vitamine
- nature
- nom féminin
- diction
- [vitamin] · 3 syllabes
- attesté
- 1913
- usage
- 2 par million de mots
Sens et définitions
Nom 3
-
Chose revitalisante.
- Ces lents discours qui semblent surgir du secret des champs et des métiers, découler des origines, comme ruisselant de sève créatrice et chargés d’étranges vitamines spirituelles. Arts et litt.,1935, p. 50-11
2 emplois spécialisés
-
Biochimie
Substance existant dans certains aliments, un coenzyme, que l’être humain ou l’animal n’est souvent pas capable de synthétiser, ou en quantité insuffisante, et qui est nécessaire en petite quantité à la croissance, la reproduction et au maintien de l’équilibre vital ou même de la vie.
- Les viandes, poissons et œufs vous apportent des protéines rassasiantes, mais aussi du fer et des vitamines (à consommer 1 à 2 fois par jour). Laurence Plumey, Comment maigrir heureux quand on n'aime ni le sport ni les légumes, Éditions Eyrolles, 2016, p. 64
- Sciences biologiques Désigne, au sens large, des molécules organiques indispensables en petite quantité dans l'alimentation des animaux supérieurs et de l'Homme, lesquels ont perdu l'aptitude à les synthétiser eux-mêmes.
Formes fléchies 5
- Première personne du singulier de l’indicatif présent de vitaminer.
- Troisième personne du singulier de l’indicatif présent de vitaminer.
- Première personne du singulier du subjonctif présent de vitaminer.
- Troisième personne du singulier du subjonctif présent de vitaminer.
- Deuxième personne du singulier de l’impératif de vitaminer.
Origine du mot
De l’anglais vitamine, mot composé par Kazimierz Funk à partir du latin vita (« vie ») et amine, K. Funk croyant pouvoir classer ce type de substance parmi les amines. Le terme anglais a été corrigé en vitamin pour qu’il soit plus conforme à la nomenclature médico-chimique (1920, ibid.).
Formes apparentées 63 langues · 194 pays
Racine commune : vitamine (en), vīta (la)
Les langues
Les langues où la racine a laissé une forme, et cette forme. Le sens, lui, a pu changer en route.
- Elfdalian witå
- Scanian veda
- afar bitamiin
- alémanique wüsse
- ancien français vie
- ancien haut allemand wizzan
- ancien suédois vita
- anglais wit, Vitus, vital
- aroumain ultu, yitsã
- asturien vida
- bourguignon vie
- catalan vida
- dalmate vaita
- danois Vita, vide
- espagnol vida
- finnois ahvenvita, vitakasvi
- francoprovençal via
- frioulan vite
- féroïen vita
- galicien vida
- gallois bywyd
- grec βιταμίνη
- grec ancien βίοτος
- hongrois viták, vitás, vitát
- indonésien vitamin
- irlandais beatha
- islandais þúst, fáviti, eins og alþjóð veit
- istriote veîda, veîta
- italien vitale, vitina, vitino
- jute veer
- khmer វីតាមីន
- ladino vida
- latin vitis, Vitalis, vitalis
- letton Vita, Solvita
- ligure vìtta
- lituanien Vita
- luxembourgeois wëssen
- malais vitamin
- mirandais bida
- moyen néerlandais vite
- napolitain vita
- norvégien bokmål vite
- norvégien nynorsk vit, vita, vårå
- néerlandais vitamine
- occitan vida
- osque 𐌁𐌉𐌉𐌕𐌀𐌌
- picard vie
- piémontais vita
- polonais żywot
- portugais vida
- romanche veta, vita
- roumain vită, uituc, uitare
- sanskrit जीवित
- sarde vida
- slovaque život
- suédois veta, vetta, sandvita
- tchèque život
- ukrainien вітамін
- vieil anglais witan
- vieil irlandais bethu
- vietnamien vi-ta-min
- vieux norrois vitr, vitni, nǫkkurr
- westrobothnien vetta
Les pays où l'une de ces langues se parle
Un pays figure ici dès qu'une de ces langues s'y parle, même en minorité — la liste est donc large par nature.
- Afrique du Sud wit (en)
- Albanie βιταμίνη (el)
- Algérie wit (en)
- Allemagne wüsse (gsw), Vita (da), vitamine (nl)
- Andorre vida (ca), vida (es)
- Angola vida (pt)
- Anguilla wit (en)
- Antigua-et-Barbuda wit (en), vida (pt)
- Argentine wit (en), vida (es), bywyd (cy)
- Aruba vitamine (nl), wit (en)
- Australie wit (en), vitale (it)
- Autriche wit (en), viták (hu), vitale (it)
- Bahamas wit (en)
- Bangladesh wit (en)
- Barbade wit (en)
- Belgique vitamine (nl), wit (en)
- Belize wit (en), vida (es)
- Bermudes wit (en)
- Bhoutan wit (en)
- Bolivie vida (es)
- Bosnie-Herzégovine wit (en)
- Botswana wit (en)
- Brunei wit (en), vitamin (ms)
- Brésil wit (en), vitale (it), vida (pt)
- Bulgarie wit (en)
- Burundi wit (en)
- Cambodge វីតាមីន (km)
- Cameroun wit (en)
- Canada vitamine (nl), wit (en), βιταμίνη (el)
- Cap-Vert vida (pt)
- Ceuta et Melilla vida (es)
- Chili wit (en), vida (es)
- Chine wit (en), vi-ta-min (vi)
- Chypre wit (en), βιταμίνη (el)
- Colombie vida (es)
- Costa Rica vida (es)
- Croatie wit (en), vitale (it)
- Cuba vida (es)
- Curaçao vitamine (nl), vida (es)
- Danemark Vita (da), wit (en), vita (fo)
- Diego Garcia wit (en)
- Djibouti bitamiin (aa)
- Dominique wit (en)
- Espagne vida (ast), vida (ca), wit (en)
- Estonie wit (en), ahvenvita (fi)
- Eswatini wit (en)
- Fidji wit (en)
- Finlande wit (en), ahvenvita (fi), veta (sv)
- France wüsse (gsw), vida (ca), vitamine (nl)
- Gambie wit (en)
- Ghana wit (en)
- Gibraltar wit (en), vida (es)
- Grenade wit (en)
- Groenland Vita (da)
- Grèce βίοτος (grc), wit (en), βιταμίνη (el)
- Guam wit (en)
- Guatemala wit (en), vida (es)
- Guernesey wit (en)
- Guinée équatoriale vida (pt), vida (es)
- Guinée-Bissau vida (pt)
- Guyana wit (en)
- Géorgie du Sud-et-les Îles Sandwich du Sud wit (en)
- Honduras wit (en), vida (es)
- Hongrie wit (en), viták (hu), vită (ro)
- Inde wit (en), जीवित (sa)
- Indonésie vitamin (id), vitamin (ms)
- Irak wit (en)
- Irlande wit (en), beatha (ga)
- Islande Vita (da), þúst (is)
- Israël wit (en), viták (hu), vida (lad)
- Italie vida (ca), wit (en), vite (fur)
- Jamaïque wit (en)
- Jersey wit (en)
- Jordanie wit (en)
- Kazakhstan wit (en)
- Kenya wit (en)
- Kiribati wit (en)
- Lesotho wit (en)
- Lettonie wit (en), Vita (lv)
- Liban wit (en)
- Liberia wit (en)
- Liechtenstein wüsse (gsw)
- Lituanie wit (en), Vita (lt)
- Luxembourg wit (en), wëssen (lb), vida (pt)
- Madagascar wit (en)
- Malaisie wit (en), vitamin (ms)
- Malawi wit (en)
- Maldives wit (en)
- Malte wit (en), vitale (it)
- Maroc wit (en), vida (es)
- Maurice wit (en)
- Mexique wit (en), vida (es)
- Micronésie wit (en)
- Moldavie vită (ro), вітамін (uk)
- Montserrat wit (en)
- Mozambique vida (pt)
- Namibie wit (en)
- Nauru wit (en)
- Nicaragua vida (es)
- Nigeria wit (en)
- Niue wit (en)
- Norvège vite (nb), vit (nn)
- Nouvelle-Zélande wit (en)
- Népal wit (en)
- Ouganda wit (en)
- Pakistan wit (en)
- Palaos wit (en)
- Panama wit (en), vida (es)
- Papouasie-Nouvelle-Guinée wit (en)
- Paraguay vida (es)
- Pays-Bas vitamine (nl), wit (en), vitamin (id)
- Pays-Bas caribéens vitamine (nl)
- Philippines wit (en), vida (es)
- Pologne wit (en), Vita (lt), żywot (pl)
- Porto Rico wit (en), vida (es)
- Portugal wit (en), vida (gl), vida (pt)
- Pérou vida (es)
- R.A.S. chinoise de Hong Kong wit (en)
- R.A.S. chinoise de Macao wit (en), vida (pt)
- Roumanie wit (en), βιταμίνη (el), viták (hu)
- Royaume-Uni wit (en), beatha (ga), vitale (it)
- Russie ahvenvita (fi)
- Rwanda wit (en)
- République dominicaine wit (en), vida (es)
- Saint-Christophe-et-Niévès wit (en)
- Saint-Marin vitale (it)
- Saint-Martin (partie néerlandaise) vitamine (nl), wit (en), vida (es)
- Saint-Pierre-et-Miquelon wit (en)
- Saint-Vincent-et-les Grenadines wit (en)
- Sainte-Hélène wit (en)
- Sainte-Lucie wit (en)
- Salvador vida (es)
- Samoa wit (en)
- Samoa américaines wit (en)
- Sao Tomé-et-Principe vida (pt)
- Serbie viták (hu), vită (ro), život (sk)
- Sercq wit (en)
- Seychelles wit (en)
- Sierra Leone wit (en)
- Singapour wit (en), vitamin (ms)
- Slovaquie život (cs), wit (en), viták (hu)
- Slovénie wit (en), viták (hu), vitale (it)
- Soudan wit (en)
- Soudan du Sud wit (en)
- Sri Lanka wit (en)
- Suisse wüsse (gsw), wit (en), vitale (it)
- Suriname vitamine (nl)
- Suède wit (en), ahvenvita (fi), veta (sv)
- Svalbard et Jan Mayen vite (nb)
- Tanzanie wit (en)
- Tchéquie život (cs), wit (en), żywot (pl)
- Territoire britannique de l’océan Indien wit (en)
- Thaïlande wit (en)
- Timor oriental vida (pt)
- Tokelau wit (en)
- Tonga wit (en)
- Trinité-et-Tobago wit (en), vida (es)
- Tristan da Cunha wit (en)
- Turquie wit (en), βιταμίνη (el)
- Tuvalu wit (en)
- Ukraine βιταμίνη (el), viták (hu), żywot (pl)
- Uruguay vida (es)
- Vanuatu wit (en)
- Venezuela vida (es)
- Viêt Nam vi-ta-min (vi)
- Yémen wit (en)
- Zambie wit (en)
- Zimbabwe wit (en)
- Égypte wit (en), βιταμίνη (el)
- Émirats arabes unis wit (en)
- Équateur vida (es)
- Érythrée bitamiin (aa), wit (en)
- État de la Cité du Vatican vitale (it), vitis (la)
- États-Unis wit (en), vitale (it), vida (es)
- Éthiopie bitamiin (aa), wit (en)
- Île Christmas wit (en)
- Île Norfolk wit (en)
- Île de Man wit (en)
- Île de l’Ascension wit (en)
- Îles Canaries vida (es)
- Îles Caïmans wit (en)
- Îles Cocos wit (en), vitamin (ms)
- Îles Cook wit (en)
- Îles Féroé vita (fo)
- Îles Malouines wit (en)
- Îles Mariannes du Nord wit (en)
- Îles Marshall wit (en)
- Îles Pitcairn wit (en)
- Îles Salomon wit (en)
- Îles Turques-et-Caïques wit (en)
- Îles Vierges britanniques wit (en)
- Îles Vierges des États-Unis wit (en)
- Îles mineures éloignées des États-Unis wit (en)
- Îles Åland veta (sv)
Langues sans territoire aujourd'hui
Langues anciennes ou sans État à qui rattacher un pays — latin, gotique, étrusque. Certaines se parlent encore.
Elfdalian witå · Scanian veda · ancien français vie · ancien haut allemand wizzan · ancien suédois vita · aroumain ultu · bourguignon vie · dalmate vaita · istriote veîda · mirandais bida · moyen néerlandais vite · osque 𐌁𐌉𐌉𐌕𐌀𐌌 · vieil anglais witan · vieil irlandais bethu · vieux norrois vitr · westrobothnien vetta
Liens de sens
Terme générique
micronutriment substance
Terme spécifique
vitamine A vitamine B₁ vitamine B₁₂ vitamine B₂ vitamine B₃ vitamine B₅ vitamine B₆ vitamine B₈ vitamine B₉ vitamine C vitamine D vitamine E vitamine K vitamines B
Dérivés
antivitamine provitamine vitaminé vitaminer vitaminique vitaminisation vitaminiser vitaminologie vitaminothérapie
Associés
vitamine B₇
Domaine
biochimie
Famille morphologique
Prononciation
Sources
- Wiktionnaire Licence Creative Commons partage identique
- TERMIUM Plus (OGL-C)
- Lexique 3.83 — Boris New et Christophe Pallier Licence Creative Commons partage identique
Les définitions et étymologies proviennent du Wiktionnaire et sont diffusées sous CC BY-SA 4.0. Elles ont été normalisées et restructurées par sens, sans réécriture du texte. Consulter l'entrée « vitamine » du Wiktionnaire.