châtaigne

nature
nom féminin
diction
[ʃatɛɲ] · 2 syllabes
usage
1 par million de mots

Sens et définitions

Nom 10

  1. Fruit du châtaignier (Castanea sativa), dont l’écorce est lisse, de couleur brune tirant un peu sur le rouge, enfermé à un, deux ou trois exemplaires dans une bogue, enveloppe dure et recouverte d’épines.
    • Quant à la châtaigne, ne la panifions pas, elle si bonne à manger tout simplement cuite à l’eau. Antoine-Alexis Cadet de Vaux, Moyens de prévenir le retour des disettes, 1812
  2. La couleur du fruit du même nom, brun clair à grisâtre. #806D5A
    • Voir la note sur les accords grammaticaux des noms de couleurs employés comme noms ou adjectifs.
  3. familier Coup de poing.
    • Moi, tout ce que j'ai gagné dans l'histoire, c'est cette châtaigne qui m'a fendu la joue… Paul Berna, Le cheval sans tête, 1955, réédition Le Livre de Poche, 1980, page 71
  4. familier Décharge électrique.
    • Il a reçu une poignée de châtaignes.
  5. Fruit du châtaignier Artocarpus camansi.
  6. Ancienne variété de pommes.
  7. Petite plaque de corne située, chez le cheval, à la partie inférieure et interne de l'avant-bras, et, dans les membres postérieurs, à la partie supérieure et interne du canon. Sur l'âne, la châtaigne se trouve aux avant-bras seulement ; dans le mulet les châtaignes postérieures sont fort petites.
3 emplois spécialisés
  1. Zoologie Excroissance cornée de certains équidés.
    • Dans le tiers inférieur de sa longueur on rencontre, du côté interne, une production cornée, la châtaigne. Auguste Éloire, Le cheval : son hygiène, ses races, ses tares, sa description, sa ferrure, son signalement, ses aplombs., A.-L. Guyot (Paris), 1900, NP
  2. Botanique Fruit du châtaignier, formé d'une masse farineuse enveloppée d'une écorce lisse de couleur brun rougeâtre et renfermée dans une cupule verte, hérissée de piquants.
  3. Anatomie animale Petite plaque de corne située, chez le cheval, à la partie inférieure et interne de l'avant-bras et, sur les membres postérieurs, à la partie supérieure et interne du canon.

Formes fléchies 5

  1. Première personne du singulier de l’indicatif présent du verbe châtaigner.
  2. Troisième personne du singulier de l’indicatif présent du verbe châtaigner.
  3. Première personne du singulier du subjonctif présent du verbe châtaigner.
  4. Troisième personne du singulier du subjonctif présent du verbe châtaigner.
  5. Deuxième personne du singulier de l’impératif du verbe châtaigner.

Origine du mot

Du latin castanea (« châtaigne » et « châtaignier »), emprunté au grec ancien κάστανον, kástanon, de même sens.

Formes apparentées 39 langues · 188 pays

Racine commune : castănĕa (la), chastaigne (fro), κάστανον (grc)

Les langues

Les langues où la racine a laissé une forme, et cette forme. Le sens, lui, a pu changer en route.

  • Italiot Greek kastagnèa
  • albanais gështenjë
  • allemand Kastanie
  • alémanique Chestene
  • ancien espagnol castanna
  • ancien français chastaignier
  • anglais chesten, castanet, chestnut
  • aroumain cãstãnji
  • asturien castaña
  • basque gaztaina
  • breton kistin
  • catalan castanya
  • cebuano kastanyas
  • cimbre khest, khésta
  • cornique kesten
  • danois kastanje
  • espagnol castaña
  • espéranto kaŝtano
  • finnois kastanja
  • frioulan cjastine
  • galicien castaña, castiro, castiñeiro
  • gallo châtain
  • gaélique écossais castan
  • grec κάστανο
  • ido kastano
  • irlandais castán
  • islandais kastanía
  • italien castagna, bulbocastano
  • latin castaneus, castanetum, castanealis
  • luxembourgeois Käscht
  • mannois castan
  • moyen anglais chesteyne
  • moyen français chastaigne
  • multilingue Castanea, Castanopsis
  • néerlandais kastanje
  • polonais szatyn
  • portugais castanha
  • slovène kostanj
  • vieil anglais cisten

Les pays où l'une de ces langues se parle

Un pays figure ici dès qu'une de ces langues s'y parle, même en minorité — la liste est donc large par nature.

  • Afrique du Sud chesten (en)
  • Albanie gështenjë (sq), κάστανο (el)
  • Algérie chesten (en)
  • Allemagne Chestene (gsw), kastanje (da), kastanje (nl)
  • Andorre castanya (ca), castaña (es)
  • Angola castanha (pt)
  • Anguilla chesten (en)
  • Antigua-et-Barbuda chesten (en), castanha (pt)
  • Argentine chesten (en), castaña (es)
  • Aruba kastanje (nl), chesten (en)
  • Australie chesten (en), castagna (it)
  • Autriche chesten (en), Kastanie (de), castagna (it)
  • Bahamas chesten (en)
  • Bangladesh chesten (en)
  • Barbade chesten (en)
  • Belgique kastanje (nl), chesten (en), Kastanie (de)
  • Belize chesten (en), castaña (es)
  • Bermudes chesten (en)
  • Bhoutan chesten (en)
  • Bolivie castaña (es)
  • Bosnie-Herzégovine chesten (en)
  • Botswana chesten (en)
  • Brunei chesten (en)
  • Brésil chesten (en), Kastanie (de), castagna (it)
  • Bulgarie chesten (en), Kastanie (de)
  • Burundi chesten (en)
  • Cameroun chesten (en)
  • Canada kastanje (nl), chesten (en), Kastanie (de)
  • Cap-Vert castanha (pt)
  • Ceuta et Melilla castaña (es)
  • Chili chesten (en), castaña (es)
  • Chine chesten (en)
  • Chypre chesten (en), κάστανο (el)
  • Colombie castaña (es)
  • Costa Rica castaña (es)
  • Croatie chesten (en), castagna (it)
  • Cuba castaña (es)
  • Curaçao kastanje (nl), castaña (es)
  • Danemark kastanje (da), chesten (en), Kastanie (de)
  • Diego Garcia chesten (en)
  • Dominique chesten (en)
  • Espagne castaña (ast), gaztaina (eu), castanya (ca)
  • Estonie chesten (en), kastanja (fi)
  • Eswatini chesten (en)
  • Fidji chesten (en)
  • Finlande chesten (en), kastanja (fi), Kastanie (de)
  • France Chestene (gsw), gaztaina (eu), kistin (br)
  • Gambie chesten (en)
  • Ghana chesten (en)
  • Gibraltar chesten (en), castaña (es)
  • Grenade chesten (en)
  • Groenland kastanje (da)
  • Grèce gështenjë (sq), chesten (en), Kastanie (de)
  • Guam chesten (en)
  • Guatemala chesten (en), castaña (es)
  • Guernesey chesten (en)
  • Guinée équatoriale castanha (pt), castaña (es)
  • Guinée-Bissau castanha (pt)
  • Guyana chesten (en)
  • Géorgie du Sud-et-les Îles Sandwich du Sud chesten (en)
  • Honduras chesten (en), castaña (es)
  • Hongrie chesten (en), Kastanie (de), kostanj (sl)
  • Inde chesten (en)
  • Irak chesten (en)
  • Irlande chesten (en), castán (ga)
  • Islande kastanje (da), kastanía (is)
  • Israël chesten (en), szatyn (pl)
  • Italie castanya (ca), chesten (en), cjastine (fur)
  • Jamaïque chesten (en)
  • Jersey chesten (en)
  • Jordanie chesten (en)
  • Kazakhstan chesten (en), Kastanie (de)
  • Kenya chesten (en)
  • Kiribati chesten (en)
  • Kosovo gështenjë (sq)
  • Lesotho chesten (en)
  • Lettonie chesten (en)
  • Liban chesten (en)
  • Liberia chesten (en)
  • Liechtenstein Chestene (gsw), Kastanie (de)
  • Lituanie chesten (en), Kastanie (de)
  • Luxembourg chesten (en), Kastanie (de), Käscht (lb)
  • Macédoine du Nord gështenjë (sq)
  • Madagascar chesten (en)
  • Malaisie chesten (en)
  • Malawi chesten (en)
  • Maldives chesten (en)
  • Malte chesten (en), castagna (it)
  • Maroc chesten (en), castaña (es)
  • Maurice chesten (en)
  • Mexique chesten (en), castaña (es)
  • Micronésie chesten (en)
  • Montserrat chesten (en)
  • Monténégro gështenjë (sq)
  • Mozambique castanha (pt)
  • Namibie chesten (en), Kastanie (de)
  • Nauru chesten (en)
  • Nicaragua castaña (es)
  • Nigeria chesten (en)
  • Niue chesten (en)
  • Nouvelle-Zélande chesten (en)
  • Népal chesten (en)
  • Ouganda chesten (en)
  • Pakistan chesten (en)
  • Palaos chesten (en)
  • Panama chesten (en), castaña (es)
  • Papouasie-Nouvelle-Guinée chesten (en)
  • Paraguay Kastanie (de), castaña (es)
  • Pays-Bas kastanje (nl), chesten (en), Kastanie (de)
  • Pays-Bas caribéens kastanje (nl)
  • Philippines kastanyas (ceb), chesten (en), castaña (es)
  • Pologne chesten (en), Kastanie (de), szatyn (pl)
  • Porto Rico chesten (en), castaña (es)
  • Portugal chesten (en), castaña (gl), castanha (pt)
  • Pérou castaña (es)
  • R.A.S. chinoise de Hong Kong chesten (en)
  • R.A.S. chinoise de Macao chesten (en), castanha (pt)
  • Roumanie chesten (en), Kastanie (de), κάστανο (el)
  • Royaume-Uni kesten (kw), chesten (en), Kastanie (de)
  • Russie kastanja (fi)
  • Rwanda chesten (en)
  • République dominicaine chesten (en), castaña (es)
  • Saint-Christophe-et-Niévès chesten (en)
  • Saint-Marin kaŝtano (eo), castagna (it)
  • Saint-Martin (partie néerlandaise) kastanje (nl), chesten (en), castaña (es)
  • Saint-Pierre-et-Miquelon chesten (en)
  • Saint-Vincent-et-les Grenadines chesten (en)
  • Sainte-Hélène chesten (en)
  • Sainte-Lucie chesten (en)
  • Salvador castaña (es)
  • Samoa chesten (en)
  • Samoa américaines chesten (en)
  • Sao Tomé-et-Principe castanha (pt)
  • Serbie gështenjë (sq)
  • Sercq chesten (en)
  • Seychelles chesten (en)
  • Sierra Leone chesten (en)
  • Singapour chesten (en)
  • Slovaquie chesten (en), Kastanie (de), szatyn (pl)
  • Slovénie chesten (en), Kastanie (de), castagna (it)
  • Soudan chesten (en)
  • Soudan du Sud chesten (en)
  • Sri Lanka chesten (en)
  • Suisse Chestene (gsw), chesten (en), Kastanie (de)
  • Suriname kastanje (nl)
  • Suède chesten (en), kastanja (fi)
  • Tanzanie chesten (en)
  • Tchéquie chesten (en), Kastanie (de), szatyn (pl)
  • Territoire britannique de l’océan Indien chesten (en)
  • Thaïlande chesten (en)
  • Timor oriental castanha (pt)
  • Tokelau chesten (en)
  • Tonga chesten (en)
  • Trinité-et-Tobago chesten (en), castaña (es)
  • Tristan da Cunha chesten (en)
  • Turquie gështenjë (sq), chesten (en), κάστανο (el)
  • Tuvalu chesten (en)
  • Ukraine κάστανο (el), szatyn (pl)
  • Uruguay castaña (es)
  • Vanuatu chesten (en)
  • Venezuela castaña (es)
  • Yémen chesten (en)
  • Zambie chesten (en)
  • Zimbabwe chesten (en)
  • Égypte chesten (en), κάστανο (el)
  • Émirats arabes unis chesten (en)
  • Équateur castaña (es)
  • Érythrée chesten (en)
  • État de la Cité du Vatican castagna (it), castaneus (la)
  • États-Unis chesten (en), Kastanie (de), kastano (io)
  • Éthiopie chesten (en)
  • Île Christmas chesten (en)
  • Île Norfolk chesten (en)
  • Île de Man chesten (en), castan (gv)
  • Île de l’Ascension chesten (en)
  • Îles Canaries castaña (es)
  • Îles Caïmans chesten (en)
  • Îles Cocos chesten (en)
  • Îles Cook chesten (en)
  • Îles Malouines chesten (en)
  • Îles Mariannes du Nord chesten (en)
  • Îles Marshall chesten (en)
  • Îles Pitcairn chesten (en)
  • Îles Salomon chesten (en)
  • Îles Turques-et-Caïques chesten (en)
  • Îles Vierges britanniques chesten (en)
  • Îles Vierges des États-Unis chesten (en)
  • Îles mineures éloignées des États-Unis chesten (en)

Langues sans territoire aujourd'hui

Langues anciennes ou sans État à qui rattacher un pays — latin, gotique, étrusque. Certaines se parlent encore.

Italiot Greek kastagnèa · ancien espagnol castanna · ancien français chastaignier · aroumain cãstãnji · cimbre khest · gallo châtain · moyen anglais chesteyne · moyen français chastaigne · multilingue Castanea · vieil anglais cisten

Liens de sens

Synonymes

marron

Dérivés

châtaigne de mer châtaigne de terre châtaigne du Brésil

Associés

castanéiculteur castanéiculture châtaigneraie châtaignier châtain

Domaine

zoologie

Prononciation

Homophones

châtaignent

Sources

Les définitions et étymologies proviennent du Wiktionnaire et sont diffusées sous CC BY-SA 4.0. Elles ont été normalisées et restructurées par sens, sans réécriture du texte. Consulter l'entrée « châtaigne » du Wiktionnaire.

Retour au dictionnaire