circonscrire
- nature
- ver
- diction
- [siʁkɔ̃skʁiʁ] · 3 syllabes
- attesté
- Au plus tard au XIVᵉ siècle
- usage
- moins de 1 par million de mots
Sens et définitions
Verbe 13
-
Enfermer dans des limites.
- Ils cherchaient à établir un mémorial des événements, à en circonscrire le territoire, à en expliquer le déroulement. Jean-Marc Moriceau, Histoire du méchant loup, Fayard, 2007
-
Délimiter un espace.
- Une cloison ou une demi-cloison permet de circonscrire l’espace […] Michel Lessard, Gilles Vilandré, La maison traditionnelle au Québec, Éditions de l'Homme, 1974, page 233
- Cerner le territoire qui est la proie des flammes.
-
Tracer une figure en contenant exactement une autre.
- Pour circonscrire un carré autour d’un carré donné. Jean Pierre Thénot, Traite de perspective pratique pour dessiner d’après nature, Avanzo, 1845, page 25
-
Définir le contour.
- La ligature ne peut être appliquée sur une tumeur à base large qu’à la suite d’une opération préalable consistant à pédiculiser la tumeur. En réalité, il ne s’agit pas de constituer un véritable pédicule, mais de permettre au fil de circonscrire la tumeur en totalité […] Jean Casimir Félix Guyon, Éléments de chirurgie clinique, Libraire J-B. Baillière et Fils, 1873, page 248
-
Limiter l’expansion.
- Et cependant si l’on pouvait circonscrire les racines de ces plantes, que de charmants ornements de jardin n'en formerait-on pas ! Flore des serres et des jardins de l’Europe, volume 8, L. Van Houtte, 1853, page 210
-
Évaluer l’étendue.
- Le point important est de circonscrire l’inflammation et de prévenir la formation du pus. Jean Cruveilhier, Anatomie pathologique du corps humain, Chez J. B. Baillière, 1835
-
Marquer le contour.
- La bourgade dut donc regrouper plusieurs maisons, comme les autres villages iroquoiens, mais il est tout à fait impossible d’évaluer l’importance relative de ce village et de le circonscrire. Claude Chapdelaine, La maison longue iroquoienne de Lanoraie, Gouvernement du Québec, Ministère des Affaires culturelles, 1985, page 17
- Limiter un domaine.
- Se restreindre.
- Décrire une ligne qui borne, qui limite tout à l'entour.
- Renfermer en de certaines bornes. Il n'a pas assez circonscrit son sujet. L'idée de l'espace est telle que l'esprit ne peut jamais le circonscrire.
- Se circonscrire, Être limité, être borné.
Conjugaison
Indicatif
Présent
- je circonscris
- tu circonscris
- il circonscrit
- nous circonscrivons
- vous circonscrivez
- ils circonscrivent
Imparfait
- je circonscrivais
- tu circonscrivais
- il circonscrivait
- nous circonscrivions
- vous circonscriviez
- ils circonscrivaient
Passé simple
- je circonscrivis
- tu circonscrivis
- il circonscrivit
- nous circonscrivîmes
- vous circonscrivîtes
- ils circonscrivirent
Futur simple
- je circonscrirai
- tu circonscriras
- il circonscrira
- nous circonscrirons
- vous circonscrirez
- ils circonscriront
Passé composé
- j'ai circonscrit
- tu as circonscrit
- il a circonscrit
- nous avons circonscrit
- vous avez circonscrit
- ils ont circonscrit
Plus-que-parfait
- j'avais circonscrit
- tu avais circonscrit
- il avait circonscrit
- nous avions circonscrit
- vous aviez circonscrit
- ils avaient circonscrit
Passé antérieur
- j'eus circonscrit
- tu eus circonscrit
- il eut circonscrit
- nous eûmes circonscrit
- vous eûtes circonscrit
- ils eurent circonscrit
Futur antérieur
- j'aurai circonscrit
- tu auras circonscrit
- il aura circonscrit
- nous aurons circonscrit
- vous aurez circonscrit
- ils auront circonscrit
Subjonctif
Présent
- je circonscrive
- tu circonscrives
- il circonscrive
- nous circonscrivions
- vous circonscriviez
- ils circonscrivent
Imparfait
- je circonscrivisse
- tu circonscrivisses
- il circonscrivît
- nous circonscrivissions
- vous circonscrivissiez
- ils circonscrivissent
Passé
- j'aie circonscrit
- tu aies circonscrit
- il ait circonscrit
- nous ayons circonscrit
- vous ayez circonscrit
- ils aient circonscrit
Plus-que-parfait
- j'eusse circonscrit
- tu eusses circonscrit
- il eût circonscrit
- nous eussions circonscrit
- vous eussiez circonscrit
- ils eussent circonscrit
Conditionnel
Présent
- je circonscrirais
- tu circonscrirais
- il circonscrirait
- nous circonscririons
- vous circonscririez
- ils circonscriraient
Passé
- j'aurais circonscrit
- tu aurais circonscrit
- il aurait circonscrit
- nous aurions circonscrit
- vous auriez circonscrit
- ils auraient circonscrit
Impératif
Présent
- circonscris
- circonscrivons
- circonscrivez
Passé
- aie circonscrit
- ayons circonscrit
- ayez circonscrit
Formes impersonnelles
- Infinitif présent
- circonscrire
- Participe présent
- circonscrivant
- Participe passé
- circonscrit
Citation
Un pouvoir fondé sur une mission divine et absolue ne se peut ni restreindre ni circonscrire
Origine du mot
Du latin circumscribere, limiter, tracer un cercle autour.
Formes apparentées 7 langues · 179 pays
Racine commune : circumscribere (la), circumscribo (la)
Les langues
Les langues où la racine a laissé une forme, et cette forme. Le sens, lui, a pu changer en route.
- anglais circumscribe
- catalan circumscriure
- espagnol circunscribir
- italien circoscrivere
- latin circumscribens, circumscriptio, circumscriptor
- portugais circunscrever
- roumain circumscrie
Les pays où l'une de ces langues se parle
Un pays figure ici dès qu'une de ces langues s'y parle, même en minorité — la liste est donc large par nature.
- Afrique du Sud circumscribe (en)
- Algérie circumscribe (en)
- Allemagne circumscribe (en), circoscrivere (it), circunscribir (es)
- Andorre circumscriure (ca), circunscribir (es)
- Angola circunscrever (pt)
- Anguilla circumscribe (en)
- Antigua-et-Barbuda circumscribe (en), circunscrever (pt)
- Argentine circumscribe (en), circunscribir (es)
- Aruba circumscribe (en)
- Australie circumscribe (en), circoscrivere (it)
- Autriche circumscribe (en), circoscrivere (it)
- Bahamas circumscribe (en)
- Bangladesh circumscribe (en)
- Barbade circumscribe (en)
- Belgique circumscribe (en)
- Belize circumscribe (en), circunscribir (es)
- Bermudes circumscribe (en)
- Bhoutan circumscribe (en)
- Bolivie circunscribir (es)
- Bosnie-Herzégovine circumscribe (en)
- Botswana circumscribe (en)
- Brunei circumscribe (en)
- Brésil circumscribe (en), circoscrivere (it), circunscrever (pt)
- Bulgarie circumscribe (en)
- Burundi circumscribe (en)
- Cameroun circumscribe (en)
- Canada circumscribe (en), circoscrivere (it), circunscrever (pt)
- Cap-Vert circunscrever (pt)
- Ceuta et Melilla circunscribir (es)
- Chili circumscribe (en), circunscribir (es)
- Chine circumscribe (en)
- Chypre circumscribe (en)
- Colombie circunscribir (es)
- Costa Rica circunscribir (es)
- Croatie circumscribe (en), circoscrivere (it)
- Cuba circunscribir (es)
- Curaçao circunscribir (es)
- Danemark circumscribe (en)
- Diego Garcia circumscribe (en)
- Dominique circumscribe (en)
- Espagne circumscriure (ca), circumscribe (en), circunscribir (es)
- Estonie circumscribe (en)
- Eswatini circumscribe (en)
- Fidji circumscribe (en)
- Finlande circumscribe (en)
- France circumscriure (ca), circumscribe (en), circoscrivere (it)
- Gambie circumscribe (en)
- Ghana circumscribe (en)
- Gibraltar circumscribe (en), circunscribir (es)
- Grenade circumscribe (en)
- Grèce circumscribe (en)
- Guam circumscribe (en)
- Guatemala circumscribe (en), circunscribir (es)
- Guernesey circumscribe (en)
- Guinée équatoriale circunscrever (pt), circunscribir (es)
- Guinée-Bissau circunscrever (pt)
- Guyana circumscribe (en)
- Géorgie du Sud-et-les Îles Sandwich du Sud circumscribe (en)
- Honduras circumscribe (en), circunscribir (es)
- Hongrie circumscribe (en), circumscrie (ro)
- Inde circumscribe (en)
- Irak circumscribe (en)
- Irlande circumscribe (en)
- Israël circumscribe (en), circumscrie (ro)
- Italie circumscriure (ca), circumscribe (en), circoscrivere (it)
- Jamaïque circumscribe (en)
- Jersey circumscribe (en)
- Jordanie circumscribe (en)
- Kazakhstan circumscribe (en)
- Kenya circumscribe (en)
- Kiribati circumscribe (en)
- Lesotho circumscribe (en)
- Lettonie circumscribe (en)
- Liban circumscribe (en)
- Liberia circumscribe (en)
- Lituanie circumscribe (en)
- Luxembourg circumscribe (en), circunscrever (pt)
- Madagascar circumscribe (en)
- Malaisie circumscribe (en)
- Malawi circumscribe (en)
- Maldives circumscribe (en)
- Malte circumscribe (en), circoscrivere (it)
- Maroc circumscribe (en), circunscribir (es)
- Maurice circumscribe (en)
- Mexique circumscribe (en), circunscribir (es)
- Micronésie circumscribe (en)
- Moldavie circumscrie (ro)
- Montserrat circumscribe (en)
- Mozambique circunscrever (pt)
- Namibie circumscribe (en)
- Nauru circumscribe (en)
- Nicaragua circunscribir (es)
- Nigeria circumscribe (en)
- Niue circumscribe (en)
- Nouvelle-Zélande circumscribe (en)
- Népal circumscribe (en)
- Ouganda circumscribe (en)
- Pakistan circumscribe (en)
- Palaos circumscribe (en)
- Panama circumscribe (en), circunscribir (es)
- Papouasie-Nouvelle-Guinée circumscribe (en)
- Paraguay circunscribir (es)
- Pays-Bas circumscribe (en)
- Philippines circumscribe (en), circunscribir (es)
- Pologne circumscribe (en)
- Porto Rico circumscribe (en), circunscribir (es)
- Portugal circumscribe (en), circunscrever (pt), circunscribir (es)
- Pérou circunscribir (es)
- R.A.S. chinoise de Hong Kong circumscribe (en)
- R.A.S. chinoise de Macao circumscribe (en), circunscrever (pt)
- Roumanie circumscribe (en), circumscrie (ro), circunscribir (es)
- Royaume-Uni circumscribe (en), circoscrivere (it), circunscrever (pt)
- Rwanda circumscribe (en)
- République dominicaine circumscribe (en), circunscribir (es)
- Saint-Christophe-et-Niévès circumscribe (en)
- Saint-Marin circoscrivere (it)
- Saint-Martin (partie néerlandaise) circumscribe (en), circunscribir (es)
- Saint-Pierre-et-Miquelon circumscribe (en)
- Saint-Vincent-et-les Grenadines circumscribe (en)
- Sainte-Hélène circumscribe (en)
- Sainte-Lucie circumscribe (en)
- Salvador circunscribir (es)
- Samoa circumscribe (en)
- Samoa américaines circumscribe (en)
- Sao Tomé-et-Principe circunscrever (pt)
- Serbie circumscrie (ro)
- Sercq circumscribe (en)
- Seychelles circumscribe (en)
- Sierra Leone circumscribe (en)
- Singapour circumscribe (en)
- Slovaquie circumscribe (en)
- Slovénie circumscribe (en), circoscrivere (it)
- Soudan circumscribe (en)
- Soudan du Sud circumscribe (en)
- Sri Lanka circumscribe (en)
- Suisse circumscribe (en), circoscrivere (it), circunscrever (pt)
- Suède circumscribe (en)
- Tanzanie circumscribe (en)
- Tchéquie circumscribe (en)
- Territoire britannique de l’océan Indien circumscribe (en)
- Thaïlande circumscribe (en)
- Timor oriental circunscrever (pt)
- Tokelau circumscribe (en)
- Tonga circumscribe (en)
- Trinité-et-Tobago circumscribe (en), circunscribir (es)
- Tristan da Cunha circumscribe (en)
- Turquie circumscribe (en)
- Tuvalu circumscribe (en)
- Ukraine circumscrie (ro)
- Uruguay circunscribir (es)
- Vanuatu circumscribe (en)
- Venezuela circunscribir (es)
- Yémen circumscribe (en)
- Zambie circumscribe (en)
- Zimbabwe circumscribe (en)
- Égypte circumscribe (en)
- Émirats arabes unis circumscribe (en)
- Équateur circunscribir (es)
- Érythrée circumscribe (en)
- État de la Cité du Vatican circoscrivere (it), circumscribens (la)
- États-Unis circumscribe (en), circoscrivere (it), circunscribir (es)
- Éthiopie circumscribe (en)
- Île Christmas circumscribe (en)
- Île Norfolk circumscribe (en)
- Île de Man circumscribe (en)
- Île de l’Ascension circumscribe (en)
- Îles Canaries circunscribir (es)
- Îles Caïmans circumscribe (en)
- Îles Cocos circumscribe (en)
- Îles Cook circumscribe (en)
- Îles Malouines circumscribe (en)
- Îles Mariannes du Nord circumscribe (en)
- Îles Marshall circumscribe (en)
- Îles Pitcairn circumscribe (en)
- Îles Salomon circumscribe (en)
- Îles Turques-et-Caïques circumscribe (en)
- Îles Vierges britanniques circumscribe (en)
- Îles Vierges des États-Unis circumscribe (en)
- Îles mineures éloignées des États-Unis circumscribe (en)
Liens de sens
Dérivés
circonscrire un mal circonscrire un problème circonscrire une difficulté circonscrit
Domaine
architecture botanique chirurgie éducation géométrie pathologie philosophie
Prononciation
Sources
- Wiktionnaire Licence Creative Commons partage identique
- Wiktionnaire (dump du 6 juillet 2026) Licence Creative Commons partage identique
- Littré 1873 (CC BY-SA)
- Littré (1873), balisage XML de François Gannaz Licence Creative Commons partage identique
- Lexique 3.83 — Boris New et Christophe Pallier Licence Creative Commons partage identique
- Morphalou 3.1 — ATILF (CNRS / Université de Lorraine) LGPL-LR
Les définitions et étymologies proviennent du Wiktionnaire et sont diffusées sous CC BY-SA 4.0. Elles ont été normalisées et restructurées par sens, sans réécriture du texte. Consulter l'entrée « circonscrire » du Wiktionnaire.