pèlerin
- nature
- nom masculin
- diction
- [pɛləʁɛ̃] · 3 syllabes
- attesté
- 1080
- usage
- 3 par million de mots
Sens et définitions
Nom 11
-
Voyageur — Note d’usage : Dans quelques phrases proverbiales.
- Pluie du matin réjouit le pèlerin.
-
familier Celui qui a de la finesse, de l’adresse.
- Je sais que les schmitts ne vont pas tarder à me contrôler vu qu'il ne reste plus qu'un pèlerin à pied dans tout le Bois et que ce pèlerin, c'est moi. Johann Zarca, Le Boss de Boulogne, Don Quichotte éditions, 2014
-
péjoratif Celui qui est fourbe, qui manifeste de la dissimulation.
- Un drôle de pèlerin.
-
Individu, personne.
- D’ici vingt ans, si les calculs étaient exacts, la région parisienne compterait de quinze à seize millions d’habitants, soit huit à neuf cents pèlerins à l’hectare, soit trente-cinq centimètres de trottoir par tête de pipe. René Fallet, Paris au mois d’août, Denoël, 1964, Le Livre de Poche, page 98
- Ellipse de requin pèlerin.
-
Ellipse de faucon pèlerin.
- J.A. Baker dit que les pèlerins se baignent tous les jours dans l’eau douce et courante des ruisseaux. Il a consacré dix années à l’étude des ces oiseaux en East Anglia. Kathleen Jamie, Dans l’oeil du faucon, hoëbecke, 2015, Trad. Béatrice Vierne, p. 52
- Voyageur — Dans quelques phrases proverbiales.
4 emplois spécialisés
-
Religion
Celui qui, par piété, fait un voyage à un lieu de dévotion, un pèlerinage.
- Il serait bon encore d’invoquer la protection du grand thaumaturge vers qui des milliers et des milliers de pèlerins venaient de toutes les provinces, de toutes les nations. Jean Rogissart, Passantes d’Octobre, Librairie Arthème Fayard, Paris, 1958
- Religion Ellipse de Pères Pèlerins, calque de l’anglais Pilgrim Fathers : groupe de dissidents religieux anglais et européens, qui quittèrent l’Angleterre en 1620 à bord du « Mayflower » pour s'installer dans le Massachusetts.
- Poissons Nom usuel des requins de la famille des céthorhinidés.
- Généralités Personne qui fait un voyage vers un lieu de dévotion dans un esprit de piété.
Adjectif 3
-
figuré Qui voyage.
- […] elle donne asile aux bécassines, aux oies sauvages, aux grues, à toutes les bêtes pèlerines des eaux […] Jean Rogissart, Passantes d’Octobre, Librairie Arthème Fayard, Paris, 1958
-
figuré Qui entraîne des déplacements permanents.
- Le christianisme est nécessairement une religion pèlerine. Bruno Chenu, Disciples d'Emmaüs, Bayard, Paris, 2003, p. 122
1 emploi spécialisé
- Religion Qui fait pèlerinage.
Citation
De pèlerins, dit-on, une troupe grossière En public à Paris y monta la première [sur le théâtre]
Origine du mot
Du latin peregrinus (« étranger, celui qui est d'un autre pays »). À comparer avec le picard prinage et pregrinage. Le féminin pèlerine est attesté dès 1210. En 1050, le mot a le sens de « étranger ».
Formes apparentées 21 langues · 185 pays
Racine commune : pĕrĕgrīnus (la)
Les langues
Les langues où la racine a laissé une forme, et cette forme. Le sens, lui, a pu changer en route.
- allemand Pilger
- anglais pelerin, pilgrim, Peregrine
- bourguignon pélereing
- breton pirc'hirin
- catalan pelegrí
- cebuano peregrino
- danois pilgrim
- espagnol peregrino
- espéranto pilgrimo
- galicien peregrino
- italien peregrino, pellegrino
- latin peregrinor
- mannois pirgrin
- moyen anglais pelerin, pilegrim
- multilingue Falco peregrinus
- norvégien bokmål pilegrim
- norvégien nynorsk pilegrim
- polonais peleryna, pielgrzym
- portugais peregrino
- roumain peregrin
- suédois pilgrim
Les pays où l'une de ces langues se parle
Un pays figure ici dès qu'une de ces langues s'y parle, même en minorité — la liste est donc large par nature.
- Afrique du Sud pelerin (en)
- Algérie pelerin (en)
- Allemagne pilgrim (da), pelerin (en), Pilger (de)
- Andorre pelegrí (ca), peregrino (es)
- Angola peregrino (pt)
- Anguilla pelerin (en)
- Antigua-et-Barbuda pelerin (en), peregrino (pt)
- Argentine pelerin (en), peregrino (es)
- Aruba pelerin (en)
- Australie pelerin (en), peregrino (it)
- Autriche pelerin (en), Pilger (de), peregrino (it)
- Bahamas pelerin (en)
- Bangladesh pelerin (en)
- Barbade pelerin (en)
- Belgique pelerin (en), Pilger (de)
- Belize pelerin (en), peregrino (es)
- Bermudes pelerin (en)
- Bhoutan pelerin (en)
- Bolivie peregrino (es)
- Bosnie-Herzégovine pelerin (en)
- Botswana pelerin (en)
- Brunei pelerin (en)
- Brésil pelerin (en), Pilger (de), peregrino (it)
- Bulgarie pelerin (en), Pilger (de)
- Burundi pelerin (en)
- Cameroun pelerin (en)
- Canada pelerin (en), Pilger (de), peregrino (it)
- Cap-Vert peregrino (pt)
- Ceuta et Melilla peregrino (es)
- Chili pelerin (en), peregrino (es)
- Chine pelerin (en)
- Chypre pelerin (en)
- Colombie peregrino (es)
- Costa Rica peregrino (es)
- Croatie pelerin (en), peregrino (it)
- Cuba peregrino (es)
- Curaçao peregrino (es)
- Danemark pilgrim (da), pelerin (en), Pilger (de)
- Diego Garcia pelerin (en)
- Dominique pelerin (en)
- Espagne pelegrí (ca), pelerin (en), peregrino (gl)
- Estonie pelerin (en)
- Eswatini pelerin (en)
- Fidji pelerin (en)
- Finlande pelerin (en), Pilger (de), pilgrim (sv)
- France pirc'hirin (br), pelegrí (ca), pelerin (en)
- Gambie pelerin (en)
- Ghana pelerin (en)
- Gibraltar pelerin (en), peregrino (es)
- Grenade pelerin (en)
- Groenland pilgrim (da)
- Grèce pelerin (en), Pilger (de)
- Guam pelerin (en)
- Guatemala pelerin (en), peregrino (es)
- Guernesey pelerin (en)
- Guinée équatoriale peregrino (pt), peregrino (es)
- Guinée-Bissau peregrino (pt)
- Guyana pelerin (en)
- Géorgie du Sud-et-les Îles Sandwich du Sud pelerin (en)
- Honduras pelerin (en), peregrino (es)
- Hongrie pelerin (en), Pilger (de), peregrin (ro)
- Inde pelerin (en)
- Irak pelerin (en)
- Irlande pelerin (en)
- Islande pilgrim (da)
- Israël pelerin (en), peleryna (pl), peregrin (ro)
- Italie pelegrí (ca), pelerin (en), Pilger (de)
- Jamaïque pelerin (en)
- Jersey pelerin (en)
- Jordanie pelerin (en)
- Kazakhstan pelerin (en), Pilger (de)
- Kenya pelerin (en)
- Kiribati pelerin (en)
- Lesotho pelerin (en)
- Lettonie pelerin (en)
- Liban pelerin (en)
- Liberia pelerin (en)
- Liechtenstein Pilger (de)
- Lituanie pelerin (en), Pilger (de)
- Luxembourg pelerin (en), Pilger (de), peregrino (pt)
- Madagascar pelerin (en)
- Malaisie pelerin (en)
- Malawi pelerin (en)
- Maldives pelerin (en)
- Malte pelerin (en), peregrino (it)
- Maroc pelerin (en), peregrino (es)
- Maurice pelerin (en)
- Mexique pelerin (en), peregrino (es)
- Micronésie pelerin (en)
- Moldavie peregrin (ro)
- Montserrat pelerin (en)
- Mozambique peregrino (pt)
- Namibie pelerin (en), Pilger (de)
- Nauru pelerin (en)
- Nicaragua peregrino (es)
- Nigeria pelerin (en)
- Niue pelerin (en)
- Norvège pilegrim (nb), pilegrim (nn)
- Nouvelle-Zélande pelerin (en)
- Népal pelerin (en)
- Ouganda pelerin (en)
- Pakistan pelerin (en)
- Palaos pelerin (en)
- Panama pelerin (en), peregrino (es)
- Papouasie-Nouvelle-Guinée pelerin (en)
- Paraguay Pilger (de), peregrino (es)
- Pays-Bas pelerin (en), Pilger (de)
- Philippines peregrino (ceb), pelerin (en), peregrino (es)
- Pologne pelerin (en), Pilger (de), peleryna (pl)
- Porto Rico pelerin (en), peregrino (es)
- Portugal pelerin (en), peregrino (gl), peregrino (pt)
- Pérou peregrino (es)
- R.A.S. chinoise de Hong Kong pelerin (en)
- R.A.S. chinoise de Macao pelerin (en), peregrino (pt)
- Roumanie pelerin (en), Pilger (de), peleryna (pl)
- Royaume-Uni pelerin (en), Pilger (de), peregrino (it)
- Rwanda pelerin (en)
- République dominicaine pelerin (en), peregrino (es)
- Saint-Christophe-et-Niévès pelerin (en)
- Saint-Marin pilgrimo (eo), peregrino (it)
- Saint-Martin (partie néerlandaise) pelerin (en), peregrino (es)
- Saint-Pierre-et-Miquelon pelerin (en)
- Saint-Vincent-et-les Grenadines pelerin (en)
- Sainte-Hélène pelerin (en)
- Sainte-Lucie pelerin (en)
- Salvador peregrino (es)
- Samoa pelerin (en)
- Samoa américaines pelerin (en)
- Sao Tomé-et-Principe peregrino (pt)
- Serbie peregrin (ro)
- Sercq pelerin (en)
- Seychelles pelerin (en)
- Sierra Leone pelerin (en)
- Singapour pelerin (en)
- Slovaquie pelerin (en), Pilger (de), peleryna (pl)
- Slovénie pelerin (en), Pilger (de), peregrino (it)
- Soudan pelerin (en)
- Soudan du Sud pelerin (en)
- Sri Lanka pelerin (en)
- Suisse pelerin (en), Pilger (de), peregrino (it)
- Suède pelerin (en), pilgrim (sv)
- Svalbard et Jan Mayen pilegrim (nb)
- Tanzanie pelerin (en)
- Tchéquie pelerin (en), Pilger (de), peleryna (pl)
- Territoire britannique de l’océan Indien pelerin (en)
- Thaïlande pelerin (en)
- Timor oriental peregrino (pt)
- Tokelau pelerin (en)
- Tonga pelerin (en)
- Trinité-et-Tobago pelerin (en), peregrino (es)
- Tristan da Cunha pelerin (en)
- Turquie pelerin (en)
- Tuvalu pelerin (en)
- Ukraine peleryna (pl), peregrin (ro)
- Uruguay peregrino (es)
- Vanuatu pelerin (en)
- Venezuela peregrino (es)
- Yémen pelerin (en)
- Zambie pelerin (en)
- Zimbabwe pelerin (en)
- Égypte pelerin (en)
- Émirats arabes unis pelerin (en)
- Équateur peregrino (es)
- Érythrée pelerin (en)
- État de la Cité du Vatican peregrino (it), peregrinor (la)
- États-Unis pelerin (en), Pilger (de), peregrino (it)
- Éthiopie pelerin (en)
- Île Christmas pelerin (en)
- Île Norfolk pelerin (en)
- Île de Man pelerin (en), pirgrin (gv)
- Île de l’Ascension pelerin (en)
- Îles Canaries peregrino (es)
- Îles Caïmans pelerin (en)
- Îles Cocos pelerin (en)
- Îles Cook pelerin (en)
- Îles Malouines pelerin (en)
- Îles Mariannes du Nord pelerin (en)
- Îles Marshall pelerin (en)
- Îles Pitcairn pelerin (en)
- Îles Salomon pelerin (en)
- Îles Turques-et-Caïques pelerin (en)
- Îles Vierges britanniques pelerin (en)
- Îles Vierges des États-Unis pelerin (en)
- Îles mineures éloignées des États-Unis pelerin (en)
- Îles Åland pilgrim (sv)
Langues sans territoire aujourd'hui
Langues anciennes ou sans État à qui rattacher un pays — latin, gotique, étrusque. Certaines se parlent encore.
bourguignon pélereing · moyen anglais pelerin · multilingue Falco peregrinus
Liens de sens
Terme spécifique
Dérivés
faucon pèlerin gourde pèlerine pèlerinage pèleriner requin pèlerin
Domaine
ichtyologie ornithologie religion
Famille morphologique
Prononciation
Sources
- Wiktionnaire Licence Creative Commons partage identique
- Wiktionnaire (dump du 6 juillet 2026) Licence Creative Commons partage identique
- TERMIUM Plus (OGL-C)
- Littré (1873), balisage XML de François Gannaz Licence Creative Commons partage identique
- Lexique 3.83 — Boris New et Christophe Pallier Licence Creative Commons partage identique
Les définitions et étymologies proviennent du Wiktionnaire et sont diffusées sous CC BY-SA 4.0. Elles ont été normalisées et restructurées par sens, sans réécriture du texte. Consulter l'entrée « pèlerin » du Wiktionnaire.