triumvirat

nature
nom masculin
diction
[tʁijɔmviʁa] · 4 syllabes
usage
moins de 1 par million de mots

Sens et définitions

Nom 7

  1. Exercice, de la durée de leur pouvoir.
    • Sous le triumvirat d’Octave, d’Antoine et de Lépide.
  2. Trois personnages qui exercent en commun une grande influence.
    • Ces messieurs formaient avec M. Masun un triumvirat qui, depuis quelques années, tyrannisait la ville. Stendhal, Le rouge et le noir, 1830, réédition Gallimard, 2020, page 215
  3. Chez les Romains, fonction de triumvir.
  4. Association de trois citoyens qui s'unissent pour envahir toute l'autorité.
  5. Nom donné en 1562 à l'union du duc de Guise, du connétable de Montmorency et du maréchal de Saint-André.
2 emplois spécialisés
  1. Antiquité romaine Fonction de triumvir.
  2. Politique Association de trois citoyens puissants pour exercer l’autorité suprême.
    • Un autre triumvirat, formé de Duport, un avocat, de Barnave, un conseiller, et de Lameth, un colonel, s'appuyait sur l'extrême gauche, […]. Alfred Barbou, Les Trois Républiques françaises, A. Duquesne, 1879

Citation

J'ajoute à ces tableaux la peinture effroyable De leur concorde impie.... Et, pour tout dire enfin, de leur triumvirat
Pierre Corneille, Cinna, I, 3

Origine du mot

Du latin triumviratus (commission de triumvirs ou charge d'un triumvir), mot lui même formé de tres (« trois ») et vir (« homme »).

Formes apparentées 8 langues · 69 pays

Racine commune : triumviratus (la), trĭumvĭrātus (la)

Les langues

Les langues où la racine a laissé une forme, et cette forme. Le sens, lui, a pu changer en route.

  • catalan triumvirat
  • espagnol triunvirato
  • finnois triumviraatti
  • hongrois triumvirátus, triumvirátusok
  • italien triumvirato
  • portugais triunvirato
  • roumain triumvirat
  • suédois triumvirat

Les pays où l'une de ces langues se parle

Un pays figure ici dès qu'une de ces langues s'y parle, même en minorité — la liste est donc large par nature.

  • Allemagne triumvirato (it), triunvirato (es)
  • Andorre triumvirat (ca), triunvirato (es)
  • Angola triunvirato (pt)
  • Antigua-et-Barbuda triunvirato (pt)
  • Argentine triunvirato (es)
  • Australie triumvirato (it)
  • Autriche triumvirátus (hu), triumvirato (it)
  • Belize triunvirato (es)
  • Bolivie triunvirato (es)
  • Brésil triumvirato (it), triunvirato (pt), triunvirato (es)
  • Canada triumvirátus (hu), triumvirato (it), triunvirato (pt)
  • Cap-Vert triunvirato (pt)
  • Ceuta et Melilla triunvirato (es)
  • Chili triunvirato (es)
  • Colombie triunvirato (es)
  • Costa Rica triunvirato (es)
  • Croatie triumvirato (it)
  • Cuba triunvirato (es)
  • Curaçao triunvirato (es)
  • Danemark triumvirat (sv)
  • Espagne triumvirat (ca), triunvirato (es)
  • Estonie triumviraatti (fi)
  • Finlande triumviraatti (fi), triumvirat (sv)
  • France triumvirat (ca), triumvirato (it), triunvirato (pt)
  • Gibraltar triunvirato (es)
  • Guatemala triunvirato (es)
  • Guinée équatoriale triunvirato (pt), triunvirato (es)
  • Guinée-Bissau triunvirato (pt)
  • Honduras triunvirato (es)
  • Hongrie triumvirátus (hu), triumvirat (ro)
  • Israël triumvirátus (hu), triumvirat (ro)
  • Italie triumvirat (ca), triumvirato (it)
  • Luxembourg triunvirato (pt)
  • Malte triumvirato (it)
  • Maroc triunvirato (es)
  • Mexique triunvirato (es)
  • Moldavie triumvirat (ro)
  • Mozambique triunvirato (pt)
  • Nicaragua triunvirato (es)
  • Panama triunvirato (es)
  • Paraguay triunvirato (es)
  • Philippines triunvirato (es)
  • Porto Rico triunvirato (es)
  • Portugal triunvirato (pt), triunvirato (es)
  • Pérou triunvirato (es)
  • R.A.S. chinoise de Macao triunvirato (pt)
  • Roumanie triumvirátus (hu), triumvirat (ro), triunvirato (es)
  • Royaume-Uni triumvirato (it), triunvirato (pt), triumvirat (ro)
  • Russie triumviraatti (fi)
  • République dominicaine triunvirato (es)
  • Saint-Marin triumvirato (it)
  • Saint-Martin (partie néerlandaise) triunvirato (es)
  • Salvador triunvirato (es)
  • Sao Tomé-et-Principe triunvirato (pt)
  • Serbie triumvirátus (hu), triumvirat (ro)
  • Slovaquie triumvirátus (hu)
  • Slovénie triumvirátus (hu), triumvirato (it)
  • Suisse triumvirato (it), triunvirato (pt)
  • Suède triumviraatti (fi), triumvirat (sv)
  • Timor oriental triunvirato (pt)
  • Trinité-et-Tobago triunvirato (es)
  • Ukraine triumvirátus (hu), triumvirat (ro)
  • Uruguay triunvirato (es)
  • Venezuela triunvirato (es)
  • Équateur triunvirato (es)
  • État de la Cité du Vatican triumvirato (it)
  • États-Unis triumvirato (it), triunvirato (es)
  • Îles Canaries triunvirato (es)
  • Îles Åland triumvirat (sv)

Liens de sens

Synonymes

troïka

Terme générique

association exercice fonction

Domaine

histoire politique

Prononciation

Sources

Les définitions et étymologies proviennent du Wiktionnaire et sont diffusées sous CC BY-SA 4.0. Elles ont été normalisées et restructurées par sens, sans réécriture du texte. Consulter l'entrée « triumvirat » du Wiktionnaire.

Retour au dictionnaire