bolivie circunstancia (es)
- Bosnie-Herzégovine circumstance (en)
- Botswana omstandigheid (af), circumstance (en)
- Brunei circumstance (en)
- Brésil circumstance (en), circostanza (it), circunstância (pt)
- Bulgarie circumstance (en)
- Burundi circumstance (en)
- Cameroun circumstance (en)
- Canada omstandigheid (nl), circumstance (en), circostanza (it)
- Cap-Vert circunstância (pt)
- Ceuta et Melilla circunstancia (es)
- Chili circumstance (en), circunstancia (es)
- Chine circumstance (en)
- Chypre circumstance (en)
- Colombie circunstancia (es)
- Costa Rica circunstancia (es)
- Croatie circumstance (en), circostanza (it)
- Cuba circunstancia (es)
- Curaçao omstandigheid (nl), circunstancia (es)
- Danemark circumstance (en)
- Diego Garcia circumstance (en)
- Dominique circumstance (en)
- Espagne circunstancia (ast), circumstance (en), circunstancia (gl)
- Estonie circumstance (en)
- Eswatini circumstance (en)
- Fidji circumstance (en)
- Finlande circumstance (en)
- France omstandigheid (nl), circumstance (en), circostanza (it)
- Gambie circumstance (en)
- Ghana circumstance (en)
- Gibraltar circumstance (en), circunstancia (es)
- Grenade circumstance (en)
- Grèce circumstance (en)
- Guam circumstance (en)
- Guatemala circumstance (en), circunstancia (es)
- Guernesey circumstance (en)
- Guinée équatoriale circunstância (pt), circunstancia (es)
- Guinée-Bissau circunstância (pt)
- Guyana circumstance (en)
- Géorgie du Sud-et-les Îles Sandwich du Sud circumstance (en)
- Honduras circumstance (en), circunstancia (es)
- Hongrie circumstance (en), circumstanță (ro)
- Inde circumstance (en)
- Irak circumstance (en)
- Irlande circumstance (en)
- Israël circumstance (en), circumstanță (ro)
- Italie circumstance (en), circostanza (it)
- Jamaïque circumstance (en)
- Jersey circumstance (en)
- Jordanie circumstance (en)
- Kazakhstan circumstance (en)
- Kenya circumstance (en)
- Kiribati circumstance (en)
- Lesotho circumstance (en)
- Lettonie circumstance (en)
- Liban circumstance (en)
- Liberia circumstance (en)
- Lituanie circumstance (en)
- Luxembourg circumstance (en), circunstância (pt)
- Madagascar circumstance (en)
- Malaisie circumstance (en)
- Malawi circumstance (en)
- Maldives circumstance (en)
- Malte circumstance (en), circostanza (it)
- Maroc circumstance (en), circunstancia (es)
- Maurice circumstance (en)
- Mexique circumstance (en), circunstancia (es)
- Micronésie circumstance (en)
- Moldavie circumstanță (ro)
- Montserrat circumstance (en)
- Mozambique circunstância (pt)
- Namibie omstandigheid (af), circumstance (en)
- Nauru circumstance (en)
- Nicaragua circunstancia (es)
- Nigeria circumstance (en)
- Niue circumstance (en)
- Nouvelle-Zélande circumstance (en)
- Népal circumstance (en)
- Ouganda circumstance (en)
- Pakistan circumstance (en)
- Palaos circumstance (en)
- Panama circumstance (en), circunstancia (es)
- Papouasie-Nouvelle-Guinée circumstance (en)
- Paraguay circunstancia (es)
- Pays-Bas omstandigheid (nl), circumstance (en)
- Pays-Bas caribéens omstandigheid (nl)
- Philippines circumstance (en), circunstancia (es)
- Pologne circumstance (en)
- Porto Rico circumstance (en), circunstancia (es)
- Portugal circumstance (en), circunstancia (gl), circunstância (pt)
- Pérou circunstancia (es)
- R.A.S. chinoise de Hong Kong circumstance (en)
- R.A.S. chinoise de Macao circumstance (en), circunstância (pt)
- Roumanie circumstance (en), circumstanță (ro), circunstancia (es)
- Royaume-Uni circumstance (en), circostanza (it), circunstância (pt)
- Rwanda circumstance (en)
- République dominicaine circumstance (en), circunstancia (es)
- Saint-Christophe-et-Niévès circumstance (en)
- Saint-Marin cirkonstanco (eo), circostanza (it)
- Saint-Martin (partie néerlandaise) omstandigheid (nl), circumstance (en), circunstancia (es)
- Saint-Pierre-et-Miquelon circumstance (en)
- Saint-Vincent-et-les Grenadines circumstance (en)
- Sainte-Hélène circumstance (en)
- Sainte-Lucie circumstance (en)
- Salvador circunstancia (es)
- Samoa circumstance (en)
- Samoa américaines circumstance (en)
- Sao Tomé-et-Principe circunstância (pt)
- Serbie circumstanță (ro)
- Sercq circumstance (en)
- Seychelles circumstance (en)
- Sierra Leone circumstance (en)
- Singapour circumstance (en)
- Slovaquie circumstance (en)
- Slovénie circumstance (en), circostanza (it)
- Soudan circumstance (en)
- Soudan du Sud circumstance (en)
- Sri Lanka circumstance (en)
- Suisse circumstance (en), circostanza (it), circunstância (pt)
- Suriname omstandigheid (nl)
- Suède circumstance (en)
- Tanzanie circumstance (en)
- Tchéquie circumstance (en)
- Territoire britannique de l’océan Indien circumstance (en)
- Thaïlande circumstance (en)
- Timor oriental circunstância (pt)
- Tokelau circumstance (en)
- Tonga circumstance (en)
- Trinité-et-Tobago circumstance (en), circunstancia (es)
- Tristan da Cunha circumstance (en)
- Turquie circumstance (en)
- Tuvalu circumstance (en)
- Ukraine circumstanță (ro)
- Uruguay circunstancia (es)
- Vanuatu circumstance (en)
- Venezuela circunstancia (es)
- Yémen circumstance (en)
- Zambie circumstance (en)
- Zimbabwe circumstance (en)
- Égypte circumstance (en)
- Émirats arabes unis circumstance (en)
- Équateur circunstancia (es)
- Érythrée circumstance (en)
- État de la Cité du Vatican circostanza (it)
- États-Unis circumstance (en), circostanza (it), circunstancia (es)
- Éthiopie circumstance (en)
- Île Christmas circumstance (en)
- Île Norfolk circumstance (en)
- Île de Man circumstance (en)
- Île de l’Ascension circumstance (en)
- Îles Canaries circunstancia (es)
- Îles Caïmans circumstance (en)
- Îles Cocos circumstance (en)
- Îles Cook circumstance (en)
- Îles Malouines circumstance (en)
- Îles Mariannes du Nord circumstance (en)
- Îles Marshall circumstance (en)
- Îles Pitcairn circumstance (en)
- Îles Salomon circumstance (en)
- Îles Turques-et-Caïques circumstance (en)
- Îles Vierges britanniques circumstance (en)
- Îles Vierges des États-Unis circumstance (en)
- Îles mineures éloignées des États-Unis circumstance (en)
Langues sans territoire aujourd'hui
Langues anciennes ou sans État à qui rattacher un pays — latin, gotique, étrusque. Certaines se parlent encore.
vieil anglais ymbstandennes
Liens de sens
Terme générique
Terme spécifique
Dérivés
circonstances aggravantes circonstances atténuantes circonstances et dépendances circonstances éternuantes circonstanciel de circonstance
Domaine
grammaire
Prononciation
Sources
- Wiktionnaire Licence Creative Commons partage identique
- Littré 1873 (CC BY-SA)
- TERMIUM Plus (OGL-C)
- Littré (1873), balisage XML de François Gannaz Licence Creative Commons partage identique
- Lexique 3.83 — Boris New et Christophe Pallier Licence Creative Commons partage identique
Les définitions et étymologies proviennent du Wiktionnaire et sont diffusées sous CC BY-SA 4.0. Elles ont été normalisées et restructurées par sens, sans réécriture du texte. Consulter l'entrée « circonstance » du Wiktionnaire.