couronner

nature
ver
diction
[kuʁone] · 3 syllabes
usage
4 par million de mots

Sens et définitions

Verbe 22

  1. Ceindre d’une couronne.
    • Une place d’honneur m'avait été réservée et une charmante Mangarevienne m’avait couronné de fleurs. Alain Gerbault, À la poursuite du soleil; tome 1 : De New-York à Tahiti, 1929
  2. Ceindre solennellement d’une couronne la tête d’un souverain, lors de son sacre.
    • Quelques jours après, la gazette annonça que l’Empereur était à Paris, et qu’on allait couronner le roi de Rome et l’impératrice Marie-Louise. Erckmann-Chatrian, Histoire d’un conscrit de 1813, J. Hetzel, 1864
  3. Transmettre ou conférer le titre de roi, de souverain.
    • Ce monarque, avant de mourir, fit couronner son fils.
  4. Récompenser en décernant une couronne ou un prix.
    • Couronner un ouvrage. - Les livres que l’Académie a couronnés.
  5. Placer des couronnes sur certaines choses.
    • Les anciens couronnaient la poupe de leurs vaisseaux en signe d’allégresse.
  6. soutenu Orner ou entourer la tête en manière de couronne.
    • De simples fleurs couronnaient cette tête charmante. - Un front couronné de cheveux blancs.
  7. Occuper la partie supérieure d'une chose, en surmonter d’autres.
    • Que mon front de cheveux au printemps se couronne, Ou que tout dépouillé comme l’arbre en automne, Il penche sous le temps si prompt à déflorir ; Les lauriers de l’Arno cesseront de verdir, La neige sera flamme, et la pierre amollie ; Mon coeur deviendra pierre, avant que je l’oublie. Sébastien Rhéal de Céséna, Pétrarque, in Les stations poétiques Heures d’amour et de douleur, 1858, page 16
  8. Apporter la dernière perfection; mettre le dernier ornement à quelque chose.
  9. Mettre en place, disposer comme une couronne.
  10. Environner, ceindre.
  11. Faire se blesser, un cheval, au genou.
  12. Se blesser aux genoux en tombant, en parlant d’un cheval.
  13. Orner d'une couronne. Les anciens couronnaient les victimes. Alexandre couronna le tombeau d'Achille.
  14. Mettre solennellement la couronne sur la tête d'un souverain. Couronner un pape, un roi.
  15. Décerner une couronne, un prix soit dans les jeux gymnastiques, soit dans un concours littéraire. Couronner le vainqueur à la course, à la lutte, au ceste. Couronner l'auteur du meilleur ouvrage. Ce discours a été couronné par l'Académie.
  16. Former le couronnement. Un entablement couronne l'édifice.
  17. Garnir de troupes quelque point élevé. Le régiment, chassant devant lui l'ennemi, couronna la hauteur.
  18. Couronner un arbre, en tailler les branches à une même hauteur, de manière à former une surface plane.
  19. Couronner un cheval, le laisser tomber de façon qu'il se couronne.
  20. Se couronner, Se mettre une couronne. Se couronner de fleurs.
  21. Cet arbre se couronne, il vieillit et la tête s'en dessèche.
1 emploi spécialisé
  1. Dentisterie Action de poser une couronne sur une dent.
    • Des batteries redoutables couronnaient la hauteur, toutes les hauteurs. - Couronner une position, une hauteur, les glacis.

Conjugaison

Indicatif

Présent

  1. je couronne
  2. tu couronnes
  3. il couronne
  4. nous couronnons
  5. vous couronnez
  6. ils couronnent

Imparfait

  1. je couronnais
  2. tu couronnais
  3. il couronnait
  4. nous couronnions
  5. vous couronniez
  6. ils couronnaient

Passé simple

  1. je couronnai
  2. tu couronnas
  3. il couronna
  4. nous couronnâmes
  5. vous couronnâtes
  6. ils couronnèrent

Futur simple

  1. je couronnerai
  2. tu couronneras
  3. il couronnera
  4. nous couronnerons
  5. vous couronnerez
  6. ils couronneront

Passé composé

  1. j'ai couronné
  2. tu as couronné
  3. il a couronné
  4. nous avons couronné
  5. vous avez couronné
  6. ils ont couronné

Plus-que-parfait

  1. j'avais couronné
  2. tu avais couronné
  3. il avait couronné
  4. nous avions couronné
  5. vous aviez couronné
  6. ils avaient couronné

Passé antérieur

  1. j'eus couronné
  2. tu eus couronné
  3. il eut couronné
  4. nous eûmes couronné
  5. vous eûtes couronné
  6. ils eurent couronné

Futur antérieur

  1. j'aurai couronné
  2. tu auras couronné
  3. il aura couronné
  4. nous aurons couronné
  5. vous aurez couronné
  6. ils auront couronné

Subjonctif

Présent

  1. je couronne
  2. tu couronnes
  3. il couronne
  4. nous couronnions
  5. vous couronniez
  6. ils couronnent

Imparfait

  1. je couronnasse
  2. tu couronnasses
  3. il couronnât
  4. nous couronnassions
  5. vous couronnassiez
  6. ils couronnassent

Passé

  1. j'aie couronné
  2. tu aies couronné
  3. il ait couronné
  4. nous ayons couronné
  5. vous ayez couronné
  6. ils aient couronné

Plus-que-parfait

  1. j'eusse couronné
  2. tu eusses couronné
  3. il eût couronné
  4. nous eussions couronné
  5. vous eussiez couronné
  6. ils eussent couronné

Conditionnel

Présent

  1. je couronnerais
  2. tu couronnerais
  3. il couronnerait
  4. nous couronnerions
  5. vous couronneriez
  6. ils couronneraient

Passé

  1. j'aurais couronné
  2. tu aurais couronné
  3. il aurait couronné
  4. nous aurions couronné
  5. vous auriez couronné
  6. ils auraient couronné

Impératif

Présent

  1. couronne
  2. couronnons
  3. couronnez

Passé

  1. aie couronné
  2. ayons couronné
  3. ayez couronné

Formes impersonnelles

Infinitif présent
couronner
Participe présent
couronnant
Participe passé
couronné

Citation

Leurs fronts sont couronnés de ces fleurs que la Grèce Aux champs de Marathon prodiguait aux vainqueurs
Voltaire, Épît.LXVI

Origine du mot

Du latin coronare.

Formes apparentées 17 langues · 183 pays

Racine commune : coronare (la), coroner (fro), cŏrōno (la)

Les langues

Les langues où la racine a laissé une forme, et cette forme. Le sens, lui, a pu changer en route.

  • ancien français coroner, coronacion, coronemant
  • anglais coroner, crowner, coronate
  • aroumain curun, ncurun
  • catalan coronar
  • danois krone
  • espagnol coronar, coronación
  • frioulan incoronâ
  • galicien coroar
  • indonésien koroner
  • italien coronare, scoronare, incoronare
  • latin coronans, coronatio, coronator
  • moyen anglais coroune, corounen
  • normand couronnâtion
  • norvégien nynorsk krona
  • polonais koroner
  • portugais coroar, coroação
  • roumain cununa, coroner, încorona

Les pays où l'une de ces langues se parle

Un pays figure ici dès qu'une de ces langues s'y parle, même en minorité — la liste est donc large par nature.

  • Afrique du Sud coroner (en)
  • Algérie coroner (en)
  • Allemagne krone (da), coroner (en), coronare (it)
  • Andorre coronar (ca), coronar (es)
  • Angola coroar (pt)
  • Anguilla coroner (en)
  • Antigua-et-Barbuda coroner (en), coroar (pt)
  • Argentine coroner (en), coronar (es)
  • Aruba coroner (en)
  • Australie coroner (en), coronare (it)
  • Autriche coroner (en), coronare (it)
  • Bahamas coroner (en)
  • Bangladesh coroner (en)
  • Barbade coroner (en)
  • Belgique coroner (en)
  • Belize coroner (en), coronar (es)
  • Bermudes coroner (en)
  • Bhoutan coroner (en)
  • Bolivie coronar (es)
  • Bosnie-Herzégovine coroner (en)
  • Botswana coroner (en)
  • Brunei coroner (en)
  • Brésil coroner (en), coronare (it), coroar (pt)
  • Bulgarie coroner (en)
  • Burundi coroner (en)
  • Cameroun coroner (en)
  • Canada coroner (en), coronare (it), koroner (pl)
  • Cap-Vert coroar (pt)
  • Ceuta et Melilla coronar (es)
  • Chili coroner (en), coronar (es)
  • Chine coroner (en)
  • Chypre coroner (en)
  • Colombie coronar (es)
  • Costa Rica coronar (es)
  • Croatie coroner (en), coronare (it)
  • Cuba coronar (es)
  • Curaçao coronar (es)
  • Danemark krone (da), coroner (en)
  • Diego Garcia coroner (en)
  • Dominique coroner (en)
  • Espagne coronar (ca), coroner (en), coroar (gl)
  • Estonie coroner (en)
  • Eswatini coroner (en)
  • Fidji coroner (en)
  • Finlande coroner (en)
  • France coronar (ca), coroner (en), coronare (it)
  • Gambie coroner (en)
  • Ghana coroner (en)
  • Gibraltar coroner (en), coronar (es)
  • Grenade coroner (en)
  • Groenland krone (da)
  • Grèce coroner (en)
  • Guam coroner (en)
  • Guatemala coroner (en), coronar (es)
  • Guernesey coroner (en)
  • Guinée équatoriale coroar (pt), coronar (es)
  • Guinée-Bissau coroar (pt)
  • Guyana coroner (en)
  • Géorgie du Sud-et-les Îles Sandwich du Sud coroner (en)
  • Honduras coroner (en), coronar (es)
  • Hongrie coroner (en), cununa (ro)
  • Inde coroner (en)
  • Indonésie koroner (id)
  • Irak coroner (en)
  • Irlande coroner (en)
  • Islande krone (da)
  • Israël coroner (en), koroner (pl), cununa (ro)
  • Italie coronar (ca), coroner (en), incoronâ (fur)
  • Jamaïque coroner (en)
  • Jersey coroner (en)
  • Jordanie coroner (en)
  • Kazakhstan coroner (en)
  • Kenya coroner (en)
  • Kiribati coroner (en)
  • Lesotho coroner (en)
  • Lettonie coroner (en)
  • Liban coroner (en)
  • Liberia coroner (en)
  • Lituanie coroner (en)
  • Luxembourg coroner (en), coroar (pt)
  • Madagascar coroner (en)
  • Malaisie coroner (en)
  • Malawi coroner (en)
  • Maldives coroner (en)
  • Malte coroner (en), coronare (it)
  • Maroc coroner (en), coronar (es)
  • Maurice coroner (en)
  • Mexique coroner (en), coronar (es)
  • Micronésie coroner (en)
  • Moldavie cununa (ro)
  • Montserrat coroner (en)
  • Mozambique coroar (pt)
  • Namibie coroner (en)
  • Nauru coroner (en)
  • Nicaragua coronar (es)
  • Nigeria coroner (en)
  • Niue coroner (en)
  • Norvège krona (nn)
  • Nouvelle-Zélande coroner (en)
  • Népal coroner (en)
  • Ouganda coroner (en)
  • Pakistan coroner (en)
  • Palaos coroner (en)
  • Panama coroner (en), coronar (es)
  • Papouasie-Nouvelle-Guinée coroner (en)
  • Paraguay coronar (es)
  • Pays-Bas coroner (en), koroner (id)
  • Philippines coroner (en), coronar (es)
  • Pologne coroner (en), koroner (pl)
  • Porto Rico coroner (en), coronar (es)
  • Portugal coroner (en), coroar (gl), coroar (pt)
  • Pérou coronar (es)
  • R.A.S. chinoise de Hong Kong coroner (en)
  • R.A.S. chinoise de Macao coroner (en), coroar (pt)
  • Roumanie coroner (en), koroner (pl), cununa (ro)
  • Royaume-Uni coroner (en), coronare (it), koroner (pl)
  • Rwanda coroner (en)
  • République dominicaine coroner (en), coronar (es)
  • Saint-Christophe-et-Niévès coroner (en)
  • Saint-Marin coronare (it)
  • Saint-Martin (partie néerlandaise) coroner (en), coronar (es)
  • Saint-Pierre-et-Miquelon coroner (en)
  • Saint-Vincent-et-les Grenadines coroner (en)
  • Sainte-Hélène coroner (en)
  • Sainte-Lucie coroner (en)
  • Salvador coronar (es)
  • Samoa coroner (en)
  • Samoa américaines coroner (en)
  • Sao Tomé-et-Principe coroar (pt)
  • Serbie cununa (ro)
  • Sercq coroner (en)
  • Seychelles coroner (en)
  • Sierra Leone coroner (en)
  • Singapour coroner (en)
  • Slovaquie coroner (en), koroner (pl)
  • Slovénie coroner (en), coronare (it)
  • Soudan coroner (en)
  • Soudan du Sud coroner (en)
  • Sri Lanka coroner (en)
  • Suisse coroner (en), coronare (it), coroar (pt)
  • Suède coroner (en)
  • Tanzanie coroner (en)
  • Tchéquie coroner (en), koroner (pl)
  • Territoire britannique de l’océan Indien coroner (en)
  • Thaïlande coroner (en)
  • Timor oriental coroar (pt)
  • Tokelau coroner (en)
  • Tonga coroner (en)
  • Trinité-et-Tobago coroner (en), coronar (es)
  • Tristan da Cunha coroner (en)
  • Turquie coroner (en)
  • Tuvalu coroner (en)
  • Ukraine koroner (pl), cununa (ro)
  • Uruguay coronar (es)
  • Vanuatu coroner (en)
  • Venezuela coronar (es)
  • Yémen coroner (en)
  • Zambie coroner (en)
  • Zimbabwe coroner (en)
  • Égypte coroner (en)
  • Émirats arabes unis coroner (en)
  • Équateur coronar (es)
  • Érythrée coroner (en)
  • État de la Cité du Vatican coronare (it), coronans (la)
  • États-Unis coroner (en), coronare (it), coronar (es)
  • Éthiopie coroner (en)
  • Île Christmas coroner (en)
  • Île Norfolk coroner (en)
  • Île de Man coroner (en)
  • Île de l’Ascension coroner (en)
  • Îles Canaries coronar (es)
  • Îles Caïmans coroner (en)
  • Îles Cocos coroner (en)
  • Îles Cook coroner (en)
  • Îles Malouines coroner (en)
  • Îles Mariannes du Nord coroner (en)
  • Îles Marshall coroner (en)
  • Îles Pitcairn coroner (en)
  • Îles Salomon coroner (en)
  • Îles Turques-et-Caïques coroner (en)
  • Îles Vierges britanniques coroner (en)
  • Îles Vierges des États-Unis coroner (en)
  • Îles mineures éloignées des États-Unis coroner (en)

Langues sans territoire aujourd'hui

Langues anciennes ou sans État à qui rattacher un pays — latin, gotique, étrusque. Certaines se parlent encore.

ancien français coroner · aroumain curun · moyen anglais coroune · normand couronnâtion

Liens de sens

Dérivés

auto-couronner couronnement couronner le tout couronner les vœux découronner ouvrage couronné recouronner tête couronnée

Domaine

dentisterie

Prononciation

Homophones

couronné

Sources

Les définitions et étymologies proviennent du Wiktionnaire et sont diffusées sous CC BY-SA 4.0. Elles ont été normalisées et restructurées par sens, sans réécriture du texte. Consulter l'entrée « couronner » du Wiktionnaire.

Retour au dictionnaire